Berichten van 1 februari 2026 tot 28 februari 2026

De wandeling.
We volgen vandaag een tweede traject van de Martinusroute, tussen Schoten en Antwerpen, en dat zou volledig samenlopen met de westelijke tak van GR12. En dus dachten we: twee vliegen in één klap, dat kan alleen maar een succes worden. Spijtig genoeg werd het misschien wel het meest nutteloze en vervelende stuk GR dat we in onze lange wandelcarrière hebben gevolgd. Natuurlijk werd een poging ondernomen om parkjes in Schoten en Merksem aaneen te rijgen, maar wat daar tussen ligt is van zeer slechte kwaliteit. Dankzij de parkjes - want meer zijn ze niet - scoren we toch nog een TWQ van 17%, maar het is tekenend dat de stukjes onverhard gemiddeld maar 287m lang zijn. En alsof dat nog niet voldoende reden was tot ergernis, werden we ook nog geconfronteerd met een zeer onvolledige bewegwijzering, die dringend aan controle toe is. Ik denk dat ik op wel 7 punten mapy.com heb geraadpleegd, dat gelukkig de route op voortreffelijke wijze weergaf. We hebben het raden naar hoe lang het al geleden is dat de bewegwijzering hier nog gecontroleerd is, maar de hiaten zijn van die aard dat ze allemaal niet door recent vandalisme te verklaren zijn. Spijtig, we quoteerden 5/20, omdat de parkjes toch nog af en toe voor wat wandelgenot konden zorgen. Ik heb voor maar één kaartje gezorgd.

Foto's.

Het weer.
Een eerste vroege lentedag, met temperaturen rond 20°, de eerste keer in hemdsmouwen dit jaar! Nauwelijks wolken en een weinig storende wind.


De stafkaarten.
15/3-4 Antwerpen (2018) - eigenlijk niet echt bruikbaar in het verstedelijkte milieu.

Hoe we er geraakten.
Schoten konden we bereiken met bus 61 en 62, beide vanaf het Rooseveltplein. Halle - Antwerpen was niet meer dan een klusje. Voor de terugrit stapten we bewust van het eindpunt (Het Steen) naar het Centraal Station.

Een beetje geschiedenis.
Over de spoorwegkathedraal die het Centraal station van Antwerpen nog altijd is, kun je voldoende vinden op het internet.

De verbinding.

* Antwerpen Roosevelt C4
** Schoten Kasteeldreef

En wat we beleefden.
We kwamen eigenlijk voor IC 1708, maar waren vroeg genoeg in Halle om IC 3408 te nemen. Het is niet bepaald onze favoriete trein omdat die echt vaak in een gehalveerde samenstelling rijdt, maar vandaag zijn 2 vierledige stellen present. Het vergroot de overstaptijd in Brussel-Zuid. De aangekondigde positie van eerste klas klopt niet.
IC 2008 brengt ons probleemloos naar Antwerpen-Centraal.

Het Rooseveltplein ligt dan wel een tiental minuten van het station, je wordt niet geconfronteerd met de doolhof waarin je terecht komt als je de tram wil nemen. Op perron C4 staat onze bus al klaar. Het is opvallend hoe de bus geleidelijk volloopt; de vele kinderwagens van allerlei slag vereenvoudigen er de zaak niet op, maar blijkbaar is het de gewone gang van zaken op deze lijn.

Voor de terugreis zullen we op het eerste gezicht geluk hebben: we zijn nog op tijd voor IC 4537 die uit Antwerpen-Centraal vertrekt om 15:54 en ons dus nog net toelaat om van het daluur te profiteren. Maar dat is zonder de defecte app van de NMBS gerekend: vijf pogingen onderneem ik om een biljet aan te kopen, maar telkens loopt het bij de betaling mis. De tbg - Nederlands onkundig - begrijpt het probleem en legt ons prompt een regularisering voor, natuurlijk zonder toeslag, maar wel tegen het spitstarief. Het verschil is niet onoverkomelijk (€3.60 voor ons tweeën); volgens haar bepaalt het moment waarop zij de biljetten uitreikt of we al dan niet van het daluur kunnen genieten.
Van Brussel-Noord naar Halle sporen we met S 8572 (eigenlijk een P-trein, vind ik, maar wie ben ik?). In Brussel-Centraal vertrekken we nog stipt, maar er wordt al voorspeld dat we met 3 minuten vertraging in Brussel-Zuid zullen aankomen. Dat klopt ook nog, al zullen we uiteindelijk met 6 minuten vertraging vertrekken en met 8 minuten in Halle aankomen.

