Archief

13. 6231 koestert zich in de avondzon op 30 april 1979 in Ronse.

 

 

14. 6276 aan kop van Z3913 Gent-Sint-Pieters - Kortrijk op 21 april 1979. Links van de loc zie je nog lijn 75B Waregem - Sint-Eloois-Vijve wegdraaien.

 

 

15. Het stationnetje van Basècles-Carrières op 30 april 1979. HLD6304 sleept Z7819 Mons - Tournai. Je moet het stationsgebouw vermoeden in de rug van de fotograaf.

 

 

16. 6269 met Z6725 Denderleeuw - Zottegem in Burst. Bemerk opnieuw de M3-rijtuigen, die hun hele carrière in Aalst hebben doorgebracht.

 

 

17. In Erpe-Mere zien we 6280 met Z5227 Aalst - Burst op 23 juli 1979. De trein bestaat uit gemoderniseerde K-rijtuigen, althans wat de B-rijtuigen betreft. K-rijtuigen zullen bij mij altijd het best het echte treingevoel oproepen, wat dat dan ook moge betekenen.

 

 

18. HLD6327 manoeuvreert in Piéton op 30 juli 1979. Watertoren, seinhuis, armseinen… ik word oud.

 

 

19. Even later rijdt de 6305 het station uit, met Z7387 Charleroi-Sud - Haine-Saint-Pierre. 

 

 

20. Op een niet zo zonnige 26 juli 1979 is HLD6262 net aangekomen in Blankenberge met Z5300 Mons - Blankenberge.

 

 

21. Stilaan moet duidelijk zijn dat we op 22 september 1979 WDT Merelbeke bezochten. 6265 geflankeerd door de 6091 en nog een glimp van een 59 en een rangeerloc op de achtergrond. Aan variatie geen gebrek.

 

 

22. Even naar Turnhout nu: 6279 met een stel M1-rijtuigen die Z2167 Turnhout - Antwerpen-Centraal vormen. Turnhout is vandaag een goed beklant station geworden, maar halfweg de jaren 1970 vond de NMBS nog dat het station nauwelijks enkele treinen per dag verdiende en op zondag al helemaal geen. Gelukkig was er een bekend (berucht?) opleidingscentrum van het Belgische Leger, zodat er af en toe ook nog speciale recrutentreinen aankwamen. Begin december 1976 arriveerde ik als complete bleu met een speciale trein, getrokken door een 59 en samengesteld uit I1-rijtuigen in Turnhout. Daar heb ik spijtig genoeg geen foto's van… En om eerlijk te zijn, ik had ook niet veel zin om er te nemen.

 

 

23. Soms wil de zon niet mee, en dan krijg je een slecht zichtbaar neusnummer.  HLD6266 met 3185 Tournai - Mons op lijn 78 kp 61.2 (Harchies) op 19 februari 1980.

 

Er is maar een Compostellaroute waarvan ook gewoon een topogids bij de Waalse Sentiers de Grande Randonnée is uitgegeven, en dat is de Via Gallia Belgica, van Hélécine via Maubeuge naar Saint-Quentin. Misschien is de kwaliteit van de gevolgde route wel de reden waarom de samenwerking zich niet verder heeft doorgezet. Wij stappen vandaag van Godarville naar Péronnes-lez-Binche, bijna 15 km, en de kwaliteit is inderdaad sterk wisselend, met als hoogtepunt de doortocht van het Bois de Mariemont (L'Olive) en als spijtige dieptepunten de veel te lange kaarsrechte en onaangename verbinding tussen Mariemont en Morlanwelz en een lang stuk, oninteressant beton op het einde. Toch is het voor ons weer een ontdekking geweest van een streek waar je anders zelden of nooit komt: de vele terrils wijzen op een glorierijk maar keihard verleden. Mijn eigen grootvaders hebben hier allebei een tijdje als mijnwerker in de diepe koolsteenlagen gewroet, en een broer van mijn grootmoeder heeft zich hier zelfs definitief gevestigd. De TWQ bedraagt 41 %: buiten de bebouwing kun je hier vaak nog over onverharde voet- en veldwegen stappen, al moet het gezegd: de Walen lopen er blijkbaar niet allemaal zo netjes en uitgestreken als hun opperhoofd (ons opperhoofd!) Elio bij. Waar gesluikstort kan worden, wordt gesluikstort. Enkele lege kisten vuurwerk in een veld spreken boekdelen: blijkbaar is het gemakkelijker volle dozen naar het Niemandsland te brengen, dan de lege terug mee naar huis te nemen.

Bijkomende attractie voor de treinliefhebber met enige historische belangstelling: je loopt hier geen uur aan een stuk of je komt wel ergens een reliek tegen van een rijk spoorwegverleden. Hoogtepunt is ongetwijfeld de verlaten spoorbedding van L'Olive, waarvan het station nog herkenbaar aanwezig is; het oude wachtershuisje aan de voet van het hellend vlak (ja, ja!) is zelfs nog veel mooier. En verder liepen we ook even over de bedding van de oude lijn 113 die Manage met Piéton verbond; waar is de tijd dat we hier over de korte rails dokkerden in M1- of L-rijtuigen? Hier en daar kun je ook nog verbindingen vermoeden van de oude steenkoolmijnen, en Mariemont zou bij elke rechtgeaarde tram- en treinliefhebber een (tram)belletje moeten doen rinkelen.

 

Alle foto's hier.

 

Zelfs de foto's die ik onderweg nam, hadden vaak iets met spoorwegen te maken:

 

Deze prachtige dalende weg is bijvoorbeeld het oude hellende vlak, met het huis van de toezichter nog in blakende vorm. Dat zal wel door het eten van zelfgekweekte groenten komen.

 

 

En een van de mooiste veldwegen was deze in de buurt van Cronfestu - op de hoogte ligt lijn 108 Y. Mariemont - Binche. Lang geleden liep deze lijn door tot Erquelinnes, zodat het mogelijk was Brussel rechtstreeks met dit grensstadje te verbinden.

 

 

Dit is misschien al minder duidelijk, maar ik vermoed dat deze uitgraving het overblijfsel is van een vroegere treinverbinding met één van de vele mijnen in de buurt. We zijn in de buurt van Péronnes-lez-Binche.

