De wandeling.
Af en toe putten we onze wandelideeën uit de wandelnetwerken die zich in snel tempo als een vloedgolf over België hebben verspreid en deze keer kiezen we voor Het land van Mortagne. Dat ligt ten ZO van Kortrijk en zoals de folder het zelf zegt: een overvloed aan kerkwegels slingert zich door het glooiende landschap richting dorpskernen. Die voetwegen zijn veelal verhard met betonblokken, wat de grondgretige boeren er moet van weerhouden de wegjes, die nogal eens dwars door of naast een akker lopen, stelselmatig - dus elk jaar opnieuw - om te ploegen. Het doet me denken aan een grap van Urbanus: als je door een bos een weg trekt, dan heb je meteen twee bossen. Hier gebeurt dus het omgekeerde: als je door een akker een weg trekt, dan heb je meteen twee kleinere akkers en in de ogen van de Boeren(bond) is dat niet meer van deze tijd. Maar beton kan dus veel. Zo kwamen we aan een TWQ van 41%, al is dat voor een deel ook het gelukkige gevolg van de tocht langs het jaagpad van de Schelde tussen Helkijn en Spiere, jaagpad dat niet zo steriel is als vele jaagpaden wel eens kunnen zijn. Dat kun je o.a. terugvinden in de reeks foto's. Bekijk alvast de volgende.

 Het Sint-Pietershofje. Als je nog eens op het terras wil zitten, bedient Lucrèce je graag, maar je mag niet te lang wachten om terug te komen, want anders is het misschien te laat. Wij waren te laat…

 De mooiste hoeve op het traject.

  We stapten van Heestert naar Spiere en die liggen langs de wandelpunten 15.920 km van elkaar. Je stapt uit aan de halte Heestert Station en dan loop je snel in de richting van knooppunt 22, het eerste op je parcours. En verder volgen: 23 49 24 88 87 86 85 84 90 79 78 77 76 75 74 73 72 70  1 2 3 4 67 66. De kaartjes (NGI of routeyou) geven het traject keurig weer en dit wandelwerk is gelukkig nog aangeduid met wandelpalen, want die virtuele netwerken zijn toch niet je dat…

Het weer.
Zwaar bewolkt van begin tot einde en fris (9°), met een matige (4 Bf) NO-wind, die we gelukkig meestal in de rug hadden.

Sombere stratocumulus bleef hardnekkig van begin tot einde.

De stafkaarten.
29/5-6 Moeskroen (2018) - 37/1-2 Estaimpuis (2021). We ontdekten geen onvolkomenheden.

Hoe we er geraakten.
Toen ik deze wandeling een jaar geleden plande, liep ze van Bellegem naar Spiere, maar mevrouw De Roofridder beschikte er anders over. Bellegem verloor zijn reguliere buslijn en dus waren we aangewezen op de flexbus, maar die bedient het station van Kortrijk niet en ik heb een gloeiende hekel aan de voorstellen die je dan in de maag gesplitst krijgt met eerst een stukje reguliere lijn en dan een al dan niet aansluitende flexbus. En dus gooiden we de hele wandeling om, want het lijkt wel alsof het volledige Land van Mortagne angstvallig vermeden wordt door De Lijn nieuwe stijl. En dus verhuisden we met ons beginpunt naar Heestert, het vroegere, verdwenen station. (Ik heb eerlijk gezegd ook niet geprobeerd om via de app van de Flexbus een verbinding Halle - Bellegem op te zoeken, want dan krijg je toch steevast als antwoord dat er geen oplossing is…)
Heestert Station werd aldus ons startpunt en dus moesten we eerst met de trein in Kortrijk zien te geraken en dan ging het met lijn 30 richting Avelgem. Aansluitingen met onze rechtstreekse IC Dendermonde - Kortrijk zijn niet echt goed en dus verkiezen we een reisweg via Denderleeuw.

Voor de terugrit zijn we aangewezen op de TEC, met lijn 2 Tournai - Moeskroen, want ook Spiere is niet belangrijk genoeg meer voor een reguliere dienst van De Lijn. Meer nog, in deze schoolvakantie zouden we sowieso een flexbus moeten nemen en ook die zou ons niet helemaal tot Kortrijk brengen. Met de 2 kunnen we wel in aansluiting gebruik maken van de rechtstreekse IC en dat is dan ook wat we zullen doen.

Een beetje geschiedenis.
Ik vermoed dat er weinig plattelandsgemeenten zijn die een zo veelzijdige OV-geschiedenis hebben gekend als Spiere, faciliteitengemeente en dus ook gekend als Espierre. Maar laat het ons maar meteen toegeven: veel blijft daar niet van over tegenwoordig…
Allereerst was er de (internationale) spoorlijn Roubaix-Wattrelos - Herseaux - Avelgem - Leupegem - Oudenaarde (1881-1959) en daar vind je zowat alles over op de website van Paul Kevers: onderaan deze tekst verwijs ik ernaar en als je dan ook nog spoorlijn 85 opzoekt, heb je meteen alle nodige info. Spiere zelf heeft eigenlijk nooit te klagen gehad over de treinverbinding, maar zoals op zoveel andere plaatsen werd de lijn in de jaren 1950 stopgezet. Tot het einde werd een volgens de toenmalige normen behoorlijke dienst aangeboden, al werden uiteindelijk alle treinen gereden met motorwagens. Over de spoorlijn vind je hier nog wat uitgebreidere informatie.

Al van bij het begin van de jaren 1950 werden dan ook busdiensten georganiseerd: tabel 228 Moeskroen - Dottenijs - Spiere (met 10 ritten per dag, op zondag zelfs 11), tabel 295 Ronse - Herseaux (met amper 3 ritten) en tabel 453 Tournai - De Panne, tijdens het zomerseizoen a rato van 1 HT per dag.
In 1959 was het aanbod nog uitgebreider: 85 (Kortrijk - Moeskroen - Herseaux - Oudenaarde, met 7 ritten per dag, op zondag 8); tabel 204 Moeskroen - Dottenijs - Spiere; tabel 205 Moeskroen - Brussel, 1 HT/dag; tabel 482 Ronse - Herseaux; tabel 492 (Tournai - De Panne, zie hoger); 804 (Tournai - Pecq - Kortrijk, min of meer de huidige lijn 2), de laatste bediende Spiere eerst niet systematisch.

Volgde een periode waarin de busdiensten vrij stabiel bleven met lijnen 85, 492 en 804. Met de basismobiliteit verloor Spiere al wat van zijn pluimen: er kwam een buslijn 85a Avelgem - Spiere (N67), een buslijn 715 Kortrijk - Kooigem - Spiere (evenmin op zaterdag en zondag) en de belbus van Zwevegem 99 met 15 reserveerbare ritten op N67, 13 op R6 en 12 op R7, alle mogelijk vanuit Kortrijk Station.

Niet te vergeten: al die tijd verzorgde de TEC-Hainaut verder lijn 2, die bij de opsplitsing van de NMVB aan de Waalse maatschappij werd toegewezen. En wat meer is: met de invoering van de basisbereikbaarheid door De Lijn dreigde de bediening van Spiere helemaal in het naburige Scheldewater te vallen. Maar de TEC dacht er dus anders over. Vandaar dat wij vandaag voor de terugreis zelfs geen poging ondernemen om een flexbus te reserveren: lijn 2 is een uitmuntend alternatief, met 14 ritten op weekdagen en zelfs resp. 7 en 6 op zaterdag en zondag. En voor de volledigheid: De Lijn heeft nog de lijnen 102 (Kortrijk - Kooigem - Spiere - Helkijn), 303 (Kortrijk - Zwevegem - Heestert - Sint-Denijs - Spiere), 851 (Waregem - Anzegem - Waregem - Spiere- Helkijn - Kooigem) en een flexbus, maar de bruikbaarheid van die laatste steekt schril af tegen die van de vroegere belbus. 

 Zo ziet lijn 85 Avelgem - Herseaux - Roubaix er tegenwoordig uit…

De verbinding.

Kortrijk* Station Busterminal 3 perron 34 - Heestert Station** - Spiere Kerk*** - Herseaux**** Station

En wat we beleefden.
Mikpunt is IC 5130 en dat is de voortzetting van P 7401 Liège-Guillemins - Brussel-Zuid. Na een stilstand van 7 minuten zet die zijn reis verder richting Kortrijk, met nog een extra lange stilstand van 8 minuten in Denderleeuw. De P-trein loopt vertraging op en daardoor vertrekken we met 7 minuten vertraging in Brussel-Zuid maar de ruime buffer in Denderleeuw zorgt voor een zo goed als stipte rit tot Kortrijk.
In het busstation zijn zo goed als alle halteborden onbruikbaar gemaakt met de ondertussen bekende klevers en waar je vroeger zonder problemen meteen kon zien waar lijn 30 komt, zou je nu telkens op de affiches moeten kijken en dus veel tijd verliezen, belangrijk als je wat te laat bent. Gelukkig wisten we vooraf dat we naar Busterminal 3 perron 34 (!) moesten stappen: zelfs daar kan men een ingewikkeld boeltje van maken. Ook de bus zet ons zo goed als stipt af bij de halte Heestert Station, van het gebouw is niets meer terug te vinden, wel van de oude spoorlijn 83 Kortrijk - Avelgem - Ronse, die we negeren.

De terugrit gebeurt dus met een bus van de TEC-Hainaut. We hebben uitzicht op een aansluiting in Moeskroen van 14  minuten, maar als ik de eerste keer de bus opzoek, rijdt die met 11 minuten vertraging. (Overigens: wat missen we haltelink nog altijd. Letecfinder - betalend bovendien, al is er geen verplichting - laat consequent steken vallen en deze lijn 2 is zelfs niet bekend. De app van de TEC is handiger en wat nog handiger is: de QR-code op de affiche in het wachthuisje, die je meteen naar de juiste info brengt. Spijtig genoeg is de uitbouw van het systeem naar verluidt opgeschort. Spijtig, in combinatie met een papieren dienstregeling is de info perfect. We nemen het zekere voor het onzekere en besluiten in Herseaux over te stappen, met 32 minuten overstaptijd. Bij aankomst in Herseaux is de vertraging al geslonken tot 6 minuten.

Het station van Herseaux is nu niet meteen het paradijs op aarde: de wachtzaal is wel open, maar de drie banken concurreren met elkaar in vuiligheidsgraad en de ramen zijn vunzig, mogelijk het resultaat van slecht verwijderde graffiti. We staan sneller op het perron dan we in de wachtzaal kwamen en daar wacht ons een tweede verrassing: perron 2 naar Moeskroen is over een hele afstand opgeschoven en de perrons liggen nu perfect geschrankt, maar wie van de bus stapt en de trein naar Moeskroen of Kortrijk wil halen, moet er algauw enkele minuten wandelen voor over hebben en als de bareel dicht is, is de toestand helemaal hopeloos.
De trein naar Dendermonde komt ongeveer op tijd en dan lijkt de verwarring toe te slaan. De samenstelling die ik in Hyperrrail aflees is perfect dezelfde als die van de 5130 vanmorgen. En dat is een rijtuigenstel van Kinkempois, dat men klaarblijkelijk in de voormiddag in Kortrijk verwisseld heeft zodat het stel in enkele IC's 32xx terechtgekomen is, ook in onze 3216. Normaal gezien wordt deze trein gereden met rijtuigen van Melle. De rit zelf verloopt goed; het winteruur heeft ervoor gezorgd dat een groot deel van de rit in de duisternis geschiedt, maar laat het duidelijk wezen: ik ben een overtuigd voorstander van het winteruur en dat het hele jaar door.

