14 april 2026 - Buissenal

De wandeling.
Ik geef het toe, tijdens deze wandeling moest ik onwillekeurig denken aan een tekst van Wim Sonneveld:

Maar toen iedereen jou nakeek met die blik van oh-la-la
Dat moet vroeger iets geweest zijn van comme ça en ga maar na…

Dit komt uit een van de juweeltjes van het Nederlandse cabaret Tearoom tango, ergens in 1968.
En soms dacht ik ook: we zijn te laat geboren, te laat voor de stoomtreinen, te laat voor de trams van de Buurtspoorwegen, te laat voor de wereldoorlogen. Nee, dat laatste is een zure grap… Of een uitdrukking van het besef dat nostalgie al te vaak alleen de positieve zijde van het verleden belicht.

Maar deze wandeling in Oosterlo haalden we uit een redelijk recent boekje (2023) De kleine wandelgids 2 - 25 nieuwe bijzondere routes in Vlaanderen, van Lus de Ridder. De wandeltocht heet voluit Van de Grote Nete naar de Laakvalleien en het leek allemaal veelbelovend: de beschrijving in het boekje, de voorbereiding op de stafkaart. De wandeling volgt trouwens grotendeels wandelpunten van het netwerk De Merode. Maar… toen ik die knooppunten intekende op de website van de wandelknooppunten volgde een ernstige waarschuwing: tot eind maart zou de verbinding van 2 punten onmogelijk zijn. En laat die 2 punten nu net essentieel zijn voor de geplande tocht. Schuldig hieraan waren de saneringswerken aan de Grote Laak. We stelden de wandeling dan ook uit naar begin april, maar het was toch schrikken toen we net niet tegen een opzijgeschoven hek aanliepen waarop de onheilspellende boodschap herhaald werd. Maar met alle borden die na werken her en der worden achtergelaten kun je makkelijk de markt van Geel bedekken en dus trokken we onze stoute schoenen aan en volgden toch maar de uitgezette wandeling. Onderweg vonden we nog een hek dat misschien wel door een boze wandelaar in de gracht was gegooid en een derde hek waar we omheen konden. En uit de sporen kon Winnetoe gemakkelijk afleiden dat we niet de eersten waren. Om een lang verhaal kort te maken, we hebben de hele tocht zonder al te veel problemen of hindernissen kunnen doen zoals voorzien, maar echt gelukkig waren we er toch niet over. Vandaar Wim Sonneveld. Er is grondig afbraakwerk geleverd en het resultaat is een soort maanlandschap met de Grote Laak en nieuwe opvangbekkens in de hoofdrol. Hoe het ooit geweest is, kunnen we alleen maar raden maar de vele boomstronken laten vermoeden dat hier honderden bomen gesneuveld zijn; dat wij voor 2 dode berken 4 maanden hebben gewacht op een toestemming tot vellen, maakt het alleen maar bitterder.

Kortom: het grootste deel van de tocht is intact en prachtig, maar de ingrepen van de mens hebben een deel kilometers toch in die mate aangetast dat het allemaal wat vraagtekens oproept over de zin van dergelijke saneringen. Het mooiste is nog dat de bedoeling was in te grijpen tegen wateroverlast én tegen uitdroging. Nog zo een en het is Pasen, zegden wij over slechte grappen.

Als de saneerders het toelaten kun je de volgende punten van het wandelnetwerk De Merode volgen: 55-182-180 -335 -336 -327-326-152-44-325-326-157-52-53-181-423-422-55. Let wel: punt 55 is het theoretische startpunt/eindpunt, maar eigenlijk kom je er niet voorbij als je de wandeling volgt zoals wij. En belangrijker: in feite moet je als je de 2^de keer langs punt 326 komt via punt 327 naar punt 157 stappen, maar er is een veel interessanter wegje dat je links op je route vindt en dat je zo gewenst ook in de buurt van een vogelkijkhut brengt. Het is een raadsel waarom deze weg niet in het wandelnetwerk is opgenomen. Maar ons kaartje op topomap NGI of op routeyou maken het allemaal een stuk zichtbaarder.

De kronkels van de Grote Nete blijven voorlopig onaangeroerd. En gezien de nieuwste inzichten in waterbeheersing zal dat ook wel zo blijven.

Water à gogo, van begin tot einde.

Alle foto's vind je hier.

Het weer.
Ondanks de 3Bf een niet echt hinderlijke wind uit het oosten, volop zon en temperatuur rond 17°. Beter kan het niet.


De stafkaarten.
16/7-8 Geel (2016) - 24/3-4 Herselt (2020). Het wegje waarmee je moet afwijken van het wandelnetwerk komt niet voor op de kaart, wel op de Topomapviewer. Vermoedelijk is het ontstaan na de publicatie van de kaart en de uitwerking van het wandelnetwerk. Maar wees gerust: het is een prachtige toevoeging aan deze tocht.

Hoe we er geraakten.
Veruit het eenvoudigst was een verbinding via Geel met overstap op bus 51a naar Mechelen. Voor de terugreis toverden de apps allerlei weinig aantrekkelijke alternatieven uit hun hoed, met meer dan een uur bus naar Mechelen, of met overstappen bus/bus in Westerlo of Zoerle-Parwijs en dan de trein in Leuven of Aarschot. Maar gelukkig was er ook nog een verbinding met overstappen in Geel en Herentals.


Een beetje geschiedenis.
Een tramlijn Westerlo - Geel (Vaart) werd geopend op 1 juli 1898; het zou nog meer dan 8 jaar duren voor de tram kon worden doorgetrokken tot Turnhout. Op 31 augustus 1949 viel het doek over deze tramlijn, die deels ook al door WOII was uitgevallen.

Wie het kaartje bekijkt, kan mogelijk een idee opdoen van de relatieve densiteit van het tramnet ten zuiden van Geel. Oosterlo had zelfs zowaar een driehoek, zodat ook uit Westerlo zonder keermanoeuvre naar Meerhout en Olen gereden kon worden. Oosterlo leeft ver boven zijn stand: de lijn uit (Turnhout) - Geel splitste hier: enerzijds liep het hiernaar Eindhout, waar een nieuwe splitsing het mogelijk maakte om naar Mol of naar Scherpenheuvel te sporen. Vandaag interesseert de lijn naar Westerlo ons meer: die splitste in Westerlo in een lijn naar Mechelen en een naar Aarschot. De rest van de geschiedenis van deze lijn is nauwelijks te begrijpen zonder deze achtergrond: de tramlijn(en) zal (zullen) altijd het basisskelet zijn voor de bediening van Oosterlo.
Op 15 mei 1949, dus enkele maanden voor de schrapping, kon je in tabel 672 trams vinden van en naar Westerlo en andere naar Zichem en Mol. In 1952 is de verbussing al een tijdje achter de rug: in tabel 808 vinden we 7 ritten per dag terug tussen Turnhout en Westerlo. Op zondag rijdt er zelfs nog een bus meer: het is nauwelijks te geloven dat toen nog volop werd ingezet op zondagsdiensten…
De buslijn werd later opgenomen in tabel 648 Turnhout - Westerlo. In het boekje van 1960 lezen we wegenis in herstelling - uurregeling vatbaar voor wijzigingen - raadpleeg lokale uurtabellen. Vervang uurtabellen door apps en je waant je een eind in de 21^ste eeuw. Deze tabel vermeldt later ook een lijnnummer: 49, die zal doorrijden naar Aarschot. Nog een fait divers; in het boekje van 1982 wordt nog een bushalte Oosterlo Tramhalte vermeld. Men was toen nog niet zo ijverig in het vervangen van haltenamen.
Deze lijn 49 vormde ook de basis voor de busdiensten van de basismobiliteit: ze werd opgesplitst in een lijn 490 Aarschot - Westerlo - Geel - Turnhout, lijn 491 Aarschot - Blauberg - Westerlo - Geel en lijn 494 Aarschot - Ramsel - Westerlo - Geel. De 490 was de basislijn, met een uurdienst, versterkt door de ritten van de 491 en de 494. Ook tijdens het weekend werd om het uur gereden, maar dan enkel de 490.
Met de basisbereikbaarheid vielen de varianten weg, het eindpunt werd Mechelen en het lijnnummer werd 51a: Geel - Westerlo - Hulshout - Heist-op-den-Berg - Mechelen; die doet er een uur en drie kwartier over als je het volledige traject zou willen afleggen… Verder is er nog een schooldienst 545 Westerlo - Oosterlo - Averbode.

De verbinding.

 * Geel: station perron 7 - *.* Geel: Eindhoutseweg - *** met welgemeende dank aan AG280/3 die me na een oproep op zone01 aan deze informatie hielp

En wat we beleefden.
IC 3407 zal zo goed als stipt blijven rijden, met maximaal 2 minuten vertraging. Opvallend is wel een raam in ons rijtuig 61002: de inslag van een steen of ander projectiel heeft een niet zo groot gat achtergelaten, maar de rest van de ruit bestaat uit sterretjes. Na Mechelen krijgen we controle: 5 van de 8 reizigers blijken in eerste klas te zitten met een tweedeklasbiljet… We kunnen overstappen in Lier of Herentals; we gaan voor dat laatste.

De bus moet rondrijden en dat veroorzaakt wat vertraging, maar blijkbaar is daar rekening mee gehouden: we stappen zo goed als stipt uit in Oosterlo.

In het bushokje hangt trouwens een dienstregeling die 3 minuten afwijkt van die in de apps. Mogelijk heeft ook dat wat te maken met de omlegging.

Maar we hebben tijd genoeg voor de overstap naar de trein. Meestal gebruik ik oebb.at om de reis voor te bereiden omdat je daar tenminste in een oogopslag een overzicht krijgt van vertrek- én aankomsturen met perrons, luxe die je nergens bij de NMBS terugvindt. Soms lijkt dat wel eens tot afwijkingen: oebb houdt het bij 16:06 als vertrekuur, de NMBS heeft er ondertussen 16:07 van gemaakt. Een detail, maar als men het hele jaar door de moeite neemt om dergelijke aanpassingen van een enkele minuut door te voeren, zou je op zijn minst kunnen verwachten dat iedereen (ook oebb en wij) daarvan op de hoogte gesteld worden. (Trouwens, stel dat een trein die vertrekt om 15:59, plots vertrekt om 16:01 - daluur of spits?) De aansluitende rit zelf verloopt trouwens niet zo vlot: we vertrekken met 5 minuten vertraging in Herentals, als gevolg van een storing in de buurt van Lier. Daar zal de vertraging al opgelopen zijn tot 11 minuten. Het wordt nog even +6 bij vertrek in Brussel-Noord, maar in Halle komen we aan met 9 minuten vertraging.

De treinlectuur.
Henry FIELDING, The history of Tom Jones, a foundling. Ik nader pagina 900 en het ziet ernaaruit dat Tom Jones, die zowat het hele boek door zijn geliefde maar misgunde Sophia volgt, uiteindelijk toch zijn doel zal bereiken.
Honoré de BALZAC, Vader Goriot.

In De Zevende Dag verkondigt Aimen Horch, de nieuwe voorzitter van Groen, dat hij zich schaamt omdat hij geen rijbewijs heeft. Tja, ik heb zowat mijn hele leven Groen gestemd bij gebrek aan beters, maar met zo een voorzitter zal het blanco worden.

Uitgedrukt.

De uitdrukking zit deze keer in "De wandeling". En ze gaat over niet gesmaakte grappen en Pasen.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

03.03.2026
We hebben vanmorgen een bus genomen met 26 minuten vertraging en eigenlijk verbazen we er ons dus niet over dat ook de terugrit met een half uur vertraging rijdt. Althans, dat is wat de app van De Lijn, haltelink en Buzz ons wijsmaken. We wachten dus rustig op het bankje in het wachthuisje als we de bus plots snel zien naderen, tegen vrij hoge snelheid, met 1 (!) minuut vertraging. We springen nog recht maar de chauffeur kan onmogelijk veilig stoppen. Gelukkig is er ook nog een 164, al is het twijfelachtig dat die na juni nog zal rijden… Maar we lopen sowieso een half uur vertraging op, door de wonderen van de informatica…

Overigens moet ik in de namiddag ook nog naar de oogarts. De heenreis verloopt zoals gepland, de terugreis, even na 16:30 is gedoemd om te mislukken, met overvolle en vertraagde bussen. Ik kan nog net een 114 van de TEC nemen, die ook al met een kwartier vertraging rijdt. Ik heb een klein half uur te voet voor de boeg. Ik zal uiteindelijk ongeveer gelijk met de R55 mijn normale halte bereiken, maar ik heb tenminste niet in een overvolle bus gezeten.

26.03.2026
Soms lijken halten ingeplant door wereldvreemde ambtenaren die zelf nooit de bus nemen. Neem nu de halte Halle Park. Die moest enkele jaren geleden zo nodig verplaatst worden. Het zou me niet verbazen dat die halte weg moest van de parkingang op aandringen van een of andere planoloog of landschapsarchitect om het onbelemmerd uitzicht op het park te realiseren. De halte heeft nu verhoogde randen om het in- en uitstappen te vergemakkelijken. Alleen: ze ligt nu in een bocht, wat maakt dat de meeste chauffeurs er niet in slagen om hun bus vlak naast het verhoogde trottoir te manoeuvreren. Zo wordt dat trottoir eerder een moeilijkheid dan een gemak, want een rollator past bijna nooit in de ruimte tussen bus en halte.

27.03.2026
Wie denkt dat alleen De Lijn ritten moet schrappen door gebrek aan personeel en materieel moet maar snel anders denken. Bij de TEC-Liège-Verviers schrapt men nu ritten op een aantal lijnen om die tekorten op te vangen, maar dan niet stoemelings maar structureel. Het wordt ook nog voorgesteld als een verbetering voor de gebruikers, omdat die nu tenminste uitzicht krijgen op een dienst zonder abrupte afschaffingen. Benieuwd hoe lang het duurt voor men het aanbod nog verder vermindert. Overigens wil men de oefening naar de rest van Wallonië uitbreiden, en dat tegen eind 2026!

