27 juli 2026 - Tervuren - Bertem (GR Dijleland)

De wandeling.
Stappen langs GR-Dijleland valt eigenlijk altijd mee. Vandaag doen we dat van Tervuren naar Bertem en dat is een tocht van 12.5 km, voor een groot deel langs het Voerwegske, dat zoals de naam dat suggereert langs de Voer loopt, een bescheiden zijtak van de Dijle. Het pad zelf is op veel plaatsen subliem, maar gelukkig hebben de ontwerpers eraan gedacht om af en toe toch even af te wijken, want op dat Voerwegske is weinig aan te merken, maar trop zou te veel zijn. Het begint allemaal in Tervuren, in het Park en langs het Koloniënpaleis, later van vijver naar vijver en we eindigden in Bertem. De mooie wegjes staan borg voor een TWQ van 67% en we quoteerden 17/20. Kaartjes van NGI en routeyou.
Wel even opletten: we konden ons niet van de indruk ontdoen dat de bewegwijzeraar te weinig als een wandelaar dacht: zeker in het begin moesten we soms aarzelen omdat de merktekens voorkwamen op plaatsen waar dat niet meteen voor de hand van de wandelaar lag. En nog dit: de Sint-Pieterskerk van Bertem staat in de steigers en het wegje erlangs dat je moet volgen is afgesloten. Maar geen nood: blijf gewoon rechtdoor lopen en na twee keer links kom je opnieuw op het voorziene parcours.
Het weer.
De zon bleef zo goed als afwezig en dus leek het nooit echt (te) warm bij 22° en een matige westenwind. Kon de zomer deze koers maar volgen… De foto's bevestigen mijn getuigenis.

Dat de zomer droog is weten we al - aan geel geen gebrek. In de verte doemt Leefdaal op.

