Poelcappelle British Cemetery

In Flanders Fields

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row,
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.

We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved and were loved, and now we lie
In Flanders fields.

Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.

John McCrae

John McCrae was een Canadese arts, die dienst deed
in een militair noodhospitaal in West-Vlaanderen (1914).
In de zomer van 1915 werd hij overgeplaatst naar de medische
dienst in Frankrijk. Hij overleed daar in 1918 aan longontsteking.
'In Flanders Fields' werd geschreven gedurende de tweede slag
om Ieper.
Het werd het bekendste gedicht over de eerste wereldoorlog.

Opening tentoonstelling NOUS IRONS EN FLANDRE

2 april 2010

IJzertoren Diksmuide      Tour de l’Yser  Dixmude

De tentoonstelling loopt van 2 apriltot 31 december 2010.

Exposition ouverte chaque jour du 2 avril au 31 décembre 2010.   

Realisatie & concept tentoonstelling:
Philippe Oosterlinck & Frankie Van Rossem

M.m.v. o.a. Provincie West-Vlaanderen - Stad Diksmuide -
Musée des Fusiliers-marins, Lorient

Na 2 maanden van vechten en schermutselingen

tegen de Duitse troepen trekt het Belgische leger

zich vanaf 15 oktober terug achter de IJzer. De

te verdedigen frontlijn loopt van Nieuwpoort tot

Boezinge. Samen met Franse marine fuseliers en

Senegalese tirailleurs slagen de Belgen erin om

de stad Diksmuide als bruggenhoofd te behouden

tot 10 november 1914. Langs de IJzer moeten de

troepen wijken tot aan de spoorweg Diksmuide -

Nieuwpoort. De berm,amper 1meter hoog, wordt

ingericht als frontlijn maar ook als dijk om de cruciale

onderwaterzetting van de IJzervlakte mogelijk te

maken.

In deze tentoonstelling confronteren we alle

hoofdrolspelers van de IJzerslag met elkaar en met

hun omgeving

Après deux mois de combats et d’escarmouches qui

retardent l’envahisseur, l’armée belge se retranche

le 15 octobre, derrière le dernier rempart : l’Yser, de

Nieuport à Boesinghe. Avec eux, les fusiliers marins

de l’Amiral Ronarc’h et les tirailleurs sénégalais

défendent Dixmude comme tête de pont jusqu’au 10

novembre. Les combats successifs amènent les alliés

à se replier sur le talus de la voie de chemin de fer

de Dixmude à Nieuport. A peine haut d’un mètre il

endiguera l’inondation de la plaine gauche de l’Yser

obtenue par le génie belge en régulant le débit des

écluses de Nieuport.

Cette exposition met en confrontation les différents

protagonistes de la bataille de Dixmude qui en firent

une ville martyre. La résistance opiniâtre dura quatre

années.

DE IJZERTOREN Diksmuide

22 verdiepingen museum !

Voor allen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van Wereldoorlog 1 is een bezoek aan De IJzertoren een educatieve must. Originele uniformen, wapens, vele andere materialen, levensechte decors betrekken je in een interactief gebeuren, waarbij je geconfronteerd wordt met de gruwel van toen.
U proeft en beleeft er de sfeer van “Den Grooten Oorlog”, u ruikt er chloor- en -mosterdgas, voelt de vrees middenin de bombardementen of loopgraven. U bezoekt onder andere een reconstructie van een authentieke noodwoning in een verwoest dorp. Daarenboven biedt de IJzertoren, met een hoogte van 84 meter, u een uitstekend zicht op Diksmuide en de Westhoek, het vroegere front.
 
meer info zie. http://www.ijzertoren.org/?action=onderdeel&onderdeel=2&titel=Museum

Een stukje geschiedenis
In augustus 1916 wordt aan het Belgische front het Comité voor Heldenhulde opgericht, om op het graf van de Vlaamse gesneuvelden een bescheiden  maar betekenisvolle grafsteen te kunnen plaatsen. De kunstenaar Joe English tekent een Keltisch geïnspireerd kruis met  daarop de beginletters AVV-VVK, volgens de leuze van de katholieke Vlaamse studenten, en de opwiekende blauwvoet het symbool van de Vlaamse studentenbeweging. Er worden +- 800  van die grafstenen geplaatst.

