Kraomschudden...

Josca vindt het kleine ding wel heel bijzonder.

'Hier… daarheen…! Mevrou-ouw..!' Een paar heren op een bankje, lekker uit de wind op het station van Deventer maken grote gebaren naar mij. Ik had intussen al twee knoppen geprobeerd in te drukken om de deuren van de trein te openen. Maar er gebeurde niets. Ineens zie ik de wuivende heren en een heel eind verder laat een conducteur andere reizigers die net als ik uit de trein met vertraging kwamen, instappen. En weg is ie….... de trein. Even later hoor ik van de mannen dat alleen die ene deur nog open was omdat de trein richting Zutphen en verder naar Roosendaal al op vertrekken stond.
Ik laat me bij de heren op het bankje vallen. Je moet er soms wat voor over hebben om vanuit Emmen in de Achterhoek te komen. Vanwege een brand in een locomotief was de trein van Zwolle naar Deventer uitgevallen en zou pas om elf uur ’s avonds weer rijden. Het alternatief was een reis via Marienberg/ Almelo/ Deventer/ Zutphen. In Almelo had de internationale trein richting Deventer/ Amsterdam al 10 minuten vertraging. Maar door een sprintje te trekken zouden we het net kunnen redden door de goede communicatie tussen de conducteurs. Maar ja… toen liep ik naar het verkeerde treinstel.
Ik heb intussen wel een genoeglijk half uurtje doorgebracht op dat bankje met de twee doorgewinterde treinspotters. De ene heette Jeroen en de andere was een tweelingbroer van Jan Kruis, de tekenaar. Zo leek hij er op. Ze brachten heel wat uurtjes per week door met het spotten van vooral goederentreinen en ik kreeg een spoedcursus treinspotten. Alle treinen in Europa kennen ze intussen en volgens hen gaan de Zwitserse met de eer strijken.
Diny staat me al op te wachten bij het station en eenmaal thuis hoor ik dat de trein vanuit Zwolle al sinds vijf uur weer reed. Tja…..
Ik maak kennis met de nieuwste aanwinst: Wiesje en het is inderdaad een aandoenlijk leuk hondje. Na wat drukte en spektakel nestelt hij zich naast Diny op de bank en beweegt de hele avond niet meer.

De Dode Zee rollen zijn een verhaal apart. De klimaatbeheersing van dat gedeelte in het Drents Museum, streng beveiligd, wordt zelfs vanuit Jeruzalem in de gaten gehouden. Het is er donker, er mag niet gefotografeerd en er mag maar een beperkt aantal mensen tegelijk in om de stukjes tekst op leer te kunnen zien. Je ziet er dan ook niet veel van maar het is meer het idee dat deze boekrollen of wat ervan over is daar een paar duizend jaar in de grotten bij Qumran bij de Dode Zee verstopt zijn geweest. Een herdersjongen, Mohammed Ahmed el- Hamid, gooide in 1948 een steentje een grot in en hoorde een brekend geluid. Toen hij op onderzoek uit ging vond hij een kruik met een boekrol erin verstopt en later nog meerdere die hij verpatste voor een paar ponden aan een verzamelaar. Later werden zelfs stukjes van boekrollen verkocht, dat leverde meer op. De inhoud blijkt zelfs uit de tijd van Jesaja te komen al is er maar een gedeelte van Bijbelse inhoud. Het vertelt veel over de tijd waarin de mensen toen leefden. Er is pas een klein deel van de gevonden boekrollen ontcijferd en er wordt nog steeds op gestudeerd. De rollen zijn net op tijd verstopt voor de Romeinen Jeruzalem en meerdere plekken met de grond gelijk maakten en de Joden zich over de hele wereld zouden gaan verspreiden.
Ik moet zeggen dat er een mooi geheel van de expositie is gemaakt, interessant voor iedereen die maar enigszins in historie of Bijbelse achtergrond geïnteresseerd is.
Wij gingen er met een groep van onze kerk met auto’s heen en zo ontmoet je elkaar eens op een andere manier. Er reed een oudere dame met ons mee, Ina van 85 jaar, die nog volop in het leven staat, elke morgen met ‘Nederland in Beweging’ meedoet en het hele land doorrijdt met haar auto naar familie en vrienden. Daar neem ik mijn petje voor af. Vorig jaar voor de Kerst was haar dochter op bezoek en wilde ze toch ook naar een kerstmarkt in de Bargeres. Daar had die dochter ook wel zin in, maar zei dat haar passagiersstoel nat was door een omgevallen flesje water. Natuurlijk reed 85 jarige Ina toen. Ze kwamen terug en dochter maakte de opmerking: ‘Ma.. je rijdt als een jonge meid’, waarop moeder Ina zei: ’Je had helemaal geen natte stoel in je auto, je wou alleen eens kijken of je moeder al een gevaar op de weg is’. Eenmaal terug in Emmen zetten we haar bij haar auto af en reed ze voor ons uit naar haar huis. Inderdaad... als een jonge meid!