28.03.2026
De Lijn geeft nu de mogelijkheid om haar app te gebruiken in een vereenvoudigde modus. Daar is niks mis mee, de meeste tram-en busreizigers zullen daar wel genoeg aan hebben. Maar dat een bedrijf dat onder Vlaamse koepel (over?)leeft, dat aankondigt met "Zo makkelijk dat da is", kromtaal eerste klas, roept wel vragen op. En ga kuntj ni geluven 'oe lekker da ta es, stokvis…

31.03.2026
We hebben het mooi gepland: terug met de bus van 11:26 op lijn R55. De bus heeft trackinggegevens en een busnummer: 2321. We begrijpen wel niet goed waarom de bus aan het AZ al meteen met 6 minuten vertraging vertrekt; wij staan één halte verder en we zien de bus aankomen met de correcte film, maar plots verandert die in "De Lijn - Geen dienst". En ten overvloede doet de chauffeur teken dat hij ons niet meeneemt. En dan slaat hij links af: richting Anderlecht Het Rad i.p.v. rechts, richting station. De zoveelste defecte bus. Het is niet voor niets dat chauffeurs ons na enkele maanden met deze VDL's waarschuwden dat ze niets waard waren. Goeie koop is slechte koop…

De wandeling.
Eigenlijk laten we de keuze van onze (lus)wandelingen volledig afhangen van het lot, want uit de meer dan 10.000 beschrijvingen allerhande (fiches, kaarten, webadressen, wandelboeken en meer) is het onmogelijk om te kiezen. Dat lot is de randomfunctie van Excel: als je het totaal aantal wandelingen vermenigvuldigt met een door deze functie gegenereerd getal (altijd tussen 0.001 en 0.999) krijg je automatisch een compleet willekeurige keuze. In dit geval was het een wandeling in Durbuy (Boucle de Durbuy), maar dat leek niet zo meteen een goede keuze van het lot. Die boucle is amper 5 km lang en Durbuy is zo goed als onbereikbaar met het OV. En dus zochten we een combinatie met een andere tocht in de streek en dan bleek wandeling 6 uit Barvaux (Famenne, heet die) een handig middel om beide "gebreken" op te vangen. En zo kwamen we inderdaad aan 17 km vanuit het voor ons met de trein uit twee richtingen bereikbare Barvaux.
En toch leek dit achteraf niet meteen de gunstigste oplossing: we quoteerden 12/20 voor een tocht met een lage TWQ van 27%. De eerste 6 km waren niet veel zaaks (het ontoegankelijke reservaat Les Hazelles kon nauwelijks bekoren) en achteraf was het mondjesmaat genieten van die enkele wegen door of langs het bos die voorlopig (?) aan het beton ontsnappen. Durbuy zelf krijgt meer en meer het allure van een Belgische kuststad zonder zee, de verharding grijpt om zich heen en er worden afschuwelijk lelijke appartementsblokken gebouwd op plaatsen waar je vroeger toch nog wat natuur vond. En we combineerden de beide wandelingen zo dat we ook langs de uitkijktoren passeerden, maar die bleek gesloten. Achteraf las ik dat die enkel toegankelijk is voor wie van het toeristische treintje gebruik maakt en daar is het waarschijnlijk nog niet het seizoen voor. Kortom, onze doortocht van Durbuy hebben we zo kort mogelijk gehouden. En meer: we volgden rigoureus de bewegwijzering - die trouwens zo goed als overal meer dan behoorlijk was, met een paarse (of was het blauwe?) rechthoek voor wandeling 6 en een paarse (idem) ruit voor wandeling 5. Ze bracht ons uit het dal van de Ourthe via een stevige partij trappen, terwijl het kaartje eerder een ruimere en vermoedelijk veel lichtere uitweg uit het stadje suggereerde. Vermoedelijk gaat het hier om varianten, maar dat zou ter plaatse beter duidelijk aangegeven worden. Wij kozen voor de trappen en dat was een flinke lichaamsoefening: kaartje van topomap viewer en van routeyou geven de door ons gevolgde wandeling weer.

De foto's vind je hier, o.a. ook van desiro 08537 in Barvaux.

Dit zijn er alvast 3.

De eerste wandeling kreeg als naam Famenne, en dit is meteen de eerste mooie weg, na 6 km!

En deze weg, kort daarna, is zonder twijfel de mooiste	In het Bois de Chapli

Het weer.
Het moest de laatste dag van deze tijdelijke, aangename lenteperiode worden en dat bleek ook het geval: een temperatuur van 15°, met toch wel een matige ZW-wind en niet al te veel wolken.


De stafkaarten.
55/1-2 Durbuy (2017). Ontgoochelend was dat enkele wegen die hier nog als onverhard vermeld staan, ondertussen verhard zijn. Zelfs de TopoMap Viewer houdt het nog bij onverharde wegen, maar die behoren al lang tot het (nabije?) verleden. Het gaat echt de verkeerde weg op met het stadje Durbuy…

Hoe we er geraakten.
Zoals vermeld begonnen en eindigden we de wandeling bewust in Barvaux. De verbinding Liers - Marloie geniet van een uurverbinding, met een trein per uur uit Liers en een andere uit Marloie, en voor ons betekent dat dat we eigenlijk onze reisweg (via Marloie of via Liège-Guillemins) kunnen kiezen. Op woensdag en vrijdag is er ook een proxibus 11a die we zouden kunnen gebruiken in de richting Barvaux - Durbuy, maar terugkeren met deze bus kan niet. Andere bussen zijn schooldiensten (10/2 en 99) maar dan leek de trein in Barvaux ons een veel betere oplossing.


Een beetje geschiedenis.
Het dichtst dat Durbuy ooit bij een min of meer regelmatige busverbinding is gekomen, is de lijn 91 Liège (Place Neujean) - Ouffet - Marloie, maar stel je daar vooral niets bij voor: een rit 's morgens en één 's avonds in elke richting, daar moest je het mee doen. We spreken dan van de jaren 1950-1970. Vandaag is er alleen de proxibus 11a (op woensdag en vrijdag) en wat schooldiensten. Eén ding is wel duidelijk: toeristen heeft men nooit proberen verwennen met een bruikbare bus.

De verbinding.

En wat we beleefden.
Het treinverkeer is de avond voordien stevig verstoord geraakt door verdachte pakketten in Brussel-Zuid en het mag een wonder heten dat de ochtendspits in de nasleep daarvan tamelijk normaal verloopt. Alleen zijn er nog meer gewijzigde samenstellingen dan anders en dat is in dit geval wel te begrijpen. We kunnen 3 treinen nemen van Halle naar Brussel-Zuid en 2 ervan rijden inderdaad in een verminderde samenstelling: P 7802 met 2 i.p.v. 3 Deense neuzen, P7574 met 2 i.p.v. 3 desiro's. Maar de opvallendste wijziging is toch die van IC 2108 naar Arlon. De trein wordt voorzien op spoor 14 (i.p.v. 12) en zal bestaan uit 4 rijtuigen i.p.v. 10… En om 8:00 al wordt voorspeld dat hij met 1 minuut vertraging zal vertrekken. Blijkt dat IC 2128 (aankomst 8:28) gesplitst zal worden: de laatste 6 (dus niet 4) rijtuigen van deze trein keren naar Arlon terug als 2108. Dat zoiets niet in 4 minuten kan gebeuren is duidelijk: we vertrekken dan ook met 11 minuten vertraging. Maar de rit zal eigenlijk erg voorspoedig verlopen: telkens bij vertrek: Ottignies +8, Gembloux +9, Namur +6, Ciney +5, Marloie +2, dat laatste bij aankomst. Het enige vermeldenswaardige is een wat oudere dame met hond en schelle stem is die een gesprek wil aanknopen met een heer aan de overzijde van het gangpad die daar duidelijk niets voor voelt. Ook een tbg krijgt het danig op zijn heupen van het gekakel en vraagt haar ermee te stoppen. Ze doet het nog ook. Gaandeweg raken wij zo goed als omsingeld door een zestal tbg's; onnodig te zeggen dat die niet kakelen maar zelfs een gewoon gesprek kan voor afleiding zorgen… Voor de rit naar Barvaux wordt trouwens ook een kleine vertraging voorspeld: mogelijk zijn de werken tijdens het weekend daar niet vreemd aan. Maar al bij al is het een vrij rustige verbinding geworden. (En dan te weten dat na onze doortocht in Ottignies het verkeer daar ook een tijdje is stilgelegd door spoorlopers. Je mag af en toe ook eens geluk hebben.

Voor de terugkeer komt een verbinding via Liège-Guillemins ons gunstiger uit; we moeten dan wel een klein uur in een desiro zitten en zo het grootste deel van de mooie lijn 43 missen, maar de oorspronkelijke vertraging van 4 minuten is in Liège-Guillemins volledig opgelost. En dan is het uitkijken naar IC 539, want er zijn rond de middag problemen geweest tussen Oostende en Brugge en dan is het niet denkbeeldig dat meer IC's niet of met vertraging zullen rijden. I.p.v. 4 gemengde AB-rijtuigen M7 rijden er maar 2 mee, maar dat is geen probleem tot Brussel. IC 1939 zal ons zonder veel problemen en met een te verwaarlozen vertraging naar Halle brengen.

De treinlectuur.
Henry FIELDING, The history of Tom Jones, a foundling.
Honoré de BALZAC, Vader Goriot.

Op veel plaatsen moet de trajectcontrole op de schop en ook de reglementering rond de autokeuring wordt versoepeld. Inderdaad zaken die veel automobilisten een doorn in het oog zijn. Zoals de hele verkeersreglementering: laat ons die ook maar afschaffen, ter meerdere eer en glorie van de automobilisten: geen snelheidsbeperkingen, geen verkeerslichten, geen parkeerverboden enz. en dan kan ook meteen het rijbewijs en de autoverzekering weg. Zonder dank, Annick, voor deze gouden tip.

Uitgedrukt.

Niks , niet veel te ratten: als er niet veel (bijv. voeding) te krijgen is. In de Kempen zou ratten stelen, gappen betekenen; bij ons is de betekenis uitgebreider.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
We stappen vandaag ons vijftiende schuifje van GR 412. Onze eerste stappen op GR 412 E zetten we in 2009 van Moignelée naar Franière, gevolgd door GR 412 O van Bernissart naar Élouges in 2010. Ondertussen zijn beide delen, oost en west, samengevoegd in één topogids en we naderen met niet bepaald rasse schreden de Luikse agglomeratie. Vandaag staat het traject Dommartin - Jemeppe-sur-Meuse op het programma, goed voor 20.710 km. 40 % daarvan loopt over trage wegen, o.a. een tijdje over de bedding van de vroegere tramlijn Jemeppe - Verlaine, die ooit zelfs geëlektrificeerd is geweest. Het is duidelijk dat de ontwerpers er alles aan gedaan hebben om de beschikbare voet- en veldwegen zoveel als mogelijk in het traject op te nemen. Het eerste deel van deze tocht loopt door een erg agrarisch, relatief vlak landschap, in het tweede zie je de tengels van de Luikse agglomeratie en wordt de wandeling ook veeleisender door enkele wegjes die flink bergop lopen. Af en toe loop je door al te veel huizen, maar als geheel mag dit deeltje GR er toch wel zijn: we quoteerden 13.5/20, met dank aan de soms verrassend genoeg overgebleven voetwegen van prima wandelkwaliteit.
Ten opzichte van de beschrijving in de topogids uit 2019 is er een wijziging bij het naderen van Mons-lez-Liège. De kaartjes (TopoMap en Routeyou) geven het gewijzigde tracé weer.
En nog dit: ook bij het naderen van Mons-lez-Liège mag je over een kleine 400 m een mooie voetweg volgen die zich aanschurkt tegen de Terril de la Halette. Lang is er geen vuiltje aan de lucht, maar de laatste 30m zijn eigenlijk onbegaanbaar: de grond is doorweekt en je zakt voor je het weet een decimeter of meer in de gele smurrie. We probeerden dat deel te ontwijken maar moeten zo een kleine meter op het territorium van een plots opduikende eigenaar beland zijn; prompt wees hij er ons op dat we over zijn eigendom liepen, en even prompt wees ik erop dat we een officiële voetweg volgden. Maar ja, voor zo een discussie echt kan escaleren, ben je natuurlijk al een eind weg.


Mooi stukje oude trambedding van de lijn Jemeppe - Verlaine. De link naar meer foto's vind je wat lager.

Regelmatig mochten we trouwens paden volgen die nooit tot de trambedding behoord hadden - even mooi.

Het weer.
Zo goed als helder, 14° warm (of koud: eigenlijk hebben we de hele weg geaarzeld om onze fleece uit te trekken, maar we waren al zo bezweet dat we dat wijselijk niet gedaan hebben…) Matige wind.


De stafkaarten.
41/7-8 Georges-sur-Meuse (2020) - 42/5-6 Seraing (2019), beide best bruikbaar voor het gevolgde traject; toch ontbrak een stukje weg (trambedding), dat wel voorkomt op de TopoMap Viewer.

Hoe we er geraakten.
Voor Dommartin hadden we niet zo heel veel keuze: buslijn 85 Liège - Huy is zowat de enig bruikbare (?) buslijn en in Huy komt die niet aan het station. Dus is de keuze snel gemaakt en wordt het Liège-Saint-Lambert met de bushalte Cadran vlakbij. De terugrit is eenvoudiger: Jemeppe-sur-Meuse heeft een treinhalte en veelal is de reisweg via Guillemins het snelst, al zijn er ook (langere) verbindingen via Flémalle-Haute en Namur.


Een beetje geschiedenis.
Zoals het de gewoonte is, heb ik het hier graag over de beginhalte van onze terugreis. Als je oude foto's van het vroegere station opzoekt, is het snel duidelijk dat het station van Jemeppe-sur-Meuse onmogelijk kan gelegen hebben waar de huidige halte ligt. Daar is een eenvoudige verklaring voor en die vind je hier. Het gaat meer bepaald over lijn 32 (Ans - Flémalle-Haute) die hergebruikt werd ter vervanging van de oorspronkelijke lijn 125, met heel veel overwegen, die allemaal konden verdwijnen door de verplaatsing naar de bedding van lijn 32. En nog even dit: de oorspronkelijke telegrafische code van Jemeppe-sur-Meuse was LJP, in een van de bijlagen van de netverklaring van Infrabel vind je tegenwoordig FJU.

Maar ik kan vandaag toch ook moeilijk voorbijgaan aan de tram die Jemeppe met Verlaine verbond. Ik verwijs graag naar de foto's, al vrees ik dat de lage resolutie de tekst onleesbaar maakt. Wie een seintje geeft, krijgt per kerende een foto in hogere resolutie, die de interessante tekst leesbaar maakt. Opvallend is het tweede bord met de aftakking van de lijn naar Fexhe-le-Haut-Clocher; we kwamen dus echt wel voorbij het punt waar de splitsing zich situeerde. De hoofdlijn trok het tot het einde van de jaren 1950, over de lijn naar Fexhe luidden de doodsklokken al in 1948 voor de reizigers en tot 1956 voor de goederen.

De verbinding.

 *Liège Cadran
**Dommartin Église

En wat we beleefden.