Je bent nog niet zo lang aan het stappen als je langs enkele vijvers komt, zoals hier de Vossemvijver.
De stafkaarten.
31/3-4Brussel (2020) - 32/1-2 Leuven (2019)
Hoe we er geraakten.
We kenden de verbinding met Tervuren al uit het verleden en we kozen opnieuw voor een overstap in Zaventem (rechtstreeks te bereiken met de S-trein naar Leuven) op bus 71 aan de Watertorenlaan. Voor de terugreis leek de halte Bertem Dottermansstraat het dichtst bij de GR te liggen, maar zie verder. Overigens kozen we voor de terugreis Leuven als overstapstation.
Een beetje geschiedenis.
Een erg interessante kaart vind je hier. Het is duidelijk hoe Vossem gefunctioneerd heeft als draaischijf voor de lijnen Brussel - Sterrebeek - Vossem en Leuven - Tervuren. Er vertrekt zelfs nog een derde lijn richting Sint-Joris-Weert. (Voor wie niet te veel ervaring heeft met dergelijke kaarten: tramlijnen worden aangeduid met een dunne zwarte lijn. De lijn naar Sint-Joris-Weert (en verder naar Tienen) werd al gesloten in 1957, beide andere lijnen bleven tot 1961.
De halte van onze terugreis Bertem Oud Station lag dus op de tramlijn Tervuren - Leuven, geopend in 1897 en geëlektrificeerd in 1927 (deel Leuven - Bertem) en in 1934 (deel Bertem - Tervuren). In 1937 werd een halfuurdienst gereden tussen Leuven en Tervuren, Later ontstond een doorgaande verbinding [B] Leuven - Brussel (Sint-Joostplaats). Die verbinding werd overgenomen door de vervangingsbus NL Brussel-Noord - Vossem - Leuven. Tegenwoordig bedienen zowel R80 (Kraainem - Leuven) als R81 (Brussel-Noord - Leuven) Bertem Oud Station. Het is die laatste lijn die echt dicht aanleunt bij de vroegere lijn NL.
Ook rijdt er nog een stadsbus 1 Bertem - Kessel-Lo, naast een schooldienst 526 Tervuren - Heverlee. Als hij rijdt: zie verder…
De verbinding.
| Halle - Zaventem | 09:09 09:55 | stipt | 3658 (S FLV) | 08191 (FSR) | mr08 | controle: J |
| Zaventem* - Tervuren** | 10:12 10:36 | +12 | [71] (Overijse) | ab303314 | Scania Citywide LE | Intratours-Van Mullem |
| - | ||||||
| Bertem*** - Leuven**** | 14:45 14:59 | +9 | [R80] (Leuven) | ab330369 | Mercedes Citaro LE C2 | Wtaca-Van Mullem |
| Leuven - Brussel-Noord | 15:21 15:38 | stipt | 3636 (IC FGSP) | 76051 (FML) - 73048 (FML) | M7 | controle: N |
| Brussel-Noord - Halle | 15:52 15:38 | stipt | 08176 (S FBC) | 08176 (FSR) | mr08 | controle: J |
* Zaventem Watertorenlaan - ** Tervuren Kerk - *** Bertem Oud Station - **** Leuven Station perron 1
En wat we beleefden.
In de S-trein Braine-le-Comte - Leuven valt er vaak iets te beleven. Zo ook vandaag: in de eersteklasfadeling zit een soort adolescent met pet, oortjes en de lader van de gsm in het stopcontact. Het is nog vroeg op de dag en dus verbijt ik allerlei ideetjes over het heerschap, maar als de tbg controleert valt de klant - zoals verwacht - door de mand. Niet alleen zit hij in eerste klas met een tweedeklasbiljet, maar dat is geldig tussen Tubize en Brussel… op 3 augustus 2025. God weet hoe vaak hij datzelfde biljet al niet tevoorschijn heeft getoverd, maar de tbg is mild: hij moet verhuizen en daar blijft het bij… Voorbij Diegem is er even een abrupte stop en dat kan zowat alles betekenen, maar blijkbaar is er niets ernstigs aan de hand: we zetten opnieuw aan en komen zelfs nog op het voorziene moment in Zaventem aan.
We verlaten zo snel mogelijk het perron, zoals ons dat met aandrang gevraagd wordt en dan is het even uitkijken naar de bushalte, zo een vijftal minuten ver. Ik heb in de trein al met Buzz opgezocht welke bus we zullen hebben en er lijkt geen vuiltje aan de lucht. Aan de bushalte blijkt echter dat onze bus no tracking info heeft - waarom in het Engels? - al lijkt hij wel op de luchthaven te staan. Bovendien wordt de halte pas sinds vandaag opnieuw bediend, na bijna een maand, en we vrezen al dat de chauffeur niet op de hoogte is. We besluiten gewoon te wachten op de bus van een half uur later, hopend dat de bus zonder gps alsnog komt. En ja hoor, plots verschijnt de bus opnieuw op het haltescherm, weliswaar met een kwartier vertraging. Dat laatste is een misrekening, want de bus duikt al op als we hem volgens de info pas 5 minuten later mogen verwachten. De chauffeur zal niet veel vergeten van zijn vak: het aantal boordstenen dat hij meeneemt op zo goed als elke plek waar hij moet afslaan, is niet te tellen. We vertrekken in Zaventem met 10 minuten en komen in Tervuren aan met 12, ook al omdat er toch nogal wat reizigersbeweging is.
Voor de terugreis lijkt de halte Bertem Dottermansstraat aangewezen, maar de bus van 14:49 die we dachten te nemen, vervoegt het regiment bussen dat vandaag vermoedelijk in heel Vlaanderen is afgeschaft. Hoe het mogelijk is dat je er in volle vakantie en na een drastische afslanking toch nog altijd in slaagt om de dienstregeling niet te respecteren, is een vraag waar zelfs A. de Roofridder geen antwoord op weet. Gelukkig heeft de app van De Lijn me de voorbije dagen tot vervelens toe gewezen op de mogelijkheden om de bussen van R80 of R81 te nemen bij de halte Bertem Oud Station. Die heeft ook wel wat vertraging,maar voor onze aansluiting maakt dat niet uit, integendeel.
We nemen IC 3636, een probleemloze rit en stappen toch maar over op de S-trein naar Braine-le-Comte. Zoals gezegd, de aangewezen trein om eens iets te beleven. Een dame haalt moeiteloos 8 treinbiljetten uit haar tas, maar dat van vandaag zit er niet bij. De treinbegeleider controleert rustig verder en maant haar aan het biljet toch nog te tonen als ze het gevonden heeft. Dat lijkt ook nog te lukken…
In een ver verleden ben ik nog voetbalscheidsrechter geweest; als ik die treinbegeleiders zie functioneren denk ik daar nog wel eens aan terug: weten dat ze met je voeten aan het spelen zijn en daar toch ijzig kalm bij blijven. Het is niet iedereen gegeven.
Over onze aansluitende bus in Halle valt niets te zeggen. Van de vier bussen die we vandaag namen (of zouden genomen hebben) reed er dus één met een onverklaarbare vertraging (en was er geen sonore bevestiging als er gebeld werd) en was er één afgeschaft. Zelfs als je De Lijn neemt, is het een kunst om ijzig kalm te blijven…
De treinlectuur.
Almudena GRANDES, Inés en de vreugde.
Kathryn HULME, Zuster Luc.
![]()
Bosbranden, Léonard zou het imminente rechtvaardigheid genoemd hebben. Uiteraard zijn de brandstichters de rechtstreekse oorzaak van al het onheil, maar het is een collectieve schuld van een samenleving die een klimaatswijziging blijft ondergaan zonder echte maatregelen om ze tegen te gaan.
Uitgedrukt.
Aansluitend bij de vorige uitdrukking: in de weer zijn: ijverig aan het werk zijn, volop in actie zijn. Bij uitbreiding kun je ook voor iets of iemand in de weer zijn.
Waar Abraham de mosterd haalde.
Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.






