Archief

Hij is zeven wanneer hij voorgaande emotie neerpent en het raakt me diep. Voelt hij niet dat de liefde voor mijn beide kinderen evenwaardig is, dat ik hem even graag zie als zijn zus? Indertijd vond ik het zo bijzonder om zwanger te zijn van een jongen. Wonderbaarlijk… een mini-man groeit in mij…
Dat hij mij tot boef en sul promoveert, euhm eigenlijk degradeert, leg ik even terzijde, ik zie alleen zijn pijn, zijn droefheid, zijn onmacht. En die zijn echt. Toch op dàt moment.

Ze zijn allebei anders. Hij is recht door zee, heel loyaal en trouw, impulsief, luidruchtig, wat gemakzuchtig en met een groot gevoel voor humor. Zij is sociaalvoelend, hulpvaardig, muzikaal, aanhankelijk en blij. Dit zijn maar enkele facetten, zonder waardeoordeel, ze zijn zo veel meer dan dàt.

Ik vind het soms moeilijk te hanteren, dat gehakketak,  gekibbel en verbaal geweld naar elkaar... Had ik maar een afstandsbediening zodat ik naar een vredelievender programma kon zappen! Naar mijn eigen jeugd bijvoorbeeld.

Ook daar stralen dezelfde gevoelens me tegemoet. Sesje, 18 maanden jonger, en ik hebben dezelfde privileges, maar niet dezelfde verantwoordelijkheden. Ik ben de oudste, dus…

Ik ga babysitten en de verdiensten worden gedeeld tussen Sesje en mij. Op zekere dag heb ik er echt helemaal geen zin in: die verre afstand fietsen, de franstalige kindjes, slapen in een vreemd bed… Sesje mag voor mijn part. OK, zegt mijn moeder, maar dan houdt je zus het hele bedrag! Ik vind dit waanzinnig oneerlijk en kies dus eieren voor mijn geld.

Nochtans neem ik het mijn moeder niet kwalijk. Vandaag niet. Destijds was ik kwaad. Maar mamas mogen fouten maken. Hoop ik, want nu ben ik zelf moeder, en handel naar best vermogen, maar daarom nog niet juist!

Tussen Koekske en Steentje is het ook niet altijd koek en ei. Op voorhand spreken ze af wie wanneer de boodschappentas zal dragen. Steentje kiest steevast voor de terugweg. Maar eens zo ver, laat ze de zak gewoon staan, midden op het voetpad en wandelt naar huis. Er zit voor Koekske niets anders op dan keer op keer met de volle tas te sleuren, aangezien zij erop aangesproken wordt…

PS  Ik heb van mijn kinderen carte blanche gekregen om over hen te schrijven, een waar geschenk…

het is een boef

   een sul

dat ben jij

jij die mij bedroeft

jij die niet van mij houdt

jij houdt alleen

Jolien

    meiskeshouder

“Chia” kaartte een onderwerp aan waardoor mijn gedachten linea recta naar de verleden tijd vlieden… Ik ben zestien.

Mama ligt in het ziekenhuis wanneer ik een ongeadresseerde omslag in de bus vind. Waarom weet ik niet, maar ik meen dat het een brief van een aanbidder is. Ik hang tussen hoop en vrees. Ik leid immers naast mijn publieke school- en familieleven ook een geheim leven, waarin ik in stilte verliefd ben op een jongen die me dagelijks kruist op mijn weg naar school. Hij zit op hetzelfde college als mijn broer. Mijn hoop is niet helemaal uit de lucht gegrepen want maanden geleden stopte hij me een brief in de handen, met de liefelijke woorden: “Hier!”. De aanhef “Arm schaap” kan je niet echt amoureus noemen, maar de uitnodiging voor een optreden van Jacques Dutronc houdt toch een belofte in… Dagen zit ik te fantaseren over een eventuele ontsnappingsmogelijkheid naar het Casino om elf uur zaterdagavond, maar ik berust in het feit dat ik van die glitter en glamour verstoken zal blijven, op zijn minst momenteel…

Het is bij ons thuis ten strengste verboden brieven te openen, zonder deze eerst aan onze ouders voor te leggen. Ik huiver bij de idee dat een persoonlijk schrijfsel hen in de handen kan vallen, hiermee al mijn zieleroerselen blootleggend. Voor hen ben ik immers nog een onschuldig kind, de poppen net ontgroeid, en dat ik aangetrokken word door het andere geslacht, zo mysterieus, zo ongekend, zal ik hen zeker nooit bekennen…

De bewuste enveloppe blijkt echter zo’n kettingbrief te bevatten. Wanneer ik hem doorstuur naar x aantal mensen zal een groot geluk me toelachen, zoniet zal dood en verderf mijn deel zijn.
Daar sta ik dan met een waardeloze, tot mijn grote spijt, reeds geopende brief. Ik kan hem niet terug in de brievenbus steken. Ik durf het niemand zeggen want dan moet ik ’t een en ’t ander uitleggen.
Ik gooi hem dus weg.