De treinlectuur.
Stefan HERTMANS, Dius.
Nicky LANGLEY, Malou.
😉
Boerende koeien in de weide: zij zijn er verantwoordelijk voor dat we de klimaatdoelstellingen niet zullen halen. Niet het wegverkeer dus, of de industrie of geborneerde politici. Arme onschuldige dieren zijn natuurlijk een gemakkelijke prooi en ze kunnen zo moeilijk lobbyen…
Uitgedrukt.
Wa' zal't zên? Aren of joengern? Wat zal het zijn? Eieren of jongeren? Gezegd door iemand die het op zijn heupen krijgt van iemands talmende gedrag.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

09.10.2026
Op 1 februari 2027 past de TEC zijn tarieven aan. Eerder al was het onderscheid tussen NEXT en HORIZON afgeschaft, wat de korte ritten duurder maakte, nu wordt de prijs van de netabonnementen voor jongeren en 65+ aangepast. Nog niet zo lang geleden wilde men dat tarief op nul brengen, omdat de €12.00 per jaar uiteindelijk niet zo veel betekende, maar dat was in de tijd toen Wallonië nog niet onder een rechts juk leefde. Nu wordt het gewoon vertienvoudigd naar €120.00, som die de €71.00 van De Lijn doet verbleken. Het argument is dat er geen merkbare toename van het aantal reizigers waargenomen wordt met die lage tarieven en dus kan me ze gerust flink optrekken. (Je zou net zo goed kunnen zeggen dat iedereen vanaf nu de reële, niet-gesubsidieerde prijs voor het OV moet betalen, het lijkt toch niets uit te maken.) Pijnlijke collateral damage: we genoten vooral van het gebruiksgemak, maar nu ziet het ernaar uit dat we opnieuw met rittenkaarten zullen moeten werken omdat we onvoldoende reizen om de nieuwe prijs acceptabel te maken. En dan met een onderscheid tussen standaardritten en ritten met expressbussen.

12.10.2026
Nu we vrij gemakkelijk een flexbus hebben kunnen reserveren voor een rit in de late namiddag van Watervliet naar Kaprijke (waar aansluiting  op de reguliere lijnen 56 of 951 naar Eeklo), laat mijn goed (?) gesternte me weten dat de bussen van Connexxion op woensdag zullen staken en laat die nu net het gros van de ritten uitvoeren op lijn 42 Brugge - Breskens. We willen nl. stappen van Breskens naar Watervliet langs de Compostelaroute Via Scaldea. Gelukkig kan ik de gevraagde rit nog vrij eenvoudig aanpassen, lees verplaatsen van woensdag naar donderdag.

31.10.2026
Mijn vader ligt begraven op het kerkhof van Beert. De bus van lijn 164 rijdt er rakelings naast en dus was die bus de aangewezen manier om ons toe te laten onze Allerheiligenplicht te vervullen. Alleen… sinds 1 juli 2026 heeft men driftig gesnoeid in de dienstregeling, meer: de lus van Beert is zo goed als volledig afgeschaft, op enkele schoolritten na! De zaterdagdienst was al jaren verdwenen, zo goed als samen met de belbus, maar geen nood: nu we aangemaand worden om naar de aangeplakte dienstregelingen te kijken - de halteborden zijn nietszeggend geworden - zou je minstens kunnen verwachten dat de uitgehangen dienstregelingen correct zijn: dat waren ze op 1 juli 2025, maar dus niet meer vandaag…

En met omleidingen zal het wel nooit goed komen, zolang de communicatie het laat afweten of de chauffeurs die vierkant aan hun laars lappen. Ik geef toe, de omleiding van R55 om toch maar Essenbeek te bedienen, is complex, maar omleidingen die al meer dan een maand gelden, zouden toch gerespecteerd moeten worden. Maar vanavond was het weer prijs: de chauffeur volgde de omleiding in omgekeerde richting. Reizigers zullen dus ook aan de verkeerde kant staan te wachten, als ze al tijdig merken dat hun bus uit de verkeerde richting komt.

Van de NMBS krijg ik het heuglijke bericht dat mijn reis van 28.10 van Halle naar Neerpelt terugbetaald zal worden, want we kwamen aan met een vol uur vertraging. Dat we 2 biljetten kochten, dus ook één voor mijn reisgenote en dat die ook een uur vertraging had, ontsnapt aan hun aandacht. Nochtans had ik dat vermeld in de voorziene ruimte op de compensatie-aanvraag. Maandag probeer ik het probleem op te lossen…

De wandeling.
We zochten voor deze wandeling inspiratie in Wandelen langs Vlaamse beken en rivieren dat Vakantiegenoegens in 1991 publiceerde in de reeks Lannoo's Dicht-bij-huisgidsen. De naam die aan deze wandeling gegeven werd, is eigenaardig genoeg Langs de Zuid-Willemsvaart in Beek. Tenzij men grappig wilde zijn, roept dit toch wel vragen op. Een vaart is immers  rivier noch beek en het zou hier dus inderdaad een speelse verwijzing kunnen zijn naar Beek, gehucht van Bree.
Volgens het boekje is deze wandeling 7 km lang; zelf kwamen we aan het dubbele: 14.390 km, al zat  daar wel de aanlooproute van de bushalte naar het centrum van Beek en terug bij. En die was goed voor 2 keer 1.240 km, wat de eigenlijke route dus toch nog altijd op 11.910 km brengt. Eerlijkheidshalve moeten we toegeven dat we de wandeling die door kaart en beschrijving enige steriliteit uitstraalde op  2 punten verbeterd hebben, maar daardoor is ze eerder korter geworden. Zo wisten we de TWQ op 26% te brengen en ging er  plots toch wat karakter van de wandeling uit. En tegelijkertijd konden we de wandeling ook beter plaatsen in de gids: de Aabeek ging een veel prominentere rol spelen, zodat de titel van de  wandeling plots beter de inhoud dekte. De kaartjes (NGI en routeyou) geven uiteraard onze "verbeterde" versie weer.
Zuid-Willemsvaart en Aabeek spelen de hoofdrol in een wandeling die voor de rest erg rustig en agrarisch is, al lijkt de luchthaven van Maastricht soms akelig dichtbij. We quoteerden 14/20 (en hielden geen rekening met de zielloze aanloop…).

De Zuid-Willemsvaart in herfsttooi.

De Aabeek is de tweede poot waarop deze wandeling steunt.

Nog enkele andere foto's vind je hier.

Het weer.
Prachtig herfstweer bij een aangename 13° en een zwakke WZW-wind. De bewolking nam geleidelijk wel wat toe, maar ze bleef toch lange tijd eerder bescheiden.

Vriendelijk toch, deze bewolking?


De stafkaarten.

Bree 18/5-6 (2019) en Hamont-Achel 18/1-2 (2019). Behoorlijk.

Hoe we er geraakten.
Beek wordt alleen nog bediend door 2 schooldiensten en een flexbus, die hoogstwaarschijnlijk uit Bree moet vertrekken: dat belbussen treinstations bedienden is een principe gesneuveld op het altaar van de efficiëntie. Hoewel, efficiënt is het allemaal niet als je eerst een reguliere lijn moet nemen: ik huiver bij de gedachte. En dus zocht ik een halte die zo dicht mogelijk bij het centrum van Beek lag en dat bleek de halte Bree Kookshofstraat te zijn. Die wordt om het half uur bediend door lijn 16 Neerpelt - Maaseik en de verbinding via Neerpelt leek een stuk handiger dan die via Maaseik (wat de inzet van 2 buslijnen zou hebben betekend).
En dus werd het Halle - Herentals met overstap op de IC naar Hamont tot Neerpelt. De terugreis verliep analoog.


Een beetje geschiedenis.
Je verwacht natuurlijk niet veel consequentie als je de bediening van een gehucht als Beek bestudeert, maar in dit geval is het toch wel extreem. Niet alleen de bediening is trouwens weinig consequent, ook of Beek al dan niet opgenomen wordt in de gemeentelijst kan wisselen: soms vind je Beek terug in een dienstregeling, maar is het blijkbaar niet belangrijk genoeg om ook in de gemeentelijst te worden opgenomen en uiteraard bestaat het omgekeerde ook: wel in de gemeentelijst, maar nergens te vinden in een dienstregeling. Kortom, ik beweeg me eens te meer op glad ijs; wat volgt is ongeveer het beste dat ik ervan kon maken.

De regio ten noorden van Bree, waartoe ook Beek behoort, heeft nooit het geluk gehad bediend te worden door een tram- of treinverbinding. Overpelt en Neerpelt lagen te ver en Bree had dan wel een tram, maar die ging zuidelings aan de Bekenaars voorbij. Logisch dus dat er vrij snel een  busdienst werd ingericht, al scheerde die geen hoge toppen: in een busboekje van 1934 vond ik een buslijn Bree - Neerpelt, met 2 ritten HT die wel door het centrum van Beek gingen.
In 1938 was de lijn al verlengd tot Maaseik - Bree - Bocholt - Kaulille - Neerpelt en uitgebreid naar 3 ritten HT. Zelfs WO II kon de evolutie niet stoppen: in 1948 reed er een buslijn Overpelt - Neerpelt - Kaulille - Bree - Genk, met 6 ritten HT. Het is wel niet duidelijk of Beek door deze lijn bediend werd, al heb ik een sterk vermoeden van wel omdat de weg die de bus nu volgt van recentere datum is..

Laat me toe dan enkele sprongen vooruit te maken, telkens van 10 jaar. In 1950 vond ik een tabel Overpelt - Bree - Genk - Bilzen - Tongeren, met 4 ritten. Beek komt wel voor in de lijst met bediende gemeenten, maar niet in de dienstregeling van deze tabel 882. In 1960 komt Beek voor  in de dienstregeling van lijn 8 (tabel 1175) Bocholt - Genk - Diepenbeek - Hasselt, maar niet in de gemeentelijst. In 1970 wordt Beek bediend door 3 lijnen: 8 (Overpelt - Bree - Genk - Hasselt), 12 (Bree - Hamont) en 14 (Maaseik - Bree - Leopoldsburg). In 1980 vind ik lijn 302 Antwerpen - Hechtel - Bree die ook door Beek rijdt. Beek rechtstreeks verbonden met Antwerpen, het heeft ooit bestaan!

Tot bij de komst van de basisbereikbaarheid bleef lijn 8 een belangrijke rol spelen in de bediening van Beek. Maar de basisbereikbaarheid hanteerde nu eenmaal andere normen: Beek wordt nog bediend door 2 schooldiensten en een flexbus. Wie een blik op de kaart werpt, ziet dat de bediening van Beek nauwelijks meer tijd zou vragen dan de rechtstreekse bus 16 die wij vandaag noodgedwongen nemen. Maar principes zijn nu eenmaal principes, ook al lijken veel politici het ook comfortabel zonder principes te doen.

De verbinding.

