WO I (I)

Hoe ouder je wordt hoe meer verleden zich komt aanbieden. Het is net of elk moment in het nu verbonden is met vroeger. Wanneer die verbondenheid rustgevend is kan je daar met vrede naar terug kijken. Gaat die verbondenheid gepaard met pijn kan er best nog wat innerlijk werk verzet worden. Het is makkelijker het vroegere los te laten wanneer je tot heelheid in jezelf gekomen bent. Ooit moet je alles toch loslaten. Draadje na draadje kan je nu de vraag stellen: is het goed zo?

Terwijl de tentoonstellingen hun gangetje gaan, laat ik mijn tekentafel niet in de steek, integendeel. Ik merk dat het de laatste tijd erg druk geweest is, té druk voor mij. Ik ben graag bij mensen, maar trek me ook graag terug in mezelf. Blijkbaar heb ik daar meer en meer nood aan nu ik ouder word.

Ik begin aan de reeks: vrouwen in gesprek. Zijn het de vele vrouwen in mij die ik tot uiting breng of de vriendinnen waarmee ik in de rust van elkaars aanwezigheid, kan afdalen tot mezelf. Wellicht beide.

Nog eentje van vroeger … hoeveel werken 'van vroeger' hebben zich opgestapeld in het archief? Het zwaarste werk zal zijn: op een bepaald moment afscheid nemen en aanvaarden dat 'dit voorbij is'. Ik hoop dat ik dan dankbaar zal kunnen zijn dat ik deze passie nog mogen beleven heb.

Omdat kleinere werken hier niet direct een goede plaats vinden, ben ik op zoek gegaan naar wat grotere exemplaren. Het is bijna ontroerend werken te zien die ik een paar jaren terug maakte en na geëxposeerd te zijn, weer veilig opgeborgen heb. Het zijn werken van 60 cm x 80 cm en tegenwoordig is het grootste formaat dat ik hanteer 50 cm x 70 cm.

De ontmoeting met de bewoners van een rusthuis is heel confronterend voor mij. Wanneer zal ik zelf met een rollator in zo'n gang rondlopen of me in een rolstoel laten rondrijden … als me die tijd nog gegund is.

Zopas is er iemand gevierd die 105 geworden is … van hetzelfde geboortejaar als mijn vader. De andere medebewoners zijn wel iets jonger. Ik bedenk dat het de generatie is die in mijn jeugd verantwoordelijk was als leiding bij de jeugdbeweging, als lesgeefster of lesgever tijdens mijn opleiding.

De mensen zien er verzorgd uit en er hangt een prettige sfeer. Het is een jong team dat de zorgen geeft. Op een kamer hoor ik een gesprek tussen een bewoonster en iemand van het team. Ik weet niet waarover het gaat, maar de bewoonster heeft iets te vertellen… en dat blijft een heel tijdje doorgaan. Ze hebben hier tijd om met de mensen te praten.

Ik voel me blij als ik het gebouw verlaat. Ik voel me dankbaar dat ik voor die oudere mensen nog iets mag betekenen: door mijn werken op te hangen breng ik nieuwe prikkels in hun leven. Wellicht beseffen ze nauwelijks dat er iets veranderd is … maar voor mij is het een cadeau dat ik zo graag aan die generatie wil aanbieden. En ik zeg dit ook aan de verantwoordelijke voor de muren: er hangt zo'n goede sfeer in het gebouw … de mensen die daar verantwoordelijk voor zijn mogen ook eens uitdrukkelijk gewaardeerd worden.