Jaren zal ik daar een groot schuldgevoel aan overhouden, want niet lang daarna sterft mama, en stèl nu eens – ook al weet ik met mijn verstand dat het niet kàn - dat het door die veronachtzaamde brief komt?

Kanker heeft nog niet die onheilspellende klank, ik heb daar enkel in vage termen over gehoord. Wanneer de idee naar boven borrelt “Mama, zal toch niet sterven?” sla ik mezelf figuurlijk rond de oren. Wat dènk ik nu, moeders sterven immers niet, toch niet als je zestien bent.
Argeloos vertel ik aan een klasgenootje dat mijnheer pastoor zal komen met het sacrament der zieken. Dat klinkt veel hoopgevender dan het Heilig Oliesel bedenk ik. Hierdoor staan een aantal vrienden uit de gezinsgroep, waarvan mijn ouders deel uitmaken, ’s avonds thuis aan haar ziekbed, zij realiseren zich terdege de ernst van de situatie. Ik ben me ook bewust van mama’s kritieke toestand, alleen denk ik niet aan de dood, maar eerder aan een eindeloze, moeilijk te genezen ziekte.

Ze heeft veel pijn en krijgt valium (of is het morfine?) Aan haar bed is een touw bevestigd waarmee ze zich met veel moeite in zittende houding kan hijsen.
Op 8 november verhuist bobonne naar mijn tante in Brussel, want papa wil haar het aftakelend ziekteproces van mama besparen, hoor ik achteraf.
De volgende dag wordt ons Bietje zes jaar en dit zal de laatste verjaardag worden die we samen vieren.
Op maandag komt de ziekenwagen mama halen. Twee ziekenbroeders willen haar in een rolstoel zetten, maar ik word erbij geroepen, volgens haar kan ik dit met gepaste zachtheid, waardoor ze minder pijn lijdt. Dit snijdt me door het hart, haar hulpeloosheid, haar pijn, haar machteloosheid… Ik wil met haar mee, maar mag niet…

Allengs verglijden de dagen tot routine. Naar school. Thuiskomen. Per fiets naar het ziekenhuis. Eten. Werken voor school. De jongste zusjes kunnen maar eens in de week naar haar toe.
De dagen worden weken en ik fantaseer over kerstbomen in de ziekenkamer en hoe we dit feest alsnog samen kunnen vieren.
We zoeken compensatie in zaken die eigenlijk niet mogen, zoals het zondagse servies dagelijks gebruiken, in een poging het thuis gezellig te maken…
Verre nichten komen op bezoek en hun verzuchting hoe ik toch op “ons Zabrila” gelijk, laat ik me vreemd genoeg welgevallen. Ik heb er geen flauw benul van dat ze afscheid komen nemen.

Het is alsof mama het voorvoelde, maar die laatste zomer zocht ze mensen op die ze in jaren niet meer had ontmoet…

De dag dat kozijn Peter zijn derde verjaardag viert en achterneef Jean-Marc drie maanden oud is krijgen we bericht uit het ziekenhuis. Het loopt op zijn einde, weet mijn vader. We treffen elkaar bij mama, en voor het laatst knuffel ik haar. Alleen besef ik niet dat dit de laatste warme omhelzing is…

’s Avonds als papa bij haar is, studeren Sesje en ik in bobonnes oude kamer. Het is examentijd. We draaien oude bandjes op de bandopnemer. En plots is het alsof de hele kamer gevuld is met mama. Ze ligt weliswaar in het ziekenhuis maar ze voelt zo nabij… Het is negen uur…

Later horen we dat ze op dat uur gestorven is.

Papa is thuis gekomen en barst in snikken uit. Ons mama is niet meer. We merken op hoe het hele huis treurt, het ene na het andere ging de laatste dagen stuk… Maar we vinden elkaar rond de tafel waar gesprekken over vroeger gaandeweg troost bieden. Allerlei anekdotes vervullen ons met blijheid.

En diep in ons hart weten we dat, zolang we aan haar denken, mama altijd dicht bij ons zal blijven…

Ik heb mijn chocoprins afgezet en bij thuiskomst worden de wolken dreigend grijs en plenzen hete tranen.
Het is làng geleden dat ik hem met dit troetelnaampje kon kozen. Het dateert uit zijn prille jeugd, de tijd dat ik hem ongestraft bolleke en zoeteke noemde.