*Neerpelt Station perron 1

**Bree Kookshofstraat

***Neerpelt Station perron 2

En wat we beleefden.
We vertrokken onder een slecht gesternte: in Bouwel was er een probleem met een obstakel op de sporen, maar dat bleek  snel opgelost. Maar nauwelijks was dit van de baan of er diende zich al een ander aan: IC 3407 verloor 9 minuten tijd in Braine-le-Comte; in Halle vertrokken we met 7 minuten vertraging en met 6 à 7 minuten aansluitingstijd in Herentals of Lier zag het er niet goed uit. In Brussel-Noord tekenden we al opnieuw 9 minuten vertraging op, in Vilvoorde 10, in Mechelen 12 en in Lier 11. Onze enige hoop was dus dat IC 4309 in Herentals zou wachten en ik vond inderdaad dat die met 5 minuten vertraging zou vertrekken. Overigens bestond de 3407 niet uit zijn voorziene stel met M6-rijtuigen maar moesten we het stellen met 2 vierledige stellen.
In Herentals werd vlug duidelijk dat de aansluiting verbroken was. Ik had via de app gechat met de concrete vraag of de IC naar Hamont zou wachten op die naar Turnhout in vertraging, maar ik kreeg alleen een schets van de concrete situatie en de tip om de tbg te contacteren die dan eventueel zou kunnen helpen. Maar die moet, ten eerste, bereikbaar zijn en we hebben van de hele weg geen tbg gezien en, ten tweede, de verkeersleiding kunnen overtuigen.
Het werd dus een uur wachten in Herentals. IC 4310 bestaat uit één break i.p.v. twee maar de reizigers naar Leopoldsburg en Hasselt hebben een vlotte aansluiting in Mol. De eerste klas van onze break is aardig bezet: gelukkig rijden hier geen motorwagens meer, want die eersteklasafdeling zou anders overvol gezeten hebben. IC 4310 brengt ons op tijd in Neerpelt, d.w.z. een uur te laat, maar dat ligt uitsluitend aan de politiek om aansluitingen compleet te verwaarlozen.

Onze bus is een gelede MAN; vanaf Bocholt Biotechnicum wordt duidelijk waarom. Onze uitstaphalte is het toppunt van kaalheid: een haltebord van de nieuwe trend, geen bushokje, geen vuilnisbak… zielig. Het wordt nog zieliger als we in Beek aankomen, want daar is wel een goed uitgeruste halte, ongetwijfeld uit betere tijden. Ja, de basisbereikbaarheid is er niet voor de reiziger…

Aan de andere zijde is de halte al even triest. Maar onze eerste zorg is dat onze bus met 8 minuten vertraging rijdt. Ik hou angstvallig bij hoe de rit verloopt, want in Neerpelt hebben we maar 10 minuten aansluitingstijd. Maar bij het naderen van Neerpelt is de vertraging al gezakt tot 2 minuten en dat stelt ons gerust. Hoewel: een reeks verkeerslichten in Neerpelt dreigt alsnog roet in het eten te gooien. De vertraging groeit snel. Het wekt ergernis dat de bussen nog altijd geen verkeerslichten kunnen beïnvloeden. Ik maak me sterk dat de vertraging dan niet tot 6 minuten zou zijn gestegen. Maar kom, we halen onze aansluiting.

We zitten in het stel van vanmorgen en de tbg meldt dat in Mol een tweede treindeel wordt aangekoppeld. Als het tweede stel er tegen staat, horen we nog dat Mol het eindstation is. De trein rijdt stipt naar Herentals, IC 3439 volgt op de voet in Herentals. Ook deze trein rijdt vlekkeloos, zelfs door de NZV-verbinding. Vanaf Brussel-Zuid is eerste klas in ons stel virtueel afgeschaft. De twee eersteklasafdelingen hangen tegen elkaar in het midden en dat is nooit een goede constellatie. De stroom reizigers die in eerste is ingestapt en de stroom die uit de andere richting komt en merkt dat ze niet verder kunnen, vullen de middengang. Als we uitstappen in Halle tel ik 15 reizigers van wie ik veronderstel dat ze geen eersteklasbiljet hebben, hoofdzakelijk "klanten" die gemerkt hebben dat ze niet meer door kunnen schuiven en daarin een gedroomd, maar vals, argument zien om zich in eerste neer te ploffen. Ik zou nu kunnen zeggen "dat ik geen racist ben", maar ik zal het maar niet doen.  Allemaal ergerlijk voor die enkele reizigers die wel op het platform zijn blijven staan en voor die anderen, de ruime minderheid, die extra hebben betaald voor eerste klas. Als we in Halle uitstappen wordt het nog ergerlijker: het derde laatste rijtuig zit inderdaad tamelijk vol, het voorlaatste is voor een kwart bezet en het laatste zelfs helemaal leeg. Voor Halle zitten de meeste reizigers vooraan, het aantal dat hier uit de laatste rijtuigen is uitgestapt is te verwaarlozen.

De treinlectuur.
Ward RUYSLINCK, Het reservaat.  Roman uit 1964, die eigenlijk brandend actueel is, al is onze samenleving gelukkig nog niet ver genoeg doorgeschoten om het wereldje dat Ruyslinck tot een droevige realiteit te maken.
Nicky LANGLEY, Malou.

😀
En wat lees ik op p. 133 van Het reservaat? De nieuwe begroting voor Landsverdediging door de Tweede Kamer goedgekeurd… In zijn tafelrede drukt generaal Flowe zijn ernstige bezorgdheid uit over het onvoldoende militair potentieel van het westelijk blok… En dan moest Francken nog komen…

Uitgedrukt.
dat is hier niet katholiek… het is hier niet pluis, hier is iets aan de hand.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
Naar het schijnt is er voor alles een eerste keer: in een halve eeuw GR-wandelen was het me nog nooit overkomen dat ik niet over de meest recente versie van een topogids beschikte, maar nu is het zover - en vermits de nieuwste versie uit 2021 niet beschikbaar is, zal dat nog wel een tijdje duren. Er lijkt inderdaad een jongere versie te bestaan van de topogids van GR5 (Vlaanderen) dan die van 2017, in mijn bezit.
Misschien is dat wel de reden waarom we vandaag enkele keren met de bewegwijzering worstelden: in het begin zat alles snor, maar o.m. rond de kluis van Bolderberg en in de domeinen van Bovy en Herkenrode (die laatste twee precies ook de plaatsen waar wijzigingen aangebracht waren volgens de GR-website) moesten we toch wel een tijdje op zoek naar het rechte pad. Ik heb trouwens een sterk vermoeden dat precies op die plaatsen bewegwijzering ontbrak op belangrijke punten. En daarmee hebben we dus gedaan wat van de moderne mens verwacht wordt: als het fout loopt, moet je altijd de schuld op iemand anders schuiven.
We stapten 16.680 km van Viversel (waar we al in 2013 aankwamen) tot Kuringen (bij het Albertkanaal) en op de kaartjes (NGI of routeyou) hebben we de correcte route ingetekend, na verwijdering van onze "omtrekkende" bewegingen. De TWQ ligt met 70% hoog naar Vlaamse normen en het moet gezegd: zeker tot Bolderberg (en Bovy) is het traject klasse, ook al moet daar een niet voor de hand liggend parcours met uitstulping naar het NO voor gevolgd worden. We quoteerden 16/20.
Alsof de moeilijkheden om de weg te vinden, nog niet groot genoeg waren, werden we bij de vijvers van Bovy nog met een extra probleem geconfronteerd: de vlonderpaden over de vijvers worden er vernieuwd en dat leek ons ook nodig, maar van de mannen in dienst mochten we er toch over "omdat we nog een goeie conditie hadden". Wat uitkijken was inderdaad nodig, want her en der waren beschadigde plankjes weggenomen, maar het lukte toch. Wie de tocht in ons zog wil maken, moet er misschien toch rekening mee houden dat hier een probleempje zou kunnen bestaan, maar een omleiding naast de vijvers ligt hier voor de hand.

veel vijvers, met een eenzame reiger

abdijmolen van Herkenrode

Meer foto's.

Het weer.
Fris, zwaar bewolkt en tegen het einde zelfs lichte regen.

sombere stratocumulus voorspelt weinig goeds


De stafkaarten.
25/3-4 Heusden-Zolder (2017) - 25/7-8 Hasselt (2017)

Hoe we er geraakten.
Soms kan het, profiteren van een omleiding. Door werken bedient lijn 51 Hasselt - Heusden nu al een hele tijd de halte Viversel Kerk, wat ons toelaat meteen op de GR aan te sluiten. (Overigens hangt in het bushokje een dienstregeling geldig vanaf 8 november die laat vermoeden dat de huidige omleidingsweg de definitieve route wordt…)
Tussen Halle en Hasselt maken we gebruik van de overstapvrije verbinding met de IC Quiévrain - Tongeren.
En voor de terugreis kunnen we gebruik maken van stadslijn 5, gevolgd door de IC naar Quiévrain.


Een beetje geschiedenis.
Ik geef grif toe dat ik deze keer het risico loop klinkklare nonsens te verkopen. Stadsnetten hebben me nooit echt geboeid, omdat ik er te weinig gebruik van maak(te) en in 25 jaar is de structuur van het Hasseltse stadsnet al minstens 3 keer gewijzigd. Ik sta dus volledig open voor verbeteringen door lezers die er meer van weten.

Ik vond de halte Kuringen Kanaalbrug eigenlijk pas de eerste keer terug in het busboekje van 1 juli 2000. Lijn H3 liep toen van Godsheide naar het station van Hasselt en verder naar Stokrooie dan wel Kiewit. Vanaf 30 oktober 2017 werd het net grondig herwerkt en onze halte van vandaag kon je toen bereiken met de lijnen H13 - in de ene richting - en H31 - in de andere richting. Want zo werden de lijnen toen aangeduid. In 2024 werd alles nog eens omgegooid: lijn 5 zou voortaan rijden van Godsheide naar Sint-Jansheide. In detail van Sasstraat naar Kempenhof in de Banneuxwijk. Waarom de lijn dan precies Godsheide - Sint-Jansheide heet, zullen ze wel weten bij De Lijn en de reiziger hoeft zich daar vooral geen vragen bij te stellen. Gemakkelijk voor de toevallige gebruiker is anders…

De verbinding.

En wat we beleefden.
Het enige mogelijke probleem zou de aansluiting in Hasselt kunnen zijn, maar als de trein in Halle met vier minuten vertraging vertrekt is dat nog niet meteen een reden om ons ongerust te maken. Als we met 7 minuten aankomen in Aarschot ligt dat al anders: we hebben minuten tijd verloren voor Aarschot, wat we al meer hebben meegemaakt, maar de 5 minuten haltetijd in Aarschot reduceert de vertraging opnieuw tot 4. In Hasselt resteren er nog 2 minuten en de aansluiting is dus zeker. Anders dan in Brugge (zie vorige keer) kun je in Hasselt wel het vertrekperron aflezen in de dienstregeling.) We komen in Viversel aan met 4 minuten vertraging, nadat we in Hasselt 2 minuten te laat vertrokken waren. De nietszeggende halteborden tieren hier al welig, ook aan de halte Viversel Kerk, waar je dus verwezen wordt naar een dienstregeling die pas ingaat op 8 november. Het is één van de vele onvolkomenheden aan die borden waar de nummers en bestemmingen van de lijnen onzichtbaar zijn gemaakt met een domme sticker.

Voor de terugreis kunnen we lijn 5 gebruiken. Als ik al klaar sta voor de achterdeur, steekt er plots paniek op. Iemand klopt op de ruit, ik roep "stop" en de chauffeur stopt gelukkig meteen. Een wat ouder vrouwtje is gevallen, net toen het voorste van de bus al voorbij was en ligt nu op de grond, geholpen door zowat iedereen die rond haar staat. Ze bloedt uit neus en voorhoofd, maar weet niet waaraan ze ontsnapt is: voor hetzelfde geld was ze onder de achterwielen terechtgekomen. We genieten na - van de wandeling, niet van het ongeval - in Café Central en zien wat later een ambulance richting busstation rijden. Wie ook gebeld heeft - we vermoeden de buschauffeur - dat was een wijze beslissing.