Een telefoontje naar de klantendienst levert niet meer op dan een verwijzing naar de website om het teveel betaalde bedrag terug te vragen, maar ja, de FAQ's - wat een uitvinding - leveren geen oplossing voor het probleem. 's Anderendaags probeer ik het via whatsapp en ik krijg binnen de kortste keren een link naar de correcte pagina op de website - die ik anders nooit zou gevonden hebben! - en nog enkele tips om de aanvraag vlot te laten verwerken. Ik ben nu benieuwd wat de reactie zal zijn, al kan dat wel een tijdje duren…

De treinlectuur.
Koen PEETERS, Georges.
Honoré de BALZAC, Vader Goriot

In het boek Genesis (18, 20-33) vind je het ontroerende verhaal van Abraham die er bij de Heer voor pleit om de stad Sodom niet te verwoesten als er nog vijftig rechtvaardigen te vinden zijn. En God geeft toe: als Ik er vijftig vind, zal ik de stad niet verwoesten. Maar Abraham is er niet gerust in, en verlaagt geleidelijk het aantal rechtvaardigen (naar 45, 40, 30, 20, 10).
Toegepast op De Lijn, stel dat we er geen acht per bus vinden, maar zeven, zes, vijf, vier... Maar AdRoofridder is natuurlijk God niet (al zal ze dat wel van zichzelf denken) en van de barmhartigheid die God betoont is ze zichtbaar vies en dus gaat ze onverbiddelijk door…

Uitgedrukt.

Met de leer uitgaan… De leer is hier uiteraard de ladder - de uitdrukking betekent zoveel als: op dieventocht gaan en de ladder moet natuurlijk dienen om binnen te breken.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
Een van de jongste GR's in Vlaanderen is de Streek-GR Groene Gordel. De topogids vermeldt een eerste druk van 2024, maar dat is geschiedenisvervalsing: zijn we daar in de voorbije jaren niet al te vaak mee geconfronteerd? Zelf waren we nog min of meer betrokken bij de eerste uitgave van zo een 14-tal jaren geleden toen we vrij onverwachts maar graag mochten instaan voor de bewegwijzering van het deel Halle (Alsput) - Groenendaal. Maar ik vermoed dat er kort daarop een soort paleisrevolutie bij de GR Vlaams-Brabant heeft plaatsgevonden, want er verdwenen bekende namen en er kwamen onbekende nieuwe in de plaats. Zelf gaven we het na enkele jaren op: een piraat verknoeide ons zorgvuldige en bewust bescheiden werk in het Zoniënwoud maar meer nog verdween de hartelijkheid in de contacten met de Brabantse afdeling. Misschien staan we daardoor vandaag eerder kritisch tegenover het nieuwe traject - overigens is een flink stuk van het oorspronkelijke overeind gebleven. Tussen het station van Halle en dat van Groenendaal liggen er 20.620 km. De aanpassingen zouden verbeteringen moeten zijn (en dat zijn ze soms ook, in het Krabos annex Zavelput, in het gebruik van andere dreven in het Zoniënwoud). Maar soms vervangen nieuwigheden de oude toestand zonder echte verbetering: ik ken de streek vrij goed en ik zie zo waar men kansen voor een echte verbetering heeft laten liggen: het park in Rode is bijvoorbeeld verschrikkelijk, met zicht op appartementen en over brede stroken beton. Maar kom, het geheel voldoet zeker wel, getuige onze score van 16/20. De TWQ bedraagt 59% en dat is niet mis in de verkavelde rand. Uiteraard speelt het Zoniënwoud een niet te miskennen rol in score en TWQ.

