Over de knollentuin en.... lammeren

Afgelopen weekend was er weer een kunstroute uitgezet hier in Emmen. Ook Atelier Helderrood van Ellen Kroeze en Dick Lubbersen deed hier aan mee. Ik kwam al bij haar schilderen toen ze nog haar ateliertje op zolder had en we er net met z’n vijven konden zitten. Daarna huurden ze een verdieping bij Flier, een luxe meubelzaak. En een paar jaar terug starten ze hun droom om te gaan wonen en werken op het Waanderveld een nieuw stuk bouwrijp gemaakte grond naast de Rietlanden waar ze een prachtig atelier hebben met een woonhuis erachter tussen de andere huizen waar wonen en werken gecombineerd wordt. Ook heel bijzonder hoe ze zich ontwikkeld heeft.
Ben en Niesje zijn vandaag bij ons en zij zijn er meteen voor in om een paar kunstenaars te bezoeken. Wel een beetje vroeg want de lammeren moeten op tijd weer hun melk hebben. En natuurlijk beginnen we bij atelier Helderrood. Ik wist bij voorbaat al dat deze kunst konden waarderen. Naast atelier Helderrood is ook Abel die veel met kinderen werkt, door verhalen te laten vertellen en daarbij te tekenen komen er prachtige creaties tot stand.
Daarna bezoeken we Ria Dijkstra die me verraste met enorme portretten van bekende mensen: Mata Hari, Greta Garbo enz. Ik kende alleen haar bijzondere abstracte werken, maar ook zij ontwikkelt zich verder. Heel mooi.
De laatste die we bezoeken is OPERA VII, een zeer modern atelier van Maarten van Leuken. Ik werd er wel vrolijk van maar het was niet mijn stijl om in huis te hebben. Hij heeft dit schilderij van zijn moeder gemaakt, een impressie neem ik aan. Ik vroeg hem wat zijn moeder er zelf van vond. Maar zo zei hij: ’Die heeft ze nog nooit gezien’.
Eenmaal weer thuis krijgen de lammeren direct hun melk. Ze doen het goed en lopen vrij buiten in de wei en racen met z’n drieën heen en weer als ze het op de heupen hebben en gaan zelf naar binnen als het regent. Maar vannacht gaat toch het deurtje wel dicht, alleen al voor mijn eigen gemoedsrust.
Benieuwd naar Atelier Helderrood? Klik op de www.helderrood.nl  en je krijgt alle informatie over beeldende kunstenaars Ellen Kroeze en Dick Lubbersen die allebei een eigen stijl hebben ontwikkeld. Heel erg de moeite waard.

Hier ben ik weer... Ja hoor… ik heb het gered. Met een klein aanloopje en een flinke afzet ga ik over de rand van het nest. ‘Zie den klein’n toch is’, hoor ik de moeder zeggen. ’t Wodt tied dat et spul naor de schure geet. As ’t visite kump rök et hele huus nog naor schaop’. We mochten vandaag toch weer even maar buiten op het terras. De moeder ging er bij zitten en af en toe hoorde ik: ’Ho ho…. En dan zaten die beide druktemakers tussen de struiken’. Het was wel lachen.
Toen kwamen er heel veel kinderen en die mochten meehelpen de melk klaar te maken voor mijn fles en toen kregen we die lekkere warme melk van hen. Ik hoorde ze roepen: ‘Daan, goed vasthouden hè’. Maar ook Tim en Sanne en Frank waren er bij. En we werden allemaal geknuffeld. Wat hebben we geslapen toen we weer in ons nest waren.

Ken je dat… verhuizen? Dat deden we ook nog. Nu hebben we een heel groot nest met hooi in een hoek, maar ik hoor niks meer… geen gepraat, geen tv. We zijn hier gewoon met z’n drieën en we moeten het maar gezellig maken hier. Gelukkig komt onze melk wel op tijd en gaat de moeder er op haar gemakje bij zitten. De man is er nu ook steeds bij en die geeft mij m’n melk, want anders is die dikke me altijd voor…. Een vechtersbaas is dat hoor!. Nee dan die andere, die is heel wat aardiger. ‘Da’s een tutje’, wordt er gezegd. Wat dat nu weer is?