 

 

De verplaatsing:

 

Halle - Braine-Le-Comte                         3730 9:17 9:27 +7                 (1810 - 61025)

Braine-le-Comte - Godarville                  4379 9:36 9:59 stipt (990)

 

Péronnes - Binche                                  [133] 14:39 14:48 +2 (ab3827, Van Hool A330, La Louvière)

Binche - Halle                                         3915 15:16 16:08 +2 (842)

 

De commentaar:

 

Godarville lijkt voor de meeste Vlamingen waarschijnlijk aan de andere kant van de wereld te liggen, maar vanuit Halle is het vlot bereikbaar. We rekenen op de voorziene aansluiting: 9 minuten in Braine-le-Comte, op hetzelfde perron, dat moet lukken. Daarom laten we de IR naar Binche, die met meer dan 20 minuten vertraging rijdt, rustig passeren: de trein zal wel in de klappen gedeeld hebben van de seinstoring op lijn 162 tussen Namur en Assesse, die het treinverkeer op die as bijna even grondig in het honderd heeft gejaagd als het ongeval op de Brusselse Ring. Ik schrijf bijna even grondig, want vertragingen van 3 uur werden bij de treinen niet opgetekend.

Als in het spoor van de IR echter ook nog de L-trein komt aangesloft, vrees ik toch dat we verkeerd gedaan hebben: die zal nu wel de gehele weg onze IR naar Quévy voor de voeten rijden. We vertrekken dan ook met 4 minuten vertraging in Halle, maar echt dramatisch verloopt de rit niet: in Braine-le-Comte komen we aan met 7 minuten vertraging, en dat levert ons een vlotte aansluiting op.

Net zoals in de IR worden we ook in deze L-trein meteen na het vertrek gecontroleerd. Tussen Familleureux en Manage gaat het even wat trager: er is een vertragingszone tot 40 km/u, maar dat sluit niet uit dat we stipt op tijd Godarville bereiken. Telkens weer rond het volle uur vindt er hier een echt treinfestival plaats: 4 L-treinen in minder dan 10 minuten (twee in elke richting) - het is echt wat van het goede teveel op deze toch niet zo goed beklante spoorlijn.

 

Voor de terugkeer kiezen we voor een eindpunt aan de halte Barrière Julien, dat is nog op het grondgebied van Péronnes-lez-Binche. Bus 133 zal ons in de buurt van het NMBS-station van Binche brengen. Lijnen 132 en 133 vormen hier een duo: in de dienstregeling staat letterlijk dat de 133 de terugrit is van de 132. (Je vindt in Henegouwen wel meer van dergelijke gevallen.) Ik zie er nog altijd het voordeel niet van in, misschien omdat ik ook al niet te veel inzicht heb in deze dubbele structuur. Vermoedelijk lijkt het nog het best op de Brusselse Ring, met een binnen- en een buitenring.

De bus is zo goed als stipt. We stappen uit aan de halte Avenue de Burlet, vijf minuten gaans tot dat indrukwekkende station van Binche. Ik kan me niet voorstellen dat men daar bij de NMBS even enthousiast over doet. Het gebouw moet ongeveer honderd keer te groot zijn voor wat je van een station in zo een stadje als Binche kunt verwachten. De wachtzaal is immens groot, ik heb er nog nooit meer dan 5 reizigers tegelijk op de banken weten zitten.

De terugreis uit Binche verloopt zonder veel problemen. Ook nu worden we snel gecontroleerd. De TBG heeft moeite met ons biljet, want hij ziet alleen Zone Halle - Godarville. En terug van Binche staat er inderdaad erg klein op. In Braine-le-Comte is het wachten op de aankomst van IC 1736. Amper 3 minuten vertraging heeft deze trein, en toch worden die alle 3 overgeheveld op onze IR. Dit is een voorbeeld van een niet-robuuste dienstregeling.

 

De eerste echte lentedag: zon, zon en nog eens zon, al begrijp ik niet dat de pers er zoveel aandacht aan besteedt. Want het is nog altijd frisjes. Misschien wel om dezelfde reden waarom die blonde programma-aan-elkaar-praatster van de VRT al vanaf maandag over het weekend begint te zagen: het vermoeden dat deze verwende westerlingen alleen nog kunnen denken aan de zon en het weekend. Zon en spelen - brood is er voor het publiek van kranten en tv nog genoeg.

 

En tot slot nog een serieuze toemaat voor de liefhebbers:

 

meteen in Godarville kon ik nog twee klassieke, gemoderniseerde stellen vastleggen: 684 met L4360 Charleroi-Sud - Braine-le-Comte en 653 met L4280 la Louvière-Sud - Luttre

 

 

 

ab3869 in Chapelle-lez-Herlaimont

 

 

We spraken de knapzak aan ter hoogte van de vroegere halte Mariemont, vlak bij de aantrekkelijke banken van het naburige park. In een mum van tijd had ik ook een kwartet treinfoto's:

 

vierledig stel 821 met IR 3810 Jambes - Tournai

 

 

ms 473 met IC 910 Tournai - Herstal

 

 

ms 476 met IC3833 Tournai - Jambes

 

 

en ten slotte motorstel 836 met IR 3833 Tournai - Jambes

 

28 februari: het einde van de meteorologische winter. Zo ziet het er in het Land van Herve ook wel uit. De hoogste toppen (?) liggen nog bedekt met oudbakken sneeuw, en hier en daar vinden we nog resten van wat ooit stevige sneeuwduinen geweest moeten zijn. Maar onmiskenbaar komt de nadruk ook hier stilaan op het groen te liggen, hier en daar priemt het speenkruid door de nog kale grond.

We halen onze inspiratie uit een wandelkaart van de stad Herve en combineren wandelingen 10 (Les R'djetons  du Vieux Chêne) en 08 (Balade de la Croix) tot een lus van 13 km, waar we nog twee keer een dikke km aan toevoegen, bij gebrek aan openbaar vervoer dat ons dichter kan brengen. Het Land van Herve is misschien wel een van de mooiste wandelregio's van het hele land, en ook vandaag zullen we enkele keren door weiden stappen, die toegankelijk gemaakt zijn door in het rood geschilderde uniforme hekjes. Het wordt een tocht van stijgen en dalen - zonder echte uitspattingen - en enkele stukjes voetweg behoren tot het allerbeste wat je je als wandelaar kunt wensen. Toch bedraagt de TWQ maar 32 %; grote delen van de tocht lopen inderdaad over gelukkig rustige asfaltwegen; misschien had men nog iets meer gebruik kunnen maken van de paadjes door de weiden. Het Croix de Charneux is letterlijk en figuurlijk het hoogtepunt van de wandeling; je kunt er ook nog de resten vinden van een ondertussen nutteloos geworden uitkijkpost.