Nog even dit: vermoedelijk tot eind maart 2026 mag je tegen het einde van de tocht de bewegwijzering niet volgen. Het is tekenend voor deze tijd dat de gpx wel aangepast is, de bewegwijzering ter plaatse niet. Nochtans is de regel nog altijd dat de bewegwijzering ter plaatse voorrang heeft… Dat ze niet altijd even logisch is, bewijst een foto van deze reeks. Dat is wel een extreem geval, maar op andere plaatsen lijkt het toch ook niet altijd eenduidig. Wij gingen vroeger op pad met verf en kwast en die enkele aanduidingen die we nog aantroffen - bijna allemaal in goede staat - waren ongetwijfeld van onze hand (of van de piraat in het bos…). Stickers hadden we mee als ondersteuning waar nodig. Tegenwoordig worden alleen nog stickers gebruikt: dat heeft heel wat nadelen: ze komen makkelijk los (tientallen hebben we er gezien onderweg met gekrulde zijvlakken, ze zijn gemakkelijk te saboteren en je kunt ze lang niet op alle materialen gebruiken. Dat laatste leidt ertoe dat de sticker te vroeg of te laat aangebracht wordt, bij gebrek aan deugdelijke ondergrond. Een streepje verf zou dat allemaal oplossen. En wij hebben de omleidingsroute gevolgd: zie kaart NGI en kaart routeyou.

En nog dit: toen de GR pas aangepast was, nam men met name in Halle de oude bewegwijzering niet weg. Ik meldde dat aan het secretariaat en kreeg te lezen dat men wachtte op beter weer. Nu, 2 jaar later, hangen de stickers nog altijd her en der in het Halse en dat is bijzonder verwarrend.

De Molenbeek, hier tussen Dworp en Alsemberg.

Een van de vele vijvers in Sint-Genesius-Rode.

Het weer.
Het begon somber met de zon die nog een laag cirrostratus weg moest warmen, maar plots werd het mooi: licht bewolkt, niet te fris (7°) maar wel met een matige oostenwind, die we er liever niet bij hadden gehad.


De stafkaarten.
31/5-6 Halle (2020) - 39/1-2 Tubize (2021) - Ukkel (2020)

Hoe we er geraakten.
Eigenlijk passeert de GR voor onze voordeur, maar we busten toch naar Halle om daar het vertrekpunt uit de topogids op te zoeken. Voor de terugrit waren er uiteraard de S-treinen tussen Ottignies en Brussel, met scherpe aansluitingen in Etterbeek.


Een beetje geschiedenis.
Alle informatie over het station van Groenendaal vind je hier. Ik zou er zelf niets aan kunnen toevoegen. Het is altijd al een indrukwekkend gebouw geweest dat men spijtig genoeg nog altijd laat verkommeren. En die aansluiting met de hippodroom van Groenendaal was 1 km lang en stond geboekstaafd als lijn 161B. De refertesnelheid was 40 km/u. Ik herinner me vooral de wissel waarmee van de lijn 161 afgetakt werd - in de bocht - en die waarschijnlijk niet echt geschikt was om tegen 130 km/u (de refertesnelheid van lijn 161) bereden te worden, want de schokken waren toch wel bedenkelijk.

De verbinding.

 *Essenbeek 's Hertogenbos

En wat we beleefden.
Dat het allemaal vierkant draait bij De Lijn wordt nog maar eens bewezen bij de heenrit. Haltelink, Buzz en de app van De Lijn geven dezelfde info: eerst op tijd, dan 2 minuten te laat en uiteindelijk zelfs 5 minuten te laat. We staan nog maar net aan de halte als de bus al aankomt: 7 minuten te vroeg en het busnummer geeft uitsluitsel: dit is niet de vorige bus, maar wel de bus die we voorzien hadden. Dat hij 7 minuten te vroeg rijdt is al erg genoeg - zie de berichtgeving in de kranten van de voorbije dagen - maar dat de informatie compleet fout is, is zo mogelijk nog erger.