Met neef Jan èn volle bepakking.

‘We moeten morgen wel even spul voor de vaatwasser halen’, meld ik Wim. Dat ding zit al weer bijna vol en er zijn geen tabletten meer. ‘Kun je er niet een keer gewoon afwasmiddel bij doen? En anders spoel je toch gewoon een keer met heter water’. Hij heeft altijd wel een oplossing. Afwasmiddel schuimt te erg geloof ik en alleen met water???? ‘Weet ie hoe wi-j dat op vakantie dejen? Wi-j wasten alles gewoon in het stromend water van de bekke in Limburg en met zand schoerden wi-j de boel schone’. Z’n top vakantie van meer dan 50 jaar geleden met neef Jan en consorten wordt nog steeds aangehaald. Hoe ze stro haalden bij de boer om op te slapen, hoe een stel de tent verkeerd had opgezet en het regenwater er in stroomde, hoeveel aardappels hij geschild had en hoe snel die in de magen verdwenen. En vooral hoe hoog die Cauberg bij Valkenburg wel was waar ze met volle bepakking tegenop fietsten. Dat kwam in het weekend ook nog voorbij toen de Amstel Gold race daar langs kwam. Ja hoe ouder je wordt hoe meer verleden er is om over te praten of aan terug te denken.
Maar hier zijn de drie R’s van dokter Spock weer van kracht: Rust Reinheid en Regelmaat. Bij jonge dieren is het net als bij kleine kinderen. Op tijd de fles, een rondje over het erf en het lam loopt als een hondje achter me aan, even spelen en natuurlijk wat knuffelen en dan in het nest. Gewoon laten blaten en binnen een minuut is het stil en doet ie z’n slaapje weer. Je kunt merken dat dit soort, het Drentse heideschaap, dichter bij de natuur staat. Het is slanker dan de Texelaars en ook driester. Nog geen dag oud en het neemt al een aanloop om over het schot van het nest te springen. Wim heeft er al een plank opgezet.
Bij de andere drie ooien is het nog afwachten.

'Ik heb even een vraagje’, begint Rob onze schapenman. ‘Je hebt al eens gezegd dat je fleslammeren had….. en dat je die eventueel wel wilde opvangen. Is dat nog steeds zo?
Weet je het zeker.... heel veel werk hoor!'
En zo komt het dat ik binnen de kortste tijd de voormalige lattenbodem van het huwelijksbed van Willem en Hillie weer tevoorschijn tover uit de schuur en het klaar zet voor Wim want die is de bouwer. Hij kent me al aardig en wanneer hij terugkomt van het zingen met de cantorij verblikt of verbloost hij niet wanneer hij de stukken lattenbodem ziet staan en even later is het plekje naast de open haard weer in volle glorie hersteld heb. Dit keer niet voor pups, maar voor een prachtig heidelammetje. De moeder is in de war. Waarschijnlijk heeft dit ooilam nadat het geboren werd bij een andere ooi geprobeerd te drinken en wordt nu door de eigen moeder verstoten. En dat is niet mis. Er wordt flink gemept als een lam niet geaccepteerd wordt. We hebben het al eens zien gebeuren dat een lam door de moeder hoog in de hoek van de stal geschopt wordt en zo’n lam blijft maar proberen hè. Zo raar en heel naar om te zien.
Tegen half 10 ’s avonds komt Rob de nieuwe aanwinst brengen. Een extra portie biest uit de fles is zo verdwenen en een uurtje later gaat er ook wat melk achteraan. Is zo gebeurd, drinkt net zo gemakkelijk. Ze blijft nu eerst een paar dagen in huis en dan zal ze toch naar de schuur en de andere schapen toe. Enfin… ik hoef me voorlopig niet te vervelen.

Agnes bezig met het toiletteren van de pony's.

