Categorie: Die goeie oude tijd

Wie, zoals ik, gehecht is en blijft aan zijn dorp, heeft meestal de gewoonte aangenomen om allerhande herinneringen daaraan te verzamelen. Eén soort daarvan zijn oude postkaarten. Sinds de opkomst van internet is de manier van verzamelen wel grondig gewijzigd. Men ziet minder kartonnen of papieren exemplaren omdat het toch zo handig is daarvan digitale kopieën bij te houden. Dat geldt natuurlijk niet voor wie dat als een investering beschouwt.

Worden er nog postkaarten geproduceerd van ons dorp?
Zelden of nooit. Na het verdwijnen van Zon en Zee, van ‘Ons Rustoord’, van de ‘Calidris’ (als toeristenaantrekkingspool) en van enkele campings zijn er nog maar weinig objecten die het fotograferen waard zijn. En als er toch nog iets overgebleven zou zijn, dan is het drukken van dergelijke kaarten, gezien de beperkte oplage, absoluut niet winstgevend voor onze verkopers, meestal dagbladwinkels, speelgoedwinkels, campings en souvenirwinkels.

Worden er nog postkaarten verstuurd?
Waarom zou men daarvoor nog geld uitgeven? Iedereen heeft een GSM die afbeeldingen met voldoende kwaliteit kan opnemen. De toerist(e) kan zelf kiezen wat of wie het onderwerp moet zijn van zijn/haar foto’s: het strand, het zeewater, de duinen, het appartement waar men verblijft, de camperlocatie, de camping, een evenement en tegenwoordig ook meer en meer het achterland? Dat kan dan aangevuld worden met lachende staande, zittende, liggende, wandelende of fietsende toeristen die hun familie thuis kunnen vergasten of jaloers maken op hun mooiste glimlach en op hun bruingebrande lichamen. Een simpele e-mail of Instagram en gedaan met naar de winkel of de post te lopen om er (veel te dure) postzegels te kopen.

De producenten en verkopers voor wat betreft het dorp
De bekendste zijn uiteraard Ern.Thill, later opgevolgd door Nels, AVM (A. Van Mieghem) uit Oostende, Arduenna uit Marche-en-Famenne, Couleur Locale, Héliotype De Graeve uit Gent (Star), Van Cortenbergh, Phototypie Desaix, Gegy, J. Prévot uit Antwerpen, Debaere uit Roeselare (voor handelszaken), Th. Van den Heuvel uit Brussel, maar er zijn nog heel wat andere kleinere firma’s (vooral uit het Brusselse) die daar precies een mooie winst in zagen.

Heel wat lokale handelaars gaven zelf postkaarten uit, al dan niet in samenwerking met één van de productiefirma’s. Het onderwerp van hun kaarten was meestal de naastliggende bezienswaardigheid. Zo waren er Irène Lefevere, Weduwe Lucie Coen, Van den Broucke (later Eddy en Monique Clarysse), Willy Roose, August Levecque, Martha Cappelle (Maison A la Pantoufle), huis Gunst. In verschillende vakantieoorden kon men eveneens postkaarten aanschaffen: Zon en Zee, Ons Rustoord, Marçunvins, Campings Albatros, Cosmos, Westende  en Poldervallei. 

De belangrijke Westendse verzamelaars
We moeten dus teruggaan in de tijd.
Het verleden van ons dorp wordt weergegeven in veel oude postkaarten. En gelukkig zijn er heel wat verzamelaars die (volgens mij) een schat aan kartonnen herinneringen bewaard hebben. Toen ik begon te verzamelen, stelde ik inderdaad vast dat ik bijlange niet de enige was. Ik heb me niet beperkt tot het dorp maar ook de postkaarten van Westende-bad hield ik bij. Die waren uiteraard veel talrijker. Ik zal mij hier verder beperken tot de verzamelaars in het dorp. Om de mij bekende te noemen: de familie Marc Constandt-Bloes, wijlen burgemeester Julien Soetaert, wijlen Maria Germonpre-Deleu, Gilbert Cogghe, wijlen Marcel Daele en een ex-rijkswachter die destijds in de Duinenlaan woonde., …Ik ben er zeker van dat er nog veel meer zijn … belangrijke … en kleine.

Ruilbeurzen niet vergeten
Ruilbeurzen zijn uiteraard de ideale plaatsen waar men aanwinsten voor zijn verzameling kan vinden. In dikke albums presenteren ze hun aanbieding. Ik heb ze vaak doorlopen maar zelden kaarten gekocht … omdat men er ‘belachelijke’ prijzen durfde voor vragen, ook voor allesbehalve zeldzame exemplaren. Elk jaar wordt in de vismijn in Nieuwpoort zo’n beurs georganiseerd. Daar heb ik wel een paar keer tot 100 BFr uitgegeven voor een kaart. Meer wilde ik er nooit aan besteden.

Sites waar men een bod kan uitbrengen om postkaarten aan te kopen
https://www.delcampe.net/nl/verzamelingen/postkaarten/belgie/westende/
https://www.benl.ebay.be/sch/i.html?_odkw=postkaarten&_osacat=1&_from=R40&_trksid=m570.l1313&_nkw=postkaarten+westende&_sacat=1
https://www.marktplaats.nl/l/verzamelen/ansichtkaarten-belgie/#q:westende|postcode:8434

Verzamelingen op internet
Collectie D. Boydens http://postkaart-kust.be/
Deze site geeft een overzicht van de collectie Didier Boydens die voornamelijk postkaarten van de Belgische kust tijdens de Belle Epoque bevat. Didier aan het woord:
“Na reeds wat jaren verzamelen leek het me leuk mijn collectie publiek beschikbaar te stellen. en bijgevolg iedereen te laten meegenieten van de bloeiperiode van onze Belgische kust. De postkaarten geven een prima beeld van deze glorietijd, de belle-epoque."  

Daarnaast is er een forum ter beschikking met als doel te fungeren als een "virtuele" ontmoetingsplaats voor verzamelaars van dit topic.
"Hier kan men ideeën uitwisselen, vragen stellen met als uiteindelijk doel onze passie voor de hobby te delen en onze kennis hieromtrent uit te breiden. Ik heb alvast een aantal vragen omtrent diverse topics open staan. Neem zeker eens een kijkje en registreer.”

https://pre14andere.accompli.be/#collection/2831

Westende anno 1900, door Jacob Jones, die op zolder een oude doos vond met heel wat oude kaarten uit die tijd en die ze met internetbezoekers wil delen.

De Nu & Toen app
Biedt u de mogelijkheid oude prentbriefkaarten te bekijken van de plaats waar u nu bent, foto's te maken van dezelfde plaats en deze te delen met andere leden van Geneanet!
https://nl.geneanet.org/prentbriefkaarten/view/1675993#0
“Op de zolder vond ik een oude doos met heel wat oude postkaarten uit die tijd die ik in dit artikel met jullie wil delen.” (geplaatst door G Parrein)

Foto’s ‘Vecu’
https://www.vecu.be/diaporamafoto.php
https://www.vecu.be/photothemenl.php?pays=CB

Beeldbank Kusterfgoed
https://www.beeldbankkusterfgoed.be/

Elke week zullen jullie voortaan op mijn blog https://blog.seniorennet.be/westendsdialect kopies van twee oude postkaarten kunnen vinden van Westende-dorp. Bij het bekijken daarvan en bij het lezen van mijn teksten in ons dialect of in de P-taal, zullen jullie zich misschien weer even in de ‘goeie oude tijd van toen’ wanen.

Nu ik tot de jaren van verstand gekomen ben, met andere woorden oud en wijs geworden ben, heb ik besloten grondig mijn levenswijze aan te passen aan de nieuwe wereld. Nieuw? Wel ja, hoe kan ik die anders noemen als we zien dat alles in de voorbije jaren met een razendsnel tempo gemoderniseerd werd en ook vandaag nog wordt.

Hoe kan je een tijd anders bestempelen waarin dagelijks alle mogelijke wijzigingen (verbeteringen?) in de maatschappij, hetzij in de politiek, hetzij op sociaal en cultureel gebied maar misschien wel het meest op het vlak van de techniek, op ons afkomen?
Ik geef toe dat ik het al enkele jaren moeilijk heb om mij aan te passen. Als ik zag dat zelfs kinderen spelen met alle mogelijkheden van de GSM, dat mijn kinderen en kleinkinderen eens over mijn schouder keken toen ik op de computer bezig was en meewarig zegden ‘Je moet da zo niet doen’ of dat vrouwen mij voorbijvlogen op hun elektrische fiets, dan zakte mij soms de moed in de schoenen. Was ik dan achterlijk? Versleten? Afgestompt door mijn hoge leeftijd? Neen toch!
Daarom … actie, vanaf vandaag is dat gedaan! Definitief!

Ik ben uitgegaan van het standpunt dat alles in de toekomst gemakkelijker moet gaan of met andere woorden dat ik mij vanaf nu zo weinig mogelijk zal moeten vermoeien. Voilà!

Ik moet bekennen dat de uitrusting van mijn huis vandaag eerder ouderwets moet genoemd worden. Wij hebben geen behoefte gehad om al die nieuwigheden die op de markt kwamen, aan te schaffen. Maar de keuze van mijn nieuwe levenswijze noopte mij dus tot de één en de andere aankoop. Ik moet toegeven dat mij dat een bom geld gekost heeft.

Ik heb een nieuwe auto gekocht! Ik heb gekozen voor een Tesla Model S

Ik heb mij bij mijn aankoop laten inspireren door wat op de film

https://www.bing.com/videos/search?q=tesla+autos&&view=detail&mid=EE41D5655CA7D5AD0014EE41D5655CA7D5AD0014&rvsmid=188D6E64B968FF7FDE2B188D6E64B968F

te zien is. Dat betekent: gedaan met zelf te sturen, gedaan met zelf te remmen als een andere auto voor mij stopt of aan een rood licht of een stopbord. Gedaan met chauffeur te spelen voor mijnheer of mevrouw: ik beschik over de software om mijn garagedeur te openen en mijn wagen uit zichzelf uit de garage te doen rijden en zich buiten op te stellen, zodat wij alleen maar moeten instappen. Gedaan met een parkeerplaats te zoeken en mij persoonlijk tussen twee auto’s te wurmen. Achteruitrijden wordt kinderspel. Daar zorgt een camera voor.
Gedaan met het opvragen van een vignet om met mijn oude Diesel een grote stad met lage emissiezone binnen te rijden.

Maar er zijn nog andere nieuwigheden:
    Geen dashboard recht voor de bestuurder vol informatie over de snelheid, hoeveelheid brandstof en andere zaken.
    Alles zit rechts op het touchscreen.
    En dat is heel wat! Wat zeg ik?
               Tot zelfs het openen van het handschoenenkastje kan met één toets!
               Natuurlijk ook de bediening met de stem van de GPS.
               En real-time verkeersinfo met eventuele aanpassing van de route in functie daarvan.
               En telefoneren, nu vanzelfsprekend handenvrij!
               Als er iets misgaat krijg je daarover een bericht.

           Maar er zijn nog andere nieuwigheden:

            Aluminium carrosserie
            Automatisch dimmende en inklapbare, verwarmde zijspiegels
            Automatische airconditioning
            Draadloze updates via wifi en mobiel netwerk
            Intelligente luchtvering
            Glazen dak getint met bescherming tegen ultraviolet en infrarood
            LED mistlampen
            Middenconsole met afgedekte opbergruimte, 4 USB-aansluitingen en dockingstations voor 2 smartphones
            Persoonlijke bestuurdersprofielen
            Premium 12-voudig elektrisch verstelbare voorstoelen met stoelverwarming
            Premium audiosysteem
            Premium connectiviteit (1 jaar)
            Satellietkaarten met live verkeersweergave
            Streaming media in de auto
            Waarschuwing zijdelingse botsing

Hoewel de gemeente Middelkerke reeds 10 van de geplande 19 laadpalen installeerde (per paal kunnen twee auto’s opgeladen worden), heb ik voor mijn gemak ook maar een laadpost bij mij thuis laten installeren.
'Opladen', HET woord van deze decennia!

Robot-reiskoffer
Wanneer ik mijn volgende reis onderneem zal ik niet meer zelf mijn reiskoffer moeten voortduwen. De zogenaamde ‘Robot Suitcase’ zal mij voortaan volledig autonoom volgen als ik door de luchthaven loop. Dat voordeel kon ik mij toch niet laten ontgaan, wat denken jullie?

Nog werken in mijn tuin?

Beslist niet! Mijn tuin waarin ik elk jaar vele uren doorbracht om mijn gazon te maaien, zal vanaf nu onderhouden worden door mijn maairobot.

Ik kijk ongeduldig uit naar het ogenblik dat hij ook mijn haag en mijn struiken en rozen kan snoeien, mijn gazon kan verticuteren en bemesten. Daar zal ik voorlopig nog menselijke hulp voor nodig hebben.

Zoals mijn gebuur heb ik ook een ondergrondse sproei-installatie laten installeren die ’s nachts automatisch in werking treedt.

Drone
Ik wou al een hele tijd luchtfoto’s nemen van Westende, van evenementen in de gemeente.
Ik heb mij nu een voorgeprogrammeerde drone aangeschaft. Zo kan ik foto’s nemen voor mijn blog zonder de straat te moeten opgaan.

Al fietsend de gezondheid verzorgen
Wie denkt dat hij/zij mij nog zullen voorbijvliegen op de fiets, zal over sterkere troeven moeten beschikken. Ik heb namelijk gekozen voor een elektrische fiets. Het is een speed elec en daarmee kan ik 45 km per uur halen. Ik zal dus met meer plezier meer kilometers afhaspelen. Gedaan ook met steeds weer tegen de zeewind in te beuken.

Ik heb meteen ook drie fiets-oplaadpunten bij mij thuis laten installeren.

Alarminstallatie
Ik heb het ook nodig gevonden mijn woning beter te beveiligen. Ik heb daarom een draadloos alarmsysteem met camerabewaking (2 camera’s) laten installeren, natuurlijk in verbinding met een meldkamer die reageert wanneer een alarmsignaal weerklinkt.

Daaraan werd tevens een rook- en CO melder gekoppeld.