De terugreis begint met een zoektocht naar de ingang van het station van Groenendaal. Op hgbtf is er net een stevige discussie aan de gang over de zin van toegangspoortjes in de stations, maar dat is hier niet nodig. Voor je de toegang gevonden hebt, is de drang tot het uithalen van allerlei streken al lang voorbij. Wij missen in elk geval ei zo na onze trein, die gelukkig met 1 minuut vertraging rijdt. We kunnen nog net instappen in het allerlaatste rijtuig van de trein die uit twee desiro's bestaat. Dat we helemaal achteraan zitten komt ons mogelijk nog slecht uit in Etterbeek, met de beklimming en de afdaling van 2 trappen en een krappe aansluiting in het verschiet. Als enige medereizigers in de eersteklasfdeling hebben we twee ouderen (zoals wij dus) en je ziet haar denken: "Wat komen die hier doen?" De rollen omgekeerd, oh ironie. De rit verloopt wel vlot en we komen tegelijk met de S-trein naar Geraardsbergen op perron 4 aan. Ook deze trein rijdt stipt en we komen zelfs iets te vroeg in Halle aan.

En het lot lijkt ons vandaag gunstig: we hadden ons al voorbereid op een dik half uur overstaptijd, maar plots komt er toch een R55 met een achttal minuten vertraging. Te allen tijde je ogen openhouden, één van de motto's van de OV-gebruiker. Dat is niet wat de buschauffeur doet, want die verslikt zich in een van de omleidingen die hier in de krokusvakantie welig tieren. Als hij 3 reizigers lost bij de halte Essenbeek Kasteelstraat zien we die op hun stappen terugkeren, in de richting van de ten onrechte overgeslagen halten. Hoe vaak loopt het eigenlijk verkeerd bij De Lijn met die omleidingen? En zouden die reizigers ook tevreden zijn over hun laatste rit? Want dat is natuurlijk de truc met die reizigersenquêtes: er wordt uitdrukkelijk gevraagd naar je ervaring met de laatste rit, maar die is veelal positief en als je dat dan waarheidsgetrouw invult, kom je natuurlijk aan hoge scores. Je zou een verschillend beeld krijgen als de vraag zou zijn: hoe dikwijls liep het in de voorbije maand fout. Maar je kunt van de busreizigers natuurlijk niet verwachten dat die alles noteren, zoals ik…

De treinlectuur.
Dorothy L.SAYERS, Clouds of witness. Uit 1926, met in de hoofdrol Lord Peter Wimsey, die zijn broer van de galg moet redden.
Honoré de BALZAC, Vader Goriot.

80% van de reizigers van De Lijn is tevreden over hun (laatste) rit. Worden die gedrogeerd voor ze instappen? Of gaat er een heimelijke kracht uit van de ontwaarders… als die werken. Mooie complottheorie…

Uitgedrukt.

Bêter benejen as beklougd. Beter benijd dan beklaagd. 

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
Het lijkt een prima initiatief als het Davidsfonds in 2013 een wandelbox uitgeeft met als titel De mooiste dorpen van toen - 40 landelijke bestemmingen met een verhaal. Zo komen wij vandaag in Duras terecht, deelgemeente van Sint-Truiden, voor ons een redelijk onbekend terrein. Twee kastelen, een watermolen, twee dreven: het volstaat allemaal niet om de wandeling op een aanvaardbaar niveau te krijgen; daar zijn de kilometers over beton echt te lang en te saai voor. De TWQ ligt duizelingwekkend diep met 4% van de 9.42 km lange wandeling. We kwamen met onze quotering niet verder dan 5/20. Die 4 % TWQ komt dan nog helemaal op het conto van een korte dreef die ook nog eens privé is, maar volgens het wandelplan worden wandelaars oogluikend toegelaten…

Kaart NGI en kaart routeyou.

Het kasteel van Duras.

Metsterenmolen.

Meer foto's.

Het weer.
Zwaar bewolkt, 8° en toch matige ZZO-wind. Maar het bleef - zoals beloofd - droog.


De stafkaarten.

33/1-2 Zoutleeuw (2018). Het gebruikte deel is vrij volledig.

Hoe we er geraakten.
Duras ligt op de buslijn Sint-Truiden - Hasselt en dan is het verleidelijk om uit Halle overstapvrij naar Hasselt te sporen, maar dat zou neerkomen op bijna een vol uur wachten op aansluiting in Hasselt. Dan is de verbinding via Sint-Truiden een stuk aantrekkelijker.