Haar daarentegen mag ik overladen met honderden dergelijke verbale liefkozingen: mijn krokodil, piepemuisje, konijn, mijn poppemieke, lienemienemutte, prutsemie, olifantje (haar lievelingsdier), trotteke… zij laat het zich nog steeds welgevallen. Ik op mijn beurt dien dan wel Mamossa piepossa, moedre tamara,mamooft, moekedie enzoverder te incasseren maar dat doe ik met innig plezier. Wanneer ze geen uitdrukking kan geven aan haar gevoel of gedachte dan vindt ze gewoon een woord uit, en raar genoeg, ik begrijp de nuance. Zo is er de “kloeterkesbiefsteak”, een gemarineerd stuk rund bestrooid met kruiden, bovendien erg pikant, dat meestal op de barbecue geroosterd wordt.

Wanneer ze me welterusten wenst dan gaat dit gepaard met een “Sliependepèllenderèllendezèl” en de poes moet het stellen met een “Noedelaruu” of “Noekedie” al luistert hij gek genoeg enkel naar de naam Noewi! Dan geeft hij een soort kirrend geluid, maakt een kromme wenteling en gaat vol overgave op zijn rug liggen, klaar om aangehaald te worden. We hebben het uitgetest met allerlei gelijkende klanken, maar zijn naam haalt hij er steeds uit!

Maar ondertussen is hij dus onderweg naar Nederland, samen met zijn vriendin en haar ouders. Daar gaan ze diepzeeduiken, en hij mag dat ook eens proberen om alzo te ontdekken wat voor moois de Oosterschelde onder water te bieden heeft. Het was een heus complot want zijn deelname hoorde een verrassing voor haar verjaardag te zijn. En oooh wat is die verliefdheid pril en zo aandoenlijk om van nabij te volgen!

Zijn dreadlocks wassen is iets wat ik slechts hoogst sporadisch mag ondernemen. Daar dient geen derde aan te pas te komen, dat doet hij zelf! Tot zij ten tonele verschijnt en gewapend met tuinslang en shampoo zijn haardos onder handen neemt.
Hij trekt er ook voor het eerst zelf op uit om kleren te kopen. De oogst is schamel: één T-shirt en één korte broek. Het budget wordt verder gespendeerd aan bioscoop en ijs, wat hij achteraf uiteraard uit eigen zak dient te bekostigen. Maar kom, het is een begin, en alle begin is moeilijk.
Deze middag zijn we samen inkopen wezen doen en op een mum van tijd ben ik ettelijke euro’s kwijt. Hij kiest vlug en zeker…

Morgen komt mijn piepemuisje terug van de atletiekstage. En ’s avonds ga ik weer aan ’t werk, twee nachten maar tot 14.00u… dan is ’t weer vakantie!

Ter ere van Steentjes verjaardag houden we zussendag aan zee. De ligbedmatrassenenparasollenuitbater  complimenteert haar met de dubieuze vraag: “Toch nog met een drie?!” Kijk, dat is voor velerlei uitleg vatbaar. Onze fantasie neemt hoge vluchten en er ontspint zich een gevatte conversatie.

Vier dames van middelbare leeftijd installeren zich niet meer met een strandlaken op het hete zand. Ze sleuren niet meer met allerlei attributen om het zich comfortabel te maken. Neen, zij huren een ligbed en laten zich begeleiden naar hun zonplaats alwaar een parasol in het zand gepoot wordt. Dit zonnewerend stuk is er helemaal alleen voor mij. Niet dat ik een afkeer heb van zonnestralen. Integendeel! Ik koester mij zo graag in die warmte! Ik word ook graag bruin. Maar ik wil ook geen  pijnlijke roodheid, jeuk en blazen achteraf.

Trouwens de parasol is gratis, meen ik. Er staat een streepje op de prijslijst. Een misvatting zo blijkt even later. Het streepje staat voor vier euro, dat is meer dan de helft van een ligbed. Maar kom, ik zal genieten van mijn investering.

Even later kom ik tot de vaststelling dat ik een heel eigenzinnig exemplaar bezit. Een windvlaag en hup de baleinen gaan de verkeerde kant uit. Ik ben even in de weer om alles in de juiste stand te zetten. De volgende windstoot en daar gaat mijn zonnewering terug in de rebellie. Een schuinse blik op de omringende blauwe zonneschermbezitters. Geen één kampt met hetzelfde probleem. Ik voel me al lichtelijk achteruit gesteld.

