Toerist in Drente

Vandaag waren we op weg naar Hattem en zaten we weer eens in de auto te luisteren naar radio Drente en hoorden vertellen over de Dialectendag die in maart 2009 in Hoogeveen gehouden wordt. Nee… niet alleen het Drents is er aan de orde, maar alle streektalen van Nederland èn Vlaanderen.
"Mor könt jullie mekare dan wel verstaon"? "Dat geet bes, allenig het Limburgs daor moj wel extra biej opletten".
Er zal ook weer een boek uitgegeven worden. Het vorige boek ging over spelletjes in al die verschillende streken. Het nieuwe boek zal gaan over begroetingen. Er wordt onderzoek naar gedaan en er wordt aan de mensen gevraagd of ze zo veel mogelijk willen vertellen over het groeten in hun eigen taal.
In Drente is de algemene groet bv Moi. Maar toch werd dat niet altijd netjes gevonden. De meester zei dan tegen Jan: “Ben ik je opa soms”?
Sommige mensen zijn soms ook wel erg kort van stof. Zo was er een bakker in Nieuw Amsterdam die brood rondbracht langs de huizen. Het volgende gesprek ontspon zich dan:
Bakker: “Moi”     …… ....tegengroet “Moi”.
Bakker: “Stoet”?.........."Ja, stoet en een paar krentebollegies”.
Bakker: “Moi”  ……….....”Moi”.
 De bijnaam van deze zwijgzame bakker werd al gauw:  Moi Stoet Moi.

Uit:  www.huusvandetaol.nl

Zummer!       
Veur een hiele koppel volk is de mooiste tied van ’t jaor anbreuken. Niet veur elkenien vanzölf, want der bint ok lu die het maor stoer hebt in dizze tied en bij wel de gruwel over de grauwel lop as ze an vekaansie denkt. Maor de mèensen die der wal op oettrekt en vanof heur tiedelijke adres vekaansiegroeten stuurt: dat kuj ok in de streektaol doen. Dat gef vaak kleur en warmte an je groet. Boetendes laoj het Drèents zien en geef ie der bliek van daj der wat met hebt.
Een paar meugelijkheden:

• Zummergroeten oet...
• Wij vernuvert oes geweldig in...
• Wij gaot nog lang niet weer op hoes an; het is hier alderbarstend mooi.
• Hier kuw de zun wál in ’t waoter schienen zien.
• Mis ie oes? Wij je (nog) niet. 

 Ani gaf me de West Vlaamse vertaling...  Dank je!   Wat is de wereld toch klein!
--zomrecomplimntn ut ...
--w'amuzeern us wreed we
--we gaon nog lange nie nar hus , 'tis ier wree schoane we
--en 'twas geestig we !

Wims geboortestadje Hattem, aan de IJssel, ligt op deVeluwe. Hier zie je het stadhuis aan de Markt waar wij op 3-3-1965 getrouwd zijn.

Telkens wanneer Wim jarig is op 12 januari verheug ik me er op dat Ben en Diny de Achterhoekse Spreukenkalender meebrengen. Vorig jaar brachten ze een andere spreukenkalender mee kleiner... wel met veel inbreng van Arie Ribbers, maar wat algemener. Lang zo leuk niet..... vond ik. Dit jaar was de "echte" spreukenkalender in Vorden en omgeving uitverkocht. Jammer... vonden we allebei... ja Wim ook!
Tot m'n verbazing vind ik eind maart bij Bruna een bak met restanten voor €1 per stuk. Je kunt het misschien al raden: er zat een Achterhoekse Spreukenkalender tussen en dat niet alleen. Er zaten meerdere Veluwse Spreukenalenders tussen, zelfs een Zeeuwse, een Limburgse en nog meer!
Wat een vondst. Ik kocht natuurlijk die Achterhoekse, maar ook de Veluwse. Nu hebben we dubbel zolang werk bij het toiletbezoek.
Toen we gisteren na het bezoek aan oma van der Kolk thuis kwamen en het Achterhoekse blaadje ter hand namen, lazen we:
A-j older wodt, wodt alles minder, behalve 't vergetten...