Gewoontegetrouw nemen we niet te veel risico en we nemen de suggesties van de diverse apps voor wat ze zijn: theorie, die in de praktijk niet altijd gerealiseerd wordt. En dus zorgen we voor wat ruimte in onze heenreis: als we de bus van 10:25 missen, wordt het die van 12:25 en op woensdag is die waarschijnlijk te mijden. We nemen dus niet de IC naar Eupen, maar wel die naar Welkenraedt wat meteen een resem mogelijkheden van Liège-Guillemins naar Liège-Saint-Lambert geeft.
We zijn vroeg genoeg in het station om P7802 te nemen: die onderscheidt zich van (zo goed als) alle P-treinen door zijn samenstelling: 3 mr 96 ofte Deense neuzen. Hoewel de trein stipt vertrekt in Halle verloopt de reis naar Brussel-Zuid toch aarzelend, met 7 minuten vertraging tot gevolg. Dat is geen probleem: we hebben uitzicht op een mooie overstap naar IC 407 naar Welkenraedt. Die heeft het moeilijk tussen Brussel-Noord en Leuven (+8) maar in Liège-Guillemins is de vertraging gereduceerd tot 4 minuten. En we nemen dan de eerste trein die ons met een korte rit (3 km, 8 minuten) naar Liège-Saint-Lambert brengt.
We nemen ons tienuurtje in de kleine wachtzaal van het volledig vernieuwde stationsgebouw. De loketbediende is de vriendelijkheid zelve: wij krijgen een bon appétit, een compliment over onze inderdaad uitzonderlijke wandelstokken en een vraagje waar de wandeling naartoe gaat. Een oudere dame wordt perfect geholpen met haar Trein+: de warmte van een loketbediende kan onovertroffen zijn. En we zien ondertussen ook hoe omslachtig het kopen van een biljet met Trein+ aan de automaat is…

De aangewezen halte voor onze overstap naar bus 85 is de halte Cadran; die ligt voor het stationvan Saint-Lambert. De bus heeft amper één halte achter de rug, maar we moeten toch helemaal achteraan gaan zitten, net voor het boevenbankje. Zoals dat bij de TEC de gewoonte is, moet de chauffeur er een stevig tempo inhouden, al komen we toch net iets te vroeg in Dommartin aan. Onderweg merken we hoe de luchthaven van Bierset een ongelooflijk grote hap uit de omgeving heeft genomen. (En het is nog niet gedaan: tijdens de wandeling komen we langs braakliggende grond - toegang verboden - die gereserveerd is voor een nog verdere uitbreiding van Bierset.

De terugreis uit Jemeppe-sur-Meuse verloopt vrij normaal: de S-trein naar Liège is stipt, de IC naar Oostende idem dito. Toch worden we ook verrast door de samenstelling. Eén van de M7 rijtuigen is vervangen door een M6 eerste klas en daar komen we ook terecht. En het wordt echt een M6-dag: de aansluitende IC 1939 naar Tournai bestaat ook uit een M6-stel (sinds december van FSR = Schaarbeek en het is al een hele tijd geleden dat FSR nog M6 onderhield). Helemaal vlekkeloos verloopt de reis niet, in Brussel-Zuid arriveren we met 8 minuten, al wordt Halle bereikt met net iets minder dan de voor de statistieken belangrijke 6 minuten.

De treinlectuur.
Henry FIELDING, The History of Tom Jones, a foundling. Eerst gepubliceerd in 1749 en volgens W. Somerset Maugham behorend tot de 10 beste romans aller tijden. Ik kan hem alleen maar bijtreden en ik lees de lijvige roman 53 jaar na de vorige keer met veel plezier opnieuw.
Honoré de BALZAC, Vader Goriot.

Legislatuur: in de eerste helft de fouten van de voorgangers herstellen; in de tweede helft zelf nieuwe fouten maken…

Uitgedrukt.

Met spek schieten:sterk overdrijven. Soms wordt ook nog toegevoegd: met hele varkens, ja!

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

Verrassend beeld gisteravond, met een TEC-bus die zich duidelijk tweeslachtig wilde gedragen. Station Halle rond 18:30. Naast de getoonde boodschappen verscheen ook nog "Ferry Cars". 

De wandeling.
Destijds publiceerde Kreo (het huidige Pasar) handige fiches met wandelsuggesties in eigen land. Zo verscheen in 2006 Bostrip in Hoeilaart en we wilden wel eens weten wat deze wandeling ons vandaag nog te bieden had. De TWQ van deze 12 km lange wandeling benadert alvast de 100%. Toch verliep niet alles vlekkeloos en we hebben de wandeling hier en daar toch wel naar onze hand moeten zetten. Hoofdoorzaak hiervan is dat Natuur en Bos er blijkbaar van uitgaat dat wandelaars, fietsers en ruiters niet dezelfde wegen kunnen delen. We moesten de oorspronkelijke wandeling dan ook aanpassen omdat we toch niet over ruiterpaden wilden stappen, al lopen er in dit land duizenden kilometers straten waar wandelaars, fietsers en ruiters broeder- en zusterlijk naast elkaar kunnen evolueren. Maar Natuur en Bos staat nu eenmaal ook voor administratieve bemoeienissen en dus moet je voortdurend uit je doppen kijken, of doen wat al die baasjes doen met hun loslopende honden en hondjes: vierkant je voeten vegen aan al de reglementjes en verordeningen…
Het zou vloeken in de kerk zijn om al te veel kritiek op de wandeling zelf te spuien, al is vooral de meer dan 2 km lange rechte streep over de Sint-Michielsdreef er wat te veel aan. Maar voor de rest konden we toch veel aangename bospaden volgen, in alle formaten. We quoteerden 15.5/20.

Kaart topomap viewer of route you.

Hier zijn de foto's. Hieronder al een voorsmaakje.

De Ganzenpootvijver: als je goed kijkt zie je de drie tenen, met ertussenin de zwemwvliezen

Het erg mooie Preumontpad.

Het weer.
Tja, nog maar eens een ongelooflijke lentedag, met 20° en een zwakke wind. Later kleurden enkele cumuluswolken delen van het uitspansel wit.


De stafkaarten.
31/7-8 Ukkel (2020) - Behalve rond Groenendaal best bruikbaar.

Hoe we er geraakten.
Eigenlijk begint de beschrijving van de wandeling in Groenendaal, maar voor ons was het eenvoudiger om de R55 te nemen die zowel "onze" halte als Sint-Genesius-Rode Grote Hut bedient. En Groenendaal zou sowieso het gebruik van de trein geïmpliceerd hebben en dat lijkt me te vermijden op stakingsdagen, ook al is de alternatieve dienst bruikbaar.


Een beetje geschiedenis.
Ik heb het hier vroeger al gehad over de R55 (vroeger de 155) die tot een gecadanceerde dienst uitgroeide dankzij de invoering van de basismobiliteit. Nog goed om weten: de halte Grote Hut is ook een halte van 2 TEC-lijnen (W en 365) en die W is de busdienst die hier de vroegere tramlijn naar Braine-l'Alleud moest vervangen. Alleen is het blijkbaar moeilijk om alles op één haltebord te zetten. Deze keer is het De Lijn die wel duidelijk de TEC-lijnen vermeldt.

Geen haltebord uitgespaard… Dit is België…

De verbinding.

*Essenbeek 's-Hertogenbos
** Sint-Genesius-Rode Grote Hut
*** Sint-Genesius-Rode Astrid
**** Vermoedelijk is de bus (uit Meerbeke) in leen in de stelplaats Het Rad.

En wat we beleefden.
Veel valt er vandaag niet te vertellen, vrees ik. De R55 komt stipt op tijd aan onze halte, maar loopt toch nog 6 minuten vertraging op: er moeten inderdaad veel reizigers mee en aan zo goed als elke halte stapt wel iemand in of uit, maar vooral: net voor de bus de Waterloosesteenweg bereikt moet die ook nog een omleiding volgen.

De terugrit verloopt niet helemaal zonder problemen, maar we hebben er eigenlijk voor een stuk zelf voor gekozen. Je moet namelijk weten dat de R55 maar ongeveer elk uur de halte Grote Hut bedient en dat de halte Elvis Presley op wandelafstand ligt: die wordt wel elk half uur bediend. (Voor alle duidelijkheid: elk uur is er verbinding Anderlecht - Halle, aangevuld met een beperkte dienst Elvis Presley - Halle.) Van Elvis Presley wisten we dat de halte verplaatst was wegens werken en op het eerste gezicht staat dat ook keurig aangegeven op de haltepaal: 100 m verder ligt de vervanghalte. Alleen: die ligt in een zijstraat en we moeten ze knal voorbijgelopen zijn. Dus werd het uiteindelijk de halte Astrid, die we bereiken met een 3-tal minuten overschot. Ei zo na was onze verhoopte tijdwinst dus op een flop uitgelopen, maar uiteindelijk wonnen we toch een half uur tijd.

De treinlectuur.
Die was er deze keer niet…

In Halle is er een bakkerszaak met Italiaanse naam Zucchero en alsof dat nog niet volstaat prijkt op hun dozen ook nog eens: Thank you for choosing local quality. And the same for the Flemish…

Uitgedrukt.
Zo soepel als een breekijzer… Vaak uiting van zelfspot, maar kan ook op anderen slaan.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
Op een bepaald moment waren we gisteren 3 langeafstandspaden tegelijk aan het volgen: GR5, GR Waas-en Reynaertland en de vrij recent toegevoegde Martinusroute. In enkele decennia tijd heeft ook Vlaanderen een uitgebreid GR-net en ik heb me al dikwijls afgevraagd of het niet té uitgebreid is. Want ondanks de vele overlappingen moet je vaker dan goed kilometers ver over minder interessante stukken stappen. Ook vandaag zijn de eerste zes kilometer duidelijk niet meer dan een lang verbindingsstuk tussen interessante gedeelten, waar akkers en weiden nog net geduld worden door het sterk verkavelde Vlaanderen. Gelukkig volgen er na die 6 km nog bijna 9 die wel erg aangenaam zijn, met de nadruk op water: de Schelde, maar vooral de vele kreken en plassen zodra we de Scheldedijk verlaten hebben. De GR haalt toch nog een TWQ van 50%, maar daar zijn de gebetonneerde wegen op de Scheldedijk inbegrepen - op wat fietsers na heb je nooit concurrenten op de weg. Als we dat beton mee rekenden, zou de TWQ een stuk lager liggen. De score die we aan deze GR geven (14/20) is een compromis, tussen de zoutloze 6 km in het begin en de erg aangename kilometers die volgen.

Het laatste - gelukkig ook het langste deel van de wandeling - wordt gedomineerd door water. Dit is de Bazelse Kreek, gezien vanuit een vogelkijkhut.

En zelfs waar de aanwezigheid van de mens onmiskenbaar is, is er water: kasteel Wissekerke in Bazel, inclusief een fuut onderaan rechts de foto.

Meer foto's vind je hier.

Het weer.
Prachtig lenteweer, met alleen wat compleet onschuldige cirrus, bij 19° en een zwakke wind.


De stafkaarten.
15/1-2 Beveren (2018) - 15/5-6 Kontich (2018) - 15/7-8 Sint-Niklaas (2018). Behoorlijk, al ontbreekt een voetweg voorbij de Bazelse kreek. Op de digitale topomap viewer komt de weg wel voor. Wie de voorkeur geeft aan de kaarten van routeyou kan hier terecht.

Hoe we er geraakten.
We hebben het onszelf niet te moeilijk gemaakt, met de IC naar Dendermonde en de aansluitende S-trein naar Antwerpen. Voor de terugrit kunnen we bus 93 Antwerpen - Temse - Sint-Niklaas nemen. Van onze eindbestemming weg rijden en bovendien ook nog een aansluiting bus/tram verteren, zien we niet zitten. Sint-Niklaas duurt lang met de bus en dus passen we een trucje toe waar de apps compleet naast kijken: de bus tot Temse (Prinsenlaan) nemen en dan 7 minuten te voet tot het NMBS-station van Temse. Van Temse naar Halle kan via Sint-Niklaas of Mechelen.


Een beetje geschiedenis.
Voor de eerste bediening van Rupelmonde moeten we teruggaan naar het begin van de 20^ste eeuw, toen er een tramverbinding tot stand kwam tussen Antwerpen (Vlaams Hoofd - Linkeroever) en Hamme, en dat in verschillende schuifjes: Hamme - Temse (1904), Temse - Bazel (1906) en Bazel - Zwijndrecht (Vlaams Hoofd) (1908). Het deel Temse - Zwijndrecht werd geëlektrificeerd in 1931, voor Hamme - Temse was het wachten tot 1937. Maar zoals vrijwel overal was de elektrificatie geen beletsel om de reizigersdienst in 1959 op te heffen. Ik vond dit filmpje van tram H in volle glorie. Wat met de tram niet gelukt was, kon wel meteen met de bussen die de Rooseveltplaats als eindpunt kregen.
Vermoedelijk reden deze bussen al meteen met film H, al duurt het nog enkele jaren alvorens dat ook in het spoorboekje vermeld wordt.
In de jaren 1970 werd het traject uitgebreid naar Sint-Niklaas via Velle.
Met de basismobiliteit vinden we een gecombineerde tabel terug van niet minder dan 5 varianten:
93: Sint-Niklaas - Hoogkameren - Temse - Antwerpen
95: Sint-Niklaas - Velle - Temse - Antwerpen
97: Sint-Niklaas - Tielrode - Temse - Antwerpen
99: Hamme - Temse - Antwerpen
99S: Hamme - Temse - Antwerpen (sneldienst)

Ik schreef Antwerpen: voor de meeste "lijnen" betekende dat Van Eedenplein waar kon worden overgestapt op de tram; alleen de lijnen 99 en 99S bedienden de Rooseveltplaats.

Met de huidige basisbereikbaarheid is de toestand sterk "vereenvoudigd": alleen lijn 93 bedient nog Rupelmonde Kerk, samen met een lijn 931 die alleen in de ochtend- en de avondspits rijdt.

De verbinding.

 *Rupelmonde Kerk - ** Temse: Prinsenlaan

En wat we beleefden.
IC 3207 bestaat uit zijn voorziene 6 M7-rijtuigen maar niet in de aangekondigde volgorde. Wie weet is dat voor enkele reizigers geen excuus om met hun tweedeklasbiljet in eerste plaats te nemen. Voorbij Jette is dat geen probleem meer, want we blijven als enige reizigers op het bovendek achter. En dat andere probleem met een defecte trein in Bockstael is ook op tijd opgelost geraakt. De trein nadert spoor 7 in Dendermonde tergend traag, met 5 minuten vertraging (waarvan 3 al opgelopen voor Jette) tot gevolg. Zowat de helft van de uitstappende reizigers haast zich - zoals wij - naar perron 1 waar de S-trein naar Antwerpen-Berchem wacht. Wachten is wat veel gezegd, want de trein vertrekt onverbiddelijk stipt. Het is een bekend probleem sinds de afschaffing van de IC tussen Dendermonde en Sint-Niklaas en nu is alles nog rustig, met slechts een aantal overstappers. Na een lange rit in de S-trein arriveren we stipt in Melsele.