En over de terugreis kunnen we kort zijn: op wat trager rijden bij de Y. Holsbeek na, om een trein uit Leuven (ik gok op P 8364 naar Hasselt, die inderdaad 4 minuten vertraging heeft) door te laten. Aan de overweg zie ik een vijftiger die zich zichtbaar opwindt over het erg trage rijden van onze trein, waardoor de overweg (zijn overweg) lang(?) gesloten blijft. Hij zal de 8364 wel op tijd hebben zien aankomen, anders stond hij vandaag op hln…

De treinlectuur.
Sally ROONEY, Intermezzo.
Nicky LANGLEY, Malou.

Na- of doordenkertje.
Vrijdag komt Austen langs. Hopelijk hebben ze genoeg letters om al die herfst- en winterstormen een naam te geven… Niet dat A. de Roofridder daar wakker van ligt…

Uitgedrukt.
'ne zjelaameutn: iemand die je niet ernstig moet nemen - zjelaa is gelei dat hier bij ons gebruikt wordt i.p.v. confituur en 'ne meutn is een jong, mannelijk kalf

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
We zijn nog maar eens begonnen aan een nieuw langeafstandspad. Deze keer is het een compostelaroute, de Via Scaldea, met een verwijzing naar de Schelde. De route begint inderdaad in Vlissingen en eigenlijk moet je dan met de veerboot naar Breskens varen, na een bezoek aan de Sint-Jacobskerk - het is tenslotte een compostelaroute. Maar we moeten toegeven dat we niet in de eerste plaats bedevaarders zijn en dus laten we onze route vandaag beginnen in Breskens. Die loopt dan bijna pal zuid richting België, waar we in het eerste dorp over de grens onze dagwandeling afsluiten: Watervliet, na 19.290 km. Zoals wel vaker ligt de nadruk bij deze compostelaroute niet op onverharde wegen: de TWQ bedraagt… 2%. Je loopt door een vlak polderlandschap, van Breskens via IJzendijke naar Watervliet en wie niet opziet tegen rechte betonwegen door een omgeving die in de eerste plaats rust uitstraalt, vindt hier ongetwijfeld zijn gading. Overigens is de streek doortrokken door kreken, al dan niet met defensief oogmerk, tegen den Spanjaard. Wij quoteerden 12.5/20: mijn vrouw geeft een hogere score, voor mij mocht er best wat meer onverhard op het programma staan, al is het niet meteen duidelijk hoe de route dan zou moeten lopen.  Kaarten (NGI of routeyou) geven de precieze route weer zoals beschreven in de wandelgids.

Foto's, van somber tot zonnig.

Het weer.
Tijdens de busrit hadden we al een onheilspellend stratocumulusveld boven de zee zien hangen en inderdaad: kort scheen de zon nog, maar dan werd het snel somber, kil en winderig. Pas rond 13:00 hervatte de zon haar taak en konden we genieten van weer dat een stuk aangenamer was. De temperatuur steeg o.m. van zo een 14° bij het begin naar 19° tegen het einde aan.

Stra

De stafkaarten.
We hebben de Nederlandse topografische kaart 48C (Breskens) gebruikt maar een groot deel van de tocht is ook te volgen op de Belgische gecombineerde kaart 05/8-06/5 Watervliet uit 2017. In 2025 verscheen editie 2 van deze kaart.

Hoe we er geraakten.
Vind maar eens een app waar je dergelijke eenvoudige reizen over de landsgrens kunt opzoeken… Gelukkig is er in dit geval de "internationale" buslijn 42 Brugge - Breskens die ons vlot, maar na een lange rit, naar ons startpunt brengt.  En met de trein van Halle naar Brugge reizen is uiteraard eenvoudig.
De terugrit kan tegenwoordig niet meer zonder flexbus en de klantvriendelijkheid druipt af van de voorgestelde oplossingen. Nog niet zo lang geleden zou je een rit Watervliet - Eeklo hebben kunnen reserveren, maar nu blijkt dat de flexbus nog meer kost dan de gewraakte belbus moeten de ritten beperkt worden tot de essentie. In dit geval is dat van Watervliet tot Kaprijke, waar dan overgestapt moet worden op de reguliere lijn 56. Die brengt je naar Eeklo en dan wachten nog drie treinritten. De zwakke schakel is uiteraard de rit met de flexbus.

Een beetje geschiedenis.
Verwacht geen uitgebreide geschiedenis, zelfs deze bescheiden bijdrage kost me algauw een paar uren werk. Vandaar dat ik me beperk tot wat grasduinen in oude spoor- en busboekjes, maar op die manier krijg je toch een summier overzicht, in dit geval van de bediening van het dorp Watervliet door het OV.
Het begon allemaal in 1891 toen er een tramlijn Eeklo - Bentille - Watervliet kwam, die zelfs vrij snel doorgetrokken werd tot Veldzicht (de Belgisch-Nederlandse grens) waar ze aansloot op het Zeelandse tramnet. De lijn kende een aarzelende start, maar werd vrij snel een relatief succes omdat men vlot naar Breskens en Vlissingen kon; dat kon zowel voor het reizigers- als voor het goederenverkeer. Spijtig genoeg strooide WO I roet in het eten: de doorgaande verbinding verdween, alleen de NMVB-lijn werd tot de grens heropend in 1919.
In 1932 werden 4 ritten georganiseerd tussen Eeklo en Watervliet (en omgekeerd), waarvan 2 doorgetrokken werden tot Waterland-Oudeman: dat laatste hoeft niet te verbazen, want in 1922 kwam er een aftakking uit Watervliet. Op donderdag (markt in Eeklo) en op zondag reed er 1 rit meer.
De tramlijn werd opgedoekt in 1948. In het spoorboekje van 1949 vond ik een tabel 347 Gent - Watervliet, via Kaprijke, Sleidinge en Evergem en een tabel 915 Eeklo - Watervliet - Waterland-Oudeman, met 4 ritten (5 op zondag) die uit Watervliet allemaal doorreden naar Waterland-Oudeman. Op die manier verviel de verbinding met de Nederlandse grens.

Het spoorboekje van 1961 schetst een gelijkaardig beeld: er is een tabel 252 Gent-Watervliet en een tabel 1206, ondergebracht bij de particuliere autobussen: de meeste ritten van deze tabel reden naar Sint-Margriete, slechts 2 (op zondag 3) bedienden Watervliet.
In het spoorboekje van 1972 zien we nauwelijks verbetering; tien jaar later blijft de bediening erg summier.
Komt dan de basismobiliteit: de buslijn Gent - Watervliet kreeg het lijnnummer 57, met slechts 2 volledige ritten Gent - Watervliet en 4 bijkomende ritten Gent - Sleidinge, alleen van maandag tot vrijdag. Een tweede lijn verbond Eeklo met Watervliet en Sint-Jan-in-Eremo, met 4 ritten naar Eeklo (de laatste om 13:37!) en een iets betere verbinding uit Eeklo, waar de laatste bus vertrok om 18:08. Al bij al bleef het een weinig bruikbare bedoening, tenzij voor erg specifieke doeleinden, maar dankzij de basismobiliteit kwam er een belbus (95) Meetjesland, die het handvol dorpen met Eeklo (of met elkaar) verbond.

Tegenwoordig is de bediening verder teruggevallen: er blijft alleen een lijn 631 over (Eeklo - Watervliet - Sint-Jan-in-Eremo) volledig gericht op de scholen, die dus alleen rijdt op schooldagen, met één uitzondering op donderdag, marktdag in Eeklo: die rijdt ook tijdens de schoolvakanties. De belbus heet nu flexbus en bedient de regio Gent (West).

De verbinding.

En wat we beleefden.
Sinds september wordt P 7572 met 3 duikbrillen gereden i.p.v. met 3 desiro's. Onnodig te zeggen dat zo iets ook een weerslag heeft op de bezettingsgraad van deze trein. Maar hij rijdt wel stipt en dat zal ook het geval zijn voor IC 1528 naar Brugge (en Blankenberge). Dat deze trein 5 minuten stilstaat in Brussel-Zuid helpt om de NZV-vertraging grotendeels op te vangen.

Anders dan op veel andere plaatsen, vind je in de dienstregelingen geen vermelding van het vertrekperron van bus 42. Dat je ook hier de krankzinnige borden vindt die je informeren over waar je informatie kunt vinden, helpt de zaak niet vooruit. In plaats van duidelijke lijnaanduidingen op de halteborden vind je dus het toppunt van nietszeggendheid. Hopelijk keert het gezond verstand snel terug… Ik trek dus maar naar de infokeet waar het op dit moment erg rustig is. We moeten naar perron 8; ik kan me voorstellen dat dit voor habitués moet volstaan, maar toevallige klanten hebben wat moeite met de structuur van dit busstation. Overigens vraag ik me af waar die C voor staat in de perronaanduidingen.
Deze rit van lijn 42 wordt uitgebaat door Connexxion. We krijgen te horen dat de apparatuur waarmee je biljetten of abonnementen kunt scannen ontbreekt. Veel zal De Lijn hier wel niet aan verliezen, want de meeste reizigers hebben ongetwijfeld een netabonnement voor senioren: wij twee en het tiental besjes dat zich naar het goedkope(re) Sluis begeeft. We vertrekken stipt maar vanaf de halte Beenhouwersstraat lopen we 7 minuten vertraging op, omdat de firma Verhelst met niet minder dan vier vrachtwagens uitzonderlijk vervoer op pad is. En rechts afslaan met dergelijke gedrochten is geen sinecure. Maar heel geleidelijk wordt de vertraging afgebouwd, we bereiken de halte Breskens Veerhaven zelfs op tijd.

Voor de terugrit heb ik een flexrit aangevraagd waarmee we de bus van lijn 951 van 16:31 of die van lijn 56 van 16:41 kunnen halen. Daarmee zouden we de S-trein van 17:10 moeten kunnen halen. Maar De Lijn permitteert zich een ruime marge: we krijgen een rit om 15:20 en die vertrekt zelfs nog wat vroeger. Voor je het weet kom je nog te laat in Watervliet aan. Maar het parcours was vlak en gemakkelijk door de verharding en we halen de flexbus dus toch. De chauffeur is een vriendelijke, geïnteresseerde man die tussendoor het Meetjesland aanprijst als wandelbestemming. We kunnen een volledig uur winnen, met de 56 van 15:42. Het is allemaal niet zo gezond voor iemand die graag strakke stramienen aangeboden krijgt. We stappen uit aan de Markt in Eeklo, ter ondersteuning van de plaatselijke horeca.