In het huishouden
Mijn vrouw zal voortaan ook gebruik kunnen maken van een moderne dienstbode. Wat die allemaal kan! Stofzuigen natuurlijk! Maar veel meer dan dat: koken, de was in een wasmachine stoppen, er weer uithalen en ophangen, of in de droger stoppen, de vuile afwas in de vaatwasser stoppen, na afloop weer uitruimen en de propere vaat in de juiste kasten plaatsen.
De huishoudelijke robot heeft een camera, kan reageren op spraakcommando's, fungeert als digitale assistent en kan dienen als afstandsbediening om lichten en televisie aan- en uit te zetten.
De robot heeft ook menselijke trekjes. Als mijn twee nog jonge kleinkinderen op bezoek komen, dan kan de robot een verhaal voorlezen. Als gans de familie op bezoek is voor een feest, dan kan die daar een groepsfoto van maken.

Echt, ik begrijp dat jullie nu ongeveer sprakeloos moeten zijn.

Ik zou het nog vergeten, een paar weken geleden heb ik ook zonnepanelen op mijn dak laten plaatsen.

Wat zegden jullie? Een robot is niet sociaal?
De Jibo-robot, die nog op mijn ‘aan te schaffen lijst’ staat, werkt met gezichts- en stemherkenningstechnologie, zodat het tot zestien verschillende mensen kan herkennen en er aangepaste gesprekken mee kan voeren.

Internet
Op mijn nieuwe computer heb ik Windows 10 en de laatste versie van Norton Antivirus laten zetten.
Surfen op het net, dat doe ik al lang en een blog bijhouden ook. Met het versturen van e-mails heb ik ook geen moeite. Facebook, Instagram, Whatsapp, Twitter en Linkedin leverden mij soms nog een probleem op. Chatten was ook mijn sterkste punt niet. Ik durfde ook nog wel eens een steek laten vallen bij het telefoneren met mijn mobiele telefoon.
SMS’s versturen had ik nooit geprobeerd. De voornaamste Apps, Skype, Waze, Netfix, WhatsApp, Spotify, … heb ik natuurlijk gedownload.
Dankzij internet kan ik al mijn gewenste aankopen (kleding, tickets, vakanties en verzekeringen) ‘on-line’ bestellen en betalen. Mijn boodschappen bij Colruyt en Carrefour worden de dag na mijn bestelling aan huis bezorgd.
Naast mijn tablet, mijn laptop, mijn smartphone zijn ook mijn printer, mijn wasmachine, mijn verlichting, mijn koelkast, mijn rolluiken, mijn garagedeur, mijn thermostaat, mijn bewakingscamera op wifi aangesloten. Ik kan die voortaan allemaal vanop afstand bedienen. Dat is best handig.
Het zal jullie wel niet verwonderen dat ik al mijn bankverrichtingen regel met de PC.

Televisie
Ik schafte mij onlangs ook een nieuw toestel aan, een 892 inch QLED, een schitterende TV als hij aanstaat, een kunstwerk als hij uitstaat.
Op een TV kan tegenwoordig voor tientallen programma’s gekozen worden. Een programma kan herstart worden, kan opgenomen worden om het later te bekijken (ook diegene die nog maar gepland zijn in de volgende dagen). Men kan ook een recentere film aanvragen, weliswaar tegen betaling. Elke match van mijn geliefde voetbalploeg, in alle mogelijke competities, kan ik bekijken. Wil ik nog meer voetbal, dan kan dat desnoods ook op vrijdag, zaterdag en zondag en soms nog een Europese wedstrijd op dinsdag, woensdag of donderdag.
Ook tegen betaling.
En dat zijn nog maar enkele van de comfortabele mogelijkheden maar … helaas ook steeds meer reclame.

GSM
Op nauwelijks 15 jaar tijd is de gsm geëvolueerd van een luxegadget voor rijkelui tot een onmisbaar voorwerp in het dagelijkse leven van... wel, van zowat iedereen.
Het is iets wat we niet kunnen wegdenken uit ons dagelijks leven. We willen altijd bereikbaar zijn en dat is zelfs vereist in de huidige maatschappij. Iedereen voelt zich veiliger met een gsm op zak. Als er iets is, moeten we kunnen contacteren en gecontacteerd worden.
De types vermenigvuldigen zich met altijd weer nieuwe mogelijkheden. Moeilijk om bij te houden!
Ik heb voor het ogenblik een GALAXY S9+. Die heeft volgende voordelen: betere foto’s, hoge batterijcapaciteit, snel draadloos opladen, 6+ GB werkgeheugen, groter beeldscherm.
Dank zij Windows 10 kan ik mijn GSM ontgrendelen via gezichtsherkenning of met een vingerafdruk.

Of ik dat nu allemaal met kennis van zaken kan bedienen?
Dat is een goeie vraag, want het was niet eenvoudig om zo ver te komen. Ik heb daarom een leraar betaald die mij een opleiding gaf die mij zal toelaten voortaan mijn voet te zetten naast de moderne gebruikers, van welke leeftijd ook.

De gemeente Middelkerke vernieuwt ook
Nieuw zwembad, nieuw casino, nieuwe gemeenteschool in Westende, nieuw sportpark, nieuwe zeedijk, nieuw gemeentehuis, nieuwe pleintjes in de deelgemeenten, trambedding verlegd.

Hopelijk komt er eindelijk ook een streaming van de gemeenteraad opdat we het verloop van de raad bij ons thuis kunnen volgen.
De gemeente kan tegenwoordig gemakkelijk de inwoners bereiken, door het sturen van e-mails met persberichten, met nieuwsbrieven. De website van de gemeente informeert de bevolking over alle mogelijke onderwerpen: organisatie, beschikbare diensten, gemeenteraden, evenementen, …

Genieten jullie ook wel eens van een bezoek aan één van onze luxueuze strandbars?  Leuk toch, voeten in het zand, slurpen aan een weliswaar dure cocktail, …

Te veel om op te sommen
Dat er nog veel meer verandert of veranderd is, dan wat ik hierboven beschrijf, dat spreekt vanzelf.
Om er maar enkele te noemen: voortgang van de geneeskunde met onder andere robotten die operaties veiliger en gemakkelijker maken, nieuwe medicijnen, ruimtevaart, bewakingscamera’s die overal opduiken, geldautomaten, digitalisering van diensten, games, hoogbouw, talloze muziekfestivals, dag- en avondmarkten ‘à volonté’, …

De nieuwste ontwikkelingen in talloze domeinen opsommen, is gewoon een onmogelijke taak.
Daar zijn trouwens ook heel wat negatieve bij, zoals veiligheid, milieuvervuiling, drugs, criminaliteit, …

Wie zich zou wagen aan een globale behandeling van de door mij aangekaarte ontwikkelingen, zal waarschijnlijk ervaren dat zijn/haar werk nauwelijks beëindigd is en dat er alweer heel wat nieuwigheden bijgekomen zijn.

Daarin zijn ook zaken onveranderd gebleven, onder andere de politiek.  ‘Ze dronken een glas, deden een plas en alles bleef zoals het was”, is nog altijd van toepassing.

Opgepast!!
Natuurlijk heb ik vertrouwen in jullie oordeelsvermogen. Jullie hebben natuurlijk onmiddellijk begrepen dat ik mij niet al die nieuwigheden aangeschaft heb … en het mij ook niet zou kunnen veroorloven. Ik zou ze bijlange niet allemaal kunnen bedienen.
Mijn artikel schreef ik enkel op deze manier om te benadrukken dat de wereld zodanig snel aan het veranderen is dat het nauwelijks nog bij te houden is, zeker voor ouderen. Het is wel zo dat al de door mij beschreven nieuwigheden wel degelijk bestaan. Het zal nog niet voor morgen zijn maar de kans dat robotten op termijn veel werknemers zullen vervangen in de bedrijven, is groot.
Lees hierover maar het artikel waarvan ik de bron aangeef hieronder.

Bronnen
Wikipedia
https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/kan-een-robot-mensen-vervangen~bf7016bf/?
referer=https%3A%2F%2Fwww.bing.com%2Fsearch%3Fq%3Dzullen%2Brobotten%2Bde%2Bmens%2Bvervangen%26form%3DEDGHPT%26qs%3DPF%26cvid%3D40abcbd2a43249e7a522777857dc14ce%26refig%3Dc0247c825aa9462f93590cf6c9bc986e%26cc%3DBE%26setlang%3Dnl-NL%26plvar%3D0

https://www.mobiel.nl/nieuws/draadloze-opladers
https://tweakers.net/nieuws/97342/wetenschapper-maakt-huishoudrobot-met-domotica-functies.html

Voor het ogenblik ligt in Westende-dorp de Lombardsijdelaan open vanaf het kruispunt met de Essex Scottishlaan tot aan de Steenstraat. De Westendelaan, vanaf het kruispunt met de Hofstraat tot aan de Essex Scottishlaan, was al een tijdje berijdbaar mits de snelheid te beperken omdat de deklaag nog niet de definitieve was. In de week van 6-11.3.17 werd die definitieve laag aangebracht en daarna werden de verkeerslijnen aangebracht … en de ‘boombakken’.
Zo zag het er een tijdje geleden uit:

En zo ziet het er nu uit:

Het kruispunt Westendelaan – Essex Scottishlaan
Het kruispunt is natuurlijk nog niet bruikbaar …en dat gedeeltelijk al voor de tweede keer … en het zal ook nog een heel tijdje duren. Wij, de ‘gewone’ Westendenaars, beginnen dat allemaal nu stilaan gewoon te worden, wij leggen ons neer bij de situatie en troosten onszelf bij de gedachte dat het straks allemaal zoveel mooier en beter zal zijn. Wij volgen gedwee de aangewezen vervangroutes en we letten er vooral op dat we onze banden niet kapotrijden als we de Steenstraat en de Bamburgstraat oprijden, want de bermen die weliswaar al een keer opgevuld werden met grint, liggen er opnieuw zeer belabberd bij.
Ziehier de toestand van het kruispunt tot aan de Steenstraat:

Wat vinden de lokale handelaars daarvan?
De handelaars moeten er waarschijnlijk toch anders over denken. Toen ik op 7 maart 2017 eens een kijkje ging nemen aan het fameuze kruispunt, bekroop mij een intens gevoel van medelijden met onze lokale zelfstandigen die al zo lang geteisterd worden. Eén van de gedachten die door mijn hoofd gingen, was ‘Troosten zij zich misschien met de vergoedingen die zij opstrijken als compensatie voor de geleden schade? Of is dat maar een habbekrats in hun ogen?
Of heeft er niemand zijn zaak gedurende 7 dagen gesloten?' Dat is namelijk een vereiste om in aanmerking te komen voor een vergoeding van 70 euro voor elke kalenderdag dat de zaak gesloten was. (wet Dedecker)

Hoe is het eigenlijk gesteld met het huidig aantal handelszaken en de aard ervan?
Rond dat kruispunt waren vroeger verschillende handelszaken: Op de foto's hierboven zien we van rechts naar links de superette van Van Vlaenderen. Dat schijnt nu een broodjeszaak te worden. Van de ‘Kippenren’ waren de rolluiken naar beneden gelaten, maar misschien was het hun rustdag? Van wat ooit de superette en croissanterie van Jean Richerts en Jeannine Lefevere was, blijft niets meer over … nu zelfs afgebroken! De schoenhandel Bauters-Surmont is al een tijdje gesloten.

De zonnebank en videotheek zijn weg en vervangen door een vergaderzaal, onder andere, voor gepensioneerden.

‘De tijd van toen, herinneringen…’
Mijn gedachten gingen automatisch verder naar ‘de tijd van toen’.
Ik wil hier even de winkels opsommen die er waren in mijn jeugd:
    Lombardsijdelaan: 
      Aan de kant van de ‘Central’:

                                                                                                              21                35      

      Aan de overzijde: coiffure Martha Lefevere (12)

   Dorpplaats (nu Westendelaan):
     Aan de kant van het gemeentehuis: camping Westende

           65 sigaretten en tabak van Lucie (Coen) - Coulier
           63 frituur van Martha Lefevere-Madelein
           61 huis van Medard Lefevere
           55 huis van Serafin Lefevere en daarna van Daniël en Irène Deschacht - Lefevere
           53 schoenwinkel ‘Westend Shoe’ van Sofie Soetaert-Schetters
           51 bakkerij-patississerie Theo en Margriet Viaene - Blomme
           49 schoenwinkel ‘A la Pantoufle’ van Camiel en Martha Capelle
           47 schrijnwerker Louis en Elza Dejonghe - Marchand
           45 hotel-restaurant ‘Au Relais’ van Arsène Van Biervliet (afgebroken politiebureau)
           41 huis van veldwachter Karel Lefevere
           39 gemeentehuis

          37 de beenhouwer Georges Bossuyt, op de hoek van de Langestraat
          33 kruidenier Madeleine Deschacht – Coulier
          31 café Karel Ramon, daarna van en Henri en Lucie Corteel - Ramon
          29 dagbladhandel Willy en Rachel Roose-Bloes
          27 verfartikelen Arthur Dewulf – Brouckaert
          25 café Camiel en Maria Germonpre – Deleu
          21 textiel Jeanne Speecke
            5 beenhouwerij André en Amandine Devriendt – Vannecke
            3 vishandel Henri en Elisa Calie - Terwe

     Aan de kant van het klooster:

          38 kruidenier en kleermaker August Leveque
          36 het klooster tevens vrije meisjesschool
          34 gemeentesecretaris Henri Tack
          30 politieagent Marcel Deconinck
          26 schoenmaker Maurice en Leona Bauters - Surmont
          22 politiecommissaris Alfons Lewyllie
          20 fietsenhandel Bernard Vanderweyden
          16 café en feestzaal ‘De Kroon’ van Medard Derudder, daarna van dochter Aline
          14 kruidenier Martha Verslype
          10 elektricien Aloïs Beels
            6 garage Firmin Gunst
            4 café De Graaf van Vlaanderen van Wwe Hélène Maene – Gokel, later van dochter Germaine
            2 pastorij

Henri Jasparlaan
             1 Café ‘Wiske’ of Achille en Marie-Louise Coppens – Jonckers (links hieronder)

Oostendelaan
             1 Herberg van Michel Vandenbussche (rechts hierboven)
           26 Bloemen- en plantenhandel Jozef Brouckaert

Essex Scottishlaan

       1 beenhouwerij Robert en Lucie Gruwier -
       3 viswinkel van ‘Leinie’ Renty-Vanden Bussche
       7 café en feestzaal 'Casino' van Cyriel Couvreur daarna van Leon Bonnet
       9 bakker/kruidenier Cyriel Hollevoet
      33 dagbladhandel Vandenbroucke
      37 fietsverhuur en velomaker Camiel Van Moortel
      39 bakkerij 'Rozilda' van Germain Viaene
      de ‘Tap’
      53 garage met benzinepomp van Jan Ureel
    137 café ‘De Noordzee’ van Camiel Mombert
    141 café ‘De Lekkerbek’ van Pier Gunst