In 1923 besluit de regering op alle Belgische graven een officiële steen te zetten. Het comité der Jaarlijkse Bedevaart naar de Graven van de IJzer vat het plan op om bij de IJzer een lap grond aan te kopen waarop ze een reusachtig kruis zullen bouwen met daar rond de heldenhuldezerken. In 1924 koopt het comité het terrein waar  gedurende de Eerste Wereldoorlog een Belgische stelling lag. Deze stelling bevond zich tegenover de gevreesde  Duitse post in de minoterie,  de bloemmolen. Vanaf dat jaar zal men daar de jaarlijkse bedevaarten houden.

Op 26 mei 1925 worden door de Dienst der Militaire Grafstenen meer dan 500 heldenzerken kapot geslagen om er grintwegen mee te funderen. Daarom besluit het comité een hoog IJzerkruis op te richten om dan daarin de overgebleven zerkjes in te metselen. Die toren moet en zal een huldemonument zijn voor de Vlaamse frontsoldaat en een eerherstel voor de Vlaamse gesneuvelden. In 1928 begint men met de bouw van de toren. Op 24 augustus 1930 wordt de IJzertoren ingewijd, dit gebeurt tijdens de incidentrijke elfde IJzerbedevaart. De volgende jaren worden de vier beelden van Karel Aubroeck onthuld. Als vredesmonument word erop de toren in vier talen de tekst “Nooit meer oorlog” aangebracht.

Ondertussen krijgen negen  IJzerhelden een graf in de crypte dit zijn: Edward en Frans Van Raemdonck, Firmin Deprez, Frans Kusters, Joe English, Frans Van Der Linden, Bert Willems, Renaat De Rudder en Juul De Winde. Ook de  stoffelijk resten van de Waalse korporaal Amé Fiévez zouden zich hier bevinden. Fiévez ligt hier vermoedelijk te samen met de gebroeders Van Raemdonck in één kist begraven. A. Fiévez heeft ook een grafzerk op de militaire begraafplaats van Westvleteren gekregen.
In de crypte hangt het doorschoten kruis van Nieuwpoort en staat de steen van Merkem met de tekst “Hier ons bloed wanneer ons recht”.

Na de Tweede Wereldoorlog, in de sfeer van de anti-Vlaamse repressie, word de IJzertoren in 1945 beschadigd en in de nacht van 15 op 16 maart 1946 door ‘onbekenden’ vakkundig gedynamiteerd. De graven blijven nagenoeg ongeschonden. Na het ruimen van het puin werd een voorlopige afdekking gegoten.

Op de crypte van de verwoeste toren verrijst in 1948 een bescheiden huldekruis met de beginletters AVV-VVK en de blauwvoet. In 1950 bouwt men met de brokstukken de Paxpoort. Aan de hoeken ervan staan de herstelde beelden van Edward en Frans Van Raemdonck, Renaat De Rudder, Joe English en Frans Van Der Linden met Lode De Boninge.

Vanaf 1952 begint men honderd meter verder de nieuwe IJzertoren te bouwen, nu 85 meter hoog in plaats van vijftig. De crypte word in 1958 ingewijd, de toren in 1965.

Omwille van voortdurende waterinfiltratie, barsten, scheuren, verzakte muren word er in 1996 beslist de crypte grondig te gaan restaureren. Op 2 juni 1997 worden de kisten van de ‘IJzersymbolen’ voorlopig naar de kapel in de nieuwe IJzertoren overgebracht. De restauratie is vrij ingrijpend maar houdt  wel rekening met de traditie. De overblijfselen van de oude Toren blijven  voor honderd procent zichtbaar en de pompsteen van Merkem, de klok Nele, de eerste steen van de eerste Toren, de naamstenen en de oorspronkelijke ingangsdeuren worden verwerkt in de nieuwe Crypte. Het met gras begroeide geheel vormt een perfect geheel met het omringende domein. Via de Pax-poort wandelen de bezoekers doorheen de Crypte en komen zo vanzelf op het wandelpad naar de IJzertoren.