En zo kregen we ook de kans om wat treinen te fotograferen.

Ongetwijfeld de mooiste van de vier: ms 545 met IC 3031 De Panne - Antwerpen-Centraal. Het is altijd prettig als je de graffiti niet weg moet shoppen.

Voor de terugreis trakteren we onszelf in café Roots op een frisse pint. De bus van 15:26 heeft geen gps-gegevens en dus gaan we voor die van 15:42, ook al zal dat betekenen dat we niet tegen daluurtarief zullen kunnen reizen. Maar net voor de bus van 15:42 komt die van 15:26 er alsnog door. Het is een gelede Van Hool die bijna zeker tot de stelplaats Sint-Niklaas behoort. Ik zal nooit begrijpen waarom busliefhebbers zo graag nummerplaten willen kennen en zich nauwelijks bekommeren om de stelplaatsen van waaruit die bussen ingezet worden. Met de tracker van haltelink was dat nog op te zoeken, maar die is een lange doodstrijd verwikkeld. De bus van 15:26 laat een kwartier vertraging optekenen.

Dat komt er voor ons op neer dat we via Sint-Niklaas zullen reizen. Zeldzaam verschijnsel: drie treinen en drie controles! Voor de korte rit van Temse naar Sint-Niklaas hebben we een mr86 (Duikbril) en de rit met IC 3239 wordt uitgevoerd met hetzelfde rijtuigenstel als vanmorgen.

Nog dit: zowel de 3207 als de 3239 worden tussen Ruisbroek en Brussel-Zuid over lijn 96N geleid. Dat zou in principe wat sneller moeten gaan dan over de veel tragere 96A. Of dit een blijvertje is, zal de toekomst moeten uitmaken. Dat heb je zo met blijvertjes.

De treinlectuur.
Sophie DE BAERE, Les ailes collées.
Honoré deBALZAC, Vader Goriot.

Nu AdR zich heeft laten testen op cocaïne, zijn de opgelegde maatregelen bij De Lijn des te onbegrijpelijker. Hoe kunnen die uit een gezond functionerend brein komen?

Uitgedrukt.

Een beetje van alles is duivenstront. Krijg je wel eens als antwoord als je een eerdere vraag zelf hebt beantwoord met een beetje van alles.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

16.02.2026
Het ziet ernaaruit dat dit rubriekje op termijn verdwijnt. Je kunt namelijk niet klagen over iets dat er niet meer is. Vandaag werden de plannen bekend gemaakt voor de regio Halle. We hadden de bui natuurlijk al een tijdje zien hangen, maar de voorstellen zijn zo drastisch dat ze nauwelijks te geloven zijn.

22.02.2026     
Ik ben me aan het haasten met het opstellen van mijn nieuw gemeenterepertorium, omdat ik het klaar wil hebben voor ik de wijzigingen van juli MOET inbrengen. Blijkbaar ga ik daarbij nogal volhardend te werk, getuige deze boodschap: Oeps, even vertragen. Je hebt net iets te vaak geklikt of ververst. Onze website heeft even tijd nodig om bij te komen. Geen zorgen, dit lost zich meestal vanzelf op. Ja hoor, zelfs de website van De Lijn is niet echt performant…

26.02.2026
Terwijl we in Brussel-Zuid op onze aansluiting staan te wachten, horen we dat 3 treinen in een gehalveerde samenstelling rijden, allemaal treinen die normaal gezien met 2 vierledige stellen worden uitgevoerd. Ik heb al langer de indruk dat er iets fundamenteels fout loopt met de inzet van dit materiaal.

27.02.2026
Ik kom net 2 minuten te laat om de bus van 17:34 aan het AZ Sint-Maria in Halle te halen, maar veel verschil zou het toch niet uitmaken: de bus rijdt vandaag niet. Ik ga op zoek naar alternatieven, blijkbaar zo opvallend dat twee dames me aanspreken. Zij zijn niet op de hoogte van de afschaffing en schrikken toch wel als ik zeg dat de volgende bus pas over 3 kwartier (er is ondertussen al een kwartier voorbij) rijdt. Zelf zie ik wel een oplossing door enkele honderden meters te stappen naar de hoofdweg waar de R53 voorbijkomt, gelukkig met enkele minuten vertraging. Dat is de redding voor de vrouw die vandaag voor het eerst de bus neemt: zij moet naar Sint-Genesius-Rode. Ik geef haar de raad om de R53 te nemen tot Alsemberg, op een flinke boogscheut van Rode. Voor de tweede vrouw die duidelijk niet in staat is om ver en snel te stappen, is de oplossing bus 1 te nemen tot het station waar ze kan overstappen op de R55 die wel beperkt is tot Essenbeek. Maar dat is geen probleem: ze moet naar Sint-Rochus. Als ik in Essenbeek uitstap - met nog een wandeling van meer dan 20 minuten voor de boeg - blijft een meisje zitten, dat ongetwijfeld denkt op een bus R55 te zitten die het volledige traject rijdt. Niet dus, ze mag een half uurtje wachten aan een halte die nu niet meteen riant te noemen is. Binnenkort wordt er verder gesnoeid in de aangeboden diensten: de plaatselijke NVA-afdeling vindt dat de impact in Halle beperkt is en zal zich onthouden in de regioraad. Ik moet eerlijk toegeven dat ik nog niet veel NVA'ers in de bus heb gezien. Voor hen zullen de gevolgen inderdaad beperkt zijn…

De wandeling.
We volgen vandaag een tweede traject van de Martinusroute, tussen Schoten en Antwerpen, en dat zou volledig samenlopen met de westelijke tak van GR12. En dus dachten we: twee vliegen in één klap, dat kan alleen maar een succes worden. Spijtig genoeg werd het misschien wel het meest nutteloze en vervelende stuk GR dat we in onze lange wandelcarrière hebben gevolgd. Natuurlijk werd een poging ondernomen om parkjes in Schoten en Merksem aaneen te rijgen, maar wat daar tussen ligt is van zeer slechte kwaliteit. Dankzij de parkjes - want meer zijn ze niet - scoren we toch nog een TWQ van 17%, maar het is tekenend dat de stukjes onverhard gemiddeld maar 287m lang zijn. En alsof dat nog niet voldoende reden was tot ergernis, werden we ook nog geconfronteerd met een zeer onvolledige bewegwijzering, die dringend aan controle toe is. Ik denk dat ik op wel 7 punten mapy.com heb geraadpleegd, dat gelukkig de route op voortreffelijke wijze weergaf. We hebben het raden naar hoe lang het al geleden is dat de bewegwijzering hier nog gecontroleerd is, maar de hiaten zijn van die aard dat ze allemaal niet door recent vandalisme te verklaren zijn. Spijtig, we quoteerden 5/20, omdat de parkjes toch nog af en toe voor wat wandelgenot konden zorgen. Ik heb voor maar één kaartje gezorgd.

Foto's.

Het weer.
Een eerste vroege lentedag, met temperaturen rond 20°, de eerste keer in hemdsmouwen dit jaar! Nauwelijks wolken en een weinig storende wind.


De stafkaarten.
15/3-4 Antwerpen (2018) - eigenlijk niet echt bruikbaar in het verstedelijkte milieu.

Hoe we er geraakten.
Schoten konden we bereiken met bus 61 en 62, beide vanaf het Rooseveltplein. Halle - Antwerpen was niet meer dan een klusje. Voor de terugrit stapten we bewust van het eindpunt (Het Steen) naar het Centraal Station.

Een beetje geschiedenis.
Over de spoorwegkathedraal die het Centraal station van Antwerpen nog altijd is, kun je voldoende vinden op het internet.

De verbinding.

* Antwerpen Roosevelt C4
** Schoten Kasteeldreef

En wat we beleefden.
We kwamen eigenlijk voor IC 1708, maar waren vroeg genoeg in Halle om IC 3408 te nemen. Het is niet bepaald onze favoriete trein omdat die echt vaak in een gehalveerde samenstelling rijdt, maar vandaag zijn 2 vierledige stellen present. Het vergroot de overstaptijd in Brussel-Zuid. De aangekondigde positie van eerste klas klopt niet.
IC 2008 brengt ons probleemloos naar Antwerpen-Centraal.

Het Rooseveltplein ligt dan wel een tiental minuten van het station, je wordt niet geconfronteerd met de doolhof waarin je terecht komt als je de tram wil nemen. Op perron C4 staat onze bus al klaar. Het is opvallend hoe de bus geleidelijk volloopt; de vele kinderwagens van allerlei slag vereenvoudigen er de zaak niet op, maar blijkbaar is het de gewone gang van zaken op deze lijn.

Voor de terugreis zullen we op het eerste gezicht geluk hebben: we zijn nog op tijd voor IC 4537 die uit Antwerpen-Centraal vertrekt om 15:54 en ons dus nog net toelaat om van het daluur te profiteren. Maar dat is zonder de defecte app van de NMBS gerekend: vijf pogingen onderneem ik om een biljet aan te kopen, maar telkens loopt het bij de betaling mis. De tbg - Nederlands onkundig - begrijpt het probleem en legt ons prompt een regularisering voor, natuurlijk zonder toeslag, maar wel tegen het spitstarief. Het verschil is niet onoverkomelijk (€3.60 voor ons tweeën); volgens haar bepaalt het moment waarop zij de biljetten uitreikt of we al dan niet van het daluur kunnen genieten.
Van Brussel-Noord naar Halle sporen we met S 8572 (eigenlijk een P-trein, vind ik, maar wie ben ik?). In Brussel-Centraal vertrekken we nog stipt, maar er wordt al voorspeld dat we met 3 minuten vertraging in Brussel-Zuid zullen aankomen. Dat klopt ook nog, al zullen we uiteindelijk met 6 minuten vertraging vertrekken en met 8 minuten in Halle aankomen.

Een telefoontje naar de klantendienst levert niet meer op dan een verwijzing naar de website om het teveel betaalde bedrag terug te vragen, maar ja, de FAQ's - wat een uitvinding - leveren geen oplossing voor het probleem. 's Anderendaags probeer ik het via whatsapp en ik krijg binnen de kortste keren een link naar de correcte pagina op de website - die ik anders nooit zou gevonden hebben! - en nog enkele tips om de aanvraag vlot te laten verwerken. Ik ben nu benieuwd wat de reactie zal zijn, al kan dat wel een tijdje duren…

De treinlectuur.
Koen PEETERS, Georges.
Honoré de BALZAC, Vader Goriot

In het boek Genesis (18, 20-33) vind je het ontroerende verhaal van Abraham die er bij de Heer voor pleit om de stad Sodom niet te verwoesten als er nog vijftig rechtvaardigen te vinden zijn. En God geeft toe: als Ik er vijftig vind, zal ik de stad niet verwoesten. Maar Abraham is er niet gerust in, en verlaagt geleidelijk het aantal rechtvaardigen (naar 45, 40, 30, 20, 10).
Toegepast op De Lijn, stel dat we er geen acht per bus vinden, maar zeven, zes, vijf, vier... Maar AdRoofridder is natuurlijk God niet (al zal ze dat wel van zichzelf denken) en van de barmhartigheid die God betoont is ze zichtbaar vies en dus gaat ze onverbiddelijk door…

Uitgedrukt.

Met de leer uitgaan… De leer is hier uiteraard de ladder - de uitdrukking betekent zoveel als: op dieventocht gaan en de ladder moet natuurlijk dienen om binnen te breken.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
Een van de jongste GR's in Vlaanderen is de Streek-GR Groene Gordel. De topogids vermeldt een eerste druk van 2024, maar dat is geschiedenisvervalsing: zijn we daar in de voorbije jaren niet al te vaak mee geconfronteerd? Zelf waren we nog min of meer betrokken bij de eerste uitgave van zo een 14-tal jaren geleden toen we vrij onverwachts maar graag mochten instaan voor de bewegwijzering van het deel Halle (Alsput) - Groenendaal. Maar ik vermoed dat er kort daarop een soort paleisrevolutie bij de GR Vlaams-Brabant heeft plaatsgevonden, want er verdwenen bekende namen en er kwamen onbekende nieuwe in de plaats. Zelf gaven we het na enkele jaren op: een piraat verknoeide ons zorgvuldige en bewust bescheiden werk in het Zoniënwoud maar meer nog verdween de hartelijkheid in de contacten met de Brabantse afdeling. Misschien staan we daardoor vandaag eerder kritisch tegenover het nieuwe traject - overigens is een flink stuk van het oorspronkelijke overeind gebleven. Tussen het station van Halle en dat van Groenendaal liggen er 20.620 km. De aanpassingen zouden verbeteringen moeten zijn (en dat zijn ze soms ook, in het Krabos annex Zavelput, in het gebruik van andere dreven in het Zoniënwoud). Maar soms vervangen nieuwigheden de oude toestand zonder echte verbetering: ik ken de streek vrij goed en ik zie zo waar men kansen voor een echte verbetering heeft laten liggen: het park in Rode is bijvoorbeeld verschrikkelijk, met zicht op appartementen en over brede stroken beton. Maar kom, het geheel voldoet zeker wel, getuige onze score van 16/20. De TWQ bedraagt 59% en dat is niet mis in de verkavelde rand. Uiteraard speelt het Zoniënwoud een niet te miskennen rol in score en TWQ.

Nog even dit: vermoedelijk tot eind maart 2026 mag je tegen het einde van de tocht de bewegwijzering niet volgen. Het is tekenend voor deze tijd dat de gpx wel aangepast is, de bewegwijzering ter plaatse niet. Nochtans is de regel nog altijd dat de bewegwijzering ter plaatse voorrang heeft… Dat ze niet altijd even logisch is, bewijst een foto van deze reeks. Dat is wel een extreem geval, maar op andere plaatsen lijkt het toch ook niet altijd eenduidig. Wij gingen vroeger op pad met verf en kwast en die enkele aanduidingen die we nog aantroffen - bijna allemaal in goede staat - waren ongetwijfeld van onze hand (of van de piraat in het bos…). Stickers hadden we mee als ondersteuning waar nodig. Tegenwoordig worden alleen nog stickers gebruikt: dat heeft heel wat nadelen: ze komen makkelijk los (tientallen hebben we er gezien onderweg met gekrulde zijvlakken, ze zijn gemakkelijk te saboteren en je kunt ze lang niet op alle materialen gebruiken. Dat laatste leidt ertoe dat de sticker te vroeg of te laat aangebracht wordt, bij gebrek aan deugdelijke ondergrond. Een streepje verf zou dat allemaal oplossen. En wij hebben de omleidingsroute gevolgd: zie kaart NGI en kaart routeyou.