  Aan de andere zijde van de straat waren er

     126 bazaar 'St Laurent'
       28 café ‘Ter Duinen’ van Camiel Strubbe
       12 molen van Leopold Germonpré

Rustoordstraat
       39 Ons Rustoord (39)
       Zon en Zee

Steenstraat
       51 Hovenier Ursio Norré

Ooststraat
       23 IJzerwarenhandel Stanislas Waeyaert

Duinenweg (nu Duinenlaan): ‘Pré Fleuri’

De nieuwe en handelszaken of de huidige toestand
Ik volg dezelfde lijnen. (huisnummers tussen haakjes)
  Lombardsijdelaan
      restaurant ‘De Lochting’ (125), nieuwkuis 'Droogdok' (83), café ‘Borra Nils’ (44),
     kinesiste ‘Momentum’  Keyl Mestach(1),
 Westendelaan
     Aan de ene zijde:
       camping Westende (341), bistro ‘Kippenren’ (339), frituur Els (329), kapsalon
      ‘Caro’ (327), beenhouwer Derinck (321), fietsenhandel Jacobs (317 ), bibliotheek
     ‘Trefpunt’ (311), buitenschoolse kinderopvang (309), ‘Manicura’ (303), kinesist
     Vandenberghe (301), vastgoed (293), wasserette (291), tandarts Lieve Landuyt
      (287), Osteopaat (285), optiek 'Op’tit chien' (277), audiologe Derinck (277), bank &
      verzekeringen Axafin (271), beenhouwer Stefan Vanoverschelde (Hofstraat
      1), geschenken ‘Couleurs de Provence (265)
    Aan de andere zijde:
       Groep Caenen Immo (350), vrije basisschool (344), coiffeuse ‘Lily’ (334),
       verzekeringsmakelaars JoRo (328), Dr Vermeersch (326), dakwerken ‘Tjolle’
      (322), apotheker M.C. Catrysse (318), café ‘Chaplin’ (312), restaurant ‘Vecino’ (in
       Henri Jasparlaan 3), restaurant ‘De Lanteirne’ (308), Deurencentrum van de Kust
      (304-306), taverne ‘Sanneke’ (302), ‘De warme bakker’ (300C), motozaak (298)
Arthur Meynneplein
      Kapster (1), immo Moenaert (2), ‘De Broodmand’ (3), Esthetiek Beauté (6),
      Schilderwerken Goyvaerts (7), Kapsalon S (8), Autorijschool (9), ‘Top Ice’ (11)
Duinenlaan: Restaurant ‘Westende’
Essex Scottishlaan:
    Beenhouwerij 'Bert en Hilde' (1), Dagbladhandel (33), Chinees restaurant ‘Jin Hoi’
    (37), Patisserie Daenen (39), ‘Aparthotel ‘Zon en Zee (in Vakantiestraat 1), ‘Barenzo’
    (137), ‘De Noordzee’ (139), Dr Boydens (20), ‘Joli Sport’ fietsenhandel (22),
    tearoom ‘Ter Duinen’ (28), kapper Chris Niville (124), kapster (126)
Matthieulaan: Kinesist Bart Deroo (8)
Noordstraat: Bed-and-Breakfast 'De kleine prins' (64)
Steenstraat: restaurant “’t Hoeveke (13)
Strandlaan: restaurant ‘Sint Laureins (12B)

Welke zijn de redenen voor de verschillen tussen vroeger en nu?
Het spreekt vanzelf dat de grote warenhuizen DE revolutie teweegbrachten voor de kleine zelfstandige in een dorp. In feite hadden alle winkels waar iets verkocht werd, daaronder te leiden. De warenhuizen verkopen niet enkel kruidenierswaren en dranken, maar ze hebben allemaal een aangehechte beenhouwerij en ze verkopen ook brood en koeken en gewone taartjes en ook viswaren. Eigenaardig genoeg heeft dat geen daling teweeggebracht van het aantal beenhouwerijen (nog steeds 3) en zijn er nog steeds 2 bakkerijen tegenover drie vroeger). Een viswinkel is hier nu niet meer leefbaar. Verkoopcentra zoals Brico en Star hebben de enige winkel van elektrisch materiaal de das omgedaan.
Kruidenierswinkels zijn er niet meer in het dorp tegenover vijf vroeger. Sigaretten en tabak worden nu verkocht in de dagbladhandel of in het warenhuis.
Schoen-, kledij- en textielwinkels hebben het moeten afleggen tegen discounts Brantano, Berca, JBC, C&A, …
Bloemen kan men tegenwoordig ook in een warenhuis kopen maar een tuincentrum zoals dat van Brouckaert, destijds gesloten wegens gebrek aan opvolgers, zou hier misschien toch nog leefbaar kunnen zijn.
En dan zijn er natuurlijk de verdwenen cafés. Ik tel er zo elf. De televisie is daar natuurlijk de voornaamste oorzaak van. De mensen verlaten ’s avonds nog nauwelijks hun veilige woning, ’s zondags is de misviering weggevallen en het cafébezoek daarachter eveneens. Kermissen zijn niet meer ‘in’ en ter gelegenheid van feesten worden meestal tenten opgesteld met eigen drankverkoop ten voordele van een vereniging.
De alcoholcontroles spelen natuurlijk ook een belangrijke rol.
We mogen natuurlijk het verdwijnen van Zon en Zee niet vergeten! We kunnen niet voldoende onderstrepen dat de sluiting van het vakantiecentrum meer dan 16 jaar geleden, onherstelbare schade aan het dorpsleven heeft toegebracht.

Maar welke soort handelszaken hebben dan wel standgehouden?
Buiten de reeds vermelde beenhouwerijen en bakkerijen, zijn er de dagbladhandels die schijnbaar niet te veel te lijden hebben onder het feit dat hun soort waren (kranten, tijdschriften, postkaarten) ook te vinden zijn in de warenhuizen.
Fietsen moeten nog steeds hersteld worden en sommige mensen kopen toch nog liefst hun fiets bij de lokale handelaar omwille van de dienst na levering.
Restaurants hebben niet enkel standgehouden maar ze zijn in aantal vermeerderd. Wie had ooit kunnen denken dat een dorp zonder Chinees restaurant minderwaardig zou kunnen bevonden worden? Of ze ook leefbaar zijn, dat is een andere kwestie.
Als er tegenwoordig nog wel een paar cafés bestaan, dan eerder in de zin van eetcafés. Cafés die niets te eten aanbieden zijn niet meer leefbaar. Frituren zijn ook uit de grond gerezen. De mensen zouden er vroeger nog niet aan gedacht hebben om maaltijden af te halen. De meeste huismoeders gingen vroeger ook niet uit werken en hadden dus meer tijd om hun eten zelf te bereiden, niettegenstaande ze een rijkere kroost groot moesten brengen.

Welke soort handelszaken zijn er bijgekomen?
In ons dorp was er vroeger geen kinesist, geen tandarts, geen opticien of geen audioloog. Ik heb destijds inderdaad nooit iemand met een hoorapparaat gezien. De behoefte aan een massage of aan onderhoud van het gebit zal toen ook wel bestaan hebben, maar de mensen besteden er minder of geen zorg aan. Omdat de mensen toen minder TV keken of minder achter hun computer zaten, zal de opticien minder noodzakelijk geweest zijn.
De vroegere lagere gemiddelde leeftijdsverwachting zal ook wel een rol gespeeld hebben.
Kapsalons zijn er nu gevoelig meer. Ofwel vonden de meeste mensen het toen niet zo belangrijk om er goed uit te zien, ofwel konden de meeste het zich misschien ook niet veroorloven.
Garages, met benzinepomp zijn er hier in het dorp zelf weliswaar niet meer, maar er zijn wel nog twee even erbuiten, merkgarages dan, die aantrekkelijker zijn voor iemand die rijdt met dat merk.
Wat is ook bijgekomen maar verhoogt daarom de leefbaarheid van het dorp niet?
Er zijn een massa immobiliënkantoren bijgekomen, vooral dan op de badplaats, maar met een bijhuis in het dorp. Een bank met geldautomaat en/of een verzekeringskantoor zijn nog zo’n moderne fenomenen, die wij vroeger niet kenden.
Een dokterskabinet is weliswaar geen handelszaak, maar we hebben nu ook meer dokters. Ik heb vroeger nooit een andere dokter gekend dan Dr Loones Sr. Hij was dan ook dag en nacht beschikbaar. Hij kreeg wel veel hulp van verpleegster Thérèse Minne, alomtegenwoordig en altijd hulpvaardig.
Een apotheek was er niet in het dorp en ik herinner me niet waar mijn ouders medicamenten afhaalden. Een apotheek heeft natuurlijk vooral ouderen als klant en aangezien er daarvan nu veel meer zijn!

Bevolkingsaantallen vergelijken
Ik heb mij ook afgevraagd of het aantal inwoners van Westende-dorp een invloed had op het aantal handelszaken. Er waren hier in 1942 1805 inwoners. De fusie met Lombardsijde speelt hier geen rol.
In Westende-dorp, dat hier als enige in aanmerking moet genomen worden, is de bevolking niet echt aangegroeid.

Besluit
Mocht ik iemand vergeten hebben of mocht er een fout in mijn reeksen handelszaken geslopen zijn, mijn verontschuldigingen daarvoor. Ik pas mijn tekst graag aan als iemand mij de correcte gegevens of aanvullingen toestuurt.

Bron
Lijst der parlements- provincieraads- en gemeenteraadskiezers van 1952-54

Het is altijd zo geweest en het zal nog wel een tijdje meegaan, neem ik aan, zelfs al werpen sms’jes en e-mails tegenwoordig wat roet in het eten.
Van iemand die op vakantie vertrekt, wordt verwacht dat hij/zij uit het vakantieoord nieuws van zich laat horen. Goed aangekomen? Is het daar mooi weer? Zijn er wat bezienswaardigheden? Amuseren de kinderen zich? Valt het logement een beetje mee? En wat later: ‘Zijn jullie al mooi bruin?’ en tenslotte: ‘Wanneer mogen we jullie weer thuis verwachten?’
Wie kent niet de volgeschreven postkaarten waarop iedereen, die van het vakantiegezelschap deel uitmaakte, zijn naam moest zetten? Wie heeft nooit een postkaart gezien waarop een gebouw afgebeeld staat en waarop met een pijl aangeduid stond in welk gebouw en op welke verdieping het verblijf zich bevond?
Heel veel mensen hebben die destijds ontvangen kaart(en), na een tijdje op de kast te hebben gezet, zorgvuldig bewaard om ze na verloop van jaren nog eens, vol heimwee, te bekijken.
Ja, er zijn er zelfs heel wat die er een echte verzameling van gemaakt hebben en er zelfs heel wat centen voor over hadden om via ruilbeurzen, rommelmarkten, Delcampe of E-bay, hun verzameling uit te breiden.
Ik heb het wel nooit over mijn hart kunnen krijgen om meer dan 100 BFr of 2,5 euro te betalen voor een postkaart, maar toch heb ik een tamelijk mooie verzameling van postkaarten van Westende vergaard.
Natuurlijk bestaan er meer kaarten van de badplaats dan van het dorp en zeker na het verdwijnen van ‘Zon en Zee’.
Tegenwoordig kan men de kaarten inscannen en zo heb ik de kans gekregen mijn digitale collectie aardig uit te breiden met de medewerking van enkele notoire verzamelaars uit Westende, als daar waren/zijn Julien Soetaert, Maria Germonpré, Marcel Daele, Gilbert Cogghe, …
Ik wil jullie in mijn huidig artikel dan ook eens laten genieten van de verscheidenheid aan postkaarten die men in zo’n verzameling terugvindt.

Indeling per categorie
Er is een duidelijke ontwikkeling te zien in het uitzicht van de kaarten. Dat gaat van bruine, zwarte, blauwe kaarten naar gekleurde, van doffe naar glanzende.
Men ziet ze nu minder of helemaal niet meer, maar er waren er ook met kleurtekeningen terwijl het nu allemaal foto’s zijn die op de kaarten afgebeeld zijn.
Ik ga mijn artikel dan ook indelen in die laatste twee categorieën.

De getekende kaarten
Hieronder vinden jullie een selectie van dat soort kaarten, die men kan indelen volgens enkele steeds weerkerende onderwerpen: het transportmiddel waarvan men gebruik maakte (auto, caravan, fiets of trein), bloemen, dijk-duin-strand, kinderen, boten en schepen of lichtgeklede jonge vrouwen. En … soms was er ook eens een ondeugende bij!
Op de kaarten staat de tekst ‘Un bonjour de Westende’ en/of ‘Groeten uit Westende’ maar eigenlijk staat op een grote meerderheid enkel een Franstalige tekst.

Met welk transportmiddel kwamen ze naar Westende? Is dat de reden voor de kaartkeuze?
Opvallend, er zijn er geen bij met daarop de kusttram.

Met de auto

Auto met caravan

Met de autobus… en die kon al eens ‘in panne’ vallen

Met de trein

Met de fiets

Kinderen

Bloemen

Dijk-Duinen-Strand

Vaartuigen

Lichtgeklede en/of ondeugende jonge vrouwen

Sommige kaarten beelden landschappen of toestanden uit die in Westende helemaal niet bestaan. Hieronder enkele flagrante voorbeelden:

Kaarten met foto’s
Er zijn enkele heel oude bij. Ook in deze categorie was er een duidelijke evolutie: eerst zwart-wit kaarten daarna gekleurde.

Tegenwoordig zijn vooral mozaïekkaarten in zwang. Er is nog nauwelijks één luchtige kaart te vinden.
Hieronder toch twee uitzonderingen. Wat de linkse betreft: mooi is wel anders!

Er worden vooral kaarten verstuurd die te koop aangeboden worden in de winkels van campings en vakantiekampen en die logischerwijze veelal de eigen verblijfplaats afbeelden.
In Westende was ‘Zon en Zee’ hiervan een sprekend voorbeeld. Op de talloze kaarten van het roemloos ten onder gegane vakantiekamp, komen vaak ook zichten van het dorp voor. Van ons dorp worden vandaag weinig of geen kaarten meer gemaakt omdat de interesse ervoor waarschijnlijk onvoldoende is en de oplage dus te klein.