De Veluwse spreuk voor die dag was:
Aj met busvakantie bint e-wes,
hoef ie ut hele jaor gien kathedralen meer te zien.

Ik kom er ook één tegen die Bertus Slotman, onze buurman in Twente, eens zei toen iemand snel iets van hem gedaan wilde hebben:
Iej mot zeen da'j een schaop kriegt.... dan ku'j drieven!
En a'j een wit schaop heb... ku'j 's nachs ok nog drieven!

De auto die ook gebruikt is in de serie van James Herriot stond nog in de garage van het huis van de veearts die model stond voor deze serie in Thirsk. Nu is het een museum: The World of James Herriot.

Wat een geluk! Er zijn  aan het eind van de middag en begin van de avond twee favorieten van me op de tv. Er worden telkens om half 6 herhalingen van James Herriot uitgezonden. Al hebben we in de jaren 80 veel van deze afleveringen gezien en heb ik de boeken gelezen … en de bandjes geluisterd die Joan voor me opgenomen had….. het blijft boeien.
Wat later een vervolg van de Twentse serie: Van Jongeleu en oalde groond. Ik zorg gewoon dat we voor die tijd het eten klaar hebben en ik moet eerlijk zeggen dat we wel eens met het bord op schoot voor de tv zitten.
Vanavond hoorde ik in de Twentse serie de kreet die ik vroeger ook wel hoorde:
Hoe geet ‘t met ‘t peerd?
Mien peerd geet niet… een peerd löp!
Hoe löp ’t peerd dan?
Ooo… dat geet!
Op de spreukenkalender vond ik:
Biej een jong getrouwd stel bleujt de reuskes op de earpel strönke.
Later wodt ‘t soms  brandnettels.
En
Völle geld hemmen en rieke waen is neet ’t zelfde.
En
Ze had een kleure as een leggend henneke
(Gezegd van een vrouw met een blos op de wangen)

Ér is ook een mannentafel.

Jammer dat Dikkie Donder er niet is. Weet je nog? Hij zou net met z'n vinger : ik ben vies achter op een smerige bus schrijven toen ik zei: "Ho Dikkie.... niet doen"!
Fred, de technische man op onze Nw Zeelandreis, kon erg goed met Dick door één deur. Maar Carla en Dick hadden andere verplichtingen op deze dag van de reünie.
We zijn in Ridderkerk op uitnodiging van Piet en Annie. Hij heeft niet teveel gezegd. Het is een heel bijzonder huis, gebouwd op de plek waar Annie geboren is. Het heeft het thema Licht en Water, belangrijk voor de groei en bloei van alles wat leeft. Dat is helemaal doorgevoerd in zijn huis, zelfs met een soort waterval en een open goot met water in de kamer. Kinderen zouden dit ook geweldig vinden..... even pootjebaden. Ben stapt er nog per ongeluk midden in en gaat met een dweil in de weer. We krijgen een professionele rondleiding door het huis van Piet die alle uitleg geeft o.a. over het glas van een glaskunstenaar met de bloemen die een belangrijk gegeven in hun leven als kweker zijn geweest.Beneden is zelfs een biljartkamer met "hangplek", waar de mannen niet bij weg te slaan zijn. Ha! Het terras bij de woonkamer heeft een prachtig uitzicht over een stukje Waal.
We worden verwend met heerlijke salades en een lekkere barbecue waar Henk zich als volleerd kok profileert. Henk heeft geluk gehad. Hij is bijzonder goed hersteld van de lichte attaque die hij heeft gehad 10 dagen na thuiskomst van de reis. "Ach", zegt Aagje, "Ik ben blij dat hij daar even mee gewacht heeft tot we weer thuis waren".
Met onze reisleider Frans is het even wat minder. Die is momenteel bezig met een chemokuur. Is heftig. We hebben nog even telefonisch contact en Frans is heel positief. Hij kijkt zelfs uit naar volgend jaar naar een eventuele nieuwe reis!
Gek, maar het is net of we weer gewoon samen onderweg zijn. Wat hebben we een geweldige reis gehad met een bijzondere groep mensen.Er komen ook al nieuwe reisplannen aan de orde: Italië, Schotland, IJsland en Groenland.
Vlak voor we weggaan kom ik nog met Moniek en Scotty op de proppen en dat valt in goede aarde. Er gaan 12 boekjes met de diverse oma's en opa's mee. Leuk hè?!
We hebben samen met Ben en Riet gereisd. Heel gezellig. We werden tegen de middag eerst al verwend door Riet met een soepje en een uitsmijter en nadat we weer terug zijn in Luttenberg met een kop koffie om de goede afloop van een bijzondere reünie te vieren èn we maken een afspraak voor een weekend in augustus op camping De Boomgaard. Leuk!