Volgens ingewijden zou ze het meest op haar moeder lijken, alleen is ze wat vrolijker. 'Altijd blijven lachen', was het devies van onze nu 102 jarige tante Heintje, toen ze gevraagd werd naar het geheim om zo oud te mogen worden. En warempel ze staat nog lachend en tevreden op de foto bij haar afscheid op de Borkel, het verzorgingshuis waar ze de laatste 17 jaar gewoond heeft. - zie onder Nieuws op www.hettysite.nl -
Ze heeft er zelfs een tijd samen met haar zus Hanna gewoond die uiteindelijk na het overlijden van haar man Gerrit, zwager Albert en schoonzus Bertha ook naar de Borkel ging. Ook Hanna is dik in de 90 geworden, maar Heintje overtreft ze allemaal.
Zou ze ’s morgens bij het wakker worden ook al zo blijmoedig zijn, vraag ik me dan af. Zou ze nooit tegen een dag hebben opgezien? Vanmorgen kwam het in de preek van Jan de Korte naar voren dat je ’s morgens als een berg tegen de dag kunt opzien. Zoals hij het verwoordde herken ik het en ik vermoed dat hijzelf ook precies weet hoe het voelt. De kunst is om die krampachtigheid los te kunnen laten. Dan kan er ineens een last van je afvallen zomaar van het een op het andere moment.
Eenmaal thuisgekomen wilde Agnes het mooie danklied, dat gezongen werd voor de kinderen naar de nevendienst gingen, wel op haar viool proberen. Is toch nog lastig als je net begint.
Ik kan wel eens jaloers worden op mensen die ’s morgens al lopen te zingen of in elk geval met volle zin de dag beginnen. Ik moet eerst een uur op gang komen, douchen, thee, niet veel zeggen… en dan ineens is het of mijn bloed gaat stromen en ik er lekker weer tegenaan kan. Wim is eerder op gang en maakt gebruik van de ochtend. Dat schijnt ook met je bioritme te maken te hebben. Ik ben meer van de avonden, ben ik helemaal helder en weet vooral precies wat ik de andere dag wil gaan doen. Ken je dat? Alleen snap ik de volgende morgen niet meer waar ik de energie vandaan ga halen. Toen ik nog werkzaam was op het Carmelcollege begon het te komen na de eerste kop koffie voor schooltijd en kwam ik vooral het tweede lesuur op stoom.
Wat diezelfde morgen nog een berg leek die je bijna niet kon beklimmen … berg? Weg berg!

Het is weer het logeerweekend met Agnes en dit keer kwam ze gewapend met viool en een spray voor pony Amber. Dus dat belooft wat. We hebben intussen al twee keer een oefensessie meegemaakt van haar beginnende vioolkunsten. ‘Het klinkt al echt niet meer als kattengejank’, mailde haar moeder al en inderdaad klonk het al goed, vooral met de achtergrondmuziek van de cd die bij haar lesboek hoort. Ze heeft er gevoel voor.
Meteen kreeg ook Amber vandaag een schoonheidsbehandeling. De laarzen gingen aan en Amber werd aan een paal vastgezet. De wintervacht was al flink dunner en werd er vakkundig afgeborsteld. Toen kwam de spray voor de dag, maar dat beviel de dame minder. Ik heb maar even geassisteerd en nu glimt ze als moeders mooiste. Sara kreeg ook een beurt maar die leek het niks. Ze is ook dragend en zal waarschijnlijk binnenkort weer naar de eigenaar gaan want in mei zal het veulen geboren worden. Dan moet Amber het deze zomer doen met de schapen als gezelschap. Zelfs nu al staan beide pony’s vaak in de hoek waar ze het dichtst bij de schapen zijn. Daar is het nog rustig bij de andere drie ooien, nog geen lammeren. Maar moeder met de lammeren doet het geweldig. We zijn dus vaak op de bank bij de wei te vinden.

Hier achter de liguster zijn de brandnetels al gesneuveld, maar eerst gingen de toppen eraf voor de soep. Wim repareert het hekwerk van de erfscheiding, maar we willen geen toppen van de palen zien vanuit het raam.