Er zijn heel wat mozaïekkaarten van de merkwaardigste punten van Westende.
In een periode waarin meer en meer gezinnen een huisdier kweken, is het logisch dat die ook voorkomen op postkaarten. Hieronder een voorbeeld op de bovenste kaart.
De (slechte) gewoonte om op kaarten afbeeldingen te plaatsen van iets wat er niet is in Westende, is er nog steeds. (onderste kaart)

De teksten ‘Groeten uit Westende’ en ‘Bonjour de Westende’ zijn in de laatste versies vervangen door ‘Westende’

Besluit
Ik neem aan dat de getekende kaarten dienden voor alle badplaatsen, mits de naam van de badplaats aan te passen. Sommige kaarten over de kust in het algemeen worden overal verkocht.

Op 3 maart 2014 wijdde ik al eens een artikel aan de dorpskermis in Westende, maar dan in het dialect. Het had als titel “Goju giedur soms nog no du kerrumessu?”
Ik heb dat grondig aangepast, vertaald naar het ABN en tezelfdertijd aangevuld.

Vinden jullie een kermis niet meer leuk?
Dat was vroeger, in onze heel jonge tijd, wel anders. In de week vóór de kermis, keken we (veel te vroeg natuurlijk!) uit naar de aankomst van de woonwagens en de materiaalwagens die de verschillende attracties vervoerden. Dat was immers voor ons HET evenement van het jaar. Opwindend! De kermis maakte heftige emoties bij ons los.

Een andere (amusante) vrijetijdsbesteding was er in onze ogen nauwelijks.
Ja, wij kenden de radio, die luisterspelen uitgaf, die het gezin rond het toestel samenhield.
Ja, er waren dansgelegenheden, maar zo veel bals waren er niet en nooit zo speciaal als bij een kermis.
Ja, er was ontspanningslectuur maar wij waren toch meer 'kinderen van de frisse buitenlucht’.
Ja, er waren ook sportverenigingen, vooral voetbal. Maar dat was ‘zo alledaags’.
Buiten films zoals ‘De Witte’ of ‘Tarzan’ die vertoond werden in café ‘Central’ in de Lombardsijdelaan of in het patronaat (de ‘Tap’), konden wij nog niet genieten van een echte cinema. Televisie bestond nog niet
Wat waren wij toch blij als de (luide) kermismuziek en de reuk van frieten en smoutbollen opnieuw het dorp vulde!
Toen gold inderdaad nog de zegswijze dat ‘een kinderhand rap gevuld is’!
Maar ook in de volwassenen leefde een echt ‘kermisgevoel’. Zij gingen ook op in de algemene opwinding.
Onze moeders deden de grote kuis en bakten een taart want op kermiszondag kwam de familie, ook diegene die ver woonde, op bezoek.
Wij spaarden het ganse jaar om een ‘kermiskapitaaltje’ te verzamelen. Dat was de tijd dat in onze streek overal oud ijzer, koper en lood te rapen viel. Wij kenden daarvan goed de prijs en brachten het naar ‘Stanten’, de lokale ijzerhandelaar.
‘Petje’ en ‘Metje’, peter en meter en het familiebezoek haalden ook hun portemonnee boven en stopten ons wat toe.

Vroeger hadden veel kermissen plaats aan het eind van de zomer. De oogst was binnen en men had wat te verteren.
Nu heeft de kermis in Westende plaats de zondag voor Hemelvaartdag. (2 weekends). In Lombardsijde wordt er twee keer kermis gevierd: de derde zondag voor Pasen (2 weekends= de Ezelkermis die samengaat met de Ezelstoet) en de eerste zondag na 2 juli of op 2 juli indien dat een zondag is (2 weekends).

Geschiedenis van de kermis
Kermis is een oud gebruik en dateert al van de middeleeuwen. In de loop van de tijden evolueerde het begrip kermis, processie, foren en feesten. De woorden, foor en kermis, werden vaak verward met elkaar ondanks hun verschillende oorsprong. Foor komt van het latijn« forum » : markt. De foren, schepping van de mens, dienden de internationale handel tot het midden van de 18de en speelden dus een belangrijke economische rol. De kermissen daartegenover, hadden van origine een spiritueel karakter. De 'Kerkemisse' werd jaarlijks gevierd om de kerkelijke inwijding te herdenken. Op deze dag stroomden de gelovigen toe om hun patroonheilige te vereren en om vergiffenis te vragen maar ze maakten er ook gebruik van om zich te vermaken. De kermis begon vroeger dan ook pas op zondag na de hoogmis.

Calvinistische predikanten verwierpen in de zestiende eeuw de 'opgeworpen santen en santinnen' die met kermis werden vereerd en beschouwden de geboden attracties als 'onnutte occasiën ter verroekelosing van veel zielen'. Met uitzondering van enkele dorpen, waar het persoonlijk gezag van de pastoor groot was, lukte het echter nergens de kermis compleet te verbieden. Wel kwam er in veel steden jaarlijks een centrale kermis, in plaats van evenveel kermissen als er kerken waren.

Het politiek rationalisme van Joseph II, de keizer-koster, trof het domein van de kermissen, waarbij hij godsdienst en staat nadelig beoordeelde. Het keizerlijke bevelschrift van 11 februari 1786 stipuleerde dat alle kermissen over het hele land op dezelfde dag moesten plaatsvinden, de tweede zondag na Pasen. Maar dat reglement werd maar korte tijd nageleefd. De mensen vonden het inderdaad veel leuker dat de kermis van het naburige dorp op een andere datum viel zodat men die ook kon bezoeken.

Het duurde niet lang voordat het religieuze karakter van onze feesten naar de achtergrond verbannen werd. In de dorpen hield dat langer stand en ging er heel lang nog elk jaar een processie uit.
Halfweg de negentiende eeuw zette toch overal de teruggang in. De burgerij begon zich steeds openlijker te distantiëren van het feestgedruis. Aan de exploitanten lag dat niet zozeer, wel aan hun gasten: met geld op zak kermis vieren na een jaar hard werken, dat leidde in combinatie met alcoholgebruik tot 'losbandig en immoreel' gedrag. Messentrekkerij behoorde wel tot het verleden, maar ruzies en knokken bleven wel in de mode. De kermis werd op zeker ogenblik zelfs verboden. De hogere burgerij zag de kermis als 'onbeschaafd' en zelfs een 'bron van moreel verval'.
Rond de eeuwwisseling waren al hele streken 'ontkermist' en na de Eerste Wereldoorlog verminderde het enthousiasme ervoor helemaal.
De burgerij diende petities in en de verschillende partijen bestookte elkaar. 
Eén groep pleitte voor algehele afschaffing, een andere groep voor ‘beschavingswerk’ onder het gewone volk.
Pas na de tweede wereldoorlog werd de kermis in ere hersteld.

Over de exploitanten, hun kinderen en hun personeel
De kermisbranche is een hechte gemeenschap van vrije ondernemers, de kermisexploitanten. Vaak zijn dat families die al generaties lang op de kermis staan. Zij klampen zich vast aan tradities en hebben een eigen manier van denken.
Eigenlijk moet ik toegeven dat wij een beetje bang waren van het ‘kermisvolk’ of beter … van hun knechten. Die werden vaak lokaal aangeworven en sommige waren onverzorgd en wij vonden dat verdacht. Wij wisten niet beter of de kinderen van de uitbaters gingen nooit naar school, want met al dat rondreizen… Ze zullen wel op internaat gegaan zijn zeker, maar wij dachten niet verder.
Kinderen van kermisexploitanten trouwen van oudsher met elkaar. Naar het schijnt waren deze bruiloften, en dat zou vandaag nog steeds zo zijn, grote feesten die massaal worden bezocht. Een gemiddelde bruiloft zou zo'n 500 genodigden tellen. Op deze bijeenkomsten ontstaan nieuwe relaties en worden zaken gedaan. Vroeger hadden niet alle exploitanten een woonwagen. Men leefde vaak in de attractie of de pakwagen. Rond 1900 kwam de woonwagen algemeen in gebruik. Een gezin van soms meer dan tien personen had dan een wagen van zes of zeven meter lang om in te wonen en te slapen.

Waar werd de kermis in Westende opgesteld?
Westende had toen nog geen markt. De grond van het huidige plein, recht tegenover de kerk, werd pas in 1950 aan de gemeente geschonken door mevrouw Arthur Meynne uit Nieuwpoort. In de jaren die daaraan voorafgingen, stonden de kramen in de Duinenlaan en op het braakliggend terrein waar nu de woning van Notaris Porters staat.
Spijtig genoeg schijnt daar noch foto noch postkaart van te bestaan. Of heeft één van de lezers er misschien wel één?

Hoe verliep die kermis?
Voor de kleintjes waren er de carrousel met fietsjes, autootjes, en paardjes. Of een zuivere paardenmolen. Wie de ‘flosju’ kon grijpen, had recht op een gratis beurt.
Ze konden ook vissen achter een eendje of aan een koordje trekken met daaraan verrassende geschenken.

De koffiemolen vonden ze ook plezant. Die attractie schijnt definitief uit eenieders geheugen gewist te zijn, want ik kon daar nergens een foto van vinden. Dat waren 2 tassen die elk om beurt omhoog gingen maar wel horizontaal bleven.

Voor de grotere had je de ‘schuutn’, de ‘sliengerpies’, de ‘rups’ en natuurlijk de botsauto’s.
De ‘vroegrijpe’ jongens vroegen aan het meisje waar ze ‘zot van waren’ of ze naast hen wilde zitten in de auto. Deze die nog niet zo ver waren, ‘stalkten’ het meisje dat ze op het oog hadden en botsten steeds weer tegen haar botsauto.
Ik herinner mij ook dat de strenge madam aan de kassa, de bazin waarschijnlijk, alles in goede banen leidde. 

Voor iedereen eigenlijk was er de ‘bollosmietto’ (ballengooitent), het schietkraam en een snoepwinkel waar je onder andere een suikerspin, een zoetstok of een zuurstok kon kopen.
’t Rattenkot, zegt jullie dat nog iets? Je trok één of meerdere nummers en als het ratje door ’t gaatje liep met jouw nummer, had je prijs: een fles (goedkope, zure) wijn of een ander kadootje.

Wie honger had, kwam altijd goed aan zijn trekken met een zak frieten of een zak smoutbollen. Je kon goed zien wie er van die bollen gegeten had want hun kleren waren goed besproeid met wit suikerpoeder.

Welke nevenactiviteiten werden er georganiseerd?
In de kermisweek werd er van alles georganiseerd.
Dat begon met een speciale hoogmis en met een processie. ‘s Namiddags was er een velokoers.
De hoofdwegen werden daarvoor ingepalmd en dikke rijen supporters vulden de dorpplaats of … de cafés. Sommige van hen verlieten hun pint even (of namen die mee naar buiten) om de renners te zien voorbijflitsen.
De twee Lombardsijdse renners Demeulenaere en Geryl waren speciale attracties. Ze hebben weliswaar nooit hoge toppen geschoren en ze wonnen weinig of geen koersen, maar toch werden ze uitbundig toegejuicht en aangemoedigd, ook al werden ze soms vroeg gelost. Ze reden wel ooit bij de onafhankelijken, dat was een categorie tussen ‘liefhebbers’ en ‘beroepsrenners’.
Midden in het dorp, had je vier cafés op een zakdoek: 'De Graaf van Vlaanderen', 'Karel Ramon', 'Maria Prees' en 'De Kroon', aangevuld met ‘Wiske’, achter de kerk. Er werd daar nogal een aardig pintje verzet. Alcoholcontroles waren niet nodig, want de mensen gingen te voet naar huis.
Ik herinner me niet of er toen een sluitingsuur van kracht was, maar zo ja, werd dat zeker voor de gelegenheid uitgesteld.
Ik wil nu wel niet de indruk geven dat de kermis de tijd was waarin algemene losbandigheid hoogtij vierde. Zeker niet voor de meisjes en vooral niet voor jonge meisjes. De ouders keken er streng op toe wie met wie naar de kermis ging en laat thuiskomen zat er voor de meeste niet in.
Kleinere broers of zussen moesten van de ouders weleens de rol van ‘klikspaan’ spelen.
Overal werden kaartingen georganiseerd. Op de staande wip van Hilaire Soetaert had een speciale kermisschieting plaats. Ook de duivenliefhebbers konden zich verheugen in een speciale kermisvlucht op Dourdan, Breteuil, Arras, …

In de balzalen, in de ‘Casino’ in de Essex Scottishlaan bij Cyriel Couvreur met een orgel (later bij Bonnet) en in ‘De Kroone’ bij Medard Derudder met een accordeon ‘kon je geen hond een slag geven’. De traditie wilde ook dat de jongens daar de beste kansen hadden om een meisje ‘aan de haak te slaan’. Ze hadden een voorkeur voor eentje uit Westende want als er één probeerde een meisje te verleiden uit een ander dorp, vooral dan uit Lombardsijde, dan kreeg die ambras of met andere woorden hij liep groot gevaar op een pak slaag, volgens het principe ‘ze moeten van onze mokken afblijven’.
Het was namelijk ook een traditie dat overvloedig drankgebruik vaak leidde tot een vechtpartij …
Ja, ‘als de drank is in de man, is de wijsheid in de kan’. En de veldwachter stond er alleen voor om tussen te komen … en die dronk ook zelf graag een goeie pint.

Dat doet me denken aan een verhaal dat ik zelf beleefde. Op een dag kregen we in de kazerne van Lombardsijde bezoek van een generaal die een zeer brede kennis had van de militaire geschiedenis en daarover destijds les gaf in de Koninklijke Militaire School.
Hij wilde altijd met de ‘gewone soldaat’ spreken en zijn eerste vraag was altijd ‘van waar ben je afkomstig?’. ‘Van Veldwezelt’ zei een soldaat toen waarop de generaal antwoordde ‘Ja dat is bekend vanwege de hevige gevechten die er plaatsgrepen’ (onderverstaan, tijdens de twee wereldoorlogen). ‘Ja’, zei de soldaat, ‘iedere keer als ’t kermis is’.

Naast de zuivere kermisattracties, waren er ook nog andere: zaklopen, ringsteken per fiets, eierlopen of lepelkoers, touwtrekken of ‘Kop van Jut’.

Eierlopen of Lepelkoers
De kinderen of zelfs volwassenen van elk team moeten in estafette een parkoers afleggen van een 40-tal meter. Elke deelnemer neemt een lepel averechts in de mond, legt een ei in de lepel, houdt de handen op de rug. Hij/Zie die het snelst de afstand aflegt is de winnaar. Bij verlies van het ei moest wel herbegonnen worden vanaf de startlijn.