Bovendien word ik belaagd door de stok die als maar meer naar mij overhelt. Is het mijn gebrek aan technisch inzicht? Dien ik windsnelheden en positie van parasol te berekenen om alzo de perfecte stelplaats te vinden? Geen idee maar ik vind een compromis door het boveneinde opzij te knikken. Toch enkele minuten rust. Er is ook geen wind…

Een peutertje wankelt in het zand rond en klautert bij zijn mama op het ligbed. Geeft zoentjes. Ramt een rijstkoek in haar mond. Oooh wat is het lang geleden die pampertijd. Maar zo herkenbaar!

En dan begint het hele scenario opnieuw. En oef, ik merk een lotgenot, en ginds zelfs ene die wegvliegt! (niet de lotgenoot maar de parasol) Dat is toch een riem onder het hart!

Ik besluit mijn recalcitrante parasol toch te gaan aangeven en ik krijg een stevige nieuwe. Luxe! Heerlijk! Het doet me prompt in slaap vallen!

Om zeven uur moeten we ophoepelen. Het strand sluit. Althans de zaak met de ligbedden. En nu hoop ik maar dat mijn zussen niet beledigd zijn omdat ik hen bij de middelbare leeftijd catalogeer. Ze ogen nog jong. Ik ben namelijk de oudste….

En dat herinnert me aan een uitje waarbij men niet kon geloven dat we zussen waren. Want wie was dan de oudste? En dat ze me er toen niet uitgehaald hebben, daar geniet ik nu nog van! Tja, dat moest ik even kwijt!

In de badkamer wordt er gegorgeld en geproest en even later komt hij mij de hand schudden: “Zeer vereerd: Dr Zack” Hij kijkt me glimlachend aan en verduidelijkt: “Dr Claude Zack”
Bandiet, denk ik als mijn frank valt en hij verdwijnt naar het toilet.

Daar heeft hij blijkbaar nog iets kunnen brouwen want ik krijg hetzelfde scenario met deze tekst: “Pleased to meet you. Doctor Whole”
En omdat ik raar kijk: “Doctor Ash Whole”

Met dank aan allen die me hielpen mijn vakantie in gang te sjotten: ergens halverwege de nacht tussen woensdag en donderdag is het zover! Het vrijetijdsgevoel slaat toe… Het moet ook wel, want geen zinnig werkend mens is op dit uur actief…

Rond negen uur ’s avonds krijg ik een telefoontje. Of het goed is dat ze afkomen tegen halftien, de zussen… Geen probleem natuurlijk. Mooi. Leuk vooruitzicht. Tijdens de reclameboodschappen op Vijf TV zwabber ik het stof weg van piano en kasten, geïnspireerd door de reeks “Perfect Housewives”. Helaas mis ik steeds het begin van het programma – mijn frank valt altijd te laat - zodat ik nog niet zo veel heb bijgeleerd. Nochtans zou ik er heel wat baat bij hebben want veel talent heb ik op huishoudelijk vlak niet…

In mijn tienerjaren riep mijn mama me ooit eens uit het zwembad terug omdat mijn slaapkamer niet volgens haar normen was opgeruimd. De boodschap galmde gelukkig niet als dusdanig door de luidsprekers, het was al penibel genoeg om met een droog badpak terug de kleedhokjes in te duiken onder de alziende ogen van de toezichthoudende en naar ik vreesde nieuwsgierige jonge redder. Als een Vliegende Hollander fietste ik naar huis in de bange verwachting dat er iets compleet fout was met mijn grootmoeder die bij ons inwoonde. Het gezicht van de zus die de deur opende voorspelde weinig goeds. Hiervan las ik geen rouw af, maar misprijzen en leedvermaak. Bobonne verkeerde dus godzijdank in gezegende gezondheid maar ikke, snoodaard, diende mijn kamer stante pede ordentelijk op te ruimen… Ik was in alle staten. De anticlimax na de paniek. Had ik dààrvoor mijn leven geriskeerd?

Ondertussen zet ik buiten rode wijn en glazen klaar. En daar is Koekske al met een kartonneke, ik had immers laten weten dat ik slechts één fles witte wijn rijk ben… Ook met mijn knabbelvoorraad is het triestig gesteld. Zoonlief heeft alles wat eetbaar is naar binnen gespeeld. Ik bezit nog 2 paprika’s, een blikje olijven en een potje light smeerkaas…

De zussen komen, zo blijkt, niet voor mij, maar voor de Berlingo…

Met een wijds gebaar show ik de wagen voor de deur.

Daar staat nog steeds mijn oude kar!