 

Foto's van de wandeling vind je op de bekende plek.

 

Een mooie samenvatting van de wandeling:

 

 

En bij de nadering van Charneux blijkt hoe mooi dit dorp eigenlijk is:

 

 

De verplaatsing:

Halle - Brussel-Zuid                                              3105             7:19 7:30                           +5                  (388)

Brussel-Zuid - Verviers-Central                   0506            7:57 9:23                           stipt             (1831 - 11810)

Verviers - La Minerie                                            [738]            9:45 10:16                       stipt             (ab7631-46, Mercedes O.405, Sadar)

 

La Minerie - Verviers                                            [738]            14:46 15:18                     stipt             (ab7631-70, Mercedes Citaro LE, Sadar)

Verviers-Central - Brussel-Noord               0538            15:37 16:54                     stipt             (1829 - 11801)             

Brussel-Noord - Halle                                          3687             17:03 17:30                      +4                  (210)

 

De commentaar:

Eigenlijk hadden we onze wandeling moeten beginnen in Charneux, maar op een schamele schooldienst na, valt dit mooie, rustige dorp volledig buiten de actieradius van de TEC. We vonden een vrij handige oplossing voor dit probleem door bus 738 te nemen, en wel de variant via La Minerie, die om de 2 uur Verviers met Aubel verbindt. Zo beperken we de aanlooproute tot iets meer dan 1 km. Buslijn 738 heette oorspronkelijk 38a; samen met lijn 38b (Liège - Verviers) verving ze de spoorlijn 38 Liège - Battice - Plombières. De buslijnen zorgden hier ontegensprekelijk voor een betere ontsluiting van dit gebied dan de kronkelende, trage spoorlijn, die we lang geleden, net voor de afschaffing, nog eens bezochten met een autorail van de GTF.

 

We komen eigenlijk naar het station van Halle om daar de 1556 van 7:23 te nemen, maar als de 3105 op tijd arriveert, is de verleiding natuurlijk groot om het zekere voor het onzekere te nemen, en dus komen we terecht in het (te) goed gevulde derde stel van deze IR. Een misrekening, want vooraan was er duidelijk meer plaats. Maar we kunnen zitten, en dat doen ook de reizigers met een tweedeklasbiljet die al lang weten dat dit straffeloos kan tussen Halle en Brussel (en op zo veel andere plekken).

Wat er precies voor ons zit, weet ik niet, maar het gaat traag van voor Lot tot na Ruisbroek. Zo zie je maar: stipt vertrekken in Halle en toch alweer met 5 minuten vertraging aankomen in Brussel-Zuid. Dat wijst erop dat we inderdaad echt geslenterd hebben, want ongehinderd leggen deze treinen dit traject moeiteloos af in 8 minuten.

Maar gevaar voor onze aansluiting is er niet. En de 506 lijkt het goed te doen. Bij vertrek in Brussel-Zuid hebben we amper 2 minuten vertraging, al zal die oplopen tot 7 minuten vertraging bij vertrek in Brussel-Noord. De NZV: ze zal wel altijd voor problemen blijven zorgen. En dan verloopt het verder vlot: in Leuven vertrekken we met 5 minuten vertraging, en In Liège is de vertraging zo goed als weggegomd. Het is me nu al enkele keren opgevallen dat de IC's er weer in slagen een drietal minuten vertraging in te lopen tussen Leuven en Liège, want dat leek een tijdje geleden vaak onmogelijk.

In Verviers lijkt het buffet gedoemd om voor altijd te verdwijnen, en dus wordt het wachten in de wachtzaal. Dat is niet bepaald prettig: ondanks de automatische deuren tocht het er dat het een lieve lust is, het is er koud, en de zitbanken lijken wel op een kluitje bij elkaar gegooid. Dat het gebouw voor de rest zijn charmes heeft, daar hebben we niet echt een boodschap aan op deze kille, sombere winterdag.

 

Op het busstation staan o.a. twee bussen van de firma SADAR, één nog met de film van de vorige rit. Maar het is de bus ernaast die de onze zal worden. Het is een vrij oude Mercedes, maar de bus ziet er nog in topconditie uit. De chauffeur ziet dat ik 3 zones indruk, en verbaast zich erover dat ik nog een oude kaart gebruik. Die worden zeldzaam. Hij moest eens weten dat ik nog voor een kleine € 100 in reserve heb. Bij de TEC-Liège-Verviers kon je de waarde van je kaart ook vroeger al niet zelf bepalen, zodat alleen kaarten voor een betrekkelijk lage prijs (en dus weinig ritten) verkocht werden. Dat zal wel mee verklaren waarom iedereen hier ondertussen de nieuwe kaarten gebruikt. Na een lange klim uit de vallei van de Vesdre, komen we vrij snel in de heuvelachtige streek die we vandaag te voet verkennen.

 

De terugrit verloopt analoog. De bus is deze keer van een veel recenter model. Wat opvalt: ondanks de 2 uurdienst zijn er veel instappers. Je vraagt je af of de TEC geen enorm potentieel aan klanten meer heeft op dergelijke lijnen. Toegegeven, bepaalde verbindingen worden met de moed der wanhoop in stand gehouden, maar andere lijnen zouden wel eens goed kunnen varen met een uitbreiding van de dienstverlening.  Ook deze bus volgt de omleiding waardoor we een aantal halten in Dison links laten liggen. Zo komen we ook langs vervanghalten: hun aanduiding is beneden alles. Een geplastificeerd A4-tje dat slordig aan een verlichtingspaal gebonden is. Alle busmaatschappijen kunnen best nog een tandje bijsteken als het op halte-informatie aankomt, zeker bij omleggingen, maar dit is wel het triestige dieptepunt.

 

En dan is er de terugrit per trein uit Verviers-Central. Dat behoort wel niet tot de dagelijkse routine, maar als ik maandelijks schrijf, zal ik er toch niet ver af zitten. Blijkbaar is er een probleem met de deuren van ons rijtuig. De poging van een schouwer om ze deftig aan de praat te krijgen, zorgt voor 4 minuten vertraging in Liège-Guillemins. Ik hoor hoe een onderstationschef het UIC-nummer van het defecte rijtuig doorseint, dat ik onderhand wel uit het hoofd ken. Die 4 minuten vertraging komen als geroepen voor een corpulent heerschap dat zich puffend en hijgend in het zitje van de I11 laat zakken. We zitten rug aan rug, bij manier van spreken. Als het puffen en hijgen stil valt, volgt even later een goed hoorbare knal, en de geur die dan verspreid wordt, laat er geen twijfel over bestaan: een veest, een feest. En dan waren we net gewend geraakt aan de opdringerige lookgeur, waar we onszelf ook wel eens schuldig aan durven maken.

