Archief

September 1942. De familiefoto op de trouwdag van Hendrik Jan Eggink en Coba Bijenhof.

Het was te verwachten. Na het bezoek dat Cees en Nini Derlagen aan ons brachten vorige week zondag om over het gezin van opa en opoe Eggink te praten en met name over het Joodse meisje Elly Sanders, was mijn interesse natuurlijk extra gewekt. Gisteravond zou in de Schouwburg in Lochem de film De Baby te zien zijn , over een Joods baby’tje dat de oorlog overleefde. Maar daaraan voorafgaand zou Cees vertellen over de Joodse kinderen uit Lochem waarvan er maar zo weinig terugkwamen. En zo kwam hij erop om het verhaal over Elly Sanders in het bijzonder te vertellen.
Wim wilde het op zich nemen om de fleslammeren plus pup Storm onder zijn hoede te nemen en zo toog ik gistermiddag naar Eefde om samen met Ben en Diny de bijzondere avond in de Lochemse Schouwburg te bezoeken.
En het werd bijzonder! Het werd door Cees erg op prijs gesteld dat wij er waren en ik moet zeggen dat hij een boeiende trant van vertellen heeft. Er werd ademloos geluisterd. De trouwfoto van onze ouders Hendrik Jan en Coba werd vertoond met de toen 9 jarige Elly links vooraan op de foto. Meteen kwam er een stem uit de zaal: ’En dat meisje rechts is mijn moeder’. Ook Ineke en haar dochter Carla waren er. Cees had ook Ineke een bezoek gebracht en zelfs tante Jantje die het uit eerste hand kon vertellen wat er precies gebeurd was toen die beide kopgeldjagers ineens bij de Boskamp aankwamen om Elly op te halen om ‘naar haar ouders’ te brengen. Tante Jantje was net een paar maanden ervoor met ome Jan getrouwd en woonden ook op de Boskamp en wist nog precies hoe het allemaal gebeurd was.
Ook de foto van opa en opoe op de Dam in Amsterdam met hun goede vriendin juffr. Ouwenaller, liet hij zien. Opoe in de Achterhoekse dracht, het parapluutje in de hand geklemd, voor je weet maar nooit,  en opa zo ontspannen alsof hij alle dagen in de stad liep.

Een foto van baby Anneke met Anne Frank. De beide families waren bevriend.

Na de pauze werd de film De Baby vertoond. Wat kan ik zeggen… een bijzondere film waarin je meeleeft tot aan het onverwachte einde. Ik wil hier niet veel van zeggen, want op 4 mei is de film op tv te zien en ik kan hem iedereen aanraden. Het zou helemaal bijzonder worden als het verhaal van Cees ook hieraan vooraf zou gaan.
Na afloop praatten we onder het genot van een drankje samen met Cees en Nini Derlagen en nicht Ineke en haar dochter Carla nog na.

Begin van deze week: de fleslammeren doen hun middagdutje op een oude deken voor de deur.

De 3 R’s van dr Spock, Rust, Reinheid en Regelmaat, die ik opvolgde bij mijn eigen baby’s vroeger, hebben nu hun intrede weer gedaan. Een pup heeft die net zo hard nodig. Het briefje dat bij het tasje met benodigdheden zat toen we Storm ophaalden was ook in die trant geschreven: brokjes, poepje en plasje, spelen en slapen… in die volgorde werkt het ook bij een pup. En dat werkt goed! De eerste avond toen Storm alleen in de bench werd achtergelaten, wel met een warme kruik alsof hij lekker tegen z’n broer of zusjes aan lag, was er 5 minuten lang gejank. Maar net als bij baby’s, proberen net te doen of je het niet hoort. Het hielp! Nu gaat hij in de bench als we weg moeten: eerst een knuffel, dan in de bench met een kauwbotje en een hondensnoepje er achteraan.
Bij de fokker hadden ze een keurige uitlaatplek: een kale stoep met in een hoek kunstgras. Hier lopen we een rondje op het erf, duikt hij in de bosjes en heeft Storm al vaste plekken voor zijn behoeftes. Nu hij eenmaal de struiken ontdekt heeft gaat hij er als een ontdekkingsreiziger doorheen. En ziet hij je even niet, gaat hij terug naar huis waarvan hij zeker is dat het daar veilig is. Hij luistert al perfect als je hem roept, tenminste als hij niet afgeleid wordt door een van de katten. En ook het commando ZIT kent hij al. ’s Avonds ligt hij aan je voeten. Nu gaan we beginnen met het lopen aan de riem.
Intussen zijn de fleslammeren naar de wei en doen we ze ’s nachts nog in de schuur. Bij een van de Schoonebekers is vanmorgen weer een lam geboren, perfecte moeder en een mooi sterk ramlam.
Intussen gaat ons programma gewoon door: zwemmen, expo, oppassen( H), Voedselbank, zingen, zingen, zingen, sporten(W) De tuin vraagt ook aandacht maar vandaag in de stofstorm kon je maar beter binnen zijn.

