Vergeten groenten : Kapucijners
Vergeten groenten : Kapucijners
De princess onder de erwten
Dat peulvruchten voedzaam zijn weten niet alleen vegetariërs. Toch hebben vooral bonen in onze streken te kampen met een imagoprobleem. Aan gebrek aan variatie zal het in ieder geval niet liggen, want met gemak tover je elke dag van de maand een andere bonenvariant op tafel. Als duwtje in de rug: een herintroductie van de wat op de achtergrond geraakte kapucijner.
Veelvoudige kleuren
De kapucijner kent van oudsher verschillende benamingen, waaronder velderwt, schokkererwt en vale erwt. Dat het gaat om een variant van de erwt moge duidelijk zijn. De bewoners van het Nederlandse wadden eiland Texel, waar de kapucijner nog steeds veel gegeten wordt, noemen ze ‘grauwe ganzen’. Het grauwe verwijst naar de kleur van de meest bekende gedroogde vorm en zou ook een etymologische verklaring zijn voor de Nederlandse naam ‘kapucijner’. De kleur van de erwt lijkt namelijk op die van de grauwbruine pij van de Kapucijnen, een in de 15de eeuw gestichte kloosterorde der Minderbroeders. Wanneer je ze vers koopt zijn kapucijners echter niet bruin maar groen, zitten ze in een harige blauwpaarse peul en heten dan ook wel blauwschokkers.
Verfijnde smaken
Erwten (Pisum sativum) zijn waarschijnlijk lang voor onze jaartelling ontstaan uit enkele wilde Pisum-soorten van rond de Middellandse Zee. De vele verschillende variëteiten van peulvruchten worden al eeuwenlang door de mens gegeten. De plant heeft zich zeer goed aangepast aan de lagere temperaturen en de gematigde klimaatgebieden. In Zwitserland zijn erwtenzaadjes gevonden die meer dan 5000 jaar oud zijn. Over de houdbaarheid valt trouwens niet te twisten: bij het ontdekken van Troje vond een archeoloog een grote kruik met de wintervoorraad erwten van koning Priamus: er zat nog zo’n 180 kilogram in, prachtig geconserveerd!
Een eerste vermelding van de groene erwt of doperwt in de historische geschriften duikt op rond de 12de eeuw in Engeland. Een gedetailleerde beschrijving werd gegeven in 1536, maar tot de 18de eeuw bleef de erwt in onze streken een prijzig curiosum. In Frankrijk wekte zij de belangstelling van koning Louis XIV, een liefhebber van rariteiten. Hij promoveerde de erwt tot delicatesse op het koninklijke menu. Maar met oog op hun gunstige voedingswaarde, kweekmogelijkheden in ons klimaat en lange houdbaarheid in gedroogde vorm, lenen erwten zich uitstekend als volksvoedsel. Van het Franse hof belandden ze dan ook snel in de boerenpot en stonden ze bijna dagelijks op het menu van onze voorouders. Voor de inburgering van de aardappel werd er in ons land zelfs niet veel anders gegeten dan peulvruchten. Een overblijfsel daarvan is de typische erwtensoep of snert. Kapucijners komen oorspronkelijk ook uit Turkije en West-Azië, maar worden nu nog voornamelijk in het noorden van Nederland gegeten. Een aparte maaltijd is de kapucijnertafel of Captain’s Dinner. Dit is eigenlijk een soort Hollandse rijsttafel met als basis een schaal warme kapucijners in plaats van rijst. Hiernaast worden allerlei verschillende bijgerechten geserveerd.
Ongewenste geuren
Verse kapucijners worden onrijp geoogst en zijn alleen in juni en juli verkrijgbaar. De suikers in de zaden zijn nog niet omgezet in zetmeel, waardoor de zaden een zoetige smaak hebben. Meervoudige suikers zoals zetmeel, die zich pas ophopen aan het einde van het groeiproces, zijn te groot om afgebroken te worden door ons lichaam en passeren zo onverwerkt het spijsverteringsstelsel tot in de dikke darm. De bacteriekolonie die daar huist weet wel raad met dergelijke lange moleculen. Bij de vertering produceren de bacteriën echter veel koolstofdioxide en andere gassen die aanleiding kunnen geven tot een vervelende winderigheid. Kook eventueel een takje bonenkruid mee, dat een extra aroma aan verse peulvruchten geeft en de verteerbaarheid van het schilletje schijnt te bevorderen.