Je zou eigenlijk alleen moeten eten wat in je eigen streek groeit en bloeit, heb ik wel eens gelezen. Sinaasappels groeien hier niet en voor de broodnodige vitamine c zit er voldoende in spruiten en andere Nederlandse groenten en fruit. Maar ja… een sinaasappeltje of banaantje op z’n tijd is toch wel lekker. Wanneer je je geprikt hebt aan de bekende brandnetel, moet je om je heen kijken om een blaadje weegbree of hondsdraf te plukken en die te kneuzen en het sap op de prikplek te smeren. En het helpt echt kan ik je uit ervaring meedelen. Een vriendin van me doet een uitgebreide cursus over kruiden en de geneeskracht ervan. Ik noem haar al mijn’ kruidenvrouwtje’. Vaak maakt ze me een smeerseltje om uit te proberen. Zo heeft ze ook een brandnetelzalf gemaakt die ook de brand uit de huid wegneemt als je je geprikt hebt. En een goudsbloemzalfje, dat de genezing van schrammen en lidtekens bevordert. Ook maakt ze een kastanjegelei die weer goed is tegen spataderen of adviseert kamillebloesem wanneer er een blaasontsteking begint. Wel lastig want je moet een badje maken met gedroogde kamille en daar met je handeltje boven gaan zitten. Dat ging me wat ver, maar ja als je pijn hebt doe je alles.
Dit voorjaar heb ik de brandnetel die hier op het erf volop groeit maar eens gebruikt. Ik heb er al een stamppotje mee geprobeerd, erg lekker. Je kunt er ook thee van maken maar dat heb ik nog niet gedaan, maar wel soep gemaakt. Het zou een reinigende werking hebben, vooral in het vroege voorjaar. Je plukt alleen de toppen. Ik heb het gemengd met haneklauw, wortel, selderij, prei en broccoli en een restje aardappel dat ik over had na het eten. Samen met wat bouillonbokjes en een beetje zout werd het een lekkere soep. Eens zien of ik morgen de wereld weer aan kan…

Soms krijg je zomaar een aardig mailtje van één van de neven of nichtjes die je samen met je eigen kinderen hebt zien opgroeien. Wanneer ze eenmaal volwassen zijn zie je elkaar niet meer zo vaak, meestal is dat bij een broer of zus thuis als de familie weer eens bij elkaar is. En dan zie je dat die krummels van toen zulke leuke mensen zijn geworden. De kinderen van Ben en Niesje en Henry en Tonny zagen we natuurlijk vaak als we in Hattem waren. En het is ook niet voor niets dat we Gera al drie keer hebben opgezocht in het verre Canada en pas hebben we nog koffie gedronken bij Catharina in Utrecht. Zo hebben we ook onze memories aan de jongens van Ben en Diny. De jongere versie van Henk en Anneke, Yvonne en Monique, hebben al eens hier gelogeerd en Jos en Joanne van de Boomgaard hebben we aangemoedigd bij de voetbal en verhalen verteld over de streken van hun vader. Berend is al eens met ons meegeweest naar Wales en Wouter heeft voor onze beveiliging aan het Schoolpad gezorgd.
Maar vandaag kreeg ik die leuke mail van Jaap, waar we kort geleden in de Meern de 30e verjaardag van Mirjam meegevierd hebben. Ik weet nog als de dag van gisteren dat we samen 4 op een rij speelden tijdens een vakantie in de bergen en dat hij zo gek was op ‘la vache qui rit’. De tijd staat niet stil. ‘
Hij mailde me om te vertellen over zijn plan om elke dag een foto te maken. Hij heeft onderwerpen genoeg met zijn hobby’s. En nu heeft hij het schilderstukje op de plak berkenstam van teckel Franck, die ik voor hen maakte, gefotografeerd en die hij net als zijn andere foto’s van de laatste tijd op Flickr heeft gezet. Wanneer je op  http://www.flickr.com/photos/jaapwagenvoort/7055004907/in/photostream  klikt kun je meegenieten. Ik moet zeggen dat de kwaliteit hoog is en dat ligt niet alleen aan de kwaliteit van zijn camera, maar hij weet de momenten te vangen. Erg mooi!