De Kop van Jut
Deze attractie werd genoemd naar Hendrik Jut, die in 1872 een rijke weduwe en haar dienstbode op gruwelijke wijze had vermoord en tot woede van het publiek de doodstraf ontsprong die twee jaar eerder was afgeschaft.
De kop van Jut zijn wordt ook gebruikt als zegswijze om aan te duiden dat iemand het slachtoffer is, of wordt gepest.
Het toestel bestaat uit een hefboom waarvan het uiteinde door een sterke veer omhoog wordt gehouden. Door er met een hamer op te slaan, wordt de veer ingedrukt en komt het andere uiteinde van de hefboom omhoog. Daarop ligt een gewichtje dat omhoog wordt geschoten en langs een rail omhoog glijdt. Slaat men hard genoeg, dan komt het gewichtje tot bovenaan en slaat het tegen een bel aan.

Het paalklimmen had ook veel succes. Soms werd een wedstrijd georganiseerd met verschillende palen en klimmers. De winnaar was diegene die eerst boven was. Soms hingen bovenaan enveloppen met bons voor een tegoed bij de lokale handelaars. Het klimmen was niet zo eenvoudig want de palen werden ingesmeerd met bruine zeep en dat gaf vaak aanleiding tot hilarische situaties.

Ringsteken per fiets
Per fiets moest een omloop afgelegd worden en aan verschillende staanders hing een ring die de deelnemer aan zijn ‘stok moest rijgen’. Wie de meeste ringen ‘geplukt’ had in de kortste tijd, was de winnaar.

Een fanfare hadden we niet en ik herinner me niet dat er ooit één uitgenodigd werd. Wat ik wel ooit zag was een orgeldraaier met een aapje … tot de dierenbescherming daartegen optrad.

Waarin verschilde de dorpskermis van een stadskermis?
Attractie-uitbaters met grotere en duurdere attracties moeten meer rendement en meer volk nastreven om uit de kosten te geraken. Een dorpskermis moest zich dus tevredenstellen met de kleinere of eenvoudigere. In Nieuwpoort kon je weleens een andere attractie meemaken, zoals een spookkot, een lunapark of een spiegelpaleis of je kon er iets speciaal gaan bekijken, zoals ‘de dikste vrouw ter wereld”, die niet meer kon bewegen want ze woog meer dan 200 kg. Een paardenkoers en een kwikkwak stonden er ook soms.
In nog grotere steden, op de oktoberkermis van Oostende bijvoorbeeld, stonden dan weer grotere en modernere attracties, wat de kermis als attractiepark wel aantrekkelijker maakte, maar je vond er niet de sfeer uit de dorpen terug.

Besluit
Jullie zullen wel denken dat ik tegenwoordig in een nostalgische bui ben. Dat klopt ook.
Misschien willen jullie wel toegeven dat die ‘goeie oude tijd’ ook zijn charmes had?

Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Kermis
http://themepark.nl/ubb/ubbthreads.php/topics/2160843/Oude_filmpjes_verzameltopic.html#Post2160843
http://www.nostalgische-attracties.nl/fotos/
https://www.youtube.com/watch?v=825AxSVFMZg Kortrijk 1947
Uit https://sites.google.com/site/kermisra/de-kermis/het-onstaan-van-de-kermis
http://www.historisch-kermistransport.nl/attracties/draaimolen.html
Moderne attracties: zie https://pixabay.com/nl/photos/kermis/
http://www.kermisgendringen.nl/geschiedenis/kermis-in-het-algemeen/
Foto ‘Rattenkot’ van ‘Stichting Kermiscultuur’ Nederland

Waarmee wij ons ‘onledig’ hielden
Er was eens een tijd waarin wij bijlange nog niet naar de meisjes keken, toen er nog geen cinema’s, geen televisies, geen computers (en computerspelletjes), geen internet, geen smartphones of andere GSM’s bestonden. Bij ons thuis stond er geen volgestouwde speelgoedkist of -kast, zoals dat vandaag in veel gezinnen het geval is. De mooiste stukken speelgoed kregen kinderen enkel en alleen van Sinterklaas, niet bij verjaardagen of andere feestelijkheden. Dat ging dan om poppen, speelgoedpaardjes op wieltjes, autootjes, een meccano of een trein, al naargelang de portemonnee van papa en mamma.
De jongens hadden knikkers, bikkels, een tol of een voetbal. De meisjes hadden een springtouw of een kaatsbal. Kinderen maakten een deel van hun speelgoed zelf: een 'klakkebusse', een schietlap, een boog, een vlieger.
Balspelen bestonden toen ook al natuurlijk, vooral voetbal. Je had genoeg aan een bal. Ik heb ook nog matchen gespeeld met een gedroogde varkensblaas. Met truien of jassen duidden wij de goals aan.
Kinderen moesten zich dus met veel minder tevredenstellen dan vandaag. Wij wisten natuurlijk niet beter! Omdat er veel minder verkeer was dan vandaag, konden wij nog op straat spelen... een groot voordeel.
Jullie zullen mij natuurlijk niet horen verkondigen dat het toen beter, plezanter, …. was dan nu.
Elke tijd heeft zijn charmes. En zoals Godfried Bomans ooit zei “Ooit zal de huidige tijd ook de goeie oude tijd genoemd worden’ .
Mensen uit de huidige generaties zullen mij misschien niet geloven, maar wij verveelden ons niet, integendeel, wij amuseerden ons kostelijk, vaak met heel simpele spelletjes.
Ik wil het hier hebben over deze die wij op de schoolkoer of op straat speelden.
Vooraf kan ik al zeggen dat veel daarvan neerkwamen op een wedstrijd waarbij de medespeler(s) moest(en) uitgeschakeld worden.

Op de speelkoer (1943-1949)

Knikkeren (met de 'ketten' spelen, marbelen)
Teken op de grond een cirkel waar elke speler een knikker inzet. De eerste speler probeert één of meer knikkers uit de cirkel weg te schieten en ze zo in de wacht te slepen. Elke keer als hij raak schiet, mag hij nog eens proberen van op de plaats waar zijn schietknikker (wij noemden die onze ‘stekker’ waarmee we de beste resultaten behaalden) bleef liggen. Blijft zijn knikker in de cirkel liggen, dan is zijn beurt voorbij en wordt deze knikker een deeltje van de inzet. Het spel is voorbij wanneer alle knikkers uit de cirkel geschoten zijn.
Er werd, onder andere, geknikkerd voor prentjes van wielrenners.

Bikkelen (‘pekkeln’)
Het spel vereist voornamelijk handvaardigheid. De 5 bikkels worden in de hand genomen, opgegooid en weer opgevangen op de rug van dezelfde hand. Daarbij moet een bepaalde volgorde in het aantal bikkels dat opgegooid wordt, worden aangehouden. Wie van de ouderen kent de bewegingen ‘zaaien’, ‘maaien’ of ‘kappen’ niet meer? Dat zijn de bewegingen die moesten uitgevoerd worden bij het opvangen van de bikkels.

Alle regels van het spel vinden jullie op http://www.didak.com/sites/default/files/files/kite/manual/spelregels%20ndl%20BIKKELEN.pdf
OF
http://www.zwinstreek.eu/202-geschiedenis/heemkundige-kringen/publicaties-heemkunde/12519-bikkelen-2004-01

Omkijkertje
Eén kind staat met het gezicht tegen de muur, de anderen staan een eind verderop achter een lijn of een ander afgesproken beginpunt. De kinderen moeten proberen het kind dat tegen de muur staat aan te tikken. Dat kind zegt langzaam “1, 2, 3…” gevolgd door “Piano!”. Dan kijkt hij/zij om. Iedereen moet dan helemaal stokstijf stil staan. Als er toch iemand beweegt, moet die terug naar de startlijn.
Hoe wij dat spelletje noemden, weet ik niet zeker meer. Ik denk ‘1,2,3 … piano’

Tollen
Je had een tol (‘top’ voor West-Vlamingen) die je zelf mooi kleurde of je deed onderin de tol een schroef of spijker of je versierde die met punaises of met krijtjes. Je draaide een touw rond de tol, niet helemaal want je moest een stukje in je hand kunnen houden om te 'kappen', dat is je arm naar omhoog zwieren en terug en dan het uiteinde van het touw vasthouden zodat de rest van de tol afrolde. Hoe harder je zwierde hoe harder de tol draaide.

Touwtje springen (meer voor de meisjes)
Je nam gewoon een stuk touw en het ene uiteinde nam je in rechterhand en het andere uiteinde in je linkerhand. Je zorgde dat je voor het touw stond zodat je met de armen kon gaan draaien en over het touw kon springen als het voor je voeten kwam. En zo draaide en sprong je maar door. Je kon het ook met meerdere doen, je had dan een groter touw nodig. Twee kinderen deden het touw tegelijkertijd dezelfde kant op draaien en de derde sprong er dan overheen. Tijdens het draaien kon er ook nog een vierde bijspringen.

Zakdoek leggen
De spelers zitten in een kring, behalve één. Deze laatste loopt rond de kring terwijl de overige zingen: 'Zakdoekje leggen, niemand zeggen 'k heb de hele dag gewerkt 2 paar schoenen heb ik afgewerkt 1 van stof en 1 van leer hier leg ik mijn zakdoekje neer. . .' . . De loper laat de zakdoek vallen achter één van de zittende kinderen. Deze moet dan die eerste proberen te tikken voor die nog eens volledig rond de kring kan lopen. Lukt dat, dan is hij/zij de volgende zakdoeklegger. Lukt dat niet, dan moet hij/zij in het midden van de kring gaan zitten, waar hij/zij pas uit mag als de volgende mislukte hem/haar komt aflossen.

Voetballen
Natuurlijk werd er ook gevoetbald op de koer. Vaak vloog de bal over een 2-meter hoog muurtje dat de koer scheidde van de landerijen van hovenier Cyriel Van Overberghe, die daarmee niet erg opgezet was.

Handstand tegen de muur
De vrije handstand, dat konden slechts enkele, maar tegen de muur dat konden wij allemaal.

Haasje-over
Spel waarbij men over elkaars rug springt. Soms vormden meerdere kinderen een rij hindernissen. De springer moest dan over alle ruggen springen en zich daarna zelf opstellen als hindernis.

‘Boare’ werd veel gespeeld. De deelnemers moesten van de ene kant van de koer naar de andere lopen. In het midden stonden een paar leerlingen die één of meerdere overlopers moesten 'vangen'.

Gendarme en dief
Lopen langs diagonalen (geultjes voor de waterafloop) en boorden van de koer. Een leerling, die in het midden van de koer stond, moest naar een hoek lopen om te proberen iemand te 'vangen'.

In de winter werd er op de speelkoer al eens een glijbaan gemaakt die bleef liggen zolang het vroor.

Op straat

Hinkelen/Hinken
Teken met krijt tien genummerde vakken op de grond. Beginnen met één, daarboven een hok (perk) met het cijfer twee erin, daarboven twee hokken genummerd drie en vier, daarboven vijf, daarboven zes, daarboven twee hokken met zeven en acht, daarboven negen en een halve cirkel met een tien erin geschreven!
Om de beurt mogen de kinderen een steen(tje) gooien. De eerste keer in het eerste vak; dat vak moeten ze dan overspringen. Ze hinkelen alle vakken, mogen bij de dubbele vakken met twee voeten op de grond en in het laatste vak draaien. Op de terugweg moeten ze het steentje weer oppakken. De tweede ronde, moeten ze in het tweede vak gooien en zo verder voor alle vakken. Als ze per ongeluk met twee voeten in een vak komen, moeten ze weer achteraan sluiten! Als je bij tien gekomen bent heb je gewonnen!
Wij vonden toen wel dat dit meer een spel was voor de meisjes, die niet bij ons op de gemeenteschool zaten, maar bij de nonnetjes. Zij speelden dat ook wel op de speelkoer.

Steltlopen
Een stelt is een lange lat met daaraan een driehoek geschroefd. Daar moesten je voeten op staan. De latten klemde je onder je armen en dan moest je zo proberen te lopen. Er waren ook stelten met "twee verdiepingen". Dan kon je wat hoger van de grond komen, maar dat was moeilijker omdat de steltlatten dan niet altijd meer onder je armen geklemd konden worden en ze dus met alleen je handen in evenwicht gehouden moesten worden. Er werden onderling hardloopwedstrijden mee gehouden.

Hoepelen
Een hoepel was een oud fietswiel zonder spaken en zonder banden, het kale wiel dus. Je had een stokje en dat deed je in het verdiepte gedeelte van het wiel en zo kon je het wiel voortduwen.

Rolschaatsen

Verstoppertje (‘katje duuk”)
Eén persoon is de zoeker en telt met de ogen dicht tot een afgesproken getal, terwijl de anderen zich verstoppen, liefst op een terrein met veel verstopplaatsen. Na het tellen roept de zoeker "Wie niet weg is, is gezien, ik kom!" en probeert iedereen te vinden die zich heeft verstopt of de zoeker moet na het tellen wachten tot hij "Kom maar" hoort roepen waarna hij mag beginnen met zoeken. Het spel is beëindigd als iedereen gevonden is.

Autopetten (in onze taal een trontienittu): ziehier een exemplaar, maar zo luxueus waren de onze niet.

Klakkubussu: (klakkebuis, proppenschieter) uitgeholde cylindervorm in hout van de vlierstruik waarmee men papierproppen kon wegblazen.

Schietlap (katapult):

Een “schietlap” werd gemaakt van een houten spriet, zorgvuldig uitgekozen uit de takken van een boom, twee rekkers van een oude binnenband en een stukje soepel leder. We schoten daarmee stenen naar alle voorwerpen die we wilden vernielen. Meermaals schoten we de stenen potjes die op de telefoon- en elektriciteitspalen stonden, aan flarden. Vogels op de elektrische kabels waren evenmin veilig. Ruiten moesten er ook soms aan geloven. (per ongeluk, natuurlijk!) Wat waren wij (toen) toch stout, hé!

Een kamp maken
De (toen nog weinig geschonden) overblijfsels van de Atlantikwal waren een geliefd speelterrein. Van Westende-bad tot aan het militair kamp, konden wij ons ongezien verplaatsen via onderaardse gangen.