En nog dit: toen de GR pas aangepast was, nam men met name in Halle de oude bewegwijzering niet weg. Ik meldde dat aan het secretariaat en kreeg te lezen dat men wachtte op beter weer. Nu, 2 jaar later, hangen de stickers nog altijd her en der in het Halse en dat is bijzonder verwarrend.

De Molenbeek, hier tussen Dworp en Alsemberg.

Een van de vele vijvers in Sint-Genesius-Rode.

Het weer.
Het begon somber met de zon die nog een laag cirrostratus weg moest warmen, maar plots werd het mooi: licht bewolkt, niet te fris (7°) maar wel met een matige oostenwind, die we er liever niet bij hadden gehad.


De stafkaarten.
31/5-6 Halle (2020) - 39/1-2 Tubize (2021) - Ukkel (2020)

Hoe we er geraakten.
Eigenlijk passeert de GR voor onze voordeur, maar we busten toch naar Halle om daar het vertrekpunt uit de topogids op te zoeken. Voor de terugrit waren er uiteraard de S-treinen tussen Ottignies en Brussel, met scherpe aansluitingen in Etterbeek.


Een beetje geschiedenis.
Alle informatie over het station van Groenendaal vind je hier. Ik zou er zelf niets aan kunnen toevoegen. Het is altijd al een indrukwekkend gebouw geweest dat men spijtig genoeg nog altijd laat verkommeren. En die aansluiting met de hippodroom van Groenendaal was 1 km lang en stond geboekstaafd als lijn 161B. De refertesnelheid was 40 km/u. Ik herinner me vooral de wissel waarmee van de lijn 161 afgetakt werd - in de bocht - en die waarschijnlijk niet echt geschikt was om tegen 130 km/u (de refertesnelheid van lijn 161) bereden te worden, want de schokken waren toch wel bedenkelijk.

De verbinding.

 *Essenbeek 's Hertogenbos

En wat we beleefden.
Dat het allemaal vierkant draait bij De Lijn wordt nog maar eens bewezen bij de heenrit. Haltelink, Buzz en de app van De Lijn geven dezelfde info: eerst op tijd, dan 2 minuten te laat en uiteindelijk zelfs 5 minuten te laat. We staan nog maar net aan de halte als de bus al aankomt: 7 minuten te vroeg en het busnummer geeft uitsluitsel: dit is niet de vorige bus, maar wel de bus die we voorzien hadden. Dat hij 7 minuten te vroeg rijdt is al erg genoeg - zie de berichtgeving in de kranten van de voorbije dagen - maar dat de informatie compleet fout is, is zo mogelijk nog erger.

De terugreis begint met een zoektocht naar de ingang van het station van Groenendaal. Op hgbtf is er net een stevige discussie aan de gang over de zin van toegangspoortjes in de stations, maar dat is hier niet nodig. Voor je de toegang gevonden hebt, is de drang tot het uithalen van allerlei streken al lang voorbij. Wij missen in elk geval ei zo na onze trein, die gelukkig met 1 minuut vertraging rijdt. We kunnen nog net instappen in het allerlaatste rijtuig van de trein die uit twee desiro's bestaat. Dat we helemaal achteraan zitten komt ons mogelijk nog slecht uit in Etterbeek, met de beklimming en de afdaling van 2 trappen en een krappe aansluiting in het verschiet. Als enige medereizigers in de eersteklasfdeling hebben we twee ouderen (zoals wij dus) en je ziet haar denken: "Wat komen die hier doen?" De rollen omgekeerd, oh ironie. De rit verloopt wel vlot en we komen tegelijk met de S-trein naar Geraardsbergen op perron 4 aan. Ook deze trein rijdt stipt en we komen zelfs iets te vroeg in Halle aan.

En het lot lijkt ons vandaag gunstig: we hadden ons al voorbereid op een dik half uur overstaptijd, maar plots komt er toch een R55 met een achttal minuten vertraging. Te allen tijde je ogen openhouden, één van de motto's van de OV-gebruiker. Dat is niet wat de buschauffeur doet, want die verslikt zich in een van de omleidingen die hier in de krokusvakantie welig tieren. Als hij 3 reizigers lost bij de halte Essenbeek Kasteelstraat zien we die op hun stappen terugkeren, in de richting van de ten onrechte overgeslagen halten. Hoe vaak loopt het eigenlijk verkeerd bij De Lijn met die omleidingen? En zouden die reizigers ook tevreden zijn over hun laatste rit? Want dat is natuurlijk de truc met die reizigersenquêtes: er wordt uitdrukkelijk gevraagd naar je ervaring met de laatste rit, maar die is veelal positief en als je dat dan waarheidsgetrouw invult, kom je natuurlijk aan hoge scores. Je zou een verschillend beeld krijgen als de vraag zou zijn: hoe dikwijls liep het in de voorbije maand fout. Maar je kunt van de busreizigers natuurlijk niet verwachten dat die alles noteren, zoals ik…

De treinlectuur.
Dorothy L.SAYERS, Clouds of witness. Uit 1926, met in de hoofdrol Lord Peter Wimsey, die zijn broer van de galg moet redden.
Honoré de BALZAC, Vader Goriot.

80% van de reizigers van De Lijn is tevreden over hun (laatste) rit. Worden die gedrogeerd voor ze instappen? Of gaat er een heimelijke kracht uit van de ontwaarders… als die werken. Mooie complottheorie…

Uitgedrukt.

Bêter benejen as beklougd. Beter benijd dan beklaagd. 

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
Het lijkt een prima initiatief als het Davidsfonds in 2013 een wandelbox uitgeeft met als titel De mooiste dorpen van toen - 40 landelijke bestemmingen met een verhaal. Zo komen wij vandaag in Duras terecht, deelgemeente van Sint-Truiden, voor ons een redelijk onbekend terrein. Twee kastelen, een watermolen, twee dreven: het volstaat allemaal niet om de wandeling op een aanvaardbaar niveau te krijgen; daar zijn de kilometers over beton echt te lang en te saai voor. De TWQ ligt duizelingwekkend diep met 4% van de 9.42 km lange wandeling. We kwamen met onze quotering niet verder dan 5/20. Die 4 % TWQ komt dan nog helemaal op het conto van een korte dreef die ook nog eens privé is, maar volgens het wandelplan worden wandelaars oogluikend toegelaten…

Kaart NGI en kaart routeyou.

Het kasteel van Duras.

Metsterenmolen.

Meer foto's.

Het weer.
Zwaar bewolkt, 8° en toch matige ZZO-wind. Maar het bleef - zoals beloofd - droog.


De stafkaarten.

33/1-2 Zoutleeuw (2018). Het gebruikte deel is vrij volledig.

Hoe we er geraakten.
Duras ligt op de buslijn Sint-Truiden - Hasselt en dan is het verleidelijk om uit Halle overstapvrij naar Hasselt te sporen, maar dat zou neerkomen op bijna een vol uur wachten op aansluiting in Hasselt. Dan is de verbinding via Sint-Truiden een stuk aantrekkelijker.


Een beetje geschiedenis.
Wie de kaart van de streek rond Sint-Truiden bekijkt, zal wel niet verbaasd staan als ik zeg dat Duras lange tijd verstoken is gebleven van enige vorm van OV, zeker als je ook nog de beschikbare spoor- en tramlijnen onder de loupe neemt. Enerzijds was er spoorlijn 23 (Tienen) - Drieslinter - Sint-Truiden - Tongeren - (Montzen), maar die liep van Zoutleeuw via Wilderen naar Sint-Truiden. Anderzijds was er ook een tramlijn Herk-de-Stad - Sint-Truiden (1913-1948) maar die liep via Gorsem en Duras viel dus andermaal uit de bus. Het is opvallend dat de vervangingsdiensten van zowel trein als tram vrij getrouw de oorspronkelijke tracés zouden volgen. En zo zou het een hele tijd duren voor vervangingslijn 22a Duras af en toe zou bedienen. In 1963 kreeg Duras een busverbinding met Sint-Truiden: tabel 1154 met lijn 5 en tabel 1155 met lijn 30. Nieuwerkerken gold veelal als overstapstation: vandaaruit liepen 2 routes naar Sint-Truiden. Om het onderscheid met de basislijn duidelijk te maken werd de variant via Duras later 5b genoemd; nog later werd een lijnnummer 30/2 ingevoerd om dezelfde reden.
Met de basismobiliteit kwam er ook nog een belbus en een bediening door 2 lijnen van het Truiense stadsnet! Tegenwoordig, met de basisbereikbaarheid, moet Duras het stellen met een gecadanceerde buslijn 30 Sint-Truiden - Hasselt en de flexbus Limburg-Zuid.

De verbinding.

En wat we beleefden.
Als je zo tegen het einde van de ochtendspits met maar 3 minuten in Brussel-Zuid aankomt, dan mag je van een succes spreken. En dan wenkt een geslaagde aansluiting met IC 3608 naar Genk. Die vertrekt precies op tijd in Brussel-Zuid, maar tot Brussel-Centraal is het twee keer aanschuiven - dat is echt wel al een tijdje geleden. Maar de 4 minuten vertraging die we daardoor oplopen hebben niet de neiging om tijdens de rest van het traject te groeien. Ook in Sint-Truiden wacht ons een ruime aansluiting. 't Buffet is een zalige plek om wat tijd door te brengen.

Onze bus heeft geen gps-gegevens en dus wordt het toch weer afwachten of hij komt. Het is een oeroude gelede uit 2006 en zonder enige twijfel stamt ook het interieur uit die tijd. Ongelooflijk dat De Lijn met dergelijke bussen moet blijven rondrijden; ik kan me perfect voorstellen dat AdR in Leuven het volautomatische busje inwijdt, maar deze bus zal ze nog wel nooit van binnen gezien hebben. De bekleding van de zitjes is verschoten, op het vieze af, en zelfs de zitjes zelf hebben door jarenlang gebruik een nog nooit geziene samengeplette vorm aangenomen. Maar hij rijdt nog, zelfs min of meer op tijd…

Overigens ziet de bus van de terugrit er nauwelijks beter uit, ook al is die 2 jaar jonger. Het interieur ziet er even afgeleefd uit. Maar de chauffeur is vriendelijk en de bus rijdt op tijd. Dat moet voor de OV-gebruiker volstaan; ook nog eens frisse, niet te oude bussen zouden van het goede te veel zijn. En een kleine oproep: ik vermoed dat beide bussen tot de stelplaats Sint-Truiden behoren; het zou prettig zijn mocht iemand dat kunnen bevestigen of verbeteren.

In Sint-Truiden komt de IC naar Blankenberge nog voor ons aan het perron, maar de trein blijft hier 5 minuten staan voor de kruising met de IC naar Genk. Het is toch ongelooflijk dat lijn 21 tussen Landen en Alken nog altijd enkelsporig is. De trein bestaat uit 4 rijtuigen i.p.v. 6. Dat zal voor ons geen probleem zijn en we kunnen maar hopen dat dat voor onze collega's voorbij Brussel ook het geval zal zijn. Om nog te zwijgen over de terugrit uit Blankenberge. Er loopt onmiskenbaar iets structureels fout met de treinen die uit 4 en 6 rijtuigen M7 bestaan en zo "konvooien" van 10 rijtuigen kunnen vormen, die dan op andere momenten weer opgesplitst kunnen worden in treinen met 4 en 6 rijtuigen. Al te vaak rijden treinen rond met 4 rijtuigen i.p.v. 6 (en omgekeerd). Maar zoals gezegd: tot Brussel-Noord is alles onder controle.
In Brussel-Noord wordt het al snel duidelijk dat er belangrijke storingen zijn; en inderdaad, in Munkzwalm en in Lillois zijn er vermoedelijke zelfmoorden (al noemt de NMBS dat zelfs geen persoonsongevallen meer) en de schermen kleuren roder dan goed is voor de pendelaar. Mogelijk ligt daar ook de oorzaak voor de zware bezetting van onze IC naar Binche die uit twee vierledige stellen bestaat. Binnen hoorbereik hoor ik alvast hoe een reiziger die naar Charleroi reist de tbg aanspreekt om na te kijken wanneer hij van La Louvière naar Marchienne-au-Pont kan en een dame heeft een biljet tot Braine-l'Alleud en wil in Halle bus 114 nemen. Knap gezien, ongetwijfeld! Onnodig te zeggen dat ook eerste klas zo goed als vol zit. Eigenlijk is het wat gek om eersteklasbiljetten te kopen: op stille momenten is het niet nodig en als het echt druk wordt, kun je toch met een tweedeklasbiljet in eerste gaan zitten. Maar we komen zo goed als op tijd in Halle aan en dus zijn we algauw weer alles vergeten…

De treinlectuur.
Patrick de BRUYNE, Hoog spel.
Honoré de BALZAC, Vader Goriot.

Winterspelen kunnen niet meer zonder kunstsneeuw. Misschien Groenland eens proberen, zolang dat nog kan.

Uitgedrukt.

…ne slechtn 'alve frang is ouveral bekost… Een slechte halve frank is overal bekend. Betekent zoveel als: hij heeft een slechte reputatie.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
47 trajecten over GR12 hebben we er ondertussen op zitten en deze lange geschiedenis gaat terug tot 1976. Je zou dan denken dat we sommige stukken al zo goed als uit het hoofd moeten kennen, maar er zijn wel wat factoren die dat verhinderen: de lengte, oorspronkelijk Brussel - Moulin-Manteau, later uitgebreid tot Amsterdam - Parijs (maar wij hielden ons aan het Belgische gedeelte) en vooral de talrijke wijzigingen die in de loop der jaren, met elke nieuwe uitgave van de topogids, werden doorgevoerd. De recentste topogids dateert van 2023 en beslaat het deel Bergen-op-Zoom - Braine-le-Château, grensoverschrijdend dus, oei, en we zijn ondertussen in Deurne geraakt zodat we bijna 13 km verder in Ranst kunnen landen.
Van een GR die zichzelf toemeet dat ze van Amsterdam naar Parijs loopt, zou je een voortdurende hoge kwaliteit kunnen verwachten, maar dat is spijtig genoeg niet het geval. Toegegeven, het Rivierenhof is een aangenaam wandelpark, je loopt rond het Fort van Wommelgem over een mooi pad langs de "slotgracht", het natuurreservaat Zevenbergen garandeert wat verpozing tegen het einde aan en over het algemeen heeft men optimaal gebruik gemaakt van de vele voetwegen die o.a. Wommelgem nog koestert. Maar… die eerste dikke kilometer door Deurne is waardeloos, de voetwegen geraken niet los van de bebouwing en de doortochten van Wommelgem en Ranst zijn nu ook niet meteen topklasse. Toch bedraagt de TWQ 45%, wat erop wijst dat de ontwerpers toch wel hun best hebben gedaan om een bepaald GR-niveau te halen.
Toch een opmerking: de bewegwijzering is dringend aan een opfrisbeurt toe: in Deurne vonden we duidelijke lijmsporen van verwijderde (of losgekomen) stickers, die op andere plaatsen de zonnestralen slecht verteerd hebben. De geschilderde wegmarkeringen zien er vaak oud en versleten uit en de recentste (maar dus ook al oude) verfstrepen smeken om vernieuwing. Gelukkig zijn er onze kaarten (routeyou en NGI) om je op de goede weg te houden. En nog dit: in het Rivierenhof moet je bij het kasteel even een omwegje maken want daar zijn grootscheepse renovatiewerken aan de gang. Op de kaartjes (NGI of routeyou) staat de voorziene route maar de omlooproute is evident en nauwelijks langer.

