15 oktober 2026 - Breskens - Watervliet (Via Scaldea)

De wandeling.
We zijn nog maar eens begonnen aan een nieuw langeafstandspad. Deze keer is het een compostelaroute, de Via Scaldea, met een verwijzing naar de Schelde. De route begint inderdaad in Vlissingen en eigenlijk moet je dan met de veerboot naar Breskens varen, na een bezoek aan de Sint-Jacobskerk - het is tenslotte een compostelaroute. Maar we moeten toegeven dat we niet in de eerste plaats bedevaarders zijn en dus laten we onze route vandaag beginnen in Breskens. Die loopt dan bijna pal zuid richting België, waar we in het eerste dorp over de grens onze dagwandeling afsluiten: Watervliet, na 19.290 km. Zoals wel vaker ligt de nadruk bij deze compostelaroute niet op onverharde wegen: de TWQ bedraagt… 2%. Je loopt door een vlak polderlandschap, van Breskens via IJzendijke naar Watervliet en wie niet opziet tegen rechte betonwegen door een omgeving die in de eerste plaats rust uitstraalt, vindt hier ongetwijfeld zijn gading. Overigens is de streek doortrokken door kreken, al dan niet met defensief oogmerk, tegen den Spanjaard. Wij quoteerden 12.5/20: mijn vrouw geeft een hogere score, voor mij mocht er best wat meer onverhard op het programma staan, al is het niet meteen duidelijk hoe de route dan zou moeten lopen. Kaarten (NGI of routeyou) geven de precieze route weer zoals beschreven in de wandelgids.
Foto's, van somber tot zonnig.


Het weer.
Tijdens de busrit hadden we al een onheilspellend stratocumulusveld boven de zee zien hangen en inderdaad: kort scheen de zon nog, maar dan werd het snel somber, kil en winderig. Pas rond 13:00 hervatte de zon haar taak en konden we genieten van weer dat een stuk aangenamer was. De temperatuur steeg o.m. van zo een 14° bij het begin naar 19° tegen het einde aan.
De stafkaarten.
We hebben de Nederlandse topografische kaart 48C (Breskens) gebruikt maar een groot deel van de tocht is ook te volgen op de Belgische gecombineerde kaart 05/8-06/5 Watervliet uit 2017. In 2025 verscheen editie 2 van deze kaart.
Hoe we er geraakten.
Vind maar eens een app waar je dergelijke eenvoudige reizen over de landsgrens kunt opzoeken… Gelukkig is er in dit geval de "internationale" buslijn 42 Brugge - Breskens die ons vlot, maar na een lange rit, naar ons startpunt brengt. En met de trein van Halle naar Brugge reizen is uiteraard eenvoudig.
De terugrit kan tegenwoordig niet meer zonder flexbus en de klantvriendelijkheid druipt af van de voorgestelde oplossingen. Nog niet zo lang geleden zou je een rit Watervliet - Eeklo hebben kunnen reserveren, maar nu blijkt dat de flexbus nog meer kost dan de gewraakte belbus moeten de ritten beperkt worden tot de essentie. In dit geval is dat van Watervliet tot Kaprijke, waar dan overgestapt moet worden op de reguliere lijn 56. Die brengt je naar Eeklo en dan wachten nog drie treinritten. De zwakke schakel is uiteraard de rit met de flexbus.
Een beetje geschiedenis.
Verwacht geen uitgebreide geschiedenis, zelfs deze bescheiden bijdrage kost me algauw een paar uren werk. Vandaar dat ik me beperk tot wat grasduinen in oude spoor- en busboekjes, maar op die manier krijg je toch een summier overzicht, in dit geval van de bediening van het dorp Watervliet door het OV.
Het begon allemaal in 1891 toen er een tramlijn Eeklo - Bentille - Watervliet kwam, die zelfs vrij snel doorgetrokken werd tot Veldzicht (de Belgisch-Nederlandse grens) waar ze aansloot op het Zeelandse tramnet. De lijn kende een aarzelende start, maar werd vrij snel een relatief succes omdat men vlot naar Breskens en Vlissingen kon; dat kon zowel voor het reizigers- als voor het goederenverkeer. Spijtig genoeg strooide WO I roet in het eten: de doorgaande verbinding verdween, alleen de NMVB-lijn werd tot de grens heropend in 1919.
In 1932 werden 4 ritten georganiseerd tussen Eeklo en Watervliet (en omgekeerd), waarvan 2 doorgetrokken werden tot Waterland-Oudeman: dat laatste hoeft niet te verbazen, want in 1922 kwam er een aftakking uit Watervliet. Op donderdag (markt in Eeklo) en op zondag reed er 1 rit meer.