En dat was nog niet alles…
Zowel jongens als meisjes gingen vissen in de beken met zelfgemaakte hengels; of ze klommen in de bomen. Andere streken die vooral jongens uithaalden, waren: vogeleieren roven en dan uitblazen en aan elkaar rijgen, kikkers vangen en opblazen,  meikevers aan een draadje hangen zodat je ze kon horen zoemen of ze in een luciferdoosje stoppen om er mee uit te pakken als je een zeldzame soort in je bezit had.
Een pakje leggen om een fietser te doen stoppen om het daarna, verdoken in een gracht, weg te trekken, was nog zo’n deugnieterij.
Boerderijen waren met hun binnenhof en schuren ideale pretparken. Als de dorsmachine een boerderij aandeed, dan was dat iets extra.

Je had ook de jaarlijkse kermis. Veel zakgeld kregen wij niet. Kinderen raapten kogels en stukjes shrapnel op en brachten ze naar ‘Stanten’, de Westendse ijzerhandelaar om wat beter ‘bij kas’ te zijn.
Vooral de 'boksotto’s', de 'sjhuutn', 'de rupsu', de 'vielootjus' en de 'sliengurs' waren bij ons in trek.

Zomerspelen
Tijdens de tweede wereldoorlog en enkele jaren daarna konden wij gelukkig gebruikmaken van het openluchtzwembad 'Lac-aux-Dames'. Daar leerde ik ook zwemmen dank zij Briek Boone, toen zwemkampioen en redder.
Het strand was er natuurlijk ook, waar we niet enkel zwommen, maar ook forten bouwden, in onze ogen om de zee te trotseren, waarin we uiteraard niet slaagden.

Winterspelen
Destijds waren de winters strenger dan nu en viel er ook meer sneeuw. Die van 1947 was zelfs een heel strenge.
Wie ijsschaatsen bezat, kon zich uitleven op beken of ondergelopen weiden. Je kon er ook op uit trekken met de slede.
Bij sneeuwval maakten we natuurlijk een sneeuwman en kleedden we die aan.

… en natuurlijk gooiden we met sneeuwballen, liefst naar de meisjes.

Jullie vinden hieronder twee adressen van filmpjes die op uitstekende manier delen van mijn tekst hierboven illustreren.
https://www.youtube.com/watch?v=uMryAdR2gmI
https://www.youtube.com/watch?v=RiXE2I1EQdk

Kinderspelen van Pieter Brueghel
Het olieverfschilderij op paneel getiteld “Kinderspelen” gemaakt in 1560 door Pieter Brueghel de Oude (ca. 1525-1569), een Vlaamse kunstschilder, biedt een schat aan informatie over kinderspelen in de zestiende eeuw. Op het 118 x 161 cm grote doek staan meer dan zeventig verschillende spelen afgebeeld. Op het eerste gezicht lijkt het een idyllisch tafereel. Maar schijn bedriegt. De afgebeelde figuurtjes zijn namelijk geen kinderen. Het lijken meer kleine volwassenen. Het schilderij symboliseert daarmee de denkbeelden van Johannes Calvijn, namelijk, dat het spelen van spelletjes maar een nutteloze en dwaze bezigheid is, een verspilling van tijd. Dat leidde op sommige plaatsen zelfs tot een verbod op bepaalde spelen. Calvijn was een belangrijke Frans-Zwitserse christelijke theoloog tijdens de reformatie, naar wie een protestants-christelijke stroming, het calvinisme is genoemd.
Enkele spelletjes hebben de tijd naar nu doorstaan.

Bronnen
http://vriendenkringwatou1950.skynetblogs.be/spelletjes/
https://www.west-vlaanderen.be/overdegrens/gebiedenbeleid/externe_relaties/samenwerkingsakkoorden/leader/kinderenvantoen/PublishingImages/Paginas/meerinfo/Kinderspelen%20van%20toen%20Spelbrochure.pdf

Een tijdje geleden kreeg ik een uitnodiging om op woensdag 19 oktober 2016 aanwezig te zijn op een gezellig samenzijn met koffie en gebak in de ‘Kilt’. Die ging uit van de ‘Vlaamse actieve senioren’, afdeling Middelkerke – Lombardsijde - Westende.

De “Kilt”? Dat is toch de nieuwe feestzaal van Westende-dorp in de Essex Scottishlaan 3!

In vervanging van de zaal van de ‘Calidris’ (nog steeds geen nieuwe bestemming?)  huurde de gemeente voor de prijs van 800 euro/maand het gebouw naast de beenhouwerij ‘Bert en Hilde’ op de hoek van de Essex Scottishlaan en de Westendelaan. Voorheen was daar een zonnebank en een verhuurdienst van DVD.  Twee lokalen dus, plus een keuken. Het beantwoordt volledig aan de doelstelling, onderdak bieden aan verenigingen voor voordrachten, spelnamiddagen, koffienamiddagen, …..
Het gebouw draagt de naam ‘De Kilt’ om het bij Schotland te” houden (‘Essex Scottish’).

De 'kilt', een bijzonder en ongewoon kledingstuk
Een kilt is een Schots kledingstuk voor mannen dat de benen tot de knieën bedekt, een rok specifiek voor mannen.

Traditioneel werd de kilt in de 16e eeuw door mannen en jongens in de Schotse Hooglanden gedragen, maar sinds de 19e eeuw ook in andere delen van Schotland en het Keltische taal- en cultuurgebied. Tegenwoordig wordt de kilt door (hoofdzakelijk Schotse) mannen gedragen bij bijzondere, folkloristische en officiële gelegenheden. Met name bij doedelzakspelers vormt de kilt een onderdeel van de traditionele kleding.

De onderzoom moet zo'n één inch (2,54 cm) boven de grond hangen wanneer men (rechtop) geknield zit. Informeel worden de kousen afgestroopt terwijl ze bij een gala of andere gelegenheid opgetrokken worden. De kilt die voor dagelijks gebruik is bedoeld, is van wol en heeft een soort plissé-plooien opzij en achter, maar niet aan de voorkant.

Bij de kilt hoort ook een tasje en een kleine dolk die men in de kous steekt. De kilt is altijd geruit met een patroon (tartan) dat afhankelijk is van de clan, of met een anoniem of algemeen Schots patroon, maar dit is niet traditioneel.

Ik heb ooit gehoord dat de Schotten niets onder hun kilt dragen. De Schotse whiskyfabrikant "The Famous Grouse" vroeg het aan 800 mannen. Zeven van de tien antwoordden zonder schroom: "Helemaal niets, ook niet als het koud is”. Volgens de onderzoekers heeft dit alles te maken met de Schotse trots. Er gaan echter hier en daar stemmen op om omwille van fatsoen en hygiëne voortaan een onderbroek te dragen. Een andere reden is dat op sommige Schotse hoogvlakten de muggen onaangenaam kunnen verrassen onder een kilt.

Verrassing bij mijn aankomst
Natuurlijk was ik geïnteresseerd in de eerste bijeenkomst van ‘De Vlaamse Actieve Senioren afdeling Middelkerke – Westende – Lombardsijde’. Grapje natuurlijk, maar groot was mijn verwondering toen ik zag dat er ook vrouwen aanwezig waren. De ‘Kilt’ is eigenlijk iets voor mannen, ‘echte’ mannen dan nog. Maar wat zou een vereniging waard zijn zonder vrouwen?
Ze kunnen natuurlijk ook onderstaande kledij dragen.

Maar nu genoeg gezwansd!

Naast twee gemeenteraadsleden Franky Annys (Open VLD) en Anthony Goethaels (N-VA) en provinciaal voorzitter Pol Devaere, later nog versterkt door de burgemeester Janna Rommel-Opstaele en oppositieleider Jean-Marie Dedecker, mochten de organisatoren een 50-tal aanwezigen begroeten. Deze werden dan ook toegesproken door de voorzitter Marita Vermaesen en de West-Vlaamse voorzitter. Zo vernam ik dat de vereniging een 45-tal leden telt.
Om 15 uur werd een ‘persmoment’ ingelast waarop de vereniging zich via de pers kenbaar wilde maken. Een foto van het bestuur mocht natuurlijk niet ontbreken.

De seniorenverenigingen in Middelkerke
Aangezien ik mezelf nog moeilijk tot de jongeren kan rekenen, interesseer mij voor het welzijn van alle gemeentelijke ouderen. Vandaar dat ik er ook regelmatig een artikel over schrijf. Zo behandelde ik ook de seniorenverenigingen in mijn artikel van 16.12.2013 ‘Oud worden in Middelkerke. Iedereen wil oud worden maar niemand wil het zijn’. (zie map ‘Die goeie oude tijd’) Ik wil nu niet opnieuw een opsomming geven van alle verenigingen van Middelkerke met hun aantal leden en met hun voorzitter en hun activiteiten.
Voor wat deze laatste betreft, die zijn ongeveer gelijklopend voor alle verenigingen. Ze beogen allemaal in eerste instantie het ‘ontmoeten van andere ouderen’ en een ‘zinvolle oude dag beleven’. Ze willen dat bereiken via de organisatie van een brede waaier aan activiteiten:
-culturele (voordrachten, optredens, bijwonen concert, filmnamiddagen, debatten,
     cursussen om iets bij te leren over de gezondheid en Eerste Hulp Bij Ongevallen 
    (EHBO), de computer, mobiliteit, rechten (o.a. erfenis-), vreemde taal, …
-sportieve (fiets- of wandeltochten, petanque, bowling, hengelen, aquagym,
     stoelengymnastiek, yoga, zwemmen, …) …)
-gewoon gezellige en ontspannende bijeenkomsten (etentjes, dansen, miss-
     verkiezingen, kaarten, bakspelen, lotto, reizen of uitstappen met trein, tram of bus, 
     stadsbezoeken, quizzen, feesten, bezoeken van pretpark of kerstmarkt, bingo,
     rummycub.
Soms worden ook clubs gevormd die dan vaker bijeenkomen om te turnen, te dansen, te fietsen of om petanque te spelen.
Zij besteden ook aandacht (met geschenk) aan bijzondere verjaardagen (60, 70, 80, 90, 100(?) ) van hun leden, aan huwelijksverjaardagen (50, 60, 70), aan bijzondere feestdagen zoals Pasen en Kerstmis en Nieuwjaar en aan Vader- en Moederdag,
Zij vergeten ook hun (ex)-leden niet die nu in een rust- en verzorgingstehuis of in een ziekenhuis verblijven en brengen die een bezoek.
Iedereen kan hier dus zijn gading vinden en de verenigingen passen zeker hun programma aan volgens het succes van hun activiteiten. Het zou mij ook verwonderen als ze niet openstaan voor voorstellen of ideeën van hun leden.

Zijn ze politiek geïnspireerd?
Ze beweren allemaal pluralistisch te zijn. Dat betekent "wij erkennen een systeem waarbij verschillende principes en overtuigingen naast elkaar bestaan".
Het zal jullie wel niet verrassen, maar natuurlijk zijn ze politiek verzuild.
KBG of OKRA kleven de CD&V strekking aan, LBG zijn de liberalen, Vl@S zijn de Vlaamsgezinde senioren, S+ zijn de socialisten.
Hoor je de naam van een vereniging, dan weet je meteen welke kleur ze heeft.
Zelf vind ik die verzuiling jammer, maar waarschijnlijk onvermijdelijk. Natuurlijk wil ik daar nu niet mee beweren dat er politieke toespraken gehouden worden of verkiezingsmeetings, maar meestal treden de ouderen toch toe tot de vereniging waar ze gelijkgezinden terugvinden. Dat moet nu ook weer niet al te letterlijk opgenomen worden want dat betekent nu ook weer niet dat bijvoorbeeld iemand als overtuigde Vlaming geen lid kan worden van de OKRA of dat een katholiek zich niet kan aansluiten bij 'De Lombarde'

Maar ik wilde jullie eigenlijk wat meer vertellen over de Vlaamse actieve senioren vzw Middelkerke – Lombardsijde – Westende.
Dat is geen nieuwe vereniging natuurlijk. Daar waar de moedervereniging, toen nog CVO (Centrum voor Ouderenzorg) geheten, gesticht werd in mei 1967 en in 1972 herbenoemd werd tot VVVG (Vlaams Verbond voor Gepensioneerden), ontstonden de lokale afdelingen slechts geleidelijk. In 1989 was dat het geval voor Westende-Lombardsijde. In 2011 veranderde de vereniging opnieuw van naam en werd het ‘Vlaamse actieve senioren’. Dit is vandaag de thuishaven voor meer dan 11.000 dynamische ouderen en jonggepensioneerden in meer dan 110 plaatselijke afdelingen. Er is al langere tijd een afdeling in Leffinge. Waarom dan niet meer in Middelkerke – Lombardsijde – Westende? Die was er wel maar in februari 2016 nam het bestuur ontslag.
Een nieuw bestuur heeft nu de taak op zich genomen om de vereniging weer te doen bloeien zoals voorheen.
Het wordt geleid door Marita Vermaesen. Zij wordt daarbij gesteund door secretaris André Clarysse en bestuurslid Eddy Clarysse en de echtgenote van deze laatste Monique Landschoot die let op de centen van de vereniging. Er kan eveneens gerekend worden op bestuurslid Andre Van Overstraeten en adviserend lid Maria Keymolen,
Wie ‘hoofdlid’ (voor 18 euro) of ‘bijlid’ (voor 12 euro) wordt, kan rekenen op een verzekering Burgerrechtelijke Aansprakelijkheid en lichamelijke ongevallen en ontvangt het driemaandelijks tijdschrift.

Besluit
Ik kan ze enkel ‘veel succes’ wensen maar eenvoudig zal hun taak wel niet zijn. Zij moeten immers vooral opbotsen tegen OKRA en ‘De Lombarde’, die al langer de Westendenaars en Lombardsijdenaars aanspreken.

Aanpassing
De seniorenbonden van Middelkerke tellen in het totaal 1988 leden.
Dat is eigenlijk relatief weinig op een bevolking van bijna 20.000 mensen, waarvan veel ouderen.
Voeg daarbij dat er ook dat heel wat lid zijn van twee en zelfs 3 bonden, dus het effectief zal dus nog lager liggen.
De voornaamste bonden zijn: OKRA (?), Aangespoelden (goed voor 200 leden), Seniorenbond De Lombarden (goed voor 170 leden), S – Plus (?), de Liberale Bond (?), de Vlaamse Actieve Senioren (50 leden), enz...