Zelfs met dat intermezzo hoeven we niet te wachten op de S-trein van 17:10 want om 16:51 rijdt er ook een P 8084, een typische scholierentrein die niet rijdt tijdens de vakantie. Die zou uit 2 motorwagens moeten bestaan, maar vandaag moeten we het met één stellen. Mogelijk is een ongeval in Evergem kort na de middag daar niet vreemd aan. De trein raakt dan ook aardig gevuld: de gemiddelde leeftijd moet onder de 20 liggen, want onze 73 en 75 hebben daar nauwelijks invloed op. Net voor Gent roept de tbg om dat reizigers voor Zottegem en Geraardsbergen mogen blijven zitten: deze trein vertrekt nl. als P 8966 na aankomst in Gent. Als de capaciteit al kantje boordje was tussen Eeklo en Gent, dan ziet het er voor de reizigers naar Zottegem en Geraardsbergen nog slechter uit. We nemen de aansluitende IC naar Liège, die vandaag wel in Zaventem maar niet in de Luchthaven stopt: door werken aldaar is het verkeer naar Brussels-Airport beperkt. We kijken uit naar een aansluiting van 5 minuten in Brussel-Zuid, maar we staan stil voor Brussel-Zuid en dus wordt het de volgende trein, die naar Quiévrain van 18:26, volgens de app met een bezettingsgraad van 3 rode mannetjes. Met wie hier in eerste klas zit met een tweedeklasbiljet kunnen we gemakkelijk 2 kaarttafels organiseren - makkelijk in een M7 - maar het valt te betwijfelen dat de vrijbuiters ook nog kunnen kaarten. Leep genoeg om erop te rekenen dat er toch geen tbg komt, maar niet slim genoeg om te kaarten …

De treinlectuur.
Sally ROONEY, Intermezzo. Rooney is net vandaag in het nieuws omdat ze in het UK haar boeken uit de boekhandels wil omdat ze problemen vreest door haar oproep omde Palestijnen te steunen.
Nicky LANGLEY, Malou.

😝
De Lijn laat zich nu ook al opmerken door misleidende reclame, want ik herken eerlijk gezegd hun beloftes en lofkreten niet in het dagelijkse gebruik… Neem nu die verwijzing naar omleidingen, die je als automobilist kunt vermijden door de bus te nemen. Wij zitten alweer een maand zonder bus wegens werken. Omrijden lijkt me toch iets makkelijker per auto dan extra kilometers te voet. Ze hebben dan wel weer een punt als ze het over parkeren. Ik grap wel eens dat ik nog nooit in mijn leven een parkeerplaats heb moeten zoeken…

Uitgedrukt.
een oude jongedochter: een vrouw die op latere leeftijd ongehuwd is gebleven, vaak ironisch gebruikt

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
Naar verluidt staat er voor GR 12 (Amsterdam - Brussel - Parijs) een nieuwe topogids op stapel, deze keer zonder GR 121 want die heeft ondertussen haar eigen topogids gekregen. Voor ons komt dat vandaag neer op een wijziging net voor Sautour waar de GR nu gebruik maakt van een klaarblijkelijk heropende voetweg, die stevig tegen de helling opklimt. Onze kaartjes (NGI of routeyou) geven de nieuwe route weer. We stappen van Philippeville naar Fagnolle: in Philippeville volgen we de keurig bewegwijzerde aanlooproute van het station naar de GR en in Fagnolle moeten we de TEC-halte Fagnolle Place opzoeken. Dat alles bij elkaar zorgt voor anderhalve kilometer extra. De GR zelf doet mooie Fagne-dorpen als Samart, Sautour en Roly aan, vaak langs erg aangename, al dan niet onverharde wegen. Enige vlek op het blazoen is 3 km troosteloze weg tussen het Bois de Sautour en Roly. Zoals de topogids het beschrijft: Le randonneur … condamné à ce tronçon routier… Zo voelden we het ook echt aan en dat verklaart waarschijnlijk onze eerder matige score van 15.5/20. Maar optimisten zullen opperen dat er dan toch ook veel moois te beleven moet geweest zijn en dat is ongetwijfeld het geval. Dat de TWQ toch 58% bedraagt, verklaart voor een deel die score, samen met de schattige dorpen, met grote boerderijen, kastelen en schuren.

Het weer.
Prachtig nazomerweer: 23°, nauwelijks merkbare noordenwind. Heerlijke wolkenluchten, zoals deze foto's illustreren.

Meer foto's.

Statige boerderijen met dito schuren, zoals hier in Sautour.

We naderen Fagnolle: op en top landelijkheid in dit Fagne-dorp, dat terecht behoort tot de mooiste Waalse dorpen.

De stafkaarten.
Veruit het grootste deel vind je op kaart 58/1-2 Doische uit 2019, Philippeville zelf vind je nog net gedeeltelijk op 53/5-6 uit 2015. Van beide kaarten bestaat ondertussen een nieuwe uitgave. Het wegje nabij Sautour dat nog ontbrak op uitgave 1 vind je ondertussen wel terug op uitgave 2.

Hoe we er geraakten.
We rijden voor de 3^de maal dit jaar over lijn 132 en de verbinding via La Louvière-Sud en Charleroi-Centre heeft al bewezen dat ze best bruikbaar is. Philippeville is dit keer onze bestemming van de heenreis. De terugreis is wat moeilijker: bus 156d is gedegradeerd tot een schooldienst en meer dan 2 bussen (op woensdag zelfs maar 1) heeft de TEC-Namur voor ons niet in petto. Die brengen de reiziger naar Mariembourg: vandaag is het aangewezen om uit te stappen bij de halte Mariembourg Passerelle, aan de overzijde van het station. Het is een van de voetbruggen waar de NMBS een patent lijkt op te hebben, maar die je wel snel op de perrons brengt, als je tenminste nog enigszins goed te been bent.


Een beetje geschiedenis.
Lijn 156 verbond Anor via Momignies met Mariembourg en Hastière, waar aansluiting mogelijk was op lijn 154 (Namur) -Dinant - Givet. Voor Fagnolle begon het op 30 maart 1864 toen het lijnvak Mariembourg - Doische geopend werd door de Compagnie de Chimay, die pas in 1948 zou overgenomen worden door de NMBS. Zes jaar later werd de lijn trouwens al gesloten, overname was niet altijd voordelig, ook al omdat de overgenomen lijnen op het moment van de overname al zieltogend waren.
De halte Fagnolle-Roly ging open op 1 september 1871 en werd dus gesloten op 17 oktober 1954. Voor Roly was er een heel korte heropening in de zomermaanden van 1976 en 1977, toen op lijn 132 een halte Roly werd geopend ten behoeve van de karpervissers op de vijvers van Roly. Veel karpers zullen de treinreizigers wel niet gevangen hebben, want na 2 proefjaren werd het project al stopgezet.
Zoals op zoveel andere plaatsen luidden de jaren 1950 het einde in: de verbinding die in 1892 nog terug te vinden was in een tabel (154) Paris(!) - Anor - Chimay - Hastière - Namur werd in stukken afgebouwd. In 1954 begon een bus 156a Mariembourg - Chimay - Anor te rijden, met ook een bediening van Macquenoise, maar met dien verstande dat het lijnstuk Seloignes - Macquenoise als onderdeel van een aanvullende buslijn werd beschouwd en dus voor de reiziger duurder uitviel dan de vervangingsbus. Hoe dat in de praktijk gebeurde op doorgaande bussen is niet duidelijk.
Op 2 juni 1957 viel dan ook het doek over het deel Mariembourg - Doische, wat dus ook het einde betekende voor Fagnolle-Roly. Zoals gangbaar kregen de reizigers een aantal varianten gepresenteerd en steeg het aantal bussen- lees: verdubbelde het aantal bussen - t.o.v. de verdwenen treindienst.
Dat dit niet zou blijven duren, stond in de sterren geschreven: achtereenvolgens was er de overname van de NMBS-bussen door de NMVB en de splitsing van de NMVB in de regionale vervoersmaatschappijen TEC en De Lijn. In beide gevallen ging dat gepaard met een geleidelijke, soms brutale, afbouw van de dienstverlening. In 1977 reden er op weekdagen 10, op zaterdagen 5 en op zondag 3 bussen door Fagnolle. In 1982 was dat gedaald tot respectievelijk 9 - 4 - 1, bij de invoering van IC-IR bij de NMBS - die nauwelijks invloed had op de meeste busdiensten, ondanks de mooie woorden van A. Decroo - was het bilan 8 - 4 - 1, maar toen al was het duidelijk dat de weekenddienst volledig zou verdwijnen. In 2003 reden er nog 5 bussen op weekdagen (op woensdag 3) en dan moest de grote verschrompeling van de plattelandslijnen in de entiteit Namur nog volgen: veel lijnen verdwenen zo goed als volledig, tenzij er nog wat schooldiensten overbleven, ten voordele van een betere bediening rond Namur.
De huidige toestand is op zijn zachtst lamentabel te noemen: uit Mariembourg op woensdag 2 bussen, nog één examendienst en een povere eenzaat op weekdagen. In de schoolvakantie is het nog erger: 2 bussen op woensdag (markt) en nog één bus van maandag tot vrijdag.
Als we hier vandaag in Fagnolle aankomen, weten we al dat we Fagnolle niet meer per bus kunnen bereiken om onze tocht langs GR12 eventueel verder te zetten. Het zal dan een taxi moeten worden of een 4 km extra stappen langs de RAVEL uit Mariembourg… Al is er ondertussen bewegwijzering met de eerder vermelde klevers die de verbinding met het station sieren.

De verbinding.

 * Fagnolle (Place) - **Mariembourg (Passerelle)

En wat we beleefden.
Zoals gezegd proberen we het opnieuw langs La Louvière-Sud, maar nu een uurtje later dan de vorige keren. IC 3429 heeft wat vertraging opgelopen, maar in Halle is die al ingekort tot 4 minuten. Eigenaardig genoeg gaat daar geen minuut meer af, meer: in La Louvière-Sud is de vertraging gegroeid tot 5 minuten. Met een M6 eerste klas moet je tegenwoordig wat geluk hebben: ofwel komt die pas uit een revisie en dan is die weer zo fris als bij ingebruikname, ofwel wacht het rijtuig nog op revisie en dan kan het er behoorlijk goor uitzien: vuile tapijten, verschoten zetels, graffiti aan de buitenzijde… Rijtuig 61031 behoort tot de tweede categorie.
En ook IC 908 loopt tussen La Louvière-Sud en Charleroi-Central 3 minuten vertraging op. Het ziet er trouwens al vrij snel naar uit dat ook S 3910 niet op tijd zal rijden: om een of andere reden heeft die in Yves-Gomezée bij zijn vorige rit 18 minuten vertraging opgelopen en men verwacht dat onze rit met 7 minuten vertraging zal vertrekken. Maar er gaan nog wat minuten af: we vertrekken met amper 2 minuten vertraging en in Philippeville komen we op tijd aan. Eigenaardig is wel dat men tussen Berzée en Walcourt bovenleidingspalen aan het plaatsen is, of ze lijken althans erg sterk op de normale palen. Wie meer weet, mag zich melden. Ik gok dat het wat te maken heeft met de komst van batterijtreinen, maar moet eerlijk toegeven dat ik er zelf de logica niet van zie. Er is trouwens nog een tweede eigenaardigheid: er zijn ook talrijke borden aangebracht (gewikkeld in zwart plastic, die wel op nieuwe signalisatie lijken te wijzen, maar ook hiervan snap ik de logica niet. HULP!!!

