DE TANDELOZE TIJD 4 - "Advocaat van de Hanen.-1991"
Uitgeverij : Em. Querido's nv -Amsterdam
" Een omweg van de verbeeldingskracht "
***
Een perfect onder controle gehouden roman.
Je weet het pas op het einde, maar het is een roman die zijn potentieel tot dan achterhoudt , als een altijd beschikbare reserve.
Pas dan blijkt het een spiegel van de wereld op te houden, zoals een boek dat maar eens om de zoveel jaren kan.
Zonder overdrijven is het dan ook één van die eenzame hoogtepunten uit de Nederlandse literatuur.
Van Der Heijden heeft zijn tijd en zijn generatie beschreven als niemand tevoren.
Hij weet Amsterdam op te roepen als een metafoor voor de wereld, waarin de snelheid , de agressie , het yuppie-dom , de corrupte politiek Dostojevskiaanse allures aannemen.
De "hanekammen" mogen misschien uit het geheugen van de journalistieke berichtgeving zijn verdwenen , na deze roman bestaan ze voor eeuwig.
Van Der Heijden is een schrijver die onze moderne tijd grift.
Advocaat van de hanen is een bikkelhard commentaar op onze tijd .
De advocaat staat aan de kant van de "hanekammen " maar delft als persoon het onderspit, door zijn eigen zwakte , de drankzucht.
Door Ernst Quispel uit de roman-cyclus De tandeloze tijd raakten lezers bekend met het begrip 'kwartaaldrinker'
Die compositie van de geschiedenis van de advocaat Ernst Quispel wordt naar het eind toe steeds dichter en spannender.
De ontknoping met de catharsis aan het einde is puur schrijverschap.
Zo bouwt iemand een breed verhaal op , zo trekt iemand op het eind de touwtjes weer bij elkaar.
Dat eigen gewetensonderzoek van de hoofdpersoon heeft een perfecte harmonie gevonden met het beeld van de gebeurtenissen.
Adrianus Franciscus Theodorus van der Heijden :
werd op 15 oktober 1951 te Geldrop geboren.
Hij groeide op in een arbeidersmilieu en ging na de middelbare school in Eindhoven wijsbegeerte en filosofie studeren in Nijmegen, later in Amsterdam.
Onder het pseudoniem Patrizio Canaponi debuteert hij in juni 1978 met het verhaal ‘Bruno Tirlantino, of de bruiloft van prinses Ann’ in het literaire tijdschrift De Revisor., schrijft hij ( o.m. de merkwaardige verhalenbundel 'Een gondel in de Herengracht' of de roman 'De draaideur
').
Thans wenst hij als schrijver A.F.Th. genoemd te worden.
Binnen zijn verhalen en romans is het eigen leven van de schrijver te herkennen. Dit maakt dat het gehele oeuvre met elkaar verbonden is.
Dat wil echter niet zeggen dat gebeurtenissen en personen in zijn werk een getrouwe afspiegeling zijn van zijn eigen leven: hij gebruikt deze vrij, om ze te combineren met fictie, filosofische uitwijdingen en een treffende sfeertekening van de Nederlandse sociale- en culturele geschiedenis vanaf de jaren vijftig.
Van der Heijden wordt wel eens gezien als de vertegenwoordiger van een generatie die na de oorlog opgroeide
Hij verbleef regelmatig in Italië. Daar schreef hij ook zijn eerste twee boeken, op een klein eiland in het Trasimeno-meer, niet ver van Perugia.
Kern van het oeuvre van Van der Heijden is zijn cyclus '
De tandeloze tijd'
.Om te schrijven heeft hij twee cellen gehuurd in een voormalige gevangenis.Daar schrijft hij aan
De tandeloze tijd
Aan
De tandeloze tijd ligt volgens Van der Heijden een ‘oermanuscript’ ten grondslag dat hij schreef tussen zijn zestiende en twintigste levensjaar.Het is een tekst waarin
alles voorkomt, waarin zijn jeugd op een sluitende manier vorm gegeven wordt.Van hieruit realiseert hij de ambitie van zijn hoofdpersoon: ‘leven in de breedte’Want er was een duizelingwekkend bestaan mogelijk - niet "in de lengte", zoals we het gewend waren, maar in de
breedte, waar alles sneller verliep, meer in beweging was, geen aardse tijd verloren ging: waar alle gebeurtenissen zich gelijktijdig afspeelden, in plaats van elkaar tijdrovend op te volgen...’