De tramlijn werd opgedoekt in 1948. In het spoorboekje van 1949 vond ik een tabel 347 Gent - Watervliet, via Kaprijke, Sleidinge en Evergem en een tabel 915 Eeklo - Watervliet - Waterland-Oudeman, met 4 ritten (5 op zondag) die uit Watervliet allemaal doorreden naar Waterland-Oudeman. Op die manier verviel de verbinding met de Nederlandse grens.
Het spoorboekje van 1961 schetst een gelijkaardig beeld: er is een tabel 252 Gent-Watervliet en een tabel 1206, ondergebracht bij de particuliere autobussen: de meeste ritten van deze tabel reden naar Sint-Margriete, slechts 2 (op zondag 3) bedienden Watervliet.
In het spoorboekje van 1972 zien we nauwelijks verbetering; tien jaar later blijft de bediening erg summier.
Komt dan de basismobiliteit: de buslijn Gent - Watervliet kreeg het lijnnummer 57, met slechts 2 volledige ritten Gent - Watervliet en 4 bijkomende ritten Gent - Sleidinge, alleen van maandag tot vrijdag. Een tweede lijn verbond Eeklo met Watervliet en Sint-Jan-in-Eremo, met 4 ritten naar Eeklo (de laatste om 13:37!) en een iets betere verbinding uit Eeklo, waar de laatste bus vertrok om 18:08. Al bij al bleef het een weinig bruikbare bedoening, tenzij voor erg specifieke doeleinden, maar dankzij de basismobiliteit kwam er een belbus (95) Meetjesland, die het handvol dorpen met Eeklo (of met elkaar) verbond.
Tegenwoordig is de bediening verder teruggevallen: er blijft alleen een lijn 631 over (Eeklo - Watervliet - Sint-Jan-in-Eremo) volledig gericht op de scholen, die dus alleen rijdt op schooldagen, met één uitzondering op donderdag, marktdag in Eeklo: die rijdt ook tijdens de schoolvakanties. De belbus heet nu flexbus en bedient de regio Gent (West).
De verbinding.
| Halle - Brussel-Zuid | P 7572 (P FSR) | 06:57 07:08 | stipt | 922 (FSR) | mr86 | C: N |
| Brussel-Zuid - Brugge | IC 1528 (IC FBK) | 07:29 08:26 | stipt | 76100 (FML) - 73141 (FML) | M7 | C: J |
| Brugge - Breskens | [42] Breskens | 08:48 10:11 | stipt | ab5556 | Iveco Crossway LE | Connexxion |
| - | ||||||
| Watervliet - Kaprijke | flex | ab136015 | Mercedes Vito Tourer | Taxi Hendriks | ||
| Kaprijke - Eeklo | [56] Eeklo | 15:42 15:57 | stipt | ab2270 | VDL Bus& Coach Citea SLFA Hybrid | Destelbergen |
| Eeklo - Gent-Sint-Pieters | P 8084 (FGSP) | 16:51 17:26 | +2 | 4188 (FML) | mw41 | C:J |
| Gent-Sint-Pieters - Brussel-Zuid | IC 2816 (FL) | 17:41 18:09 | +4 | 76041 (NK) - 73134 (NK) | M7 | C:N |
| Brussel-Zuid - Halle | IC1739 (FQ) | 18:26 18:35 | stipt | 76034 (NK) - 73199 (NK) | M7 | C:N |
En wat we beleefden.
Sinds september wordt P 7572 met 3 duikbrillen gereden i.p.v. met 3 desiro's. Onnodig te zeggen dat zo iets ook een weerslag heeft op de bezettingsgraad van deze trein. Maar hij rijdt wel stipt en dat zal ook het geval zijn voor IC 1528 naar Brugge (en Blankenberge). Dat deze trein 5 minuten stilstaat in Brussel-Zuid helpt om de NZV-vertraging grotendeels op te vangen.
Anders dan op veel andere plaatsen, vind je in de dienstregelingen geen vermelding van het vertrekperron van bus 42. Dat je ook hier de krankzinnige borden vindt die je informeren over waar je informatie kunt vinden, helpt de zaak niet vooruit. In plaats van duidelijke lijnaanduidingen op de halteborden vind je dus het toppunt van nietszeggendheid. Hopelijk keert het gezond verstand snel terug… Ik trek dus maar naar de infokeet waar het op dit moment erg rustig is. We moeten naar perron 8; ik kan me voorstellen dat dit voor habitués moet volstaan, maar toevallige klanten hebben wat moeite met de structuur van dit busstation. Overigens vraag ik me af waar die C voor staat in de perronaanduidingen.