De terugreis begint dus met een korte busrit. De dag voordien had de bus geen gps-gegevens en Letecfinder kon evenmin soelaas bieden: daar leek de lijn zelfs niet te bestaan. (Daar betaal ik geen €5.00 per maand voor en zeker niet als de betaling via de USA moet gebeuren…) Maar vandaag zijn er wel gps-gegevens en het ziet er goed uit: de bus zal ons uiteindelijk 3 minuten vroeger afzetten aan de halte Passerelle en we halen P8761 met de vingers in de neusgaten. Je ziet zo de nadelen van de enkelsporige stukken op lijn 132: 3 minuten stilstand in Mariembourg, 5 in Philippeville, 9 in Walcourt en ook telkens een minuut in de stations die overdag niet bediend worden en waarvan blijkt dat ze ook slecht scoren in de tabellen van de reizigerstellingen. We komen ruimschoots op tijd in Charleroi-Central aan en maken ons al op voor een terugreis via La Louvière-Sud. Maar IC 939 maakt vanaf Tamines vertraging en uiteindelijk vertrouwen we een en ander niet, met een aansluiting van 10 minuten in La Louvière in het verschiet. Bovendien staat het laadplatform klaar, wacht een rolstoelreiziger geduldig op de trein in het gezelschap van een NMBS'er én wordt de trein in La Louvière op spoor 1 verwacht.
We nemen het zekere voor het onzekere en besluiten via Brussel te reizen en dat blijkt een prima beslissing te zijn: IC 939 arriveert met 9 minuten vertraging in La Louvière-Sud en de "aansluitende" IC 3418 vertrekt gewoon op tijd: we zouden een uur tijd verloren hebben in het grauwe La Louvière. En dus wordt het IC 4518 naar Antwerpen-Centraal die klaarstaat op perron 1. Een dame die naar eigen zeggen de eerste keer de trein neemt, komt bij ons informeren. Ze toont iets wat op een ticket lijkt, met een duidelijke aanduiding van bestemming en (eerste) klasse en ze vraagt of ze zomaar gelijk waar mag gaan zitten. Ze is duidelijk opgelucht, tot de tbg langskomt want die windt er geen doekjes om: wat ze op haar gsm toont is niet geldig als biljet. Als ik het allemaal goed begrijp, heeft iemand een biljet voor haar gekocht en de mail ter bevestiging naar haar doorgestuurd. Maar zonder NMBS-app kun je daar niet veel mee aanvangen. Ze wordt dus "geregulariseerd": ik hoop voor haar dat ze het achteraf, wanneer de rekening volgt, allemaal uitgelegd krijgt. Het is toch godgeklaagd dat iemand die te goeder trouw is tegen de lamp loopt, terwijl honderden reizigers per dag die wel bewust frauderen vrijuit kunnen gaan. We komen wel zo goed als stipt aan in Brussel-Zuid. Nu rest ons alleen nog een ritje in IC 1740 naar Halle. We prijzen ons gelukkig dat we onze reisplannen net op tijd gewijzigd hebben: anders zaten we nog vast in La Louvière-Sud…

De treinlectuur.
Stieg LARSSON, Mannen die vrouwen haten.
Nicky LANGLEY, Malou.

Als zelfs Schoubs klaagt over de gang van zaken bij De Lijn, is er maar een conclusie mogelijk: ze weet nu al dat haar contract niet verlengd wordt en dat ze opzij zal geschoven worden voor een marionet van de roofridder…

En nee, ik betoog niet, staak niet en gebruik geen AI…

Uitgedrukt.

Op daan'n kundje nie' voesj goen… Op die kun je niet voortgaan, je kunt er geen staat op maken, niet vertrouwen.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

01.09.2026
Er lijkt voor een keer geen vuiltje aan de lucht, maar in Essenbeek is men aan het (wegen)werken geslagen en dat gaat gepaard met eenrichtingsverkeer. Onze chauffeur wordt geïnterpelleerd door zijn tegenligger - die wel door de verboden richting gereden is, omdat er geen melding is geweest van een omleiding - en belooft bij aankomst van zijn rit den dispatch te verwittigen. Als we terugkeren zien we op het scherm in het station inderdaad dat 3 halten - in beide richtingen - niet bediend worden wegens onverwachte werken. Onverwacht? Ammehoela! Waar komt dan plots al dat materiaal vandaan? Het is het zoveelste voorbeeld van slechte coördinatie tussen De Lijn en het stadsbestuur. Wel een spijtige zaak voor de mensen die aan de halten Kerk, Kerkhof en De Floere staan te wachten, want de app is (voorlopig?) niet op de hoogte. Toch een positief punt: net voor hij aan de omleiding begint, vraagt de chauffeur of er iemand is voor de drie afgeschafte halten. En er is inderdaad één reiziger.

6.09.2026
Om de zoveel maanden slaat de klok van De Lijn tilt. Zo ook vandaag: de bus die om 10:07 hoort te vertrekken, staat voor 10:09 geboekt en de rest van de dag doet zich hetzelfde verschijnsel voor. Een echte catastrofe is het meestal niet, maar als het op 2 minuten aankomt, kan het wel vervelend worden. Overigens gaat het meestal maar om 1 minuut… En het duurt altijd weer een tijdje voor iemand merkt dat de computer verkeerde gegevens spuit.

Het probleem is ondertussen verklaard: men heeft de dienstregeling aangepast aan een omleiding. Het is de eerste keer dat ik dit weet te gebeuren. Overigens mijn dank voor de dame van de klantendienst die me niet met een kluitje in het riet gestuurd heeft, maar het allemaal heeft uitgezocht.

28.09.2026
Het is weer zover: vanaf vandaag tot 30 oktober moeten we een heel eind stappen voor we onze bus kunnen nemen, want er is nog maar eens een omleiding. De R55 moet altijd wel ergens rondrijden en voor ons betekent dat in dit geval minstens een extra kwartier stappen. Van de weeromstuit kunnen we nu zonder extra inspanning ook de R53 nemen…

29.09.2026
Gisteren leek het erop dat De Lijn zou experimenteren met haar pdf's van de dienstregelingen. Het zag ernaar uit dat je zou kunnen kiezen om gecombineerde dienstregelingen te downloaden, zodat je de gemeenschappelijke lijnvakken snel in hun geheel kon raadplegen. Alleen… Oeps, er ging iets mis. Vandaag is de mogelijkheid weer verdwenen en moeten de pdf's weer per lijn worden gedownload.

30.09.2026
Alleen onverbeterlijke optimisten rekenden nog op het beloofde extra budget voor De Lijn. Dat wordt nu in de besparingsdrift van de rechtse regering, waar we ook Vooruit moeten toe rekenen, met de helft verminderd.

De wandeling.
In 2020 verscheen een wandelkaart voor Viroinval en we stappen vandaag 2 wandelingen in Treignes: Matignolle (rode rechthoek) en Pré Aigret (rechthoek met groen-wit-groen). Ik leef zowat met de idee dat toeristische kaarten niet zo heel snel vernieuwd worden maar dat is buiten de waard gerekend. Regelmatig gebruiken we nog beschrijvingen van 50 jaar geleden, zonder veel problemen, maar deze kaart lijkt toch nooit echt bevredigend geweest te zijn, want in 2024 verscheen al een volgende editie bij het NGI.
Van de wandeling van Matignolle blijft misschien maar de helft van het oorspronkelijke parcours over, en eerlijk, ik denk dat de tocht er nu beter uitkomt: het begint met een stevige klim naar de noordelijke valleiflank van de Viroin en het gehucht Matignolle is mooi, zij het dat twee grote hoeven - de enige twee - in een dergelijke mate van verval geraakt zijn, dat alvast dit aangename beeld van het groepje huizen annex boerderijen, op verdwijnen staat. Ook de afdaling terug verloopt langs veel wandelvriendelijker wegen dan voordien. We quoteerden 18/20, de TWQ bedroeg 73%.
De tweede wandeling, aan de zuidkant van Treignes, is andere koek. De TWQ bedraagt 0% en de wandelaar wordt uitgenodigd voor vele kilometers asfalt, ook langs de zielloze N998, gelukkig met weinig autoverkeer, want zelfs het bekende moordstrookje ontbreekt. En waar je de N998 verlaat kun je proberen om het al drukkere autoverkeer te trotseren langs de N963. Je houdt het toch eigenlijk niet voor mogelijk dat je als wandelaar getrakteerd wordt op 5 kilometer langs hoofdwegen, zonder enige infrastructuur voor wandelaar of fietser. Voor je de N998 bereikt, moet je trouwens ook nog eens 2.5 kilometer langs een brede asfaltweg trotseren. We quoteerden 4/20, deliberatie onmogelijk. Het is dan ook te begrijpen dat de wandeling van de Pré Aigret niet meer bewegwijzerd is en ook niet meer terug te vinden is op de website van Viroinval. Maar wij moesten de kelk wel tot het bittere eind ledigen, omdat men er in 2020 nog geen graten in zag om een compleet oninteressante tocht op te nemen op de wandelkaart.
Beide wandelingen samen zijn 12.480 km lang; spijtig genoeg is de mooiste de kortste…

De Viroin, die zijn naam gaf aan de fusiegemeente Viroinval. We moesten twee keer uit de vallei stijgen - en hoe!, wat je ongetwijfeld ook ziet op de kaarten van NGI of routeyou.

Aardig gehucht Matignolle, al zijn de grote boerderijen hier in vervalmodus overgeschakeld.

Alle foto's.

Het weer.
Lekkere herfstdag, met 20°, zowat de ideale wandeltemperatuur, licht bewolkt met tijdelijk zelfs mooie altocomulus lenticularis, met 2 Bf wind uit het NO.

Altocumulus lenticularis (= lensvormig)


De stafkaarten.
58/5-6 Viroinval (2019) en 58/1-2 Doische (2019), de laatste voor nauwelijks meer dan 200m. Behoorlijk.

Hoe we er geraakten.
Treignes wordt bediend door buslijn 60/3 (Pesche) -Couvin - Mazée/Heer. De opdracht is dus vrij simpel: in Charleroi-Central geraken en daar de S-trein naar Couvin nemen. Charleroi-Sud kunnen we bereiken via La Louvière-Sud of via Brussel-Zuid. Die langs La Louvière lijkt de veiligste optie. Erg veel bruikbare bussen zijn er niet: we moeten het stellen met die van 11:15.

Voor de terugrit hebben we een bus om 16:32. Die komt aan om 17:00 in Couvin. De eerste aansluitende trein is die van… 18:06. Niet bepaald een prettig vooruitzicht, we hebben ook bij de heenrit al 52 minuten gewacht op de bus. Maar er is een alternatief dat we toch in het oog moeten houden: bus E86 vertrekt om 17:03 in Couvin en rijdt als expressbus naar Namur. De "omweg" via Namur levert ons 49 minuten tijdwinst op, als het lukt.


Een beetje geschiedenis.
De spoorlijn 132 werd al geopend in 1854, maar Treignes vond ik als station pas terug in het spoorboekje van 1908. Volgens de Inventaire des arrêts et dépendances des chemins de fer de Belgique, van R. Dumont de Chassart kwam er pas een station in 1904! (Als dat waar is, dan krioelt het op de "wiki's" van foute informatie.)Lijn 132 liep van Charleroi via Treignes naar het Franse Vireux-Molhain. De reizigersdienst zou verdwijnen op 29 september 1963, tussen Treignes en Vireux-Molhain trouwens al een klein jaar vroeger.
De vervangende busdienst vond ik voor het eerst terug in een spoorboekje van 1 oktober 1961: in tabel 931c vinden we een buslijn Chimay - Couvin - Olloy, waar een buslijn 60 doorrijdt naar Viereux-Molhain en een 61 naar Le Mesnil. Dat nummer zou jarenlang behouden blijven. Deze toestand zou eigenlijk probleemloos over de splitsing van de NMVB geheveld worden, maar vanaf 1995 wordt de ingewikkelde tabel opgesplitst in een 60/1 en een 60/2. Die 60/1 rijdt via Gonrieux tussen Chimay en Couvin; de 60/2 bedient zoals vroeger Le Mesnil of Mazée en Heer-Agimont. Nog later wordt de 60/2 opgesplitst in een 60/2 en 60/3. Die 60/2 kwijnt weg tot een school- en marktdienst naar Le Mesnil, de lijn naar Mazée en Heer-Agimont krijgt het nummer 60/3. Ik vermeld hier terloops de NMVB, omdat je van wat in wezen een vervangingslijn is, zou verwachten dat die in eerste instantie door de NMBS wordt georganiseerd.