Aagje en Greet praten bij! Jan en Greet moesten weer op tijd weg om de laatste boot naar Texel nog te kunnen halen! Greet was onze spreekstalmeester op de afscheidsavond in Christchurch. Dat deed ze met verve!
Aagje heeft andere kwaliteiten. Ze was onze redder in nood wat betrof de pijntjes en kwalen die zich voordeden. Ze is een voormalig apothekersassistente en had alles bij zich wat je maar nodig zou kunnen hebben!

Nee… onze tuin kun je niet vergelijken met die van Henk en Anneke. Vandaag waren broer en schoonzus uit Lochem bij ons op bezoek. We lopen samen de tuin door en doen een rondje op ons erf. Anneke weet dat je met teentjes knoflook de slakken uit de hosta’s kunt houden en dat je ‘s morgens vroeg de mollenklemmen moet zetten èn controleren. Anneke heeft “groene vingers”. Bij mij zie je overal onkruid de kop opsteken, vooral als het een tijdje geregend heeft. Bij Anneke zie je geen sprietje in haar mooie tuin. Het zij zo….
We praten gezellig bij.
Lang geleden gingen we samen met hen voor het eerst op vakantie naar Badenhard naar de jachthut van de fam. Laborenz. Rick en Gerhard hebben regelmatig bij hen gelogeerd. Gerhard zelfs een jaar lang omdat hij in Zutphen op school zat terwijl wij net verhuisd waren naar Emmen. Bij Johan en Joke had hij het vaak over de frikadelletjes, maar bij Henk en Anneke waren het de pannenkoeken en al die soorten vla. Daar kon ik niet tegen op met de magere yoghurt met scheutje Roosvicee.
Henk is naast z’n werk bij de Nijha druk met de wedstrijden met jachthonden. Hij is keurmeester en heeft een uitzonderlijk goed gehoor. Een extra commando binnensmonds gegeven door een deelnemer ontgaat hem echt niet. Zelf hebben ze Raisa en Kai, beiden Duitse Staande Korthaar. Hij is behalve keurmeester ook fotograaf. Hij maakt prachtige foto’s die alom gewaardeerd worden. Niet alleen van de honden, maar ook van motorcross, Barchemse Vierdaagse en andere evenementen.

Op www.fotojacht.nl  is daar alles over te vinden.
En zijn jullie geïnteresseerd in de vereniging voor de Duitse Staande Korthaar kijk dan eens op www.nvdsk.nl