Alle foto's vind je hier.

Het Rivierenhof, vlakbij Deurne: even verademen.

Het weer.
Prachtig wandelweer, zeker in het begin met nauwelijks wolken. De temperatuur lag rond 10° en de wind was matig, maar zeker niet storend.


De stafkaarten.
15/3-4 Antwerpen (2018) - 16/1-2 Zandhoven (2016). Bruikbaar, maar de wirwar aan wegjes (in het Rivierenhof) accentueert de beperking van de gebruikte schaal.

Hoe we er geraakten.
We hadden het vorige traject al bewust laten eindigen in Deurne, aan de tramhalte Deurne Van Overmeire, en dus beginnen we daar ook vandaag. De terugrit uit Ranst kan via Antwerpen-Berchem of Lier, maar de aansluitingen liggen beter in Berchem en dus kiezen we voor dat laatste.


Een beetje geschiedenis.
Ik behandelde de buslijn (en meer) al toen we in Broechem stapten:In 1889 verbond de tram Antwerpen met Broechem. Dat duurde tot 1958. In 1930 werd de lijn nog geëlektrificeerd en vijf jaar later doorgetrokken tot het centrum. In Jos NEYENS, De Buurtspoorwegen in de provincie Antwerpen lees ik dat in 1926 de eerste naoorlogse elektrificatie (Antwerpen - Wommelgem) er kwam, gevolgd door Wommelgem - Broechem op 13.02.1928. Lier werd elektrisch bereikt in 1930. De bediening met spoorauto's Oostmalle - Broechem werd stopgezet op 01.07.1950, tegelijk met de elektrische dienst tussen Broechem en Lier. Naast de gewone bronnen vond ik ook nog deze wikipediapagina over deze lijn.
Met het verdwijnen van de tram deed de bus zijn intrede: zo vonden we in het spoorboekje van 1960 een tabel 653 met een lijn Antwerpen - Broechem - Oostmalle/Lier. Vermoedelijk droeg die bus toen al het lijnnummer 42, maar het zou nog een tijd duren voor dat ook uit de dienstregelingen af te leiden was. Tabel 653 werd gaandeweg ingewikkelder, met drie lijnen 42 (Antwerpen - Zandhoven - Herentals), 42 doorgestreept (Antwerpen - Lier) en 42B (Antwerpen - Hove). Dat was allemaal nog vrij overzichtelijk, maar de basismobiliteit zorgde voor een kluwen aan schooldiensten, naast de basislijn 420, gekenmerkt door een lijnnummer dat begon met 42. Er kwam zelfs een belbus 945, maar die verdween op het moment dat in Antwerpen drastisch gesnoeid werd in het belbusaanbod.
Met de basisbereikbaarheid kwam lijn 42a met een resem schooldiensten. De meeste daarvan vonden hun oorsprong bij de realisatie van de basismobiliteit. En met de basisbereikbaarheid kwam ook de belbus terug, onder de vorm van een flexbus met heel wat halten in Broechem en ruime omgeving.

De verbinding.

 *Antwerpen Astrid Metro
** Deurne Van Overmeire
*** Ranst Gasthuisstraat
**** Berchem Station perron 1

En wat we beleefden.
IC 3207 rijdt via wat men vroeger de "ceinture" noemde tussen Vorst en Brussel-Zuid en dan krijg je een uitstekend zicht op de graffiti en de rijtuigen die eronder zitten. Zo valt hier een lange reeks M5-rijtuigen op en die gaan qua beschildering blijkbaar de weg op van de M4. Dan ziet de nieuwe dubbeldeks-TGV er wel fris uit, maar die staat dan ook in de steriele zone. IC 4508 bestaat uit 2 vierledige stellen; ik moet eerlijk zeggen dat ik met moeite (en met enige kennis van de opbouw van een mr75) eerste klas vind in stel 844 en blijkbaar ben ik niet de enige, want die zit voller dan normaal. Dat valt ook een groepje dames op dat eerst verkeerdelijk in eerste zit en vindt dat er erg veel volk in eerste reist. Maar vermoedelijk is er meer aan de hand. De dame aan de overzijde heeft geprobeerd om een eersteklassupplement te kopen, maar de tbg beweert dat hij een telefoontje gekregen heeft dat zegt dat de functie in de app niet werkt en dat ze soepel moeten zijn. (Nog soepeler?). We staan lang stil voor Mechelen, dat we 5 minuten later bereiken dan voorzien. En dat is ook het geval in Antwerpen-Centraal waar we verrassend op spoor 1 aankomen.

We hebben normaal gezien 12 minuten overstaptijd naar tram 5, maar eerdere ervaringen hebben ons geleerd dat dit lang niet zeker is. Nauwelijks zichtbare bordjes verwijzen naar de "metro", zonder verdere commentaar en voor we het goed en wel weten staan we opnieuw in een ondergrondse parking, die we herkennen van vorige slechte ervaringen. Uiteindelijk vinden we toch het perron waar we tram 5 naar Wijnegem moeten nemen. Onnodig te zeggen dat de voorziene tram van 10:19 ondertussen al gepasseerd is; de schade blijft wel beperkt tot 10 minuten, maar erger is het totale gebrek aan inlevingsvermogen in de geesten van de reizigers die hier niet elke dag de tram moeten nemen. Zou AdR eigenlijk zelf zonder uitgebreid escorte tot aan het perron geraken? En Schoubs? En gelijk welke werknemer van De Lijn?

Ook voor de terugrit loopt de aansluiting bus/trein bijna fout. De bus van lijn 42a pikt ons al met 4 minuten vertraging op en een diarree aan verkeerslichten zorgt er uiteindelijk voor dat we 7 minuten te laat aankomen bij de halte Berchem Station die onwaarschijnlijk ver van het station ligt. Van enige vorm van verkeerslichtenbeïnvloeding is er geen sprake: stel je voor dat die arme automobilisten zouden moeten constateren dat de bus wel en zij niet vlot(ter) vooruit kunnen.

We hebben ons er al bij neergelegd dat we de IC van 15:11 in het beste geval zullen zien rijden, maar we hebben geluk: de trein staat nog aan het perron, met open deuren. We moeten wel door een drietal rijtuigen naar eerste klas doorschuiven; we zijn al bijna in Mortsel-Oude-God als we ons kunnen installeren. De trein rijdt tamelijk stipt en dat geeft uitzicht op een goede aansluiting in Brussel-Noord. Die aansluiting wordt nog ruimer doordat IC 1937 met 5 minuten vertraging rijdt. De ironie wil dat deze trein om 16:02 moet vertrekken in plaats van om de vroegere 16:01; zou dit een van de wijzigingen zijn die het verkeer vanaf 2 februari vlotter moeten laten verlopen? Veel helpen doet het geenszins: in Brussel-Zuid komen we aan met 8 minuten…

De treinlectuur.

Nicci FRENCH, Wat te doen als iemand sterft?

Honoré de Balzac, Vader Goriot.

Ze zijn aan het tellen geslagen: plots moeten buslijnen beoordeeld worden op de gemiddelde bezetting per voertuig. In Halle steekt schoollijn 573 er met kop en schouders bovenuit. Dat is ook niet moeilijk: de bus rijdt 2 ritten per dag en zou idealiter telkens bomvol moeten zitten. Vaste gecadanceerde diensten die van ' s morgens vroeg tot 's avonds laat rijden halen met moeite de 8 reizigers per voertuig, want voor hen tellen de stille momenten wel. Kan iemand AdR en consoorten enig rekenkundig begrip bijbrengen?

Uitgedrukt.

't Is gebeurd. Eén bepaald quizmaster heeft er nog net geen geijkte uitdrukking van gemaakt. Maar wij kennen het vervolg wel: 't Es gebeud, 't pjêt ze gat oupengescheud. Het paard zijn gat is opengescheurd.

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

14.01.2026
- Het zou vrij eenvoudig moeten zijn om van Buizingen De Hovenier naar onze halte te rijden (met een overstap) maar de aansluitende bus R55 staat als afgeschaft gemeld. En dus rijden we rond via Halle omdat daar nog net altijd iets meer te beleven valt. De aansluiting aan het station zit wel goed, ook al omdat de bussen die uit de stad komen toch altijd 2 à 3 minuten vertraging hebben door de omweg over de Misiabrug. Groot is onze verbazing als we onderweg toch de vermeende R55 kruisen, al maakt het ons qua tijd niet zo veel uit.

- In de namiddag heb ik een afspraak bij de tandarts. Bij het buitenkomen mis ik net de R55 die 3 minuten te vroeg rijdt en dan is het erg lang wachten. Dus besluit ik om met de R53 naar Halle te rijden en daar opnieuw over te stappen op de R55, net als in de voormiddag. Ik heb geluk: de R53 heeft 4 minuten vertraging en er zijn uitstappende reizigers. Ik kan nog net tot aan de voordeur lopen en die gaat plichtbewust voor me open. Ik ben welopgevoed en zeg dus mooi "Bedankt", maar de chauffeur heeft een erg slechte dag - of heeft geen cursus wellevendheid tegenover de klanten gevolgd. "Ja, ja, ik verdien mijn hemel met al die dienstjes die ik lever voor die laatkomers. En ik heb al vijf minuten vertraging." Als ik zeg dat ik van bij de tandarts kom en ik er dus niets aan kan doen dat ik bijna te laat was, haalt hij de schouders op. Alsof het noodlot er mee gemoeid is, komen er tot Halle nog een drie reizigers aangelopen, maar ze mogen wel allemaal mee. Eén keer zegt de chauffeur zelf bedankt omdat de reizigster te lomp is om dat zelf te zeggen. En bij aankomst in Halle is de bus stipt op tijd…

21.01.2026
Onze bus heeft andermaal geen gps-gegevens en dus is het bang afwachten of hij wel komt. En ja hoor, hij komt, en nog wel 4 minuten te vroeg én met de verkeerde film. De chauffeur is wel dankbaar als ik dat laatste meld. En we komen ruim op tijd aan onze halte aan…

Er is een omleiding van een week in Essenbeek, maar de chauffeur lijkt dat niet te weten Gelukkig is er van de geplande nutswerken niets te merken Maar o wee als je toevallig aan de vervanghalte staat te wachten

24.01.2026
Onze bus vertrekt meteen met 5 minuten bij de stelplaats Het Rad. Het illustreert mooi dat chauffeurs het altijd beter weten en dat ze altijd hun zin kunnen doen. Sommigen doen dat om onderweg te kunnen doorvlammen, maar in dit geval is dat niet zo: het wegverkeer en een omleiding zijn nefast genoeg om de vertraging naar 10 minuten te duwen. Onderweg moet dan ook nog een mevrouw in een rolstoel "geladen" worden. De oprijplaat laat het afweten en dan - ik vermeld het graag - toont de chauffeur zich van zijn beste kant. Hij verplaatst zijn bus zodat de rolstoel tamelijk gemakkelijk in de bus kan. (Gelukkig is er ook nog een begeleidster). In Halle stopt de bus niet aan de officiële en onzinnige halte Park van vandaag, maar ter hoogte van de vroegere inplantingsplaats van deze halte. Dat scheelt nauwelijks 20 m maar maakt het uitstappen (voor iedereen trouwens) een stuk makkelijker. Vertraging bij aankomst 12 minuten, maar een deel daarvan is te wijten aan de hulpvaardigheid van de chauffeur. Dat kunnen we hem graag vergeven.

26.01.2026
En het is weer zover: bij de NMBS en bij de TEC wordt een hele week gestaakt. Crucke noemt die van de NMBS een politieke staking en hij heeft 100% gelijk. Jammer dat de OV-gebruiker het slachtoffer moet worden. In De Morgen schrijft men Als gevolg van die staking zullen vandaag drie op de vier IC-treinen rijden. Ik zou ondanks schrijven i.p.v. als gevolg van want een onverdeeld succes kun je dit niet noemen.

En ik vraag me al jaren af waarom de vakbonden geen rechtspersoonlijkheid hebben en groeperingen als treintrambus wel…

31.01.2026

De bus die we regelmatig nemen lijkt het vandaag goed te zullen doen: hij heeft de obligate vertraging waarvan we weten dat ze aan het drukke autoverkeer te wijten is, en daar moeten we ons spijtig genoeg bij neerleggen, temeer daar onze rechtse regeringen volop de kaart van de auto (en als doekje voor het bloeden ook de fiets) trekken. Maar al snel loopt het verkeerd: ik volg de bus en zie dat die de sinds enkele dagen opgeheven lange omleiding volgt langs de Waterloosesteenweg. De ervaring leert dat dit voor ons niet veel uitmaakt, maar o wee, als je toevallig aan een van de opnieuw bediende halten staat. Maar het kan nog erger: plots verdwijnt de bus van de radar en nog wat later verschijnt het ondubbelzinnige rijdt niet. Dus toch maar opnieuw de niet eens zo stoute schoenen aangetrokken voor de 4 km die ons van onze woonst tot het Halse centrum scheiden. Nog later blijkt de bus plots toch weer met een half uur vertraging te rijden. Gelukkig zijn we dan al aan onze stapoefening begonnen…
Maar De Lijn heeft nog een andere verrassing voor ons in petto: we moeten immers ook nog opnieuw naar huis. Die rit wordt uitgevoerd door Leerbeek en ik kan ze moeiteloos opsporen, dankzij (voorlopig nog - wat een verlies!) de tracker van haltelink, Buzz en de app van De Lijn. De bus staat keurig aan zijn beginhalte te wachten en het lijkt erop dat we zoals voorzien naar huis zullen kunnen. Tot ik plots merk dat de bus koers heeft gezet naar de stelplaats in Leerbeek, en inderdaad, ook deze rit wordt niet gereden! We hopen nog even dat dit allemaal valse informatie is, maar voor een keer is het allemaal correct en dus wordt het nog eens 4 km stappen naar huis, want wachten op de volgende bus zien we echt niet zitten.