Het werd een heel andere show dan ik in mijn gedachten had  op de avond van Passagevrouwen Zuidbarge Rietlanden, helemaal terug naar overgrootmoeder tijd. Wat werd er gebreid en genaaid, alles nog met de hand. Er was ook nog geen tv, dat scheelt. Af en toe las Zwaan wat voor uit oude boeken over een zgn eenvoudige uitzet. Wat een kasten moeten die gehad hebben. Hier toont ze de bij velen nog bekende warme onderbroek. Ook de borstrok was er bij. Bij ons zelfs moest het weerbericht 16 graden melden voor die uit mocht. En wat te zeggen van het beroemde en beruchte corset? Wij keken onze ogen uit en de herinneringen kwamen bij iedereen boven...

En had je aanleg voor 'rimmetiek' dan was er nog de broek met extra stukken in vorm gebreid voor de knietjes

En toen kwam het corset! Onze generatie kent hem nog wel maar heeft hem niet meer gedragen. Jannie heeft er plezier in om het te showen.

En toen kwamen de hoedjes rond, in alle soorten. Er werd flink gepast en gelachen.

En wat vind je van Albertjes hoedje. Iedereen wilde die wel passen, maar viel wat klein uit.

Klaasje kan hier zo mee het strand op of de stad in.

En de gebreide knipmutsen kwamen langs. Berta laat zich verleiden om er één te passen.

En toen werd het druk. Behalve pup Storm kwam er de volgende dag een vraagje bij. ‘Ik heb weer een verstoteling…… en eentje van een drieling… ik durf het bijna niet te vragen…’ zo begon schapenman Rob. ‘Breng maar hier’, is altijd mijn antwoord. Wim heeft het al gehoord en onder toezicht van Storm wordt het hok naast de open haard weer in elkaar gezet. Hij spijkert er maar vast een extra plank op want uit ervaring weten we dat wanneer sommige lammeren het op hun heupen krijgen ze zich over de rand werken of zelfs een aanloopje nemen en floep daar loopt er weer een in de keuken. Toen Rob kwam had hij er zelfs drie, allemaal rammetjes. ‘En… zo vertelt hij, ‘de moeder van Geesje, je weet wel diezelfde die vorig jaar Geesje verstootte, is aan het bevallen… en het kan zo maar zijn dat die er weer een verstoot… hoe laat zijn jullie wakker morgen vroeg?’ En zo kwam het dat er gistermorgen weer een lam bij kwam, een mooi Drents ooitje. Mooi spul!
‘Vind je het niet vervelend’, vraagt Rob iedere keer. ‘Ieder zijn hobby’, antwoord ik dan. Storm heeft zijn plekje gevonden en vindt die drukte helemaal gezellig. Overdag lopen de lammeren nu op het terras, dat is mooi afgesloten. Storm wil met ze spelen, net zoals hij met z’n broer Rusty en zijn zusjes deed, maar dat kan nog niet. Hij luistert al perfect naar zijn naam maar hij kijkt vooral naar het hondensnoepje in je hand. Susan kwam gisteren op ‘kraambezoek’ en bracht kauwbotjes mee, hij is er druk mee. Zo begint hij tenminste niet aan de stoelpoten. En zo zie je… binnen een paar dagen is er hier leven in de brouwerij!

De familiefoto, genomen op de trouwdag van onze ouders Hendrik Jan Eggink en Coba Bijenhof. Het meisje links vooraan is Ellie en Ineke Kettelarij zit rechts vooraan. Tussen hen in van l. naar r. Anton Voortman, Jan Kettelarij, Jan Harwig en, ik denk, Diny van Middelkoop.

‘Geen slecht idee’, lachtten Cees en Nini Derlagen gisteren toen ze bij de ballonnen onze inrit insloegen. Vorige keer toen Wilhelm en Gerrit kwamen was ik door de drukte vergeten ballonnen op te hangen, maar dit keer deden ze dankbaar dienst. Iedereen die voor het eerst komt rijdt hier anders ongemerkt voorbij en van de kant van Emmen is het lastiger om hier in te draaien. Daarom adviseren we altijd de weg vanaf Klazienaveen te nemen en beloven ballonnen op te hangen.
Volgende week, de 23e, wordt er in Lochem een documentaire vertoond over de Joden in de oorlog in Lochem en Cees gaat van te voren een inleiding houden en zal over Elly Sanders vertellen die zo’n 1,5 jaar bij opa en opoe Eggink op de Boskamp heeft gewoond tot ze door een paar Kopgeldjagers getraceerd werd en zomaar opgehaald. Het heeft diepe indruk gemaakt op de familie. Elly was immers helemaal opgenomen in het gezin, maakte de feestelijkheden bij het huwelijk van onze ouders mee en ging gewoon met Ineke Kettelarij mee naar de Prinses Julianaschool in de Wildenborch. Ook mij is het verhaal van Elly en de tragische afloop voor de hele familie Sanders helemaal bijgebleven. Ze werd vlak voor mijn geboorte opgehaald en toen opa en opoe hun eerste kleindochter bij Hendrik Jan en Coba kwamen bewonderen, overheerste het verdriet over Elly en de afloop die niet veel goeds voorspelde. Vooral de jaren na de oorlog werd dit tragische gebeuren vaak aangehaald in gesprekken op de Haar en de Boskamp. Pas veel later hoorden we dat de hele familie Sanders een paar weken later, half september 1943, al vergast is.
Cees was al een avond bij Ineke geweest om te horen hoe zij dit in haar jeugd beleefd had en wilde nu mijn kant horen. Heel vaak heb ik het tragische verhaal van Elly verteld aan klassen die ik op dat moment les gaf en het maakte steeds diepe indruk. Je kon een speld horen vallen en nadien kwamen de vragen natuurlijk en het besef hoe gelukkig we zijn om in een vrij land te wonen.
Het was een genoegen om Cees en Nini bij ons te hebben. Ze hadden er zelfs de hele rit vanaf Lochem voor over om ons te bezoeken. Het boekje van opa over zijn reis naar Amerika werd bewonderd en de worteltaart van warme bakker Dick ten Broeke uit Lochem smaakte heerlijk. Wie interesse heeft moet de 23e naar Lochem.