Kenmerkend is dat deze oorspronkelijk bedoeld is als
trilogie, maar veel omvangrijker werd. (Het loopt vaak anders met de bedoelingen van Van der Heijden)Zo zijn er al jaren vooraankondigingen van nieuwe romans, welke maar niet verschijnen of groeien hoofdstukken soms uit tot complete romans.)Daarnaast publiceert hij tussendoor ook 'los' autobiografisch werk, onder andere in de vorm van dagboekaantekeningen.
In de cyclus
De tandeloze tijd staat Albert Egberts (deels alter ego van de schrijver zelf) centraal,maar gaandeweg treden er ook andere personen op de voorgrond. We volgen Albert vanaf zijn kindertijd in Brabant (
Vallende ouders) tot en met zijn ondergang als junkie in Amsterdam (
Onder het plaveisel het moeras), maar maken tussendoor ook kennis met onder andere de advocaat Ernst Quispel (
Advocaat van de hanen) in de jaren tachtig. De tijdsbeleving is allesbehalve chronologisch en consistent in deze cyclus: die tijdsbeleving is juist het centrale thema ervan, zoals de naam al doet vermoeden
De schrijver is inmiddels alweer een nieuwe ambitieuze cyclus gestart,
Homo duplex, waarvan alleen nog de omvangrijke proloog
De movo tapes is veschenen, maar waarvoor al vele andere delen zijn gepland.
Tegenwoordig woont hij als full-time schrijver in Amsterdam.
,Van der Heijden publiceerde onder andere in
Het Parool, Avenue, Skoop, De Revisor, De Groene Amsterdammer, Sic, en ontving verschillende letterkundige prijzen.
Reviews :
Er is in het Nederlandse taalgebied niet één schrijver die hoogdravende filosofische theorieën kan omtoveren tot zulk sprankelend, van leven lillend proza als A.F.Th."
- De Morgen, 19 februari 2003
Bibliografie :
1978
– Een gondel in de Herengracht (verhalencyclus,1978) Anton Wachterprijs 1979.
1979 – De draaideur (roman)
1983 – De slag om de Blauwbrug. De tandeloze tijd. Proloog (roman)
1983 – Vallende ouders. De tandeloze tijd 1 (roman)
1985 – De gevarendriehoek. De tandeloze tijd 2 (roman) F.Bordewijkprijs 1986 en Multatuliprijs 1986
1986 – De sandwich . Een requiem (roman)
1988 – Het leven uit een dag (roman)
Dichters slaags. De lange mars langs de literaire cafés (1988)
1990 – Advocaat van de Hanen. De tandeloze tijd 4 (roman)
1992 – Weerborstels. De tandeloze tijd. Een intermezzo (novelle) Boekenweekgeschenk 1992
1994 – Asbestemming. Een requiem (roman)
1995 -Het bankroet dat mijn goudmijn is
1996 – Het Hof van Barmhartigheid. De tandeloze tijd 3.1 (roman) - Gouden Uil 1997
1996 – Onder het plaveisel het moeras. De tandeloze tijd 3.2 (roman) -De Gouden Uil 1997 -Generale Bank Literatuurprijs 1997
1997 – 'WHAMM, de democratisering van het talent'. (schotschrift)
1998 – De gebroken pagaai (novelle)
Voetstampwijnen en zijn tandknarswijnen (met Jean-Paul Franssens, brieven, 1998)
Sabberita (novelle, 1998)
1999 – Het onmogelijke boek: een kleine monoloog van de auteur
(2001), Gevouwen woordenbrieven over de grillen van het vak
2003 De requiems. De sandwich, Asbestemming, Uitdorsten (romans, novelle,)
2003 – De Movo Tapes (Homo duplex 0)
2003 – Engelenplaque (Dagboekaantekeningen)
2004 – Hier viel Van Gogh flauw (Dagboekaantekeningen)
De Gazellejongen. Het verzameld werk van Patrizio Canaponi (2004)
2005 Het leven uit een dag. Het leven uit een dag (goedkope editie, )
2006 – Drijfzand koloniseren (sleutel tot Homo duplex)