Onnodig te zeggen dat het vertrouwen in De Lijn nu het nulpunt heeft bereikt, zo laag is het vertrouwen gezakt dat ik zelfs het contactformulier niet meer invul (dat zou ik vandaag dus 2 keer kunnen doen!) want ik heb geen zin om nog maar eens een bij elkaar geplakt antwoord te krijgen waar je geen stap verder mee komt.

Eigenlijk beleef ik op OV-gebied de jaren 1980 opnieuw toen de rechtse regering van toen het OV afbouwde tegen een nooit eerder gezien tempo. Decroo was toen minister van mobiliteit en die hakte stevig in op trein, tram en bus, met een ongeziene kaalslag tot gevolg. Maar wat bleef rijden was tenminste nog betrouwbaar. Nu kun je zelfs op de uitgedunde diensten niet meer vertrouwen en net als Decroo destijds vindt ADR nog dat ze goed en evident werk levert.

En dan heb ik het nog niet eens gehad over de stakingen, want niet alleen het beleid maar ook de vakbonden vinden in de OV-gebruiker een erg gewaardeerder punching ball. Waar hebben we het allemaal aan verdiend?

De wandeling.
Zo een 20 jaar geleden bracht de gemeente Rebecq in samenwerking met het NGI een wandelkaart uit met als titel Promenades et arbres remarquables. Naast wandelingen in de deelgemeenten Quenast en Rebecq zelf, werd ook een wandeling opgenomen in Bierghes en Wisbecq, goed voor 15.180 km; die volgden we vandaag. De merkwaardige bomen hebben we eigenlijk gelaten voor wat ze waren, ook al omdat de meeste foto's de bomen in zomertenue toonden en wij op deze grijze winterdag moeite hadden om ze te herkennen. Dat de TWQ amper 10% bedraagt kan verbazing wekken in een op en top rurale omgeving, maar dat is nu eenmaal de realiteit. En dat is niet eens het ergste: het Bois de Strihoux, waarvan ik sinds vandaag ook de Nederlandse naam ken: Strijthoutbos, bewijst dat niet alleen onze Kempen op veel plaatsen rotverkaveld zijn, want hier, net over de taalgrens, is het al even erg: of wat denk je van een meer dan 2 km lange kaarsrechte woondreef waarvan de nadruk eerder op de grote en erg grote huizen ligt dan op het bos. We quoteerden een schamele 8/20, wat betekent dat er hier en daar toch wel wat te beleven viel, maar dat het geheel toch wel teleurstelde.

Alle foto's vind je hier, maar bekijk alvast deze twee:

Misschien kregen we dit wel te weinig te zien.

Ferme de Glabecq

Het weer.
Rond 8:00 kwam er plots vrij dichte mist opzetten en we hadden eigenlijk al snel uitgemaakt dat er van wandelen vandaag niet veel in huis zou komen, maar even na 9:30 verdween de mist even snel als hij gekomen was. Al bleef het nevelig en betrokken, we besloten toch maar om te gaan stappen.


De stafkaarten.
39/1-2 Tubize (2021): perfect bruikbaar voor deze tocht, maar de nieuwe brug over de spoorlijn 94 ontbreekt. Je vindt ze terug in de krul op deze kaart of op deze.

Hoe we er geraakten.
We kozen bewust voor deze wandeling, in de wetenschap dat wat er reed van de treinen best bruikbaar was en dat de vijfdaagse staking van de TEC hier aan ons voorbijging omdat de "pachters" niet mee staakten. Maar veel avonturen wilden we toch niet.


Een beetje geschiedenis.
Bierghes (in het Nederlands Bierk en zich onderscheidend van Bierges bij Wavre door de h na de g) heeft tot 1984 "genoten" van een treinbediening met de stoptrein (Schaarbeek) - Halle - Edingen (en verder naar Ath, Tournai, Ronse, Kortrijk) maar geleidelijk zag het die bediening afgebouwd worden tot bijna onbruikbaar. Het was dan ook geen wonder toen de stoptreinen op lijn 94 met IC-IR volledig in de prullenmand terechtkwamen.

Het stationsgebouw overleefde nog even de afschaffing van de treinhalte, maar ondertussen is het redelijk indrukwekkende gebouw toch al vele jaren verdwenen.

Op dezelfde 10.08.1980 HLD 5107 met een semi-direct Schaarbeek - Tournai. De wissels voor de lokale bediening liggen er nog.

En ook nog HLD 5130 met stoptrein 7762 Ath - Schaarbeek, een van de stoptreinen die hier nog met M2 bediend werden. (Alle andere met autorails van de reeks 46.)

Dan ging het eigenlijk beter met de busdienst die we al in 1936 als lijn 95A terugvinden in het spoorboekje: het is een busverbinding Brussel-Noord - Brussel-Zuid - Halle - Edingen, met een 2-uurdienst als basis, maar met een uurdienst op behoorlijk wat momenten van de dag. Wel goed om weten: niet alle bussen reden door tot Edingen.
Blijkbaar veroorzaakte WO II de volledige schrapping van de buslijn, want het was tot 1952 wachten voor de bus opnieuw opdook in de tabellen en dan alleen tussen Halle en Edingen. Meer, vanaf 1953 werd hij doorgetrokken tot Mark en in 1958 tot Sint-Pieters-Kapelle. In 1961 was er zelfs een kortstondige bediening van Bever.
Vandaag moeten we eigenlijk vaststellen dat aan het parcours van lijn 471 (lijnnummer ingevoerd in 1952!) weinig of niets veranderd is. De bus volgt tussen Halle en Edingen de N7; de dienstregelingen werden wel aangepast, o.a. met een bediening van scholen in Halle en met marktbussen. Van een cadans is er geen sprake en dat is een spijtige zaak want vermoedelijk heeft de 471 een potentieel dat een opwaardering zeker zou rechtvaardigen. Het deel tussen het Lembeekse (Halse) gehucht Hondzocht heeft zeker geleden onder de komst van lijn 156 (later 2) van De Lijn Halle - Lembeek, die door de basisbereikbaarheid nu zelfs om het half uur rijdt.

De verbinding.

 * Halle Station perron 8
** Bierghes Rue de la Gare (Edingsesteenweg)
***Halle Station perron 8

En wat we beleefden.
Zoals verwacht reden de bussen van lijn 471 Halle - Edingen - Mark. Voor de heenrit viel alleen een lange, bijna horizontale barst in de voorruit van deze bus van Naway op. Maar over de rit zelf viel weinig te noteren. Zelfs pal in de voormiddag kan er verkeershinder zijn in Halle, maar de vertraging die we zo opliepen, was al gehalveerd in Bierghes. De TEC is met 2 perrons maar karig bediend in het Halse busstations. Zelfs halteborden zijn er te veel aan en uiteraard vermeldt het elektronisch vertrekbord geen bussen van de TEC. Maar dat is al beter dan het was, want nog niet zo lang geleden werd er gewoon gemeld dat er geen vertrekken waren in de komende uren... Eigenaardig genoeg staat het bushokje aan de halte in Bierghes hier toch wel een eind van de haltepaal; het is gemakkelijker om die laatste te verplaatsen dan het eerste.

De terugrit valt vrij eenvoudig samen te vatten: de bus loopt vertraging op in de 2 steden waar hij door moet. Deze bus heeft last van vervaarlijk kriepende remmen. Naway heeft op het vlak van onderhoud nooit een goede reputatie gehad, maar dat leek wat beter te gaan; de 2 mankementen van vandaag laten dan weer het tegendeel vermoeden.
Andermaal leidt de rotonde in Halle tot vertraging, maar de chauffeur "lost dit op" door rechtstreeks over de brug naar het station te rijden. Als dat allemaal al kan; zo worden 3 haltes in het centrum van Halle overgeslagen. Helemaal wraakroepend wordt het pas als hij na aankomst aan het Halse station naar de landingsbaan rijdt, waar de bussen wel eens vaker op hun volgende rit wachten; er is zelfs een speciale zone voorbehouden voor hen. Eigenlijk heet ze de Welkomstlaan, maar wij noemen ze nog altijd door haar speciale aanleg de landingsbaan, reliek uit de jaren 60 toen men eraan dacht de latere E429 pal door het dicht bewoonde centrum van de Halse wijk Sint-Rochus aan te leggen.

Na WO II werden er nog nauwelijks jongetjes met de naam Adolf opgezadeld. Zouden Vladimir en Donald dezelfde weg opgaan?

Uitgedrukt.

Moenken: letterlijk pruilen, mokken. Maar het onvolprezen woordenboek van het Asses van Lode Pletinckx voegt daar nog 2 afgeleide betekenissen aan toe. Zo kan ook het weer moenken, wat betekent dat er regen op komst lijkt te zijn; en zelfs een kachel kan moenken, wat betekent dat ze niet trekt. Prachtig toch?

Waar Abraham de mosterd haalde.

Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
Er is een tijd geweest dat Vlaanderen geen enkel (!) GR-pad had, op de verlengde GR5 na, die hier als fietsroute werd gerealiseerd. De redenering was eenvoudig: lange wandelingen in lijn zonder onaangename en vervelende stukken zouden in dit deel van België onmogelijk zijn. Eigenlijk is het traject van GR131 Brugse Ommeland - Ieperboog dat we vandaag volgen, van dat laatste min of meer een illustratie. Onderweg grapten we dat je vandaag kon kiezen tussen verharde wegen zonder en met bebouwing. De TWQ lag met 15% dan ook bijzonder laag. De weidse akkers (waar we voor het eerst in ons leven machinaal schorseneren zagen oogsten!) hebben wel een zekere aantrekkingskracht en gelukkig valt het met de bebouwing al bij al nog wel mee, maar van een GR verwacht je nu eenmaal meer. Door de invoering van de basisbereikbaarheid hebben we een aanloop van net een kilometer nodig; het is sneu als je dan voorbij een halte vlak bij de GR loopt die tot flexhalte gedegradeerd is. We quoteerden 7.5/20. Leerlingen komen voor minder op straat.

Zoals gewoonlijk kun je kiezen tussen deze kaart of deze.

De rest van de foto's vind je hier.

Het weer.
Eerst vrij zonnig met wat cirrus, maar dan kwam er plots stratus opzetten: het aangename weer werd kil (6°) en winderig (3Bf) en het duurde een hele tijd voor de stratus weer optrok.


De stafkaarten.

13/1-2 Brugge (2019) - 13/5-6 Oostkamp (2019) - 13/7-8 Zomergem (2019). Op het gevolgde traject ondervonden we weinig problemen met de nauwkeurigheid van de kaarten.

Hoe we er geraakten.
Voor de heenreis moesten we naar Brugge, waar we konden overstappen op lijn 50 (de vroegere lijn 58a) die nu als een soort snelle buslijn wordt geëxploiteerd. De halte Sijsele Ziekenhuis heet nu Sijsele Sanapolis, maar als we Ben Crabbé mogen geloven zal iedereen wel altijd Ziekenhuis blijven zeggen…
De terugreis liep ook via Brugge.


Een beetje geschiedenis.

Sint-Joris, lange tijd ook Sint-Joris-ten-Distel genoemd omdat het een bedevaartsoord was waar gebeden werd tegen… distels, is een deel van Beernem. Bij de aanleg van de tramlijn Brugge - Knesselare - Ursel - Zomergem in 1904 bleef het plaatsje verstoken van openbaar vervoer, omdat de tram koos voor een rechtstreeks traject een flink stuk boven de kern van Sint-Joris. Kijk maar eens even op deze kaart. Toen de reizigersdienst in 1953 afgeschaft werd, maakte dat nauwelijks verschil voor Sint-Joris, want de vervangende bus volgde tussen Oedelem en Knesselare het historische tramtraject. De dienstregeling kon je terugvinden in tabel 786; in 1956 werd dat 801 en dat tabelnummer zou het bijzonder lang uithouden; toen men in West-Vlaanderen de lijnnummers verving door de tabelnummers bleef het nummer bewaard. De lijn werd achtereenvolgens lijn 15 (Brugge - Ursel) en later 21, dat laatste vanaf 1969.
Sint-Joris moest wachten tot 28 mei 1978 alvorens het een busbediening kreeg. Door de jaren heen werd het snelle traject geleidelijk afgebouwd en kreeg Sint-Joris meer ritten. Met de komst van de basismobiliteit werd Sint-Joris bediend door lijn 63 (vanaf 2005) en kreeg het ook een belbus 26 Beernem - Wingene. Met de basisbereikbaarheid kreeg het dorpje een gecadanceerde lijn 60 en indien gewenst een bediening met de flexbus (regio Brugge) erbovenop.
Voor een keer is dit dus een positief verhaal, dat mag ook wel eens.

De verbinding.

 * Brugge Station perron C3
** Sijsele Sanapolis
*** Sint-Joris Overleie
****Brugge Station perron C6

En wat we beleefden.
Onze planning was duidelijk: met IC 1907 naar Brussel-Zuid en daar overstappen op IC 530 naar Oostende. Maar als treinreiziger moet je soepel zijn en het werd dus een compleet andere reis, al moet ik toegeven dat we het met de voorziene verbinding ook gehaald zouden hebben.
Om te beginnen was er Halle, waar we de keuze hadden tussen IC 1707 (8:26), S 2257 (8:28) en de geplande IC 1907 (8:37). De S-trein viel door veel te veel vertraging meteen af - er zou een technisch probleem geweest zijn tussen Ninove en Geraardsbergen. Het werd de eerste trein, naar Tongeren, die wel met 7 minuten reed maar we voorzagen geen problemen voor de overstap.
En dan was er Brussel-Zuid: een storing aan de seinen in Vertrijk zorgde voor nogal wat hommeles. We konden zelfs nog mee met IC 1529 die zijn vertraging van 2 minuten in Tienen zag groeien tot een dik half uur in Leuven. Hij zou uiteindelijk met 33 minuten in Brussel-Zuid vertrekken en ons 27 minuten later dan voorzien in Brugge brengen. De IC naar Knokke zou trouwens ook nog gekund hebben; die zou door zijn vertraging beperkt worden tot Brugge, al hoorden we daar dat er een extratrein naar Knokke zou rijden.