De natuur laat zich niet dwingen, niet door mij in elk geval. Wanneer planten niet bij je grondsoort passen of te veel in de schaduw of juist in de zon staan wat ze nou net niet willen, wordt het niets. Je kunt de grond wat veranderen door er turf bij te doen of meststoffen, maar je kunt ook de beplanting aan de plaats aanpassen. Ik ben gek op kerstrozen, Helleborussen. Aan de ene kant van het pad willen ze wel en aan de andere kant niet. De oeverrand van de vijver stond eerst vol met aardig wat verschillende soorten planten. Nu zijn er nog drie van over, de gele lis in overvloed, watermunt en dotters. De waterlobelia met z’n mooie rode bloemen miste ik al gauw en af en toe doe ik weer een poging met nieuwe. Wat er uit zichzelf bij kwam staan was de vrouwenmantel. Dat is wel zo’n gemakkelijke plant. Droog of nat, zon of schaduw, het maakt haar niets uit en het blad met de dauwdruppels ’s morgens kan ik wel waarderen: sterke dame!
Nu hebben we van Rob een stel kippen, Barnevelders, gekregen. Er waren er een paar bij die niet door de rest geaccepteerd werden en één was al snel verdwenen. Net die ene kreeg dat stel kuikens toen we op vakantie waren. Waarschijnlijk zat die ergens in de bosjes te broeden. Ze deed haar best bij de verzorging van haar kroost. Toen we thuis kwamen waren er nog zes. De kuikens worden groter en gaan nu alleen op stap, kruipen door een openingetje in de deur van de ren. Pas ’s middags laten we de rest van de kippen los lopen, we hopen dat ze eerst een ei leggen. Nu heeft de kloek bedacht om ’s nachts boven in een laurier te gaan zitten, buiten de ren. Ze kloekt haar kinderen mee naar boven, maar eentje komt niet verder dan de lage cotoneaster. Dat is me ’s avonds een spektakel. De kleine roept en moeder antwoordt, maar het lukt nog niet om langs de takken van de laurier hoger te gaan. Als je je er mee gaat bemoeien vliegt die kloek je aan. Dus laten we het maar gebeuren. Als het donker is, is het ineens stil. Loeder loopt er met opgestreken staart langs maar die heeft liever muizen, elke dag ligt er een bij de deur.

Rien in de speciale broek, ooit door Gera gescoord in een 2e hands winkeltje in Innisfail en door Rick meegebracht, deed het grote werk.