Tegenwoordig blijft de opsplitsing bestaan, met een 60/1 Chimay - Gonrieux - Couvin, 60/2 Pesche - Couvin - Le Mesnil en 60/3 Pesche - Couvin - Mazée - Heer (en Doische).

De verbinding.

 * Couvin Gare SNCB Quai 2 - ** Treignes (Église) - *** Couvin Gare SNCB) - **** Couvin Gare SNCB Quai 8 - ***** Namur Place de la Station - Coupole

En wat we beleefden.
Er zijn van die ritten waar weinig over te zeggen valt: IC 3428 rijdt stipt; dat hij La Louvière-Sud binnensluipt en zo toch nog een minuut vertraging oploopt is, het vermelden nauwelijks waard. Ook IC 909 lijkt het goed te doen: hij vertrekt met 1 minuut vertraging in Mons. En dan verschijnt plots op het perronscherm dat hij 5 minuten vertraging heeft, even later zelfs 7 en 8, maar uiteindelijk zal hij nauwelijks 4 minuten laten optekenen. En de S-trein naar Couvin is een voorbeeld van stiptheid, tot het binnenrijden van Couvin. Tot Mariembourg delen we het kleine eersteklascoupé met twee heren die duidelijk tot de NMBS of tot Infrabel behoren, een Waal en een Vlaming. De Vlaming bedient zich van een Frans met hiaten in de vocabulaire, maar de Waal vertaalt de Vlaamse woorden probleemloos, al had hij veel moeite met warmtepomp.

Het busstation van Couvin is een mooi voorbeeld van hoe het eigenlijk overal zou moeten zijn. Er zijn veel grote handelszaken type Lidl, maar het autoverkeer en de ruime parking zijn volledig afgescheiden van het busstation. We hebben enkele medereizigers die vermoedelijk al om 9:00 zijn aangekomen en na hun inkopen nog een zee van tijd hebben. OV-gebruikers moeten zich aanpassen, iets wat automobilisten spijtig genoeg niet kunnen. De bus heeft een scherm met halte-aankondiging, maar twee halten ver stuikt het systeem al in elkaar: het blijft hangen bij Couvin Saint-Joseph en later zijn er alleen nog puntjes te zien. In Treignes worden de feesten van volgend weekend voorbereid, ter ere van Toine Culot, de plaatselijke fictieve volksheld, ontsproten aan het literaire brein van Arthur Masson.

Het is bang afwachten hoe de terugreis zal verlopen. De bus pikt ons een minuutje te vroeg op, maar onderweg komt en gaat de minuut voorsprong die we wel nodig zullen hebben om de expressbus te halen. Ook nu maken meer dan verwacht reizigers gebruik van deze bus maar gelukkig zit er wat reserve in de dienstregeling: we komen 3 minuten vroeger aan dan voorzien. Aan de halte van bus E86 (perron 8) staan nog wat reizigers en dus halen we de aansluiting gemakkelijk. Zowel de bus uit Treignes als die naar Namur heeft een verbeterd comfortniveau. In de eerste heeft men maximaal veel zitjes proberen te voorzien, misschien zelfs te veel voor een gewone lijnbus, de tweede is een ideale bus. We komen drie minuten vroeger dan voorzien in Namur aan, aan de halte Place de la Station Coupole.

We halen gemakkelijk IC 2539 naar de Luchthaven. De rit verloopt vlekkeloos en we halen de S-trein naar Halle (en Geraardsbergen). Er zijn van die dagen dat alles lukt, zelfs aansluitingen die niet eens op papier bestaan… Overigens laat de NMBS-site en app tegenwoordig verstek gaan als je verbindingen opzoekt met TEC-bussen. De TEC kan je wel nog een volledige verbinding met bus en trein voorschotelen. Al zou die ons aanraden in Philippeville over te stappen op de 451 naar Charleroi. Maar het is zo al ingewikkeld genoeg…

De treinlectuur.
Stieg LARSSON, Mannen die vrouwen haten. In 2004 een ware hype en dus las ik het boek toen niet. Maar ik moet het enkele jaren geleden uit zo een geïmproviseerd boekenkastje meegenomen hebben en nu is het tijd om eraan te beginnen.

Nicky LANGLEY, Malou.

Dat Clouseau volgend jaar optreedt in het Koning Boudewijnstadion is nog lang niet zeker. Naar verluidt willen de gebroeders Wauters dat het stadion eerst een andere naam krijgt: Clouseaustadion. En anders laten ze het afbreken, al zal daarvoor de hulp van de fans nodig zijn.

Uitgedrukt.

'ne snebber:letterlijk mond, maar meestal negatief; bij uitbreiding iemand die snauwend, vinnig of bits spreekt. Met dank aan Lode Pletinckx, auteur van Woordenboek van het Asses. Dat verscheen in 2003 en toen mocht je nog insinueren dat het meestal toegepast werd op vrouwen.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
De topogids die ons vandaag aanzet tot enige gezonde lichaamsbeweging is die van GR 571 met de ronkende titel Tour des Vallées des Légendes Amblève - Salm - Lienne. Hier zit ook een stukje geschiedenis in: GR 571 ontstond uit de samenvoeging van GR 571 (Amblève), GR 572 (Salm) en GR 578 (Lienne), drie GR's die de valleien van de vermelde rivieren volgden. Met GR 571 is een eind gekomen aan die drie lineaire GR's, waaruit een lusvormige GRP (met de P van Pays) is ontstaan.
Wij stappen vandaag van Chevron naar Targnon, allebei deelgemeenten of gehuchten van Stoumont: langs de GR is dat 12.31 km, waarvan 51% onverhard. Dat laatste verbaast ons wel, want het leek meer. Dat de zwaarste stukken ook onverhard waren zal wel niet vreemd zijn aan onze indruk. Want bepaalde delen stijgen toch behoorlijk sterk, zoals van de grafieken van de kaarten van NGI (topomapviewer) of routeyou ongetwijfeld af te lezen valt. Toch staat dit deel van deze GR als een huis en we quoteerden dan ook 18/20. Ik denk dat de foto's kunnen getuigen hoe mooi en afwisselend deze GR-tocht wel was!

voorbij Chevron

Le Rouge Thier

Het weer.
Licht bewolkt, erg warm (27° - thuis is het zelfs even 30.3° geweest), licht tot half bewolkt en een matige maar toch aangename wind.


De stafkaarten.
49/7-8 Stoumont (2020) - behoorlijk correct.

Hoe we er geraakten.
We doen nu eenmaal niet gemakkelijk toegevingen als het om OV gaat - als je wil, vind je altijd wel een reden om niet met trein en bus te reizen, zoals de meerderheid van de bevolking - maar vandaag leidt dat toch tot een redelijk absurde situatie. Even absurd als de dienstregeling van lijn 265 Aywaille - Lierneux - Verleumont. Toen we het vorige schuifje GR 571 afsloten, konden we even na halfzeven de bus nemen uit Chevron Neufmoulin naar Aywaille, maar denk nu vooral niet dat je het vervolg kunt aanvatten bij deze halte. De eerste bus van lijn 265 vertrekt om 12:10 aan Aywaille Station en brengt je naar Chevron Monument, op een kleine 3 kilometer van Neufmoulin. (Dat zou de woensdagbus van 13:00 wel gedaan hebben, maar dan zouden we pas tegen 14:00 aan de wandeling kunnen beginnen.) Dus konden we kiezen tussen 1. het deel tussen Neufmoulin en Monument laten vallen en als we deze GR ooit beëindigen moeten toegeven dat we ze niet helemaal hebben afgestapt of 2. het deel Monument - Neufmoulin 2 keer afleggen. We kozen voor dat laatste, de macht van de absurditeit. Op de kaartjes werd die verre aanloop naar Neufmoulin niet mee opgenomen, maar wij stapten dus wel meer dan 15 kilometer…
Dan leek de treinreis naar Aywaille en 's avonds uit Trois-Ponts wel een stuk eenvoudiger, al heb ik de aansluiting in Liège-Guillemins naar de IC naar Luxemburg nooit echt vertrouwd. Maar laat nu precies IC 408 zijn die ons wat ademruimte zou kunnen geven die IC zijn die beperkt is tot Leuven.
Voor de terugreis uit Targnon kunnen we via Trois-Ponts of Aywaille reizen. De bus naar Aywaille konden we niet halen en dus reden we eerst even van huis weg in de richting van Trois-Ponts. Maar op papier zou de treinreis terug moeten lukken, met dezelfde bedenking dat de aansluiting in Liège verre van zeker is.


Een beetje geschiedenis.
In essentie komt de busverbinding hier neer op de bediening van de vallei van de Amblève, al waren de eerste pogingen blijkbaar eerder geïnspireerd door de bediening van een sanatorium (Bourgoumont) en een preventorium (Stoumont). Tbc was nog niet onder controle: lijn 246 verbond Verviers met Spa en twee keer op zondag ook met Stoumont via Bourgoumont.
Halfweg de jaren 1950 kwamen er dan bedieningen met een meer toeristisch karakter: zo was er op een bepaald moment een busdienst Verviers - Trois-Ponts (R2467) en later Liège - Vielsalm, met 2 ritten (op R7 3!) die het volledige traject aflegden. Het duurde tot juni 1958 voor lijn 42a met dat nummer in het spoorboekje verscheen: de bus, die nog steeds uit Liège vertrok, werd - getuige het lijnnummer - nu echt beschouwd als een vervangingslijn voor de inderdaad niet rijkelijk bediende stoptreindienst tussen Rivage en Gouvy. Al snel werd de bediening van Liège gereduceerd tot 1 rit per dag: de bussen vertrokken voortaan uit Esneux, Poulseur of Comblain-au-Pont.
Later werd de lijn opgesplitst in een 42a/1 en een 42a/2 met als eind- of beginpunt Trois-Ponts. Het deel dat ons vandaag aanbelangt was 42a/1 Comblain-au-Pont - Trois-Ponts.
Tot 2015 was de busdienst niet zo erg gestoffeerd: toen werd de lijn vernummerd naar 142 en kreeg ze ook de gecadanceerde dienstregeling die ze vandaag nog altijd heeft, althans wat het gedeelte Aywaille - Trois-Ponts betreft. Voorbij Trois-Ponts naar Vielsalm en Gouvy is er geen gecadanceerde uurdienst meer.
Mooi meegenomen is dat lijn 142 zowel in Aywaille als Trois-Ponts aanvaardbare aansluitingen heeft met de IC Liège - Luxemburg. Dat verguldt enigszins de pil van de afschaffing van de meeste halten langs lijn 42 bij de invoering van IC-IR: Martinrive, Nonceveux, Lorcé-Chevron, Stoumont, La Gleize en Coo moesten er allemaal aan geloven. Remouchamps kreeg nog enkele jaren respijt: het station lag echter iets te ver van de grotten om succes te hebben en werd na enkele jaren ingeruild voor Coo.