Dan verliep de busreis zonder veel problemen. De halte Ziekenhuis was dan wel van naam veranderd, maar voor de rest herkenden we de plek moeiteloos. En... in Brugge werkt Aribus nog en de chauffeur noteert zelfs het vertreknummer!
Ook de terugreis verliep trouwens zoals voorzien. De bus van lijn 60 reed op tijd, maar het binnenrijden van het Brugse busstation is problematisch en dus komen we toch iets te laat aan, met een gelede bus, waar geopende ramen voor overdreven koelte zorgen.

En dan komt IC 1515. De trein bestaat uit 4 rijtuigen i.p.v. 10. ('s Anderendaags rijdt het tweede deel: 6 rijtuigen i.p.v. 10, wel met 4 AB-rijtuigen…) Het is even talmen voor we Brussel-Zuid binnenrijden, vermoedelijk omdat een lege Eurostar voorgaat.
Zelfs tussen Gent en Brussel is de bezetting nog best doenbaar, maar hoe dat verder moet voorbij Brussel? Onze laatste trein van de dag (IC 3238) heeft wel zijn voorziene samenstelling. En zo sluiten we onze eerste uitstap af met alleen maar M7-rijtuigen. Het doet terugdenken aan de tijd toen dit regelmatig gebeurde met de even alomtegenwoordige tweeledige stellen.

De treinlectuur.
Uwe Tellkamp, Der Turm.
Honoré de BALZAC, Vader Goriot.

In Blokken zat er ondanks een erg sterke (de sterkste) kandidaat die 20 keer terugkwam en uiteindelijk sneuvelde doordat hij het woord erbarmen niet vond in de finale. Het zegt wat over onze ontkerstende samenleving…

Uitgedrukt.
Ge zoudt er een kind met een houten kop van kopen. Gezegd als je je erg ergert.

Waar Abraham de mosterd haalde.
Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.

De wandeling.
Nu al meer dan een kwarteeuw geleden bracht de Toeristische Federatie van de Provincie Vlaams-Brabant nog regelmatig handige boekjes uit, telkens met wandelingen, weliswaar beperkt in aantal maar steevast van hoge kwaliteit. Zo waren er ook 6 wandelingen Tussen Zennevallei en Zoniënwoud en de laatste uit dat boekje heette gewoon Dworpwandeling. Dat de wandeling begon en eindigde in Dworp was daar niet vreemd aan. Tot vandaag is de bewegwijzering met rode zeshoeken zo goed als intact en zeker voor 99% bruikbaar gebleven, er was in 1997 nog sprake van houten palen met schuine kop en blauwe kleur. De wandeling is 9.39 km lang en haalt een mooie TWQ van 65%. Kaart routeyou of NGI.
Je loopt onderweg o.a. over delen van het Hendrik Consciencepad, naar verluidt het oudste bewegwijzerde wandelpad van het land, destijds onder de auspiciën van de VAB-VTB, Vlaamse Automobilisten/Toeristenbond. De roman Eene verwarde zaak speelt zich trouwens deels in de onmiddellijke buurt af. Later kom je langs het nog altijd actieve scoutskamp La Fresnaye, waar prins Boudewijn af en toe het juiste pad kwam zoeken.
Maar ook de natuur is een hoofdingrediënt van deze wandeling: allereerst is er de Steenputbeek, die in het Hallerbos ontspringt, maar er is ook nog het Begijnenbos en het pad langs de Molenbeek, een tijdje voor die met de Steenputbeek samenvloeit.
Alles bij elkaar een tocht die de moeite waard is: we quoteerden 17/20.

De sneeuwfoto's vind je hier.

Het elegante brugje over de Steenputbeek langs het Consciencepad	Het kapelletje in de Sint-Laureinsborreweg.

Het weer.
Grotendeels nevelig, tegen het mistige aan. Fris, net onder het vriespunt, maar gelukkig zonder al te veel wind. We stapten over een sneeuwdek van een 4-tal cm.

De stafkaarten.
39/1-2 Tubize (2021) - 31/5-6 Halle (2020). Voor de gevolgde wandeling nauwkeurig.

Hoe we er geraakten.
Dat was deze keer wel erg eenvoudig: de route passeert hier bij ons en voor een keer hadden we dus geen OV nodig. Goed om weten: de halte Dworp Centrumwordt bediend door de bussen van de lijnen R53 en R55.

Het moet nogal wat moeite gekost hebbenom het spoorwegnet plat te leggen, bijvoorbeeld bij het begin van WO II. In Nederland volstaan wat sneeuw en een temperatuur van enkele graden onder nul….

UItgedrukt.

oezakkern: de oorsprong is verre van duidelijk, de betekenis is dat des te meer: bij het spel bedriegen, bewust de regels overtreden, vals spelen. In het Vlaams woordenboek wordt het vermeld als haarzakken, al wordt de oorsprong bij aes-sack gelegd.

Wie zich toevertrouwt aan het OV loopt in een jaar als 2025 meer dan 50 dagen de kans dat hij ergens onverbiddelijk "vastrijdt". Ik heb er een overzichtje van gemaakt. Het maakt me treurig, want het vorige record is niet gebroken. Misschien wordt 2026 beter, want nog voor het jaar begint wordt er al een nieuwe reeks stakingsdagen aangekondigd. 

21.12.2025      
Je hebt leugenaars die zo erg liegen dat je gewoon weet dat ze niet te geloven zijn. Dat is wat ons vandaag overkwam met onze rit op R55. Op een bepaald moment reed die zomaar even 16 minuten te vroeg en dat liep op tot 30 minuten bij aankomst. Gelukkig kon ik op de gps-tracker van haltelink de bus opzoeken - wat is het toch spijtig dat Simon ermee stopt - en zo zagen we dat de bus zich op de meest onwaarschijnlijke plaatsen bevond en als een raket van de ene plaats naar de andere raasde: voetwegjes, bossen in de buurt, het cafe-restaurant Het Kriekske, alles tegen snelheden waarbij je niet eens verkeersovertredingen moest bedenken, want té ongelooflijk. Uiteindelijk kwam de bus 2 minuten te vroeg door. Ja, ja, ook gps'en kunnen blijkbaar hallucineren.

28.12.2025
In de ruime regio zijn minstens 11 schuilhokjes van De Lijn het slachtoffer geworden van zwaar vandalisme. Volgens de politie kan dit niet, omdat het burgers treft die afhankelijk zijn van het OV. Alsof wij allemaal sukkels zijn die niet kiezen voor dat OV. Ik ken veel, veel meer automobilisten die pas echt afhankelijk zijn van hun auto…

30.12.2025
Geen halte-aankondiging vandaag in de bus, wel een reeks filmpjes uit de oude doos. De markantste is wel Draag altijd je mondmasker.

31.12.2025
Soms ligt het absurdisme op de loer. Neem nu de halte Essenbeek Hallerbosstraat. Volgens de website van De Lijn wordt die vanaf 5 januari afgeschaft, nu ja, in feite wordt ze gewoon (en terecht) een 40-tal meter verplaatst. Dat is enkele weken geleden al gebeurd, maar blijkbaar weet de dienst die voor het aanbrengen van berichten aan de haltes instaat dat niet en dus wordt aan de haltepaal van de verplaatste halte aangegeven dat deze halte vanaf 5 januari afgeschaft wordt.

De wandeling.
In 1998 verscheen bij Lannoo - in het Frans! - Promenades en Brabant wallon van de hand van ene Daniel Vanderstichelen, met 25 wandelingen in deze wat miskende wandelprovincie. We weten waar we aan toe zijn want de tocht van vandaag in Ittre is niet de eerste die ons al geïnspireerd heeft. En inspireren doet het, zo een wandelboekje uit de tijd voor het internet, door zijn volledigheid en nauwkeurigheid. Voor elke wandeling krijg je een hoop extra informatie, inclusief een nauwkeurige beschrijving van het te volgen parcours en een duidelijk kaartje. Daar komt nog eens een volledige bladzijde informatie bij over Ittre, geografisch, geologisch en historisch. Waar vind je dat vandaag nog?
De tocht is 9.130 km lang en haalt een TWQ van 65%, inbegrepen enkele mooie paadjes, de tocht langs het kanaal met een weelde aan watervogels (meeuwen, eenden, aalscholvers, ganzen en futen) en uiteraard het erg mooie bostraject in het Bois du Chapitre. Even lijkt het genieten verstoord te worden omdat we snel langs een bord moeten dat aangeeft dat bos én wegen privé zijn, maar hier kun je alles lezen over de wegen 31 en 33, als je op de foto klikt zie je het rode bord zelfs. Wij hebben ons alleszins niet laten intimideren. We quoteerden 16/20. Kaartje van routeyou of van het NGI naar keuze.
Enig minpunt was mijn fototoestel: vermoedelijk begaf de batterij het na een tijdje door de kou en de vochtigheid en ik kon alleen nog zwaar onderbelichte foto's schieten. Photoshop kon achteraf de boel enigszins redden, maar prettig is het niet. Toch deze foto's.

Er is een echte plezierhaven op het kanaal van Charleroi in Ittre. De meeste bootjes hebben dringend nood aan een lik verf. Dan weet deze aalscholver beter hoe hij zichzelf moet verzorgen en de fuut kijkt toe: hij zit voor een keer niet enkele meters diep in het water op jacht.

Het kasteel van Ittre werd in de 19^de eeuw gebouwd. Bij vorige gelegenheden liepen de koeien hier vrij rond te grazen op het reusachtige gazon voor het kasteel, maar blijkbaar heeft de kasteelheer het beheer van zijn ranch opgegeven.

Het weer.
Nevelig en betrokken, koud (net boven het vriespunt), maar gelukkig zo goed als windstil.

De stafkaarten.
39/1-2 Ittre (2021) - het gebruikte deel is behoorlijk.

Hoe we er geraakten.
Tja, als je weet dat onze eigen straat op de vermelde stafkaart voorkomt, zou het allemaal niet te moeilijk moeten zijn. En toch: voor de heenreis is er een bus van lijn 43 naar Fauquez via Ittre, voor de terugreis moeten we met de 65 naar Braine-le-Comte. Mochten we de bus van de terugrit niet gehaald hebben, dan zouden we 2 volle uren in Ittre hebben moeten ronddolen, al had ik ook al uitgevlooid dat Braine-le-Château op iets meer dan een uur uit Ittre te bereiken was; daar zouden we dan de 114 naar Halle hebben kunnen nemen.

Een beetje geschiedenis.

Op 10 december 2019 stapten we al in Haut-Ittre en buslijn 65 bracht ons toen ook al naar Braine-le-Comte. Veel kan ik daar eigenlijk niet aan toevoegen. Van de tramviaduct is nog weinig te zien en het stationsgebouw van Virginal is gesloopt.

Maar ik wil met deze link toch nog een extraatje toevoegen: het is kaart 39/2 met Ittre er nog net op en het geoefende oog herkent ongetwijfeld de tramlijn die sinds mensenheugenis vervangen is door de huidige buslijn 65. En verder zie je ook nog Clabecq, splitsingsstation van de lijnen 115 (naar Braine-l'Alleud) en 106 (op de kaart naar Erquelinnes!). En zo je wil het vroegere station van Virginal.

De verbinding.

En wat we beleefden.
Het is opvallend rustig, zowel in de bus die ons naar Halle brengt als tijdens de korte rit naar Tubize. In Tubize wordt er volop aan perron 2/3 gewerkt en erg uitnodigend ziet het er niet uit, maar je kunt geen omelet bakken zonder eieren te breken.
Het busstation van Tubize is deels onbruikbaar omdat daar enkele dagen geleden een bus volledig is uitgebrand. (Het betrof een Iveco Crossway LE uit 2019 van de firma Naway.) Daardoor is één perron volledig onbruikbaar, maar dat roert de gemoederen minder dan die van de dame die met haar BMW de parking van de Carrefour op wil, maar in haar vrijheid belemmerd wordt door een lange vrachtwagen die moet leveren en die niet over de ruimte beschikt om vlot achterwaarts op de parking van de Carrefour te komen. Hoedje af voor de chauffeur van de vrachtwagen; de dame heeft vermoedelijk eerder nood aan een voorschrift voor psychiatrie, haar toeterconcert is gewoon buiten alle proportie.

De busrit zelf verloopt gelukkig wel erg rustig. Eigenaardig genoeg volgen de lijnen 43 en 65 in het kleine Ittre een andere reisweg. Voor de heenrit moeten we uitstappen bij de halte Église (van lijn 43), die niet bediend wordt door lijn 65. De halte École voor de terugreis ligt amper 100 m verder, maar wordt dus alleen bediend door lijn 65. Waarom het makkelijk maken als ingewikkeld ook kan? Overigens is dit misschien wel de laatste keer dat ik haltelink kan gebruiken, ook hier in Wallonië. Wat loopt dit toch allemaal vlot: het zoeken van de halte, de doorkomende ritten, de busnummers, de vertraging… alles in één oogopslag. Wat zullen we het missen, al zijn we ons ook bewust van de buitengewone inzet die het onderhoud van dergelijke site vergt.

In de lokettenzaal van Braine-le-Comte maakt een hoge fluittoon het wachten erg onaangenaam. Gelukkig komt de trein vrij snel op perron 1 aan. Ook de treinrit brengt ons in alle rust naar Halle, waar we een onmogelijk gewaande aansluiting van 2 minuten met de bus naar huis halen. Maar door de afbraak van de oude Bospoortbrug moeten de bussen al maanden rondrijden over de nieuwe Misiabrug en dat veroorzaakt steevast minstens 2 minuten vertraging, een peulschil blijkbaar voor De Lijn, want de dienstregelingen zijn nooit aangepast.

De treinlectuur.
Uwe TELLKAMP, Der Turm.
Arthur JAPIN, De man van je leven.

Zware problemen bij Eurostar vandaag. Maar het grootste probleem is niet een beschadigde bovenleiding, maar wel dat al die verwende reizigers onvoldoende informatie krijgen.

UItgedrukt.

In en uit klappen… Klappen betekent hier spreken, en in dit geval wartaal. Het kan ook betekenen: nu eens het ene dan weer het andere vertellen.

Waar Abraham de mosterd haalde.
Voor het schrijven van deze bijdragen maak ik vaak gebruik van twee zeer waardevolle sites, één over de Belgische spoorlijnen en een over de bussen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Het grootste probleem is dat van de informatisering: in de voorbije 20 jaar is het vrijwel onmogelijk geworden om nog aan papieren dienstregelingen te geraken en op het internet verdwijnen de oude dienstregelingen naarmate er nieuwe ingevoerd worden. Voor de trams maak ik nog al eens dankbaar gebruik van de Rail Atlas Vicinal van Stefan JUSTENS en Dick van der SPEK en van The Vicinal Story - Light Railways in Belgium 1885 - 1991 van W.J.K. DAVIES.