In 2008 schreef Anneriek van Heugten, haar elfde boek voor kinderen van een jaar of tien. Ze koos toen als titel ‘De villa in de duinen’. Een gedeelte van haar inspiratie vond ze toen na een bezoek aan onze villa ‘Les Zéphyrs’. Ze houdt er immers van in haar boeken terug te grijpen naar het verleden en een oud zomerhuis van een rijke familie uit de grootstad die hier met personeel haar vakantie doorbracht, leende zich daartoe opperbest. Jullie kunnen verder lezen wat ze daar zelf over schrijft.

Misschien herinneren sommige onder jullie zich nog dat ik al twee keer vroeg om haar een ruggensteuntje te willen geven in een wedstrijd van een Nederlands dagblad dat zich richt op West-Brabant en Zeeland. Ze werd immers in 2010 en 2012 genomineerd voor de publieksprijs voor het Zeeuwse boek met haar boeken ‘Drijven op een dak’ en ‘Twee gouden ringen’. Met succes trouwens! In 2010 won ze en in 2012 werd ze vierde.

Stemmen voor een dergelijke publieksprijs gaat natuurlijk niet over de inhoud noch over het talent van de auteur, maar haar naam kreeg er wel een betere weerklank door.

Haar loopbaan (bekendheid) gaat er immers nog steeds op vooruit. Anneriek is een zeer productieve auteur en zo komt het dat vandaag reeds meer dan 30 boeken op haar naam staan.

Haar laatste boek heet ‘Aan de rand van de stilte’. Dat is een regel uit een tekst van Hector Berlioz, een klassieke componist en een vriend van Adolphe Sax, waarmee hij het geluid beschreef van de saxofoon. Jullie weten natuurlijk ook wel dat Sax de Belgische uitvinder is van dat muziekinstrument.
Het is een meeslepend verhaal over de passie voor muziek, waarin feiten en fictie moeiteloos samengaan.

'Aan de rand van de stilte' staat op de longlist van twaalf boeken voor de Thea Beckman prijs, een jaarlijkse prijs voor het beste historische jeugdboek die op 19 september 2015 uitgereikt wordt.

Het is ook één van de 25 leestips, die vijf jongeren van ‘Jonge Jury Boekgenootschap’, samen met professionals uit het boekenvak, gaven om het publiek wegwijs te maken in het overweldigende aanbod van boeken.

Ik ben dus echt trots op mijn schoondochter! Dat mag toch ook eens, nietwaar?

Opdat jullie haar ook wat beter zouden leren kennen, heb ik haar gevraagd eens een stukje over Westende te schrijven. Ze deed dit met veel plezier.
Op haar persoonlijke blog en haar boekenblog kunnen jullie heel wat meer lezen over haar leven en haar werk.

Bronnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Anneriek_van_Heugten
http://www.anneriekvanheugten.com
http://annerieksboeken.blogspot.com

Westende en ik 

Als ik in Westende kom, overvalt me tegenwoordig vaak een dubbel gevoel. Aan de ene kant is er een ervaring van thuiskomen, aan de andere kant een gevoel van heimwee. Van beide kun je, rationeel gezien, zeggen dat ze misplaatst zijn. Westende is nooit mijn ‘thuis’ geweest, dus thuiskomen kan ik er in principe niet, en heimwee heb je meestal naar een plek waar je op dat moment juist niét bent. Maar ratio is niet wat hier de overhand heeft. Mijn band met Westende is er een vol emotie.

Bijna dertig jaar geleden kwam ik er voor het eerst. Nerveus, onzeker, want ik werd voorgesteld aan de ouders van mijn lief. Hoe zouden zij als echte West-Vlamingen reageren op het ‘Hollandse’ lief van hun zoon? Een pluspunt, denk ik, was dat ik al wel bekend was met West-Vlaanderen en een beetje West-Vlaams verstond, dankzij de drie jaren die ik in Brugge had gewoond.

Of ik die eerste keer veel van Westende heb gezien, herinner ik me niet. Ik was waarschijnlijk te veel gefocust op hoe ik op mijn toekomstige schoonouders zou overkomen. Maar daarna heb ik dat gemis ruimschoots goedgemaakt. Want ik was een blijvertje. Ik promoveerde van lief tot schoondochter tot moeder van de kleinkinderen. En telkens als we met het gezin in Westende waren, wilde ik, afkomstig uit het diepe Nederlandse binnenland, opgegroeid in een bosrijke omgeving waar zee en strand gelijk stonden aan onbekende, exotische oorden, naar de dijk. Even uitwaaien, even de zee zien, even een vakantiegevoel krijgen, en als het weer het toeliet, even met de voeten in het water. Het werd allengs zo vertrouwd, dat ik me in Westende een beetje ‘thuis’ begon te voelen. En ik niet alleen. Op den duur wisten ook de kinderen het perfect: als we na bijna anderhalf uur rijden ‘de koning op zijn paard’ in Nieuwpoort en ‘de mooie oude auto’s’ in Westende waren gepasseerd, waren we bijna thuis bij opa en oma.

We flaneerden over de dijk, dronken koffie of iets sterkers op een van de vele terrassen, terwijl de kinderen zich uitleefden in een go-cart of trapauto. We zaten middagen op het strand, plonsden in de zee, zochten schelpjes en bouwden zandkastelen. Op weg naar zee kochten we in de Essex Scottishlaan nog gauw een tijdschrift of een strandschepje bij Monique, en op de terugweg liepen we binnen bij Rozilda om te kijken of er nog koeken waren. ’s Avonds schudden we het zand uit onze haren, kleren en handdoeken in de tuin bij opa en oma. In de herfst en winter, als de toeristen verdwenen waren, de terrassen afgebroken en de Brusselse eigenaren van de winkeltjes op de dijk weer vertrokken, waaiden we uit langs de branding en zagen daar zelfs eens ijsschotsen drijven. De Calidris en hotel St.-Laureins, uittorenend boven de duinen, de strandcabientjes, de trappen naar het strand, de blauw-witte bankjes op de dijk … ze blijven een gevoel van vertrouwdheid oproepen.

Westende, en bij uitbreiding de hele Vlaamse kust, vormde de inspiratiebron voor mijn boek ‘De villa in de duinen’. Dikwijls als we over de dijk of door de straten wandelden, in Westende maar ook in Nieuwpoort, keek ik geïntrigeerd naar de pareltjes van vooroorlogse bouwkunst die je zomaar tegenkwam tussen de strakke nieuwbouwappartementen. Voormalige villa’s van welgestelde families uit het binnenland, die de zomers doorbrachten in hun buitenhuizen aan de kust. Dat gegeven activeerde mijn schrijversbrein: die oude villa’s moesten toch fascinerende verhalen herbergen! Uiteindelijk resulteerde mijn gefantaseer met behulp van wat aanvullende research in ‘De villa in de duinen’. Het boek werd in aanwezigheid van enkele Westendse schoolklassen gepresenteerd in Villa Les Zéphyrs, heel toepasselijk vanwege het onderwerp, en met een extra dimensie dankzij mijn band met Westende.

Allemaal warme, mooie herinneringen, die ik mijn leven lang zal koesteren. En het zijn juist die herinneringen die dat gevoel van heimwee met zich meebrengen. Sinds mijn lief vier jaar geleden overleed, kan een bezoek aan Westende soms een weemoedig verlangen doen opspelen naar de tijd dat we een gewoon, gelukkig gezin waren, hand in hand over de dijk wandelend en volop genietend van het typisch Westendse vakantie-thuisgevoel.

Ik kom nog steeds graag in Westende. En ik wandel nog steeds graag over de dijk. Alleen, met de kinderen of met opa en oma. Het blijft tenslotte een plek waar elk gebouw, elke straat, elk stukje strand en elk metertje dijk onlosmakelijk verbonden is met mijn lief. En al zal het nooit meer zo onbezorgd hetzelfde zijn, het vakantie-thuisgevoel is gelukkig gebleven.

Het is al vaak gebeurd dat iemand mij vraagt waar ik woon.
Als ze ‘Westende’ horen, dan gaat er een lichtje branden. Dat zal voor Lombardsijde niet anders zijn.
De redenen waarom zijn zeer uiteenlopend. Ik haal hier even de meest voorkomende aan, niet in volgorde van frequentie, noch in volgorde van voorkeur. 

Ja, daar ben ik geboren of daar zijn mijn ouders geboren of één van beide.
Daar heb ik de lagere school doorlopen.
Daar heb ik gevoetbald bij Davo of bij SCL.
Daar speelde ik ooit volleybal met de vrouwenploeg ‘Blue white’.
Daar wonen mijn ouders of daar liggen mijn ouders begraven.
Daar heb ik een tweede verblijf, een villa, appartement of chalet of ‘daar huren wij elk jaar een vakantieverblijf '.
Mijn partner is afkomstig van Westende of daar heb ik hem/haar leren kennen.
Daar nam ik ooit deel aan een tennistornooi of aan een petanquetornooi of speel ik graag minigolf.
Daar heb ik leren paardrijden, in de Badenlaan.
Daar zijn we jaren naeen met onze kampeerwagen naartoe gereden of daar zijn wij elk jaar op camping.
In Lombardsijde kan een golfliefhebber zijn hartje ophalen.
Daar kan je rustig wandelen of fietsen ... in het achterland dan.
Daar heb ik eens een auto-ongeval gehad.
Ik heb daar heel wat postkaarten over.

Bovenstaande zinnetjes zijn natuurlijk ook toepasselijk op veel andere plaatsen of dorpen of gemeenten, op de namen van de clubs na.

Daarom nu even de zeer specifieke herinneringen voor Westende en Lombardsijde.
Ik ben daar lid van de surfclub.
Daar ben ik soldaat geweest, in Lombardsijde dan.
Daar heb ik ooit een vakantie in groep doorgebracht in ‘Zon en Zee’, in ‘Ons Rustoord’, in de ‘Marçunvins of Calidris of Home Crombez’ of in de 'Vacarsa'.
Zon en Zee? Daar was toch ooit een bloeiend vakantiecentrum en daar zijn nu toch die ruines?
Daar heb ik veel gezwommen of daar was ik een regelmatig bezoeker van de manege.
Staat daar niet dat prachtig rond gebouw ’Belle Vue' of ‘Rotonde’?
Daar gaan wij vaak stappen met onze wandelclub.
Daar werd toch die film gedraaid over die afschuwelijke camping?

En voor de ouderen
Was dat niet ooit ‘de parel van de kust’?
Daar heb ik leren zwemmen in de ‘Lac aux Dames’.
Ik heb daar nog ooit in het ‘Westend Hotel’ gewerkt of ‘Mijn moeder heeft ….’
Is het niet in de duinen van W. dat je nog overblijfselen terugvindt van de Atlantikwal? Daar heb ik vaak liggen zonnen op of achter de betonnen muur.
Ik denk aan lang vervlogen tijden: aan de mondaine badplaats met casino, restaurant onder zwembad, muzikale optredens (jazz), Brussel in het klein, …
Is dat daar waar je nog enkele typische cottages te zien krijgt, zij het dan veel minder dan vroeger?
Daar woonden we toneelvoorstellingen of zangcrochets bij in ‘De Tap’.

Daar gingen we vaak dansen in de ‘Wedergeboorte’ in Lombardsijde of in Westende in ‘De Kroon’ of in ‘De Casino’ met orgelmuziek en recenter in de ‘Lorenzo’ of later de ‘Byblos’. In dat laatste heb ik trouwens ooit nog een ‘lief opgedaan’. Ook in de zaak van de ouders van Herwig Vanhove op de Koning Ridderdijk, hebben we menig dansje gedaan op één vierkante tegel. 

Ook in de facebookgroepen ‘Je bent van Westende als...’ of ‘Je bent van Lombardsijde als’... worden veelvuldig herinneringen opgehaald. Voor mensen die hier geboren zijn of woonden en daarna wegtrokken om te gaan studeren en niet meer terug te keren of omdat ze elders werk vonden of omdat ze met hun partner samen een andere weg opgingen, gelijkt dat een beetje op weer thuiskomen.
Daar is dan wel meer sprake van personen ‘Heb je die nog gekend?’ of ‘Wie woonde daar nu ook weer? Vooral dan over merkwaardige figuren zoals ‘Jerome de Niengelsman’, ‘Wiske’, Stanten’ en Miete Kukke’. Ook vaak over een 'pastre' of een ‘meistre’ of ‘zuster of juffrouw’ in de lagere school. Soms komen er ook wel eens vragen naar een verdwenen handelszaak, naar een huis of naar een straat, die ondertussen misschien van naam veranderd is.

Maar ook de honkvaste Westendenaars of Lombardsijdenaars denken vaak met weemoed terug aan de ‘goeie oude tijd’. Zij zien natuurlijk beter en met groot leedwezen wat er van Westende en Lombardsijde geworden is.
Van een gemoedelijk, gezellig dorpsleven is daar al lang geen sprake meer. We worden overspoeld door toeristen en inwijkelingen. Westende heeft geen uitstraling noch charme meer en van een vroeger levendig Lombardsijde (vooral door de militairen!) is maar weinig overgebleven. En straks verdwijnt de tram ook nog uit de dorpskern!

Wat is er dan wel allemaal veranderd?

Op sportgebied…
Zwemmen kan enkel ’s zomers nog in zee want van de vroegere zwemkommen (‘Lakodam’ en ‘Zon en Zee’) is er geen één overgebleven!

Paardrijden kan je hier enkel nog langs de straten waarna bewoners zich moeten ergeren aan wat de paarden op straat achter laten.

Alleen ‘strandvolley’ is nog mogelijk.

In de lokale economie…
In de dorpen vind je nauwelijks nog een café. Amusement voor de vaste bewoners is er slechts zeer sporadisch. De belangrijkste uitbatingen in Westende behoren al een tijdje tot het verleden en zijn enkel nog te zien op postkaarten.

Kermissen stellen nauwelijks nog iets voor.
Er is zelfs geen feestzaal meer in Westende. Voor de ‘Nacht van Davo’ moest dit jaar uitgeweken worden naar Leffinge.
De handelszaken kregen de doodsteek van de grote warenhuizen. Bakkerijen (2 in Westende, 1 in Lombardsijde) en beenhouwerijen (3 in Westende, 1 in Lombardsijde) zijn er nog genoeg, maar zijn ze wel open…?
Mooie hotels zoals ‘Yser Hotel’ en ‘Belle Vue’ in Lombardsijde kregen een andere bestemming’.
Het ’Westend Hotel’ werd zelfs afgebroken en de ‘Rotonde’ is gesloten.