Een beetje geschiedenis.
Wie de kaart van de streek rond Sint-Truiden bekijkt, zal wel niet verbaasd staan als ik zeg dat Duras lange tijd verstoken is gebleven van enige vorm van OV, zeker als je ook nog de beschikbare spoor- en tramlijnen onder de loupe neemt. Enerzijds was er spoorlijn 23 (Tienen) - Drieslinter - Sint-Truiden - Tongeren - (Montzen), maar die liep van Zoutleeuw via Wilderen naar Sint-Truiden. Anderzijds was er ook een tramlijn Herk-de-Stad - Sint-Truiden (1913-1948) maar die liep via Gorsem en Duras viel dus andermaal uit de bus. Het is opvallend dat de vervangingsdiensten van zowel trein als tram vrij getrouw de oorspronkelijke tracés zouden volgen. En zo zou het een hele tijd duren voor vervangingslijn 22a Duras af en toe zou bedienen. In 1963 kreeg Duras een busverbinding met Sint-Truiden: tabel 1154 met lijn 5 en tabel 1155 met lijn 30. Nieuwerkerken gold veelal als overstapstation: vandaaruit liepen 2 routes naar Sint-Truiden. Om het onderscheid met de basislijn duidelijk te maken werd de variant via Duras later 5b genoemd; nog later werd een lijnnummer 30/2 ingevoerd om dezelfde reden.
Met de basismobiliteit kwam er ook nog een belbus en een bediening door 2 lijnen van het Truiense stadsnet! Tegenwoordig, met de basisbereikbaarheid, moet Duras het stellen met een gecadanceerde buslijn 30 Sint-Truiden - Hasselt en de flexbus Limburg-Zuid.

De verbinding.

En wat we beleefden.
Als je zo tegen het einde van de ochtendspits met maar 3 minuten in Brussel-Zuid aankomt, dan mag je van een succes spreken. En dan wenkt een geslaagde aansluiting met IC 3608 naar Genk. Die vertrekt precies op tijd in Brussel-Zuid, maar tot Brussel-Centraal is het twee keer aanschuiven - dat is echt wel al een tijdje geleden. Maar de 4 minuten vertraging die we daardoor oplopen hebben niet de neiging om tijdens de rest van het traject te groeien. Ook in Sint-Truiden wacht ons een ruime aansluiting. 't Buffet is een zalige plek om wat tijd door te brengen.

Onze bus heeft geen gps-gegevens en dus wordt het toch weer afwachten of hij komt. Het is een oeroude gelede uit 2006 en zonder enige twijfel stamt ook het interieur uit die tijd. Ongelooflijk dat De Lijn met dergelijke bussen moet blijven rondrijden; ik kan me perfect voorstellen dat AdR in Leuven het volautomatische busje inwijdt, maar deze bus zal ze nog wel nooit van binnen gezien hebben. De bekleding van de zitjes is verschoten, op het vieze af, en zelfs de zitjes zelf hebben door jarenlang gebruik een nog nooit geziene samengeplette vorm aangenomen. Maar hij rijdt nog, zelfs min of meer op tijd…

Overigens ziet de bus van de terugrit er nauwelijks beter uit, ook al is die 2 jaar jonger. Het interieur ziet er even afgeleefd uit. Maar de chauffeur is vriendelijk en de bus rijdt op tijd. Dat moet voor de OV-gebruiker volstaan; ook nog eens frisse, niet te oude bussen zouden van het goede te veel zijn. En een kleine oproep: ik vermoed dat beide bussen tot de stelplaats Sint-Truiden behoren; het zou prettig zijn mocht iemand dat kunnen bevestigen of verbeteren.