In Leuven staat een groot aantal studenten te wachten - opvallend, maar niet echt onverwacht. Als je studenten voor een prikje laat reizen, zelfs ver laat reizen, en je weegt de prijs van de Campuskaart af tegen de huur van een kot, is de rekening snel gemaakt. Waarom zitten op het platform eerste klasse zo aantrekkelijk is, zal ik nooit goed begrijpen. Nu zitten er weer 5 studentes. Misschien ligt de verklaring in een kop van De Standaard van vandaag: Waarom eenzaamheid bij jongeren zo een taboe is. Dit n.a.v. de vertoning van Charlotte in de Kopergietery in Gent. Deze 5 hebben alvast een oplossing gevonden voor hun eenzaamheid, al kun je eenzaam zijn in de massa.

 

In Brussel-Noord hoeven we niet eens van perron te veranderen: de L-trein naar Braine-le-Comte hebben we in Nossegem ingehaald. Achteraan hangt stel 210. Het is in een stel van deze generatie dat mijn vrouw en ik als prille twintigers onze maidentrip in eerste klasse maakten, ergens begin jaren 1970. We waren meteen reddeloos verloren, voor altijd gewonnen. Toen moest je als niet-roker nog in dat kleine compartimentje met 8 plaatsen gaan zitten; de rokers kregen toen nog 20 plaatsen ter beschikking. In een zotte bui durfde ik als straf nog wel eens een opstelletje laten schrijven met als titel De invloed van de overwinning van de Geallieerden in WO II op ons rookgedrag. Niet dat ik daarover ooit baanbrekende ideeën heb gelezen…

De L-trein rijdt met een aanvaardbare vertraging tussen 3 en 5 minuten. Elf treinen al na elkaar met minder dan 6 minuten vertraging, het lijkt niet meer op te kunnen. Ik snak naar een tijd waarin ik alleen nog moet schrijven over de winderigheid van mijn medereizigers, en niet meer over vertragingen, gemiste aansluitingen en meer van die onaangename ervaringen. We blijven duimen voor de NMBS!

 

Zelf vind ik dit niet zo een geslaagde foto, maar ik merk bij het doorbladeren van mijn oude mappen vaak hoe doorsneefoto's toch een beeld oproepen van wat eens was. Over 20 jaar nog eens bekijken, dus. HLE1825 duwt E512 het zadelstation van Verviers-central uit - Oostende - Eupen, het einddoel nadert.

 

 

Op deze koude, gure februaridagen probeer ik wat warmte te brengen met een reeks dieseltjes van de reeks 60 en heel even ook reeks 61.

 

1. Prototype 6001 staat klaar met de 7816 Mons - Tournai in wat toen nog Saint-Ghislain-Hornu heette in augustus 1978. Rechts zie je klassieke stellen die toen tot Saint-Ghislain kwamen als semi-directe treinen (met afkoppeling van een deel voor Quévy in Mons) en die soms zelfs uit Welkenraedt kwamen, al dan niet als stoptrein op lijn 37.

 

 

2. Een ander prototype (6006) met trein 3182 Mons - Charleroi-Sud op 29-04-1979 in Mons. Deze treinen zijn de voorlopers van de huidige IC-treinen Tournai - Herstal. De verbinding werd opgesplitst in 2 delen omdat tussen Charleroi en Tournai nog elektrificatiewerken moesten worden uitgevoerd.

 

 

3. Diezelfde 6006 in Halle op 16 mei 1980 met Z1818 Schaarbeek - Haine-Saint-Pierre. Zowat alles op deze foto is verdwenen, op de rij huizen vanaf het eerste rijtuig na.

 

 

4. In augustus 1978 stond deze 6033 in Ottignies.

 

 

5. Loc 6055 sleept op 23 april 1978 Z9516 Hasselt - Liège-Guillemins. De trein staat hier in Hasselt.

 

 

6. En dit is Namur: de 6069 is net aangekomen met Z6591 Givet - Namur. We schrijven augustus 1978.

 

 

7. Loc 6026 staat klaar met Z8066 Quiévrain - Saint-Ghislain-Hornu in het eerste station, dat er op dat ogenblik nog tamelijk fris bij ligt.

 

 

8. HLD6072 met trein 6541 Namur - Givet in Dinant in augustus 1978.

 

 

9. 6079 sleept Z9063 Oudenaarde - Gent-Sint-Pieters, lijn 86 kp 74.5 in september 1979. Dat is net voorbij De Pinte.

 

 

10. Op 18-11-1978 zijn de moderniseringswerken van lijn 75 nog volop aan de gang. Loc 6086 sleept Z3939 Gent-Sint-Pieters - Kortrijk - we bevinden ons in Deinze!

 

 

11. Op 19-04-1979 misten we onze trein naar Liège-Guillemins in rencheux, en daardoor kon ik deze 6047 met Z3540 Liers - Gouvy fotograferen. De lijn is hier ondertussen enkelsporig en in Rencheux stoppen al sinds 1984 geen treinen meer. Rencheux ligt dan ook op wandelafstand van Vielsalm.

 

 

12. 6015 klaar voor vertrek met een lang stel M2-rijtuigen in De Panne: Z3759 Adinkerke-De Panne - Brussel-Noord op 08-08-1979.

 

13. Dezelfde 6015 van daarnet - in Adinkerke-De Panne kon je zelfs nog wat goederenwagons aantreffen…

 

 

14. Op 22-09-1979 bezochten we de WDT Merelbeke - een fris ogende 6082 tegen dreigende luchten.

 

 

15. Hier rijden tegenwoordig de treinen van de museumlijn Dendermonde - Puurs. 6039 sleept 2 L-rijtuigen die samen Z9369 Antwerpen-Noorderdokken - Dendermonde vormen. Hij nadert Sint-Amands.

 

 

16. HLD6036 met een slecht belichte neus sleept 3 M1-rijtuigen van Saint-Ghislain-Hornu naar Gent-Sint-Pieters: Z9086 op 19-02-1980 in Harchies.