Gedroogde kapucijners moeten eerst tien uur worden geweekt voordat ze verder kunnen worden gebruikt. Ze zijn ook verkrijgbaar in blik of glazen potten en kunnen dan direct in een maaltijd worden toegepast. Ten opzichte van bruine bonen hebben kapucijners het voordeel dat ze minder snel stuk koken en een beetje knapperig blijven.





.

32 reacties op dit bericht
Fijn weekend Fjaka....geniet ervan.
Goedemorgen Fjak@
We zijn vandaag vrijdag 13 mei.Voor de bijgelovigen een ongeluksdag.Het wordt vandaag nog een prachtige lentedag.Profiteer van de zon want in het weekend wordt veel regen voorspeld.Ik wens Jullie ALLEN een mooie en zonnige vrijdag toe met vele lieve en hartelijke groetjes vanwege Jos.
Liefs op vrijdag
Mooie vrijdag bijna weekend...
word weer frisser na vandaag
dus kunnen we weer
een vestje meer aandoen
Liefs en vele
goedenavond fjaka
Trucker_John komt met zijn 10 tonner truck door de blogs gereden met zijn vriend Zeno_Blog
Lana en Pip wensen jullie een warme groet
Ik kom je een fijne vrijdag wensen
Als liefde het antwoord is, wil je dan de vraag nog eens herhalen?
dag fjaka
groetjes van bo ....
Fijne avond Fjak@
Avond groetjes
Groetjes van Catootje
Hallo Fjak@ ik lust ze wel graag !
Een gezellige avond en een mooi weekend gewenst, liefs Jeannine
bezoekje Fjak@
ik lust ze niet
morgen nieuw ppsje op mijn blogje
Ik wens je een fijne donderdag
liefs en een dikke knuffel
Frieda
Hahaha
eet ze niet graag
hier ben ik weer Fjaka, fijne dag verder, liefs Greetje
Donderdaggroetjes..
Bedankt voor uw lieve reactie en bezoekje
Knufje en liefs, Indra-
Dag Fjak@
Vriendschap is een wonderlijk woord,misschien wel het mooiste op aard.
Een knuffel voor iedere dag en om je mond een stralende lach.
wens jullie een fijne dag
bezoek ook eens mijn 2de blogje
Lieve groetjes Roosje
:oops: Hoe ziet dat eruit?
Goedemiddag Fjak@
We zijn vandaag donderdag 12 mei.Het mooie lenteweer is stilaan wat aan het inbinden want de natuur snakt naar water.Ik wens Jullie ALLEN een mooie en gezellige donderdagnamiddag toe met vele lieve en hartelijke groetjes vanwege Jos.
Een Prettige dag Fiak@
eigenlijk lust ik ze niet, fjaka
Een hele fijne donderdag vrienden
Nikki
Dag Fjak@
heb liever boterboontjes,wens je een leuke dag toe
Ik wens je een gezellige donderdag :-) ....Mateke
Hier stop ik even met een lekker kopje koffie...
Met lieve groetjes en een lach !!!
En wens ik jou een super …
Fijne donderdag !
Nog een hele fijne donderdag
Een ware vriend die zoek je niet,
maar die kom je tegen op je levenspad.
Het is een geschenk van het leven,
dus koester dit geschenk.
Heel veel liefs dikke knuffel
Ik ben er geen liefhebber van !
Geniet nog van het mooie weer...
want volgens de laatste weerberichten
zou het zonnetje effe op vakantie gaan
knufke &
Ik wens je een gezellige donderdag :-) ....Mateke
Hier stop ik even met een lekker kopje koffie...
Met lieve groetjes en een lach !!!
En wens ik jou een super …
Fijne donderdag !
Goedemorgen Fjaka
dag Fjak
Beste Fjak@
GROETJES RACHEL
Groetjes op donderdag.
Twijfel aan de zon en de maan...
twijfel aan sterren in hun baan...
twijfel aan de waarheid en de trouw...
maar twijfel nooit aan m'n vriendschap voor jou!
Lieve groetjes van Freddy en Patty
en een dikke knuffel van onze drie rakkertjes
Lieve groetjes dikke knuffel maatje
Hallo Maatje
Liefs op donderdag...
Lieve groetjes