In Sint-Truiden komt de IC naar Blankenberge nog voor ons aan het perron, maar de trein blijft hier 5 minuten staan voor de kruising met de IC naar Genk. Het is toch ongelooflijk dat lijn 21 tussen Landen en Alken nog altijd enkelsporig is. De trein bestaat uit 4 rijtuigen i.p.v. 6. Dat zal voor ons geen probleem zijn en we kunnen maar hopen dat dat voor onze collega's voorbij Brussel ook het geval zal zijn. Om nog te zwijgen over de terugrit uit Blankenberge. Er loopt onmiskenbaar iets structureels fout met de treinen die uit 4 en 6 rijtuigen M7 bestaan en zo "konvooien" van 10 rijtuigen kunnen vormen, die dan op andere momenten weer opgesplitst kunnen worden in treinen met 4 en 6 rijtuigen. Al te vaak rijden treinen rond met 4 rijtuigen i.p.v. 6 (en omgekeerd). Maar zoals gezegd: tot Brussel-Noord is alles onder controle.
In Brussel-Noord wordt het al snel duidelijk dat er belangrijke storingen zijn; en inderdaad, in Munkzwalm en in Lillois zijn er vermoedelijke zelfmoorden (al noemt de NMBS dat zelfs geen persoonsongevallen meer) en de schermen kleuren roder dan goed is voor de pendelaar. Mogelijk ligt daar ook de oorzaak voor de zware bezetting van onze IC naar Binche die uit twee vierledige stellen bestaat. Binnen hoorbereik hoor ik alvast hoe een reiziger die naar Charleroi reist de tbg aanspreekt om na te kijken wanneer hij van La Louvière naar Marchienne-au-Pont kan en een dame heeft een biljet tot Braine-l'Alleud en wil in Halle bus 114 nemen. Knap gezien, ongetwijfeld! Onnodig te zeggen dat ook eerste klas zo goed als vol zit. Eigenlijk is het wat gek om eersteklasbiljetten te kopen: op stille momenten is het niet nodig en als het echt druk wordt, kun je toch met een tweedeklasbiljet in eerste gaan zitten. Maar we komen zo goed als op tijd in Halle aan en dus zijn we algauw weer alles vergeten…

De treinlectuur.
Patrick de BRUYNE, Hoog spel.
Honoré de BALZAC, Vader Goriot.

Winterspelen kunnen niet meer zonder kunstsneeuw. Misschien Groenland eens proberen, zolang dat nog kan.

Uitgedrukt.

…ne slechtn 'alve frang is ouveral bekost… Een slechte halve frank is overal bekend. Betekent zoveel als: hij heeft een slechte reputatie.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
47 trajecten over GR12 hebben we er ondertussen op zitten en deze lange geschiedenis gaat terug tot 1976. Je zou dan denken dat we sommige stukken al zo goed als uit het hoofd moeten kennen, maar er zijn wel wat factoren die dat verhinderen: de lengte, oorspronkelijk Brussel - Moulin-Manteau, later uitgebreid tot Amsterdam - Parijs (maar wij hielden ons aan het Belgische gedeelte) en vooral de talrijke wijzigingen die in de loop der jaren, met elke nieuwe uitgave van de topogids, werden doorgevoerd. De recentste topogids dateert van 2023 en beslaat het deel Bergen-op-Zoom - Braine-le-Château, grensoverschrijdend dus, oei, en we zijn ondertussen in Deurne geraakt zodat we bijna 13 km verder in Ranst kunnen landen.
Van een GR die zichzelf toemeet dat ze van Amsterdam naar Parijs loopt, zou je een voortdurende hoge kwaliteit kunnen verwachten, maar dat is spijtig genoeg niet het geval. Toegegeven, het Rivierenhof is een aangenaam wandelpark, je loopt rond het Fort van Wommelgem over een mooi pad langs de "slotgracht", het natuurreservaat Zevenbergen garandeert wat verpozing tegen het einde aan en over het algemeen heeft men optimaal gebruik gemaakt van de vele voetwegen die o.a. Wommelgem nog koestert. Maar… die eerste dikke kilometer door Deurne is waardeloos, de voetwegen geraken niet los van de bebouwing en de doortochten van Wommelgem en Ranst zijn nu ook niet meteen topklasse. Toch bedraagt de TWQ 45%, wat erop wijst dat de ontwerpers toch wel hun best hebben gedaan om een bepaald GR-niveau te halen.
Toch een opmerking: de bewegwijzering is dringend aan een opfrisbeurt toe: in Deurne vonden we duidelijke lijmsporen van verwijderde (of losgekomen) stickers, die op andere plaatsen de zonnestralen slecht verteerd hebben. De geschilderde wegmarkeringen zien er vaak oud en versleten uit en de recentste (maar dus ook al oude) verfstrepen smeken om vernieuwing. Gelukkig zijn er onze kaarten (routeyou en NGI) om je op de goede weg te houden. En nog dit: in het Rivierenhof moet je bij het kasteel even een omwegje maken want daar zijn grootscheepse renovatiewerken aan de gang. Op de kaartjes (NGI of routeyou) staat de voorziene route maar de omlooproute is evident en nauwelijks langer.