 

 

17. 6043 is met Z6587 Dinant - Namur in zijn eindstation aangekomen op 09-12-1980. In de achtergrond wagons die - getuige de gele band - ingezet werden in de collitreinen van de NMBS. Deze treinen reden 's avonds naar Brussel - de NMBS maakte toen nog werk van een echte pakjesdienst.

 

 

18. Dezelfde loc op dezelfde dag met Z6539 Namur - Dinant op 09-12-1980, net voor Lustin (lijn 154 kp 73.6).

 

 

19. En uit de tegenrichting kwam de gele 6088 met Z6589 Dinant - Namur. Alweer lijn 154 kp 73.6.

 

 

20. Een minder geslaagde foto, ik geef het grif toe: 6076 met Z7064 Mechelen - Gent-Sint-Pieters op een sombere 24-01-1981, lijn 53 kp 23.5, dat is in de buurt van Malderen.

 

 

21. HLD6026 met Z7815 Saint-Ghislain-Hornu - Tournai op 19-02-1980 in Harchies (lijn 78). Eigenlijk was dit in die tijd een soort standaardsamenstelling voor de stoptreinen op de niet-geëlektrificeerde lijnen: een loc (60 of 62) met 3 M1-rijtuigen aan de haak: 1BD - 1AB en 1B.

 

 

22. Op dezelfde dag, in dezelfde buurt: 6048 met Z3132 Mons - Moeskroen. Dit was een semi-directe trein die op lijn 78 de stations aandeed van de huidige IR. Lijn 78 kp 61.3: de brug is die over het kanaal Blaton - Péronnes.

 

 

23. Op 27-07-1979 geniet de 6110 van de avondzon in Eeklo.

 

 

24. Twee dagen voordien staat HLD6115 voor Z3944 Gent-Sint-Pieters - Kortrijk. Bemerk de ongewone dubbeltractie met een 62 in 2de positie.

GR 579 verbindt Brussel met Luik, en dat spreekt toch wel tot de verbeelding. Wij zijn ondertussen aan onze tweede beurt GR579 toe en stappen vandaag van het onooglijke Bossut naar het niet echt charmante stadje Jodoigne: een tocht door Haspengouw, dus, en dat laat zich merken. De nadruk ligt op lange stroken veldweg tussen de echt weidse akkers, en slechts af en toe wordt dat snoer onderbroken voor dorpjes, stukjes bos en grote boerderijen die bijna allemaal hun toponiem krijgen op de topografische kaart. Veldwegen, die we als wandelaars niet genoeg kunnen koesteren. Spijtig genoeg zijn we niet de enigen die een lapje modder kunnen appreciëren, en dat leidt tot vaak moeilijk begaanbare want stuk gereden modderlinten: de fietsers veroorzaken nog het minste kwaad, maar de gemotoriseerde leeghoofden rijden werkelijk alles naar de bliksem. En zeggen dat in wandeltijdschriften soms gewag gemaakt wordt van bodemerosie als gevolg van de vibramzolen, waarop stappers zich nog al eens plegen te verplaatsen. De tocht is iets meer dan 18 km lang, en het TWQ bedraagt 63 %, wat erop wijst dat de vele aarden veldwegen hier nog niet vervangen zijn door lange eentonige stukken beton zoals ten noorden van de taalgrens, hier niet eens zo ver vandaan.

 

Foto's van de wandeling vind je op deze plek.

 

 

De verplaatsing:

Halle - Brussel-Zuid            3706        7:43 7:55                 +5           1922        61018

Brussel-Zuid - Leuven        2207        8:08 8:36                 +8           1876        61057

Leuven - Hamme-Mille      [18]         9:09 9:30                 stipt        ab6433    Mercedes Citaro II              Jodoigne

Hamme-Mille - Bossut       [R6]        9:56 9:59                 stipt        ab6408    Mercedes Citaro II              Chastre

 

Jodoigne - Tienen               [360]       15:30 15:54            +3           ab4423    Jonckheere Transit 2000G Tielt

Tienen - Brussel-Noord      2237        16:11 16:44            stipt        1820        61065

Brussel-Noord - Halle         8572        16:49 17:08            +3           2107        53503

 

De commentaar:

Bossut wordt bediend door twee buslijnen van de TEC-Brabant-Wallon, nl. 32 en de Rapido 6. Die rijden wel tamelijk regelmatig, maar vermits er 18 km op het programma staan, valt onze keuze op een verbinding die ons toelaat halfweg de voormiddag van start te gaan.

 

Het komt eropaan in Leuven te geraken, op deze maandagmorgen, die alle ingrediënten heeft om er een moeizame reis van te maken: hoge relatieve vochtigheid, vorsttemperaturen, maandag, een uitgebrand seinhuis in Geraardsbergen. Voeg daar nog een defecte trein bij, en je weet meteen dat we ons op geen enkel moment beklagen dat we flink wat reserve hebben genomen: lijn 18 uit Leuven rijdt dan wel zo goed als elk uur, het laatste stukje van Hamme-Mille naar Bossut heeft een tamelijk karige bediening in de voormiddag.

Als we op het perron komen, komt een Thalys op lijn 96N tot stilstand, net ter hoogte van de perrons. Opnieuw vertrekken zit er voor deze gekoppelde hogesnelheidstrein niet meteen in: zo gauw er tractie gegeven wordt, krijgen we een vonkenspel te zien dat de vergelijking met laswerken kan doorstaan. Maar van enige voortgang is er geen sprake. Je vraagt je af hoe lang rijdraden zo iets kunnen doorstaan. Onderweg zullen we trouwens nog een tweede HST stil zien staan, en terwijl we in Halle wachten rijdt een lege Thalys zowaar over spoor 3 richting Mons. Andere anomalieën: treinen met vertragingen tot 20 minuten, IR3129 met één break - gelukkig moet er niet ontkoppeld worden in Ath. Eén van de treinen met fikse vertraging is L1556, en die zal ons inderdaad een tijdje voor de voeten rijden. Opvallend toch hoe die L treinen Edingen - Dendermonde bijna dagelijks met veel vertraging rijden sinds ze niet meer naar Geraardsbergen kunnen…

 

Het mag een wonder heten dat onze IR 3706 bijna helemaal succesvol alle klippen tussen Quévy en Halle heeft genomen: we vertrekken met nauwelijks 3 minuten vertraging, maar zoals gezegd - we zitten een tijdje achter de 1556 aan, en we bereiken Brussel-Zuid nog net binnen de niet-vertragingsgrens van minder dan zes minuten. Op het moment dat de deuren gelost worden zijn we precies 5 minuten en 58 seconden over tijd. We tonen ons van onze inschikkelijke zijde en noteren 5…

Liefst van al hadden we nu de 7005 naar Leuven genomen, maar we kunnen nog mee met de 2207, die lange tijd met 6 minuten vertraging aangekondigd staat, maar die uiteindelijk 9 minuten later dan voorzien uit Brussel-Zuid zal vertrekken; in de NZV komen daar nog 2 minuten bij, maar dan gaat het probleemloos over lijn 36N naar Leuven, dat we met 8 minuten vertraging bereiken.