’s Middags ging ik, zoals afgesproken, mijn nieuwe auto halen. Er kwamen twee potentiële klanten binnen en hup, ik werd in wachtmode geplaatst. De minuten vergleden tot uren maar eindelijk kwam er schot in de zaak. Ik leerde van alles over de waarborg en het onderhoud en vernam dat alle instructieboekjes uitgeput waren. Moe van het veelvuldig over de toonbank gaan.

Na veel lezen, ijsberen, knarsetanden en ettelijke rimpels en grijze haren later moest ik onverrichtzake naar huis keren, er klopte iets niet met de luidsprekers. Die waren te klein gekocht. En het magazijn was ondertussen dicht. Daar ging mijn kostbare vakantietijd! In mij borrelde iets dat naar ontploffing neigde.

In mineur stresste ik dan naar de muziekacademie voor het oudercontact. Dochterlief wou naast viool ook graag pianolessen maar ik kreeg nul op het rekest. In mijn jonge jaren kon je volgen wat je wou! Maar heden ten dage worden enkel theorie plus één instrument per leerling gesubsidieerd, vandaar… Jammer!

Koekske heeft zich nog maar net op het terras geïnstalleerd als Bietje aanbelt. En samen met Steentje en Benny arriveert mijn dochter met twee vriendinnen en een moeder. Ze is mooi bijgekleurd na drie dagen zee. Ik troon Trees – de mama – mee naar het terras voor een glas. Zo te horen werkt ze in dezelfde sector als ik en hebben we gemeenschappelijke kennissen. Bovendien was ze ook nog lid van dezelfde basketbalclub als mijn jongste zussen en woonde ze in dezelfde straat als de papa van mijn kinderen. Wat is België klein!

Verassing! Nicht Sofie maakt het gezelschap kompleet. Er wordt veel heen en weer geplaagd, gelachen en bijgepraat. Noewi komt tot leven en stuift door mijn bloemen. Hij is allesbehalve een salonkat! Ik zie het met lede ogen aan.

Het weinige eetbare dat ik kon aanbieden is verorberd, ook Sofies Grieks slaatje werd zusterlijk gedeeld, dus snort zij blijgezind naar de nachtwinkel en trakteert ons op kaas, chips en worstjes.

Wanneer iedereen vele tellen later afscheid neemt, kan ik het zien: het goud in de mond van de ochtendstond.

Ze springt plots op en spurt naar de gang. “Mam, waar is je handtas?” Zij is de enige die het melodietje van mijn GSM uit de achtergrondgeluiden distileert, ik ben blijkbaar oostindisch doof. De “tune” mag er nochtans best wezen, vind ik, romantisch klassiek: “Nocturne”. Ergens halverwege, net op het ogenblik dat ik een aha-erlebnis krijg, stopt het ding en schiet de “voice-mail” aan. Op dit moment is het niet anders. Dochterlief vist het toestelletje op en prompt valt het stil! Wie weet hoeveel interessante gesprekjes op die manier aan mijn neus voorbij zijn gegaan. Alhoewel, aan mijn oor, is hier meer op zijn plaats…

Maar wie mij liefheeft onderneemt natuurlijk verdere actie en ja, daar rinkelt reeds de vaste telefoon. “Met je jongste broer!” krijg ik te horen. Tarara, mijn oudste dus, want ik heb er maar één, en dat moet ik toch eventjes melden! Of ik geen zin heb om een hapje te gaan eten. Jaaaaaaaaaaa natuurlijk, maar er is een klein probleempje, we hebben net ons avondmaal genuttigd!

Hoe zo?

Om halfzes hoor ik allerlei deuren open- en dichtklappen. De koelkast, registreren mijn oren. Mijn zoon is weer op strooptocht! Hij rammelt van de honger, maar daarbij is hij ook kieskeurig. Zoet en koud moet het bij voorkeur zijn. En de doos Dame Blanche heeft hij reeds op twee dagen manmoedig leeg gelepeld.

Dus ik ga aan de slag en we eten iets vroeger. Maar wie ontbreekt er op het appèl? Zoonlief hangt ondertussen aan de lijn met een of andere schone en hiermee is weer bewezen dat je van de liefde kan leven…

Edoch mijn humeur is ook om zeep want de lijn is niet vast maar mobiel en dat kost natuurlijk stukken van mensen. Ook als ik de kosten op hem verhaal, het deert hem niet, en dat was nu juist wel de bedoeling!

Ik kan er dus niet over zwijgen, hij mocht het misschien niet gehoord hebben! En ik krijg lik op stuk. Als ik de sfeer bij de maaltijden zoooo belangrijk vind, dan moet ik nu niet zaaaaaagen. ’t Is sterker dan mezelf. Ik wil duidelijk overkomen en dan herhaal ik mezelf….