De kisten van de IJzersymbolen zijn ondertussen weer bijgezet in de crypte van de eerste Toren. Het wijden van de zerkjes  is gebeurd op de Bedevaart van 2001.

Pompsteen van Merkem

Tijdens een nachtelijke actie schrijven  Vlaamse soldaten, die in 1918 opkomen voor de toepassing van de taalwetten,  op een oude pompsteen in het verwoeste frontdorp Merkem: “Hier ons bloed, wanneer ons recht”.
De steen word in 1933 naar de crypte van de IJzertoren overgebracht.

Het kruis van Nieuwpoort

Het kruis kan uit de totaal verwoeste havenstad gered worden.
De aalmoezenier van het Franse Leger L. Andrieux brengt dit ijzeren kruis in 1915 vanuit de tuin van het klooster der Arme Klaren over naar het kerkhof voor Franse soldaten,dat is aangelegd, rond de O.L.V.-kerk.
Het doorschoten kruis word na de eerste wereldoorlog aan de Arme Klaren teruggegeven. Het word in het portaal van de kapel geplaatst. In 1937 word dit kruis aan de IJzertoren geschonken en is het naar de crypte overgebracht.

Rantsoenering Tweede Wereldoorlog

Wanneer mensen denken aan oorlog dan denkt men meestal aan moordende gevechten, slagvelden bezaait met lijken en aan bommen en granaten. Weinigen staan er bij stil dat ook het gewone dagelijkse leven verdergaat. De burger moet evenals in vredestijd zorgen voor zijn dagelijkse kost. Dat dit tijdens een oorlog niet altijd van een leien dakje loopt spreekt vanzelf. Sommige voedingsmiddelen worden schaars of zijn niet meer verkrijgbaar! Ook veel andere materialen en grondstoffen worden een zeldzaamheid. De overheid moet ravitailleren, de bevolking spreekt liever van rantsoeneren want er is maar een beperkte hoeveelheid per persoon voorradig! Om de tekorten van bepaalde producten op te vangen gaat men op zoek naar vervangingsmiddelen, deze zijn meestal van een mindere kwaliteit men spreekt van ersatzproducten!

1939-1940

In 1939 voelt men de oorlogsdreiging naderen en de Belgische overheid beslist om zich voor te bereiden op een eventueel schaarste probleem van diverse producten. In mei ’39 werd binnen de schoot van het ministerie van Economische Zaken een departement van ravitaillering opgericht. Hun doel is om het aanleggen van vaste voorraden te stimuleren.

In bepaalde streken krijgen de landbouwers opdracht om meer graangewassen, aardappelen en suikerbieten te telen. De landbouwer kan zelf niet meer beschikken over zijn eigen oogst.

Het verdelen van de gestockeerde waren zal gebeuren via een systeem van rantsoenkaarten en zegeltjes.

Vanaf november 1939 worden de rantsoenkaarten en de zegels verdeeld naar de gemeenten, en moeten ze tegen 21 april 1940 uitdelen. Op 10 mei 1940 vallen de Duitsers België binnen. Tijdens die bange meidagen blijkt, dat ondanks alle voorbereidingen, de bevoorrading en rantsoenering misloopt. De snel oprukkende Duitse troepen en massa’s vluchtende burgers blokkeren de aanvoerwegen.

De hamsterwoede van vooral de rijke lui en de handelaars doen de aangelegde voorraden slinken. Ook de gewone man probeert zijn deel te bemachtigen, vaak via diefstal en plundering!

Na de capitulatie probeert men het hamsteren de kop in te drukken, de diverse verordeningen brengen niet veel resultaat op. Men vreest het ergste, ingrijpende maatregelen worden noodzakelijk!

Vanaf 11 juni 1940 wordt de rantsoenering een feit!

Concreet betekent dit dat bepaalde waren nog slechts in een beperkte hoeveelheid en mits afgifte van rantsoenzegels verkrijgbaar waren. De in omloop zijnde blauwe zegels worden vervangen door groene en worden afgeleverd door de dienst Union Patronale.