 

Mocht het buffet nog bestaan, dan zouden we ons ongetwijfeld daar aan het zwarte goud zijn gaan laven (of zijn dat steenkolen?), maar nu wordt het zoeken naar een café om de aansluiting wat minder lang te doen lijken. Eén café wordt het althans niet: pal voor het busstation ligt "In de goede oude tijd", en dat is blijkbaar een verwijzing naar de tijd dat in cafés nog volop gerookt mocht worden. De rokers worden inderdaad ondubbelzinnig naar binnen gelokt met een duidelijk "Roken toegestaan" op de vitrine en lokkende asbakken binnenin. Waarom wordt zo een kot niet gewoon gesloten? Als boetes e.d. niet helpen, is dat toch de enige uitweg.

Net op tijd komt de TEC-bus aan gereden: het is vandaag voor ons de eerste kennismaking met de nieuwe TEC-tarieven, of net niet, want ik heb nog een oude voorraad TEC-kaarten liggen. Gelukkig blijven die bruikbaar, en dus moet ik 5 zones intikken voor het volledige traject in 2 bussen tot Bossut. Handige kerels trouwens, die van de TEC. Voordien kon je 2 tot 6 zones intikken, maar nu blijven er maar 3 tarieven meer over: Next (1-2 zones, 60 minuten geldig), Horizon (3-6 zones, 90 minuten geldig) en Horizon+ (als Horizon, maar in Expressbussen). De toetsen 8, 9 en 10, nu toch al ettelijke jaren in onbruik, kunnen worden ingedrukt voor deze nieuwe tarieven. Blijkbaar detecteert de Prodata automatisch om welk type kaart het gaat. Eigenaardig genoeg betalen we met onze oude kaart €0.77 meer dan met de nieuwe kaart.

 

Busaansluitingen zijn ook bij de TEC vaak toevallige gebeurtenissen. Hoe het kan wordt hier rond het halve uur bewezen met bussen van de lijnen 18 en 32, die hier keurig aansluiting geven op de plek van het vroegere tramstation. Tot de jaren 1950 kwamen hier inderdaad trams van de lijn Brussel - Jodoigne en Leuven - Jodoigne. Wij hebben geen recht op zo een vlotte overstap: de Rapido 6 zal nog 26 minuten op zich laten wachten. Het is een echte Rapido, zodat we nauwelijks in staat zijn om de namen op de voorbijflitsende halteborden te lezen. Daardoor lezen we Guertechain als Gottechain, en stappen we een halte te vroeg uit; die fout wordt cash betaald met enkele honderden meters langs een drukke weg, die echt niet op fietsers en voetgangers berekend is. De bussen van de rapido 6 slaan hier inderdaad een halte over (bediend door lijn 23) en die wordt dus niet vermeld in de haltelijst…

 

Voor de terugrit verkiezen we als opstaphalte Jodoigne (Gare) al liggen de resten van het spoorwegverleden hier niet echt voor het rapen. Het is een gelede bus van De Lijn die ons naar Tienen zal brengen. Lijn 360 van vandaag is eigenlijk lijn 142a van vroeger: deze buslijn verving de treinen op lijn 142 tussen Tienen en Jodoigne, en de oude spoorlijn, die parallel loopt met ons bustraject, is nog op erg vele plekken herkenbaar aanwezig in het landschap.

De rit met IC2237 verloopt zo goed als vlekkeloos; alleen vanaf Schaarbeek gaat het minder vlot, maar de reserve in de dienstregeling zorgt ervoor dat we toch stipt in Brussel-Noord aankomen. Dat geeft zicht op een vlotte aansluiting met P8572 op spoor 12. In een flits zien we Spoorvreter (http://opdetrein.blogspot.be/) nog uit het rijtuig springen, op zoek naar een zo vlot mogelijke manier om in Geraardsbergen te geraken: dat zijn trein in tijd Brussel-Noord bereikt heeft, laat het beste verwachten. 
We vertrekken ook op tijd, in deze P-trein naar Edingen (in plaats van Geraardsbergen - brand, remember!). Die staat keurig aangekondigd op de perrons van Noord, Centraal en Zuid, maar de automatische aankondiging blijft volhouden dat Brussel-Zuid het eindstation van deze trein is. Gelukkig luistert de TBG mee, en die verbetert meteen de foute aankondiging. Op dit moment van de dag met één minuut vertraging Brussel-Zuid buitenrijden is knap; spijtig genoeg gaat het even minder vlot in Vorst-Zuid en uiteindelijk zullen we in Halle aankomen met 3 minuten vertraging. Zo slecht als het vanmorgen liep, zo goed loopt het vanavond. En ja, we hebben er weer 4 ritten in dubbeldeksmaterieel op zitten. We zullen er nog gewend aan raken…

 

 

We zijn net van deze bus gestapt in Hamme-Mille. De bus staat vertrekkensklaar, met mijn handschoenen er nog in…

 

 

 

Net buiten Jodoigne vinden dit stukje oude trambedding van de lijn Jodoigne - Beauvechain - Leuven/Tienen.

 

13. Opnieuw de 5540, met Z3517 Liers - Jemelle in Esneux op 25 augustus 1979.

 

 

14. 5523 in de buurt van Tilff (lijn 43 kp 3.7) met Z8514 Liers - Jemelle op 25 augustus 1979. Deze loc heeft ondertussen de gele schildering.

 

 

15. Tijdens een bezoek aan de CW te Mechelen konden we ook even mijmerend langs het treinenkerkhof lopen; niet meteen de meest frisse beelden… Onhandige fotograaf als ik was, ben ik er zelfs in geslaagd om de pantograaf onvolledig te fotograferen van deze 003.