Deze week moet Wim zelfs drie keer met z’n Eemslander Shanty’s optreden. Afgelopen zondag zat de hele dag vol optredens in Haselünne in Duitsland.  Vanmiddag stonden ze uit volle borst te zingen in de grote tent bij de aankomst van de Fietsvierdaagse in Emmen en morgen wanneer hij me na het tandartsavontuur weer afgeleverd heeft  moet er in Klazienveen gezongen worden.
De tent van de Fietsvierdaagse stond hier niet ver vandaan in de buurt van het FC Emmen Stadion. Daarom ben ik ook even op m’n snelle fiets gestapt om te gaan luisteren. Van verre hoorde ik de bekende mannenstemmen al. Midden tussen al die sportievelingen in fietsbroek , die daar bij zaten te komen van de fietstocht vond ik een plekje..
Ik trof het meteen, want Wim moest zelfs twee keer solo zingen. Z’n stem was niet optimaal na zondag, maar voor The Wild Rover klonk dat precies goed. Hij werd zelfs nog aangekondigd als de Shanty die echt gevaren heeft.
Onderweg in de auto heb ik vaak hun cd aan of een cd van een ander Shantykoor….. of de Grolsche Hofzangers natuurlijk. Je wordt daar echt vrolijk van!
Ze zijn trots op hun nieuwe klassiek geschoolde dirigente Henriëtte. Ze heeft de mannen aardig onder de duim. Mieke moest helaas om gezondheidsredenen haar stokje aan de wilgen hangen, maar in Henriëtte hebben ze een goede vervangster.
We hebben vandaag al een paar keer onze MBT schoenen geprobeerd. Ik voel m’n spieren al, maar het loopt heerlijk. Wim heeft alleen een plekje aan z’n beruchte enkel waar hij last van heeft. Maar…. de week is nog lang niet om.


De Eemslander Shanty's onder de bezielende leiding van Henriette.


Wim zingt solo  bij de Wild Rover.


Gerrit aan de knoppen!

Wat heb ik een last gehad van die ontstoken kies toen we twee jaar geleden bij Dick en Anda in Zd Frankrijk waren. In september of oktober zal ik dat niet meer hebben als we ze opnieuw gaan opzoeken.

Wat we na 25 juli gaan doen weten we nog niet eens precies. Dan komen Ben en Niesje hier oppassen èn vakantie vieren.
In ieder gevak een paar dagen Noord Groningen, maar verder….? Of het nu Duitsland, Brabant, België,  Frankrijk, Achterhoek of misschien…… toch nog Engeland wordt?
Eerst de tandarts a.s. donderdag en in het weekend maken we de verdere plannen. Het is net of m’n planning niet verder wil gaan dan donderdag. Ik krijg morgen eerst nog een lekkere voetreflex-massage en verdere holistische behandeling van Angelique.
Ik dacht dat ik van m’n tandartsfobie af was. Tot we in 1983 hier in Emmen kwamen wonen was ik als de dood voor een tandarts…. Al geweest vanaf m’n 3e of 4e jaar toen ik met een afgebroken tand naar de tandarts moest. Dat mens heeft me toen zo zeer gedaan dat ik haar de klomp naar haar hoofd geschopt heb. Na die tijd had ze heilig ontzag voor me, maar ik heb wat afgezweet in die wachtkamers en pijn geleden in de stoel. Het was een tijdje zo ernstig dat ik zelfs niet naar de kapper durfde omdat het geluid van  de tondeuze waarmee de nek werd bijgeschoren zo op de tandartsboor leek. Eén keer heeft de huisarts zelfs een kies bij me getrokken onder een roesje met lachgas!
 Totdat we bij onze tandarts Prakken kwamen hier in Emmen. Die vertelde steeds zo duidelijk wat hij ging doen en of het wel of niet pijnlijk zou zijn dat de angst bijna verdwenen was. Ja… tot een paar weken terug.
Ik ging hier thuis in de kamer waar de lampen al uit waren op m’n kiezengebitje staan. In de hoop dat dat nog wel rechtgebogen kon worden ging ik naar de tandarts. De jonge vervanger keek weifelend naar mijn gebit èn kiezengebitje. “Nee… daar moet tandarts Prakken zelf maar even naar kijken”. Toen kwam het!... “Tja…. die hoektand moet eruit… tja… gebitje… nee…… Ik denk dat we moeten overwegen om een hele bovenprothese te nemen". Tja… gelijk “happen”. Een week later nog een keer… en nog een keer. Complete uitleg…. heel aardig, maar nu komt die angst toch weer terug.
“Een gebit”, hoor ik veel mensen zeggen… “Heb ik al zo lang.. toen ik midden dertig was al”.
Donderdag zal het gebeuren. Precies een half uurtje heeft hij er voor gereserveerd. Negen stuks er uit en meteen het nieuwe bovengebit er in.
Ik ben benieuwd wanneer ik weer kan lachen……

Onze oude larix die weg moest werd professioneel aangepakt.