1979--Met z'n allen op pad. De a.s bruidegom zicht rechts vooraan.

‘Trouw niet voor je 40 bent, wordt er wel eens gezegd, maar dat heb ik blijkbaar letterlijk genomen’. Zo begon de mail die we van een van onze jonge vrienden kregen. We zijn blij met en voor hem. Hij heeft intussen in die eerste veertig jaar van zijn leven al heel wat van de wereld gezien. Jaren heeft hij in Singapore gewerkt en zijn favoriete vakantieland was China. Zijn moeder had misschien nog wel verwacht dat hij met een Chinese thuis zou komen.
Intussen pakte hij een extra studie op en werkt al weer een tijd in Nederland en vond het tijd om een eigen stulpje te bemachtigen. Dat werd een mooi plekje, in dit geval zelfs in een zgn groene zone. Dat had hij eerst goed bekeken. Niet dat hij een hekel aan buitenlanders had… maar om er nu midden tussen te zitten… was een brug te ver. Hij redde het om in Rotterdam zo’n plekje te vinden.
‘En nu nog een man’ verzuchtten indertijd de beide oma’s toen Catharina op zichzelf ging wonen. En hun wens ging in vervulling.
Zo zal de moeder ook gedacht hebben van haar zoon: Nu nog een vriendin. En warempel… deze jonge vriend ging eens op vakantie en komt de vrouw van zijn dromen tegen en… de aantrekkingskracht blijkt wederzijds. Maar… het is geen Nederlandse. Jammer dan…. Maar ze komen elkaar weer een tegen en de vonk slaat opnieuw over en nu houden ze contact. En dan weten ze het zeker…. Ze zijn voor elkaar bestemd. Moeder blij… iedereen blij. De Nederlandse inburgeringscursus wordt in no time met succes gevolgd en nu is ze bij haar lief aan het inburgeren. En nog heel even… dan is het zover. Op 21 april wordt de bruiloft gevierd, in Istanbul. Heel veel geluk Steef en Damla.
Alleen …de meest groene vlek op de kaart van Rotterdam zal iets lichter groen geworden zijn.

‘Heb je zin om vanavond mee te gaan naar de uitvoering van St Mark Passion’, vraagt Wim me. Daniel Rouwkema, ook de dirigent van zijn Mannenkoor Valerius, is dirigent van het Vocaal Ensemble Magnificat, het voormalig El Shaddai. En ik ben benieuwd naar hun optreden. Er zijn een paar goede solisten bij en in deze tijd van bezinning is zo’n uitvoering helemaal op z'n plaats.
Wim neemt wel De Passie op tv op. Dat lijkt ook de moeite waard. Danny de Munk als Jezus en Frans Bauer als Petrusfiguur. Hoe verzinnen ze het. Maar ik laat me wel verrassen morgen.

We zijn net terug van de uitvoering van St Mark Passion en het was indrukwekkend mooi en perfect uitgevoerd. De bariton die de Jezuspartij zong Daniel Mostert, een Roemeen van oorsprong, had zo’n mooie warme stem dat Wim er geëmotioneerd van werd. ‘Ik wou dat ik zo kon zingen’, merkte hij op de terugweg op. Nou zolang hij in de kerk aan alle kanten complimenten krijgt over zijn zang, heeft hij geen klagen. A.s. zondag zingt hij voor het eerst mee wanneer de Cantorij haar medewerking verleent aan de kerkdienst met Pasen. Mijn stem daarentegen is zo gezakt dat ik steeds een octaaf lager mee moet zingen. Ik heb altijd graag gezongen maar nu is er geen lol meer aan en blijft het bij luisteren of... meebrommen.

En opnieuw is de schaapskudde een dag verder richting Groningen. De route van vandaag ging vanaf Midlaren naar Haren waar ze de laatste nacht van de tocht zullen doorbrengen. En dan… morgen naar Groningen en… ze gaan het halen. Ze zullen tegen een uur of twee in Groningen zijn waar ze de rest van de zomer van het ene plantsoen naar het andere gaan.
Klik op http://www.rtvdrenthe.nl/video/blatend-over-hondsrug-6   …