 

 

16. Prototype 050 (ex-501) - best elegant stel, maar het kwam nooit tot een volledige reeks…

 

 

17. 012, verongelukt in Luttre-Pont-à-Celles

 

 

18. Ex-lijn 57, Gijzegem, op 3 maart 1978

 

 

19. Ex-lijn 81 (Les) Écacheries 

 

20. Ex-lijn 87 omgeving Bois-de-Lessines 

 

21. Ex-lijn 150, op 20 augustus 1980 - de bedrijvigheid is hier zo goed als nul, maar het station fungeerde wel als overstapstation, tussen vervangingsbussen, wel te verstaan.

 

 

22. En op dezelfde dag nam ik wat verder deze foto van lijn 150, kp 27.

 

 

 

Geniet ten slotte van deze oude affiches, gefotografeerd ter gelegenheid van een of andere tentoonstelling, misschien wel in Brussel-Centraal waar KBVVS-ARBAC een keer per jaar de pendelaars verleidde tot een andere kijk op de NMBS…

We zijn ondertussen gearriveerd bij ttp-map 14. Dit mapje van 24 bevat hoofdzakelijk diesels, enkele Kerkhofblommen en wat foto's die erop wijzen dat sluitingen van alle tijden zijn.

 

 

01. 5209 met trein 4608 Namur - Bertrix in augustus 1978 in Namur. Onnodig te zeggen dat dit zalige treinen waren: een gezellige eerste klasse, diesels die op de Ardense lijnen echt konden loeien en landschappen om van te snoepen. Op de achtergrond een M1.

 

 

02. Zelfde 4608 maar met een andere loc: 5212 kwijt zich van haar taak op 31 juli 1979; ze staat klaar voor de start op een van de kopsporen die Namur toen nog rijk was. K1-rijtuigen waren toen nog alomtegenwoordig, vooral voor diensten naar Bertrix (lijnen 154 en 166), maar ook naar Givet (lijn 154).

 

 

03. Loc 5202: Onnodig te zeggen dat je in Ronet, de stelplaats in de buurt van Namur, veel dikke neuzen kon aantreffen. Zoals bij de vorige reeks vermeld: je kon in die tijd makkelijk een half dozijn stelpaaltsen per jaar bezoeken met de treinclubs die toen op dat vlak nog erg actief waren. We schrijven hier 6 oktober 1979.

 

 

04. In Bertrix sleept 5319 in augustus 1978 een goederentrein.

 

 

05. 5405 met een onbekende reizigerstrein naar Bertrix of Givet in Namur op 31 juli 1979. Het L-rijtuig rechts op de foto is een wat vreemde eend in de bijt. Het zat zeker niet in een regelmatige dienst; ik heb altijd vermoed dat de 2 L-rijtuigen die je ook wel eens in Bertrix kon zien staan in die periode versterkingsrijtuigen waren.

 

 

06. Alweer de 5405 in Namur, op 29 april 1979. Let ook eens op de rest van de foto: in de verte zie je een K1-rijtuig, een nog groene loc van reeks 20 en enkele groene klassieke stelletjes.

 

 

07. Terug naar Ronet nu, waar de 5403 een loc van reeks 26 flankeert - 6 oktober 1979.

 

 

08. 5408 op 30 september 1979 in Mariembourg. De loc staat er tentoongesteld ter gelegenheid van het Stoomfestival van de CF3V.

 

 

09. Over naar reeks 55: 5503 sleept een goederentrein op 29 maart 1978, op lijn 15 kp 9, dat is net voorbij Boechout in de richting Lier. Beschouw het maar als een mislukte foto…

 

 

10. Al wat beter, maar in een minder mooie omgeving, is de foto van deze 5508 in Liège-Guillemins op 23 februari 1979.

 

 

11. 5540 in het oude Liège-Guillemins met een onbekende reizigerstrein (uit Jemelle of Gouvy) op 22 februari 1979. De lichtblauwe streep wees erop dat deze loc was uitgerust met een installatie voor elektrische verwarming, in die tijd een eis van de CFL voor de internationale verbindingen naar Luxemburg.

 

 

12. 5528 met Z8561 Jemelle - Liers in Jemelle in augustus 1978. Deze treinen hadden vrij stereotiepe samenstellingen; een loc van reeks 55 met een viertal M2-rijtuigen.

Vooral in Vlaanderen bestaat een duidelijke tendens om meer en meer Streek-GR's op wandelpoten te zetten: ze schieten nog net niet als paddenstoelen uit de grond. Voordeel is alvast dat je gemakkelijker saaie regio's, die bij de GR's in lijn wel eens voorkomen, kunt omzeilen. Wij vangen vandaag de GR-Hageland aan, die in het begin trouwens samenloopt met de GR-Dijleland. De eerste kilometers komen ons dan ook nog erg bekend voor.

De eerste 10 kilometer (van de bijna 16) voeren ons van bos naar bos: de beboste Kesselberg, het Sint-Gertrudisbos en het Chartreuzenbos, goed voor enkele kilometers onverharde boswegen, die er in dit winterseizoen even diep bij liggen als in de tijd van het loze vissertje. Daarna stappen we door een landbouwgebied waar de veld- en voetwegen ook onverhard de tand des tijds doorstaan; ook nu weer moeten we trouwens vaststellen dat er een grote restauratiebeweging is op dat vlak: de nochtans gekoesterde topografische kaarten maken geen melding van nochtans duidelijk aanwezige wegjes. Enfin, met een TWQ van 85 % hoor je ons niet klagen. Orgelpunt, of zo ongeveer, is het Kasteel van Horst: zelfs de zon steekt op dat ogenblik een handje toe. Het blijft een mooie site, of de Rode Ridder daar nu ronddoolt of niet. Hopelijk straalt de volgende foto dat uit.

 

 

Voor meer foto's moet je hier zijn.