Alle foto's vind je hier.

Het Rivierenhof, vlakbij Deurne: even verademen.

Het weer.
Prachtig wandelweer, zeker in het begin met nauwelijks wolken. De temperatuur lag rond 10° en de wind was matig, maar zeker niet storend.


De stafkaarten.
15/3-4 Antwerpen (2018) - 16/1-2 Zandhoven (2016). Bruikbaar, maar de wirwar aan wegjes (in het Rivierenhof) accentueert de beperking van de gebruikte schaal.

Hoe we er geraakten.
We hadden het vorige traject al bewust laten eindigen in Deurne, aan de tramhalte Deurne Van Overmeire, en dus beginnen we daar ook vandaag. De terugrit uit Ranst kan via Antwerpen-Berchem of Lier, maar de aansluitingen liggen beter in Berchem en dus kiezen we voor dat laatste.


Een beetje geschiedenis.
Ik behandelde de buslijn (en meer) al toen we in Broechem stapten:In 1889 verbond de tram Antwerpen met Broechem. Dat duurde tot 1958. In 1930 werd de lijn nog geëlektrificeerd en vijf jaar later doorgetrokken tot het centrum. In Jos NEYENS, De Buurtspoorwegen in de provincie Antwerpen lees ik dat in 1926 de eerste naoorlogse elektrificatie (Antwerpen - Wommelgem) er kwam, gevolgd door Wommelgem - Broechem op 13.02.1928. Lier werd elektrisch bereikt in 1930. De bediening met spoorauto's Oostmalle - Broechem werd stopgezet op 01.07.1950, tegelijk met de elektrische dienst tussen Broechem en Lier. Naast de gewone bronnen vond ik ook nog deze wikipediapagina over deze lijn.
Met het verdwijnen van de tram deed de bus zijn intrede: zo vonden we in het spoorboekje van 1960 een tabel 653 met een lijn Antwerpen - Broechem - Oostmalle/Lier. Vermoedelijk droeg die bus toen al het lijnnummer 42, maar het zou nog een tijd duren voor dat ook uit de dienstregelingen af te leiden was. Tabel 653 werd gaandeweg ingewikkelder, met drie lijnen 42 (Antwerpen - Zandhoven - Herentals), 42 doorgestreept (Antwerpen - Lier) en 42B (Antwerpen - Hove). Dat was allemaal nog vrij overzichtelijk, maar de basismobiliteit zorgde voor een kluwen aan schooldiensten, naast de basislijn 420, gekenmerkt door een lijnnummer dat begon met 42. Er kwam zelfs een belbus 945, maar die verdween op het moment dat in Antwerpen drastisch gesnoeid werd in het belbusaanbod.
Met de basisbereikbaarheid kwam lijn 42a met een resem schooldiensten. De meeste daarvan vonden hun oorsprong bij de realisatie van de basismobiliteit. En met de basisbereikbaarheid kwam ook de belbus terug, onder de vorm van een flexbus met heel wat halten in Broechem en ruime omgeving.

De verbinding.

 *Antwerpen Astrid Metro
** Deurne Van Overmeire
*** Ranst Gasthuisstraat
**** Berchem Station perron 1