Ik weet niet of iemand er iets aan heeft, maar we kwamen wel eerder in Targnon terecht. Een overzichtje:

De verbinding.

 *Aywaille Gare SNCB - **Chevron Monument - ***Stoumont (Targnon) - ****Trois-Ponts Gare SNCB

En wat we beleefden.
Ook rond dit moment van de dag hebben we de keuze uit 3 directe treinen naar Brussel-Zuid, waar we de IC naar Eupen kunnen nemen. Het wordt de eerste: de IC naar Turnhout. En dan wordt het uitkijken naar hoe IC 508 het doet: tja, als je zelfs zonder vertraging door de NZV geraakt, lijkt de toekomst fleurig, maar net voor Ans gaat het plots een stuk trager, we staan zelfs zo goed als volledig stil. Toch blijft de vertraging beperkt tot 2 minuten. De IC uit Luxemburg is aangekomen met 2 desiro's, maar daar blijft er een van achter in Liège. En die zit zo goed als vol met een jeugdige groep, waar we behalve achtergrondrumoer weinig last van hebben. Alleen in Rivage willen 5 van hen ook wel eens eerste klas proberen, maar die worden teruggefloten door een groepslid van dezelfde leeftijd.
In Aywaille kennen we ondertussen het café op de hoek van de "Place" en we hebben ruimschoots de tijd voor een koffie. Dat is altijd meegenomen, we kunnen ook nog terug naar het station, alhoewel dat strikt genomen niet nodig is: de bus bedient ook de halte Aywaille Place. Enkele minuten voor vertrek komt de bus al aan de halte Gare SNCB en we zijn niet de enige reizigers. Ik verbaas me er altijd over dat bussen die volgens de meest onwaarschijnlijke dienstregeling rijden toch nog een weliswaar beperkt clientèle hebben. Zelfs bij de halte Chevron Monument hebben we nog één medereiziger. De eerstvolgende bus aan die halte vertrekt morgen, om 12:35. De bus die wij genomen hebben is inderdaad de enige bus die de halte bedient…

Voor de terugreis hangt het er wat vanaf om hoe laat we de halte Targnon bereiken. Het wordt een busrit naar Trois-Ponts, waar we de IC naar Liège van 18:02 kunnen nemen, net buiten de spits dus, maar door de maximumprijs maakt dit niets uit. Twee desiro's rijden net niet leeg, maar toch komt een onverlaat van wie de telefoon blijkbaar vastgegroeid is aan zijn hand in eerste zitten. De tbg maant hem aan om toch maar te verhuizen en dat gebeurt bijzonder aarzelend, nadat de tbg nog even het verschil tussen een 2 en een 1 heeft onderwezen. De trein rijdt de hele weg met één minuut vertraging en als het daarbij blijft, zal de aansluiting naar Brussel wel meevallen. Ik merk zelfs dat de IC naar Oostende op perron 4 komt en in al mijn naïviteit denk ik even dat men eindelijk heeft ingezien dat men beide treinen - gezien de korte aansluitingstijd - maar beter op hetzelfde perron kan "ontvangen". Als de trein tussen Angleur en Liège volledig stilstaat en uiteindelijk met 4 minuten vertraging zijn eindstation bereikt, mag het een geluk heten dat ook IC 541 vlak voor Liège is stilgevallen. Maar er is meer aan de hand. Op perron 4 staat een leeg stel uit Aachen, dat pas na vele minuten het spoor vrij maakt voor de IC naar Oostende, die uiteindelijk met 9 minuten uit de Vurige Stede zal vertrekken. Zo lang heeft die trein stilgestaan voor Liège… En dus komt nu weer onze aansluiting in Brussel-Noord in het gedrang, maar dat probleem lost zichzelf op in Leuven: door een technisch defect dat door de treinbestuurder zal moeten worden opgelost, vertrekken we daar met 16 minuten vertraging. Overigens heeft IC 1941 zelf ook een kwartier vertraging, maar uiteindelijk nemen we IC 1741 naar Saint-Ghislain, die met "maar" 3 minuten in Halle aankomt, dus amper 14 minuten later dan ons oorspronkelijk voorziene aankomstuur. Het is echt al een tijdje geleden dat het nog zo chaotisch verliep. En achteraf bekeken liep het niet fout in Liège-Guillemins met de aansluiting naar en van Luxemburg. Want dat was vandaag echt wel onze voornaamste bekommernis.

De treinlectuur.
Heinrich BÖLL, Der Zug war pünktlich.
Nicky LANGLEY, Malou.

En maar zeuren over de begroting(en), terwijl de oplossing voor de hand ligt: herfederaliseer alles: zo kun je miljarden besparen op politici en op politiek personeel en alles zal nog beter draaien ook, zoals voor al de staatshervormingen.

Uitgedrukt.

ik kan alle toeln, b'alve betoeln. Spreekt wel voor zichzelf zeker: ik ken alle talen , behalve betalen.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
In 2001 verscheen Nieuw groot wandelboek Vlaanderen, een samenwerking tussen Vakantiegenoegens en Margit Sarbogardi, met 100 lusvormige tochten langs de mooiste wandelpaden van Vlaanderen. We zochten voor vandaag in ons programma 2026 een aardig tussendoortje en vonden een wandeling in Bekkerzeel, landelijke rust bij de grootstad. Het is een korte tocht van 7.130 km met een behoorlijk TWQ van 56%, de 2 keer 500 m van aanloop en einde inbegrepen. Zonder die km zou het TWQ op 65% liggen. Door een kleine aanpassing van het traject dat in het boekje stond, is die TWQ nog iets toegenomen. We volgen inderdaad heel veel veld- en voetwegen, in een heuvelachtige streek, die haar agrarisch karakter grotendeels heeft behouden. Topklasse, hoor ik iemand vragen? Ja, op voorwaarde dat je een stuk van de wandeling loopt met dopjes in de oren, want de E40 is soms akelig dichtbij: ik mat op een bepaald moment 75 dB. Je hoort het niet, maar je kunt het wel vermoeden als je de kaartjes (NGI of routeyou) bekijkt. Maar we quoteerden toch 14.5/20.

De foto's.

De Kerselaarweg. Gelukkig hoor je de E40 niet.

Heuvelachtig was het wel.

Het weer.
Licht bewolkt en geleidelijk warmer en warmer, tot 25° en meer.


De stafkaarten.
31/1-2 Dilbeek (2020) - voor het gevolgde traject erg bruikbaar.

Hoe we er geraakten.
Met lijn 216 kunnen we weinig aanvangen, want dat is de combinatie van een markt- en schooldienst. Dus wordt het zoeken hoe we vanaf de N9 het best kunnen aansluiten op het parcours uit de wandelgids. Dan lijkt de halte Asse Kruiskouterbaan best mee te vallen en daar passeert lijn R14 Brussel-Noord - Asse - Aalst met een frequentie van een bus om de 7 à 8 minuten. Uit Brussel-Noord vertrekt de bus om het kwartier, uit Simonis ook om het kwartier, maar zo dat voorbij Simonis een frequentie van een bus om de 7 of 8 minuten ontstaat. Wij geven er de voorkeur aan om uit Brussel-Noord te vertrekken (en aan te komen).
Er doet zich al enkele dagen iets heel eigenaardigs voor bij De Lijn: hun klok loopt fout en dat vermoedelijk in heel Vlaanderen: bussen die bijvoorbeeld om 9:07 gepland staan krijgen plots een theoretisch doortochtuur van 9:09. En nee, dat betekent niet dat de bus 2 minuten vertraging heeft, want het probleem doet zich de hele dag voor. Wel zie je dat een bus die toevallig echt om 9:07 komt, zogezegd 2 minuten te vroeg rijdt. Ik heb het probleem vandaag bij de klantendienst aangekaart, maar ik betwijfel sterk dat de operator begreep wat het probleem is. Het is trouwens niet de eerste keer dat dit gebeurt maar wel de eerste keer dat de decalage 2 minuten bedraagt.

Een beetje geschiedenis.
Bekkerzeel heeft eigenlijk nooit echt OV gekend: het was altijd aangewezen op de tram- of buslijnen die de N9 Brussel - Asse - Aalst volgden. (Enige uitzondering was een marktbus 216.)
We kunnen er ons over verbazen dat het tot het eind van de jaren 1930 duurde voor een geëlektrificeerde tramlijn Brussel met Asse (en Aalst) verbond. Die kreeg meteen een halfuurdienst, ook op zondag. De tramlijn werd opgedoekt in 1970. Bus A^L nam de rol over.
Met de basismobiliteit werden "nieuwe" lijnen ingevoerd: 212 snelbus Brussel - Aalst, 213 Brussel - Ternat - Teralfene - Aalst en 214 Brussel - Asse - Aalter.
Het is die laatste lijn die met de komst van de basisbereikbaarheid ging behoren tot het basisnet. Ze is hernoemd tot R14, de bussen vertrekken om de beurt in Simonis of Brussel-Noord, wat tot een voor De Lijn ongekende frequentie leidt. Vertrammen, zou ik zeggen…

Een weetje: de lijn heeft wat met het getal 14: als ik tot de jaren 1950 terugga, vind ik de lijn terug onder tabel 514, later verschijnt het nummer 214 en nu is het R14. Hetzelfde geldt trouwens voor een aantal lijnen in het Brusselse.

De verbinding.

 * Asse Kruiskouterbaan

En wat we beleefden.
In Aarschot wordt aan zowat alles gewerkt wat met treinen te maken heeft en IC 1708 rijdt uitzonderlijk tot Leuven. Voorts is het een probleemloze rit, al rijden we een tijd op het tegenspoor van lijn 96.We arriveren in Brussel-Noord met 5 minuten vertraging. Dat is eigenlijk nog vroeger dan gepland, want we hadden onze zinnen gezet op IC 1908. We hoopten al een vroegere bus te kunnen nemen, maar De Lijn laat eens te meer verstek gaan: de bus is afgeschaft en dus hebben we geen minuut gewonnen.

Een gelede Citea pikt ons op aan de instaphalte en naarmate de rit vordert komt de bezetting hoger en hoger te liggen. We beginnen meteen met een omleiding, maar het is niet die omleiding die voor 6 minuten vertraging zorgt. Als de verkeerslichten hier toevallig in een NVA-vrije samenleving zouden afgestemd worden op het OV, zou de bus vermoedelijk gewoon op tijd kunnen rijden. Overigens zijn er wel vroegere ministers van mobiliteit geweest die de koe evenmin bij de horens gevat hebben.

De terugrit gebeurt ook met een gelede Citea en naarmate we Brussel naderen, loopt die aardig vol, met instappende en/of uitstappende reizigers aan zo goed als elke halte. Toch komen we op tijd in Brussel-Noord aan.

We laten de S-trein rijden en nemen IC 1935, twee Deense neuzen. In Brussel-Zuid stappen nogal wat NMBS-lui op die net hun ochtendshift beëindigd hebben.

De treinlectuur.
Gezien de korte ritten gingen er geen boeken mee.

PISA valt weer danig tegen. Maar stilaan wordt de test zelf in vraag gesteld in pers en politiek. Zo leiden ze handig de aandacht af van de teleurstellende resultaten. Gekende truc…

Uitgedrukt.
de platt(e)(n) uithangen: proberen met vleierij zijn doel te bereiken, zich onderdanig voordoen

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.