 

 

De verplaatsing:

 

Halle - Leuven                    7515        8:27         9:19         +9            (2152 - 53504)

Leuven - Kessel-Lo           [2]           9:37         9:44         stipt        (ab5292, Van Hool New A309, Leuven)

 

Sint-Pieters-Rode - Leuven [310]   14:48       15:12       +4            (ab3041-90, Mercedes Citaro G, Hageland)

Leuven - Brussel-Noord   2236        15:24       15:42       +8            (1815 - 61040)

Brussel-Noord - Halle       3737        15:52       16:14       +5            (1801 - 61059)

 

De commentaar:

Twee dagen geleden is in Geraardsbergen het seinhuis uitgebrand. Dat dit niet zonder gevolgen blijft voor de reizigers in Halle spreekt vanzelf, met eigenlijk 2 treinen per uur die hun oorsprong vinden in de Denderstad. Bovendien lijkt de tandem Infrabel-NMBS ook weer al enkele dagen in zo een periode verzeild waarin Murphy ongenadig de ene mokerslag na de andere uitdeelt. Maar aangezien P7515 het goed lijkt te doen - Railtime hebben we altijd bij de hand -, die trein ons bovendien rechtstreeks naar Leuven brengt, en in Leuven een stadsbus wacht die om de 7 minuten rijdt, maken we ons weinig zorgen, ook als we in Halle uiteindelijk met 10 minuten vertraging - ontstaan tussen Ath en Silly -  vertrekken: dat kan hoogstens één bus verschil maken. We halen over lijn 96E in Lot de tot dan stipte L naar Leuven in en rijden verder vlot naar Brussel. Tussen Centraal en Noord scoren we dan toch een viertal minuten vertraging extra. Als we in Zaventem, de laatste halte voor Leuven, vertrekken, noteren we 13 minuten. In Leuven zijn die geslonken tot negen.

Tussen Zaventem en Leuven krijgen we controle. Ik heb voor het eerst sinds lang de biljetten nog eens op mijn eID gezet - meestal koop ik biljetten aan het loket - maar vanmorgen lag er onverwacht veel sneeuw, zodat het er even op leek dat we de benenwagen als voortransport zouden gebruiken, en dan is thuisbestelling wel handig. Best bruikbaar dus, zo een elektronisch biljet, maar de controle duurt toch wel erg lang…

 

Een andere vuile truc waarop Murphy OV-gebruikers vergast is, dat bussen altijd op tijd rijden als ze dat niet hoeven te doen. Zodoende is de voorziene bus van lijn 2 (die van 9:30) al vertrokken, maar het is nauwelijks wachten op die van 9:37, die ons zelfs gezeten naar de halte Provinciaal Recreatiedomein brengt. Het is een stadsbusje, waar weer veel aandacht besteed is aan toegankelijkheid. Het resultaat is een redelijk potsierlijke inplanting van de schaarse zitjes. Soms vraag ik me af of het de bedoeling is meer mensen aan een handicap te helpen…

 

Voor de terugrit maken we gebruik van een bus van lijn 310 Aarschot - Leuven. Ze verwachten hier nog veel volk, maar op dit moment van de dag is de gelede bus wat van het goede te veel. Vriendelijke chauffeur, dat wel. Hij moet zijn bus over ettelijke verkeersbult naar Leuven voeren: de kleine vertraging heeft dan ook eerder de neiging om te groeien dan te krimpen. Dat we moeten aanschuiven om het busstation op te rijden helpt niet bepaald, maar met 4 minuten vertraging bij aankomst is er - voor ons althans - niets aan de hand.

 

Terwijl we op spoor 2 op de IC naar Gent-Sint-Pieters staan te wachten, zien we nog een testtrein van B-Telecom passeren: een loc 21 voor en achter, 2 RIC-pakwagens en het meetrijtuig glijden rustig door het toch wel fris ogende en voelende station. Of die trein de reden is waarom de IC met 5 minuten vertraging rijdt, weet ik niet. Ik weet evenmin waarom het vanaf Zaventem plots traag gaat en waarom we over lijn 36 geleid worden. Ik had thuis al opgezocht dat onze IC op spoor 4 zou aankomen, en dan lijkt het aangewezen om op lijn 36 N te blijven. Mooi neveneffect ware geweest: de aansluitende P8510 naar Ath zou van hetzelfde perron vertrekken, maar ondertussen is onze vertraging gegroeid tot 8 minuten. Het wordt zelfs al wat versnellen om de IR naar Quévy te halen. Die rijdt ook met 4 minuten vertraging en dus halen we de aansluiting met onze vingers in de neusgaten.

De doortocht door de NZV verloopt vlot - dat we tussen Brussel en Halle toch nog een extra minuut vertraging maken vindt zijn oorzaak in de kruising met IC 1715 die in Halle van lijn 96 naar lijn 96N versluisd wordt. Vanaf Lot gaat het dus langzamer; pas als de IC gepasseerd is, komen we opnieuw (nog even) op snelheid.

 

Een retourtje Leuven: 3 treinen, 3 dubbeldekkers. Deze week hebben de verschillende spoorweggeledingen hun meerjarenplan voorgesteld. Dat houdt o.m. een bestelling in van een flink aantal dubbeldekkers, autonome treinstellen deze keer. Die keuze dringt zich inderdaad meer en meer op, en het ziet ernaar dat het aandeel van de dubbeldekkers stelselmatig zal blijven toenemen. Ik heb nog altijd niet uitgemaakt of ik nu liever boven of beneden zit…

 

Als je rondstapt in het actieveld van de Leuvense stadsbussen zou het al erg moeten gaan als je er onderweg niet eentje tegenkwam:

 

 

 

Als jong treinfotograaf en als lid van verscheidene spoorwegverenigingen kon je eind jaren 1970 wel enkele keren per jaar een stelplaats bezoeken. Niet dat dit altijd fraaie foto's opleverde, maar je kon naar hartenlust locomotieftypes fotograferen die je zelden zag als je langs de lijn ging staan. Mijn bundel TTB 13 bevat dan ook vooral foto's van rangeerlocs; op het einde volgen nog enkele curiosa.

 

Merelbeke - 22/09/1979

 

Antwerpen-Dam - 09/1979

 

Mariembourg - 30/09/1979, t.g.v. het stoomfestival van de CF3V

 

Neerpelt - 04/06/1978, t.g.v. de heropening van de lijn Mol - Neerpelt voor reizigersverkeer

 

Merelbeke - 22/09/1979 - ik ben nooit erg thuis geweest in afwijkende schilderingen, maar dit was er een

 

Zelfde plaats en datum als de vorige foto

 

Rencheux (lijn 42) - 19/04/1979 - een toevalstreffer, het fotoapparaat was al opgeborgen, en dan komt dit aanrijden - tijd om een betere standplaats te zoeken was er niet meer

 

Antwerpen-Dam - 09/1978

 

Haine-Saint-Pierre - 15/09/1979

 

zelfde plaats, zelfde datum als de vorige foto

 

en nog eentje - zoals je kunt zien beheerde Haine-Saint-Pierre toen zelfs nog M1-rijtuigen

 

8437 met een betontrein (?) in Varsenare (lijn 50A) op 18/03/1980