En wat we beleefden.
IC 3207 rijdt via wat men vroeger de "ceinture" noemde tussen Vorst en Brussel-Zuid en dan krijg je een uitstekend zicht op de graffiti en de rijtuigen die eronder zitten. Zo valt hier een lange reeks M5-rijtuigen op en die gaan qua beschildering blijkbaar de weg op van de M4. Dan ziet de nieuwe dubbeldeks-TGV er wel fris uit, maar die staat dan ook in de steriele zone. IC 4508 bestaat uit 2 vierledige stellen; ik moet eerlijk zeggen dat ik met moeite (en met enige kennis van de opbouw van een mr75) eerste klas vind in stel 844 en blijkbaar ben ik niet de enige, want die zit voller dan normaal. Dat valt ook een groepje dames op dat eerst verkeerdelijk in eerste zit en vindt dat er erg veel volk in eerste reist. Maar vermoedelijk is er meer aan de hand. De dame aan de overzijde heeft geprobeerd om een eersteklassupplement te kopen, maar de tbg beweert dat hij een telefoontje gekregen heeft dat zegt dat de functie in de app niet werkt en dat ze soepel moeten zijn. (Nog soepeler?). We staan lang stil voor Mechelen, dat we 5 minuten later bereiken dan voorzien. En dat is ook het geval in Antwerpen-Centraal waar we verrassend op spoor 1 aankomen.

We hebben normaal gezien 12 minuten overstaptijd naar tram 5, maar eerdere ervaringen hebben ons geleerd dat dit lang niet zeker is. Nauwelijks zichtbare bordjes verwijzen naar de "metro", zonder verdere commentaar en voor we het goed en wel weten staan we opnieuw in een ondergrondse parking, die we herkennen van vorige slechte ervaringen. Uiteindelijk vinden we toch het perron waar we tram 5 naar Wijnegem moeten nemen. Onnodig te zeggen dat de voorziene tram van 10:19 ondertussen al gepasseerd is; de schade blijft wel beperkt tot 10 minuten, maar erger is het totale gebrek aan inlevingsvermogen in de geesten van de reizigers die hier niet elke dag de tram moeten nemen. Zou AdR eigenlijk zelf zonder uitgebreid escorte tot aan het perron geraken? En Schoubs? En gelijk welke werknemer van De Lijn?

Ook voor de terugrit loopt de aansluiting bus/trein bijna fout. De bus van lijn 42a pikt ons al met 4 minuten vertraging op en een diarree aan verkeerslichten zorgt er uiteindelijk voor dat we 7 minuten te laat aankomen bij de halte Berchem Station die onwaarschijnlijk ver van het station ligt. Van enige vorm van verkeerslichtenbeïnvloeding is er geen sprake: stel je voor dat die arme automobilisten zouden moeten constateren dat de bus wel en zij niet vlot(ter) vooruit kunnen.

We hebben ons er al bij neergelegd dat we de IC van 15:11 in het beste geval zullen zien rijden, maar we hebben geluk: de trein staat nog aan het perron, met open deuren. We moeten wel door een drietal rijtuigen naar eerste klas doorschuiven; we zijn al bijna in Mortsel-Oude-God als we ons kunnen installeren. De trein rijdt tamelijk stipt en dat geeft uitzicht op een goede aansluiting in Brussel-Noord. Die aansluiting wordt nog ruimer doordat IC 1937 met 5 minuten vertraging rijdt. De ironie wil dat deze trein om 16:02 moet vertrekken in plaats van om de vroegere 16:01; zou dit een van de wijzigingen zijn die het verkeer vanaf 2 februari vlotter moeten laten verlopen? Veel helpen doet het geenszins: in Brussel-Zuid komen we aan met 8 minuten…

De treinlectuur.

Nicci FRENCH, Wat te doen als iemand sterft?

Honoré de Balzac, Vader Goriot.

Ze zijn aan het tellen geslagen: plots moeten buslijnen beoordeeld worden op de gemiddelde bezetting per voertuig. In Halle steekt schoollijn 573 er met kop en schouders bovenuit. Dat is ook niet moeilijk: de bus rijdt 2 ritten per dag en zou idealiter telkens bomvol moeten zitten. Vaste gecadanceerde diensten die van ' s morgens vroeg tot 's avonds laat rijden halen met moeite de 8 reizigers per voertuig, want voor hen tellen de stille momenten wel. Kan iemand AdR en consoorten enig rekenkundig begrip bijbrengen?

Uitgedrukt.

't Is gebeurd. Eén bepaald quizmaster heeft er nog net geen geijkte uitdrukking van gemaakt. Maar wij kennen het vervolg wel: 't Es gebeud, 't pjêt ze gat oupengescheud. Het paard zijn gat is opengescheurd.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.