Deze rit van lijn 42 wordt uitgebaat door Connexxion. We krijgen te horen dat de apparatuur waarmee je biljetten of abonnementen kunt scannen ontbreekt. Veel zal De Lijn hier wel niet aan verliezen, want de meeste reizigers hebben ongetwijfeld een netabonnement voor senioren: wij twee en het tiental besjes dat zich naar het goedkope(re) Sluis begeeft. We vertrekken stipt maar vanaf de halte Beenhouwersstraat lopen we 7 minuten vertraging op, omdat de firma Verhelst met niet minder dan vier vrachtwagens uitzonderlijk vervoer op pad is. En rechts afslaan met dergelijke gedrochten is geen sinecure. Maar heel geleidelijk wordt de vertraging afgebouwd, we bereiken de halte Breskens Veerhaven zelfs op tijd.
Voor de terugrit heb ik een flexrit aangevraagd waarmee we de bus van lijn 951 van 16:31 of die van lijn 56 van 16:41 kunnen halen. Daarmee zouden we de S-trein van 17:10 moeten kunnen halen. Maar De Lijn permitteert zich een ruime marge: we krijgen een rit om 15:20 en die vertrekt zelfs nog wat vroeger. Voor je het weet kom je nog te laat in Watervliet aan. Maar het parcours was vlak en gemakkelijk door de verharding en we halen de flexbus dus toch. De chauffeur is een vriendelijke, geïnteresseerde man die tussendoor het Meetjesland aanprijst als wandelbestemming. We kunnen een volledig uur winnen, met de 56 van 15:42. Het is allemaal niet zo gezond voor iemand die graag strakke stramienen aangeboden krijgt. We stappen uit aan de Markt in Eeklo, ter ondersteuning van de plaatselijke horeca.
Zelfs met dat intermezzo hoeven we niet te wachten op de S-trein van 17:10 want om 16:51 rijdt er ook een P 8084, een typische scholierentrein die niet rijdt tijdens de vakantie. Die zou uit 2 motorwagens moeten bestaan, maar vandaag moeten we het met één stellen. Mogelijk is een ongeval in Evergem kort na de middag daar niet vreemd aan. De trein raakt dan ook aardig gevuld: de gemiddelde leeftijd moet onder de 20 liggen, want onze 73 en 75 hebben daar nauwelijks invloed op. Net voor Gent roept de tbg om dat reizigers voor Zottegem en Geraardsbergen mogen blijven zitten: deze trein vertrekt nl. als P 8966 na aankomst in Gent. Als de capaciteit al kantje boordje was tussen Eeklo en Gent, dan ziet het er voor de reizigers naar Zottegem en Geraardsbergen nog slechter uit. We nemen de aansluitende IC naar Liège, die vandaag wel in Zaventem maar niet in de Luchthaven stopt: door werken aldaar is het verkeer naar Brussels-Airport beperkt. We kijken uit naar een aansluiting van 5 minuten in Brussel-Zuid, maar we staan stil voor Brussel-Zuid en dus wordt het de volgende trein, die naar Quiévrain van 18:26, volgens de app met een bezettingsgraad van 3 rode mannetjes. Met wie hier in eerste klas zit met een tweedeklasbiljet kunnen we gemakkelijk 2 kaarttafels organiseren - makkelijk in een M7 - maar het valt te betwijfelen dat de vrijbuiters ook nog kunnen kaarten. Leep genoeg om erop te rekenen dat er toch geen tbg komt, maar niet slim genoeg om te kaarten …
De treinlectuur.
Sally ROONEY, Intermezzo. Rooney is net vandaag in het nieuws omdat ze in het UK haar boeken uit de boekhandels wil omdat ze problemen vreest door haar oproep omde Palestijnen te steunen.
Nicky LANGLEY, Malou.
😝
De Lijn laat zich nu ook al opmerken door misleidende reclame, want ik herken eerlijk gezegd hun beloftes en lofkreten niet in het dagelijkse gebruik… Neem nu die verwijzing naar omleidingen, die je als automobilist kunt vermijden door de bus te nemen. Wij zitten alweer een maand zonder bus wegens werken. Omrijden lijkt me toch iets makkelijker per auto dan extra kilometers te voet. Ze hebben dan wel weer een punt als ze het over parkeren. Ik grap wel eens dat ik nog nooit in mijn leven een parkeerplaats heb moeten zoeken…
Uitgedrukt.
een oude jongedochter: een vrouw die op latere leeftijd ongehuwd is gebleven, vaak ironisch gebruikt
Waar Abraham de mosterd haalde.
Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.