En hier is hij dan: Storm. Je moet wat meemaken als pup wanneer je uit je zo vertrouwde omgeving gehaald wordt met broer en zusjes en moeder Lady die altijd ergens in de buurt was. Het was 5 minuten enorm janken in de auto, tot hij zich overgaf en lekker op de bodem op z'n dekentje ging slapen. De kennismaking met kat Suze was ook wat: enorm blaffen. Het resultaat was dat we de katten, die normaal altijd 's nachts binnenkomen, 's avonds niet meer gezien hebben. De rest van de avond werd er al op z'n naam getraind. Wanneer hij kwam kreeg hij iets lekkers als beloning. Dat ging snel. Hier ligt hij dan... op de veiligste plek van het huis.

Diny op een van haar favoriete plekken.

Nog één nachtje slapen. Dan kunnen we onze nieuwe pup ophalen. Eigenlijk had het al iets eerder gekund, hij is nu precies 9 weken, maar de dochter des huizes zat in Mexico en zou net vandaag thuiskomen. Die moet dit prachtige stel toch even met eigen ogen zien. En ons komt het ook goed uit want om meteen zo’n nieuwe pup mee te nemen naar verjaardagen en een reünie is die eerste dagen geen goed idee. Dus… morgen na de reünie rijden we over Dalfsen om Storm eindelijk mee te nemen.
Je snapt het al: Diny is jarig en we hebben meegedeeld in de feestvreugde. Het was een komen en gaan. Bij zo’n gelegenheid spreek ik ook nichtje Hennie weer eens. Altijd leuk! Ze heeft morgen een meiden dag. Samen met haar dochters en schoonzus Marjan met dochters gaan ze een dagje naar Rotterdam. Ik meen iets met een museum, maar ik denk dat er vast ook geshopt gaat worden.
Dit keer blijven we niet in Eefde slapen, maar gaan even een flitsbezoekje bij Johan en Joke brengen. De camping is al aardig gevuld ondanks het koude begin van het seizoen. Even later rijden we langs Luttenberg en onze auto gaat vanzelf rechtsaf. We zijn zo dichtbij Ben en Riet dat we even gaan kijken of ze thuis zijn. En dat zijn ze! Een warm welkom. Ze hebben grote plannen. Waarschijnlijk gaan ze samen met dochter en gezin een kangoeroe woning bouwen in het centrum van Raalte op een plek waar vroeger een school stond. We bekijken al een stel tekeningen zoals ze het zich voorstellen. Een gezamenlijke ingang maar dan ieder een aparte woning. Wat een plannen. We zijn blij voor ze!

Terwijl ik eerder zat te denken aan onzichtbare wratten onder de voet of iets engs dat in de weg zou kunnen zitten, bleek chiropractor Nimo aan iets anders te denken. Hij nam mijn voet in de tang, waarschuwde dat het pijnlijk zou zijn, wreef en schraapte er enorm hard onder. Voor een pieneköttel zoals ik was het geen pretje. En na een paar seconden rust terwijl ik al dacht dat de afstraffing voorbij was wrikte hij er nog even zo hard aan dat me ze buiten de kamer konden horen. Toen hij Wim indertijd ook eens zo behandelde, klopte hij hem op de schouder en vroeg: ’Zijn we nog vrienden?’. Waarop Wim antwoorrdde:’Ik geef je nog 5 minuten'. Ik was niet meer tot enige humor in staat. Ik mag nu drie keer per dag op die linkervoet gaan staan en in evenwicht blijven… handen los… niet vals spelen. De voet kan nog een paar dagen pijnlijk blijven na deze behandeling, zei hij nog.
Maar ik kan je nu al vertellen dat ik weer gewoon kan lopen, zij het dat de voet nog gevoelig is. Het blokje onder de schoen kan af blijven. Ik zag me al achter de rollator, maar nu zie ik de toekomst zonniger in en denk al weer aan een uurtje met de stokken en natuurlijk met Storm!