Het was een hele klus… het schoonmaken van de vijver. Dat mocht ook wel eens gebeuren na 16 jaar. Wim had wel zorgvuldig elke herfst ’s morgens de bladeren van het oppervlak van het water gevist, maar de vijver oogde de laatste jaren niet meer naar wens.
Gelukkig hebben we hovenier Rien Middelburg die ons met deze klus hielp. Wim had de dag ervoor al een deel van het water weggepompt. Er kwam heel wat troep uit èn ook vrouwtje Tureluur die twee jaar geleden in de vijver was gevallen. Nu staat ze weer trots te wezen op de vlonder naast haar Piggelmee.
Op een gegeven moment zag Rien dat de vissen het wat benauwd kregen en heb ik samen met Wim de helft van de vissen gevangen met een net en in grote bakken water gezet. De vier goudvisjes en 4 goudwindes van het eerste uur hebben zich enorm vermenigvuldigd. We laten dan ook de natuur zijn gang maar gaan. Wanneer de ‘grote visser’ langs komt, zoals die door Bernd Schulte genoemd wordt, mag hij er best wel eentje pakken. We hebben die escapades al eens gevolgd door heel stil in de kamer te zitten en te bekijken hoe die reiger er stukje bij beetje op af komt en dan al overvliegend er eentje uit het water pikt. Maar bij elke beweging in of om het huis is hij al weer weg.
Buurman Alle heeft wat jaren terug ook zijn wat kleinere vijver schoongemaakt en had de vissen apart in een grote bak gezet. Ze gingen even weg naar de Welkoop om iets te halen voor de vissen en de andere dieren. Toen ze terug kwamen waren de kleinere vissen opgevreten en de grote jongens, de koi's, doorboord. Bij ons kreeg de 'grote visser' nu geen kans, we waren gewaarschuwd.
Nu is de vijver weer gevuld, de vissen zijn teruggezet en hebben het spektakel overleefd.

Aan het eind van de middag is het zover. De bevolking in de wei wordt aardig uitgedund. Alle elf lammeren gaan weg. Rob had dit jaar weinig geluk bij de verdeling, het waren bij ons 9 rammen en 2 ooien en bij de rest van zijn ooien waren het ook overwegend rammen. Ze zijn nu zo gegroeid dat je vanaf een afstand heel goed moet kijken wat de volwassen ooien zijn en wat lammeren. Ze zijn even groot. Alleen de ooien zijn geschoren.
Rob is bijzonder ingenomen met de drieling,ook rammen. Hun moeder lag dood en wij hebben ze met de fles verder grootgebracht. Als Rob nu naar ze kijkt beginnen zijn ogen te glimmen, want ze schijnen perfect te zijn in hun soort. Vandaag worden ze dus gespeend, de flessenlammeren waren dat al, maar de andere zes zie je iedere keer nog onder de moeder duiken, zo groot als ze zijn. De jonge rammen zullen allemaal samen naar een natuurterrein gaan en de ooien naar nog een andere plek. De volwassen ooien blijven nog tot oktober. Dan gaan die ook weg om met een speciaal uitgezochte en goedgekeurde ram ergens bij een boer of een ander terrein te bivakkeren tot begin maart. Het zal rustig worden hier.

Nichtje Suze en haar vriendin bij Kladdegat, afgelopen jaar op de brug aan de Dorpsweg. Hij ligt veilig aan de ketting. Het beeld werd gemaakt door Jan Erik Barendsen in 1993.

Zoals wij vroeger in Linde de Bollebak hadden waarmee je bang gemaakt kon worden, hadden ze in Hattem Kladdegat. Het was een soort hondachtig beest. Ik denk ook dat die misschien dezelfde functie had. De bollebak, een soort watergeest, huisde voornamelijk in gevaarlijke kolken of beekjes en opoe hield ons op die manier bij de gevaarlijke laoke weg.
Kladdegat was meer het Hattemer spook. Het hondachtige wezen huisde in de donkere tunnels onder de stadsmuren aan de Adelaarshoek, inderdaad, in het Spookhuys. De Hattemers rilden als ze ’s nachts het naargeestig gehuil en het gerammel van kettingen meenden te horen.
De spookhond was zo levensecht dat ze het ’s avonds laat niet waagden om zich in donkere hoekjes rondom de stadsmuur te begeven. Tot in de 20ste eeuw bestond er nog een heilig ontzag voor Kladdegat, waarvan opvoeders dankbaar gebruik van maakten: ‘Pas maar op, anders komt Kladdegat je halen.’

Angst. Aan de ketting, de ogen vol vuur.
Vastgeketend aan Hattems muur
Met een boog er omheen, anders doet hij u wat!
Waakt u voor spookhond 'Kladdegat'.