Wij zijn nogal eens op pad, Wim en ik. Dat komt voornamelijk omdat onze familie in Hattem en de Achterhoek woont. Onderweg mogen we dan graag naar de radio luisteren. Radio Drente kun je tot bijna in Zwolle  en Deventer ontvangen. Er is een ruilbeurs en je krijgt leuke gesprekjes mee.
"A'j vluuken wilt leern mo'j geit'n nemm'n", zei iemand. Klopt! Als je je afrastering niet hoog genoeg hebt... en dat hadden we nooit... vreten ze je hele tuin leeg.
Pas vertelde iemand in smeuig Drents over het snoeien van een boom voor zijn café De Kroon. Het was binnen zo donker geworden… daar moest echt wat aan gebeuren. Z’n buurman had hem nog gezegd:”Lammert, ik zol d’r een boomchirurg biej haal'n”.... Maar nee… “Dat geld kan ’k makkelijk in de zak holl’n…dat kan ‘k zelf ok wel”. Hij begon te snoeien.. eerst links en daarna rechts. Van een afstand keek buurman Hendrik mee. Nee zo was het nog niks. Nog maar eens. Iedere keer bleef er nog een raar uitsteeksel aan zitten. Die gingen er ook nog af.
Op een gegeven moment komen hun vrouwen naar buiten.”Noe zu’j ’t hemm’n”, zei Lammert. “Daor kump Grada an…waart oe maor”. Grada staat ineens stokstijf en  kijkt buurvrouw Jantje aan. Die twee kijken  of ze hun ogen niet kunnen geloven.
“Nou… wat vindt jullie d’r van. He'k dat niet netjes edaon”?
Grada en Jantje kunnen hun lachen dan niet meer inhouden. “Ja dat ku’j wel zegg’n, maor  je mag de name van je café De Kroon wel gaon verander'n”.
“Hoe bedoel ie dat”? ”Kom zelf maor es kieken… ik denke dat café Viagra noe better past”. 

"Ja, dat lijkt me wel leuk", zei Robin toen we vroegen of hij wel mee wilde naar de Museumboerderij De Lebbenbrugge.
Vanmiddag was het zover. Door de warmte begonnen we eerst maar met een groot glas ijsthee.
Daarna volgde een perfecte rondleiding. Het verleden gaat weer voor je leven na de uitleg van alles wat er te zien is. En Robin vond het inderdaad heel leuk. De uitdrukking "tegen de lamp lopen" werd duidelijk. Vroeger werd 's nachts de deur niet op slot gedaan, maar de tafel vaak opgeklapt. Kwam er een dief of inbreker dan liep die of tegen de tafel of tegen de lamp op en was de familie gewaarschuwd.
Veel oude gebruiksvoorwerpen werden uitgebreid bekeken in dit meer dan 500 jaar oude boerderij/ annex tolhuis. De val voor de bunzing had wel heel erg de interesse van Robin. De boeren waren toen ook al gek op hun kippetjes, want... geen kip.... geen ei! Hij mocht proberen het loodzware ding op te tillen. Het ging bijna niet... zo zwaar! De hele inderdaad met lood verzwaarde val werd dan nl met bunzing en al in de beek gezet. Het bont van zo'n bunzing werd later weer verkocht.
Na dit evenement ging de Achterhoekse spekpannenkoek bij Pannenkoekenboerderij "de Heikamp" er wel in.
We zijn net terug en Robin is al weer richting melkstal!
De Lebbenbrugge?   Ieder die geinteresseerd is in het boerenleven van vroeger in de Achterhoek moet gewoon even gaan kijken.