De echte vakantiecentra zoals de ‘Marçunvins’ of ‘Calidris’ en ‘Vacarsa’ en ‘Zon en Zee’ die Westende deden bloeien, werden hetzelfde lot beschoren. De ‘Zeekameel’ in Lombardsijde moet de eer redden in het ‘Yser’-gebouw.
Zon en Zee heeft eerst plaats moeten maken voor een asielcentrum en daarna voor hopen stenen en zand en voor ruines. Gelukkig werd ook nog een deel als hotel bewaard. Dertien jaar later is er van een heropleving nog steeds geen sprake.
Sorry, maar ik vind dat zo erg dat ik er maar niet over kan zwijgen.

Westende en Lombardsijde zijn ingenomen door eindeloze, soms lelijke en saaie campings met eigen winkels en cafetaria’s. Onooglijke kleine vakantiewoningen, waar de ene op de andere zijn neus kijkt, kleuren de dorpen wit. En zijn dus al even saai.
Een poging om een markt op te starten in Westende, moest stopgezet worden.

Het erfgoed wordt steeds zeldzamer.

Op kerkelijk gebied…
De kerk speelt nog slechts een minimale rol in het dorpsgebeuren. De pastoor moet zich in drie delen om alle omliggende kerken te kunnen bedienen. Begrafenissen worden steeds vaker vervangen door diensten in rouwcentra in Nieuwpoort of Diksmuide. Wie huwt er nu nog, vinden vele koppels.

De fusie gaf onze beide dorpen een haast dodelijke steek
Lombardsijde werd het eerste slachtoffer in 1971, na een fusie … met Westende.
Het gemeentehuis werd overbodig en in 1977 moest Westende dat zelf ook ondervinden.
En daarrond draaide juist grotendeels het dorpsleven!

Een druk bezet politiekantoor werd niet meer nodig geacht, zodat men zich kan afvragen of de lokale veiligheid nog wel verzekerd blijft.

De ‘kazerne van Lombarsijde’ werd ‘Kwartier Nieuwpoort’ omdat onze politici van een vorige generatie die lieten inpalmen bij de fusie van 1977. Ook onze grootste hoveniers werden daardoor inwoners van Nieuwpoort.

Middelkerke, Middelkerke, Middelkerke!!!!
Alles wordt gecentraliseerd in Middelkerke: administratie, brandweer, containerpark, markt, politie, sport (vooral GSM- of drinkbuswerpen!), cultuur, post, …

Een parel is Westende-bad al lang niet meer, weggedrumd door Middelkerke, dat er een ‘aanhangsel’ van gemaakt heeft om zelf een hoogvlieger te worden, wat niet gelukt is.

Is er dan niets veranderd in de positieve zin?
Om die vraag te beantwoorden, heb ik nogal lang moeten nadenken.
Natuurlijk wel, maar vooral voor de toeristen: surfclub, golfterrein, natuurgebied ‘Cosmos’, een heus museum annex van toerismebureau dat zelfs in het voorseizoen de deuren durft sluiten. (!!!)
Lombardsijde kreeg een mooie sportzaal ‘De Bamburg’ en een bibliotheekannex van Middelkerke, net zoals Westende en deze laatste ook nog een mislukt landschapspark.
Natuurlijk werden ook heel wat wegen vernieuwd. De nutsleidingen waren namelijk aan vervanging toe. Dat nieuwe uitzicht zal echter ons leefmilieu geen nieuw leven inblazen.

Waar ik dan zelf aan denk als ik ‘Westende’ hoor?
Ja, daar ben ik geboren en daar woon ik. Daar hou ik van! Niet dat alles hier zo goed is of dat ik hier alles vind waaraan ik behoefte heb… maar gewoon zo.
Als bejaarde zijn mijn verwachtingen natuurlijk niet meer zo hoog gespannen, maar ik denk dat er gerust mag gezegd worden dat vooral onze beide dorpen maar ook Westende-bad heel wat van hun pluimen verloren hebben. Spijtig toch!

In het onderwijs sta je, bij het leger lig je, bij het gerecht sta je of zit je. Dat laatste is ook het geval in de gevangenis maar blijkbaar ook bij Facebook.

Wat is eigenlijk precies de betekenis en de bedoeling van Facebook?
Facebook beroert sinds de start in 2004 de gemoederen van miljoenen particulieren en ondernemers.
Het idee kwam van de Amerikaan Mark Zuckerberg. Zijn bedoeling?   In een plezierige internet-omgeving privé en zakelijk met elkaar in contact komen en dat over de ganse wereld, arm en rijk, oud en jong.

Informele sfeer
Zuckerberg zocht een eenvoudige manier om via internet met zijn studievrienden in contact te blijven in een informele, bijna gezellige sfeer die uitnodigt om jouw ‘ding’ te melden en zo online vrienden te maken en hen te volgen. Met teksten, foto’s filmpjes, verwijzingen naar websites legt men contacten (“vrienden”). Die beoordelen deze posting positief (“like”) en/of sturen hem weer door aan hun Facebook vrienden.
Iedere deelnemer hoopt natuurlijk dat zijn of haar ‘dingetje’ ook wordt gewaardeerd en wordt door-gedeeld. Al met al ontstaat al snel een groep vrienden die informatie uitwisselen over familie, hobby, school, het dorp, de wereldpolitiek etc.

Persoonsgegevens
De manier waarop Facebook gebruikers gemakkelijk bijna al hun persoonlijke gegevens vrijgeven, is eigenlijk niet zo vanzelfsprekend: voor- en achternamen, adressen, url’s, telefoonnummers, leeftijden, geslachten, hobby’s en voorkeuren op seksueel, politiek, literair, auto of voetbalgebied. Hiermee presenteren de facebookers zich zo mooi mogelijk aan hun vrienden en creëren ze (haast onwetend) een aantrekkelijke visvijver, waarin de marketeer zeer gericht zijn hengeltje kan uitwerpen. Zo kan die heel gericht doelgroepen selecteren en bereiken met een advertentie.

Waar vind je Middelkerke op Facebook?
Ziehier enkele URL’s van facebookpagina’s waarop Middelkerkse personen en/of verenigingen zich manifesteren. Er zijn er heel zeker nog veel meer.
Gemeente Middelkerke op https://www.facebook.com/Middelkerke
‘Westende en Lombardsijde’ op https://www.facebook.com/pages/Westende-en-lombardsijde/126396147495009?hc_location=timeline
‘Welkom op Bruisend Middelkerke’ voor alle inwoners van Groot-Middelkerke op https://www.facebook.com/BruisendMiddelkerke
‘Weg met de tram in Lombardsijde Dorp!’ ophttps://www.facebook.com/pages/Weg-met-de-tram-in-Lombardsijde-Dorp/301294339451 maar geen bericht meer sinds 11 april 2013.
‘De Stoete Middelkerkenoare’ op https://www.facebook.com/pages/De-Stoete-Middelkerkenoare/65420730981

Verder kan men pagina’s vinden van scholen (Duinpieper, Sint-Lutgardis, Sint-Jozef), sportploegen (DAVO, MIBAC, turnclub Sirene, SK Spermalie), campings (Westende), bedrijven (De Kegel X-treme), verenigingen (Chiro Westende), gemeentediensten (cultuurraad, jeugddienst), horecazaken (Zon en Zee Appartementenhotel), … te veel om allemaal op te noemen.

Een groep maken
Ik wil het hier verder speciaal hebben over de initiatieven zoals ‘Je bent van Westende als …’. Hoe maak je zo’n groep?
De belangrijkste keuze die je voor je groep moet maken gaat over privacy. Indien je wil dat de hele wereld de berichten in je groep kan zien, dan kies je voor openbaar. Enkel de groepsleden zullen berichten kunnen posten, maar iedereen zal deze berichten kunnen zien. Wil je dat de berichten alleen voor de groepsleden zichtbaar zijn, dan kies je voor gesloten. Wanneer je het bestaan van de groep zelf wil verbergen dan kan je nog een stapje verder gaan en kiezen voor geheim. Zelfs de naam van je groep zal dan nergens binnen Facebook zichtbaar zijn. Ook zal niemand kunnen zien wie er lid is van de groep (buiten de leden zelf, uiteraard).
Je kunt een groep maken door jouw ‘vrienden’ uit te nodigen om er deel van uit te maken.

Chris Niville is de oprichter van de openbare groep “Je bent van ‘Westende’ als ….”. Pas gestart op 12 februari 2014, telt de groep nu al niet minder dan 381 (op 11.03.2014) leden, de ene al actiever dan de andere.
Na een paar dagen waren er al enkele honderden berichten geplaatst en dat succes houdt nu nog steeds aan.
‘Je bent van Lombardsijde als …’ telt ook reeds 241 leden. (op 13.3.2014)
‘Je bent van Middelkerke als …’ schiet echter de hoofdvogel af met 1431 leden. (op 13.3.2014)

Waarom zo’n groep?
Natuurlijk vind ik dit, met mijn neiging tot nostalgie, een mooi initiatief. Dergelijke groepen verenigen blijkbaar vooral nostalgische mensen en die zijn dus talrijk.
Ik heb al kunnen vaststellen dat heel wat mensen nog beschikken over foto’s van schoolklassen, van beide Westendse scholen, waar ik reeds zo lang naar op zoek ben. Zeer oud zijn die foto’s meestal niet maar daarvoor zouden nog meer oudere mensen zich bij de groep moeten aansluiten.
Je vindt familieleden of vrienden terug waarvan je al lang niet meer gehoord had. Ik juich ook het feit toe dat men op die manier heel wat informatie over Westende kan verzamelen.
Je kunt er herinneringen ophalen aan vroeger. Hoe ouder je bent, hoe verder je kunt teruggaan.
Sommige leden posten hun berichten in het dialect, andere in het algemeen nederlands.
Als ze maar zo goed mogelijk de schoonheidsfouten vermijden!

De ‘voorwaarden’ om ‘van Westende te zijn’ geven natuurlijk geen zekerheid dat wie eraan beantwoordt inderdaad ook van hier is. Dat hoeft ook niet absoluut zo te zijn. Hier geboren zijn, hier gewoond hebben of één of andere binding hebben met Westende moet zeker volstaan.
Of zoals iemand het zo mooi uitdrukte: “Als je vele jaren later terug komt en het gevoel hebt thuis te komen”

De geposte berichten moeten zo goed mogelijk beantwoorden aan de voor de groep gestelde doelen, namelijk vragen of de leden zich op de één of andere manier verbonden voelen met Westende, door gebeurtenissen, namen van personen of handelszaken op te rakelen.

Is een dergelijk initiatief een lang leven beschoren?
Hoe lang kan zoiets meegaan?
Ik hoop dat fantasierijke leden van de groep nog lang hun geheugen mogen aanspreken en met leuke herinneringen voor de dag komen.
Zo’n groep kan zich inderdaad ook negatief ontwikkelen. Ik lees dat de Kortrijkse stichter van de stedelijke groep niet tevreden is met hoe de inhoud van ‘zijn’ pagina evolueert. ‘Het was boeiend om tezien hoe een kleine groep heel snel kon groeien. Maar de pagina is nu een soort ordinaire feestzaal waar iedereen door elkaar roept.’

Over heel wat onderwerpen heb ik reeds een artikel geschreven in deze blog: de Lac-aux-Dames, de meesters August Dewulf en de gebroeders Albert en Georges Bloes, Jerome de Niengelsman, Vacarsa, landschapspark in de Hofstraat, DAVO en de onmisbare gebroeders Renty, Monique en Eddy en hun dagbladwinkel, Zon en Zee, kermis in Westende, …

Ik heb er uit de vele geposte berichten enkele leuke gehaald. Misschien vind ik ze bijzonder omdat ik er als oudere, speciale herinneringen aan overgehouden heb. Hier zijn ze:

‘Je bent van Westende als…’
je ‘vital’ nog gekend hebt’: vital boogie live haha: natuurlijk heb ik Vital met zijn krullen goed gekend. Je moet daarvoor eigenlijk al wat ouder zijn. Hij was de straatzanger in Nieuwpoort en in Westende en natuurlijk in ‘zijn’ Lombardsijde. Hij begeleidde zichzelf op een ingebeelde guitaar die hij inderdaad altijd eerst moest stemmen. Zijn favoriete tekst was ‘Met de kl…. in de wei … en Vital erbij’.
Hij werd door jong en oud opgejut om te zingen en hij was bijzonder in vorm als hij daarbij een pint aangeboden kreeg.
Hij kende nochtans goed de waarde van geld en op dat gebied kon je hem niets wijsmaken.

je nog naar de tap geweest bent. Natuurlijk ben ik ook nog naar de tap geweest, waar de voorloper van de chirojeugd ons inderdaad aangename namiddagen bezorgde, onder de leiding van de geestelijkheid van Westende; ik herinner me dat Gilbert Cappelle , later pastoor van Lombardsijde, onze leider was. Het jaarlijks kamp was een bijzondere attractie. Zo herinner ik mij speciaal een verblijf in het kasteel van Beernem.

je neetje verbanck nog gekend hebt. Hij werd ‘sneeuwitje’ genoemd omdat hij altijd zo ‘proper’ gewassen was.
Hij woonde in het nog bestaande kleine huisje in de Noordstraat, in het stuk tussen de Hofstraat en de Langestraat. Ik heb er eens zijn bidprentje op na gelezen. Interessant!!
“Hij was een kind van de natuur;Zovele zaken in het leven, datgene wat wij uiterlijk fatsoen noemen en waar wij zo aan vast zitten, waren voor hem van het alleminste belang. Daarentegen was hij gehecht aan de vrije natuur, aan zijn dieren. Met welke toewijding verzorgde hij zijn duiven niet. Hij deed een beetje denken aan de grote Sint Franciscus die ook een man van de vrije natuur was en een grote dierenvriend. Ook René wilde vrij zijn als een vogel in de lucht.”

 je nog mo kiekt naar je vulzakken en dat ie scheurt...   er zouden er nu nieuwe komen

je de velo- en billekarreverhuur gekend hebt van Camiel Vermoortel in de Essex Scottishlaan. Dat is lang geleden en ik had nooit meer iets van die familie vernomen. Ik ging destijds nochtans regelmatig om met de zoon Daniël.

Ik vond ook enkele berichten waardoor ik plots niet meer van Westende was, omdat ik de gebeurtenissen niet meegemaakt heb of er niet van op de hoogte was:

je nog geschaatst hebt op de putten van doeninge Claeys waar later Bouve zijn villa heeft gebouwd!

je nog gezwommen hebt in de putten die ze graafden voor het stort aan de Kerkhofstraat!

Besluit
Doe zo voort, huidige en vroegere Westendenaars en alle sympathisanten!