De nieuwe zegels zijn genummerd en geven naargelang het nummer recht op een bepaald rantsoen van een bepaald product.

De rantsoeneringtabel bepaalt per product het dagelijkse rantsoen en wordt uitgedrukt in grammen. De rantsoeneringtabel kan variëren voor elke nieuwe periode en per streek of gemeente, een periode telt 30 dagen.

Om de 30 dagen moet men zich persoonlijk aanbieden op het ravitailleringbureau, om de bevoorrading te verzekeren van bederfbare waren, vb. zuivelproducten. Ook moet men zich voor de duur van de oorlog inschrijven als vaste cliënt bij een winkelier naar keuze. Daar kan men mits betaling, alleen de tegenwaarde aan gewicht per afgegeven zegel, het gewenste product bekomen.

De mensen moeten vaak uren aanschuiven in de lange rijen aan de winkels. Ze zijn niet zeker wat ze vandaag zullen kunnen krijgen, producten zijn niet altijd voorradig, men moet dan improviseren!

Uitgezonderd appels is de rest van het fruit onbetaalbaar.

Chocolade was alleen te verkrijgen op de zwarte markt.

Ook vleeswaren worden gerantsoeneerd: een blik cornedbeef van 900gr = 11 zegels of het maandrantsoen van 2 personen.

Goed brood wordt haast onvindbaar!

Naast een groot gedeelte rogge worden een hele reeks surrogaten zoals aardappelmeel, suikerbieten, gedroogde groenten, gerst, spelt en fijn gemalenstro bij de tarwe verwerkt, op sommige momenten is er zelfs een vochtigheidsgraad van 40% toegelaten (meer water = meer gewicht)

Brood is niet meer dan een harde korst met binnenin een grijze kleverige en papperige massa. Het brood mag niet vers verkocht worden, het moet minstens 24 uur oud zijn want anders is het niet te snijden.De meeste mensen proberen graan te bemachtigen. Malen het meestal in zelf ineen geknutselde graanmolentjes of in hun koffiemolen. Ze bakken zelf hun brood in draagbare oventjes of trekken met hun meel of deeg naar de bakker.

Broodsmeersel

Confituur, honing en siroop waren gerantsoeneerd. Vetstoffen zoals boter, margarine  en reuzel waren beperkt.  De landbouwers werden opgelegd koolzaad te kweken en daaruit vervaardigde men margarine. Het rantsoen boter schommelde van 50 gr tot 100 gr per dag, soms wel tot 150 gr wanneer er geen margarine was. In juni was er geen margarine te bekomen en bedeelde men 100 gr smeerkaas, niet voor lang, want op 29 september werd ook de smeerkaas op de bon gezet.

Calorieën per dag: 1350 i.p.v. 2700

Het oorlogsdieet heeft weinig vetstoffen en eiwitten, uiteraard heeft dit gevolgen zoals

-         duizeligheid

-         slapeloosheid

-         hoofdpijn

-         geen weerstand tegen de koude

-         kinderen worden geremd in de groei

-         zieken genezen trager

-         de opmars van tbc enz.

-         kalk te kort = tandbederf en gewrichtsaandoening

Extra rantsoenen

-         Arbeiders die zware arbeid verrichten krijgen een extra rantsoen (brood – margarine - vlees)

-         Zwangere vrouwen + voedsters krijgen extra rantsoen brood.

-         Kinderen onder 14 jaar, zwangere vrouwen, sommige zieken en personen boven de 70 jaar   (zegel nr11) krijgen een extra rantsoen melk (indien voorradig) van 0,225 liter.

-         Kinderen jonger dan 4 jaar krijgen extra eieren, indien er zijn!

De mensen zijn dus genoodzaakt om te proberen supplementair voedsel te bemachtigen. Vaak gebeurt dit op de zwarte markt, het spreekt vanzelf dat er op de zwarte markt schandalig hoge prijzen worden gevraagd!

Tot 70 % van het gezinsbudget gaat naar voeding!