HERSELT

HERENTHOUT

Herenthout bestond aanvankelijk uit 2 parochies, waarvan de oudste, Sint-Gummarus, tot 1642 ook Wiekevorst omvatte. Ze werd in 1805 opgeslorpt door de Sint-Pietersparochie. In 1819 werd aan Herenthout, dat toen geen oude zegels kon voorleggen, een wapen toegekend van lazuur met een Sint-Pieter, houdend 2 gekruiste sleutels en staande op een zwevende grond, van goud. Dit wapen werd in 1844 bevestigd. De gemeente passte deze zegels aan en plaatste ter linkerzijde van Sint-Pieter een schild met een wapen van Herlaar, de oudste gekende heren van Herenthout, in goud een beurtelings gekanteelde dwarsbalk van keel.

In lazuur een Sint-šPieter staande op een zwevende grond, houdende in de rechterhand een sleutel, het geheel van goud, vergezeld links van een schild van goud met een beurtelings gekanteelde dwarsbalk van keel.

HERENTALS

Dit was duidelijk een vergissing , dit is dus het wapen van Genk....

HERENTALS

Het wapen van Herentals gaat terug op een afdruk van een stadszegel uit 1262, dat in het veld een boom voorstelt en werd voor ten laatste sedert 1533 als stadswapen gebruikt. De Mariaklok uit dat jaar, waarop dit wapen staat afgebeeld, hangt nu nog in de toren van het stadhuis van Herentals.

De Hoge Raad van Adel kende in 1819 aan Herentals een rood schild toe, beladen met een gouden boom. In 1841 werd deze fout hersteld.

In keel een uitgerukte boom van zilver

HEMIKSEM

De Cisterciënzerabdij van Sint-Bernard, die zich in 1246 te Hemiksem vestigde, had hier in 1243 een domein gekocht met alle heerlijke rechten, uitgezonderd 3 gevallen van hoge justitie die aan de hertog van Brabant voorbehouden bleven. Toen de vorst in 1559 zijn rechten te Hemiksem verkocht aan Jacob van Henxthoven, interpreteerde men deze 3 voorbehouden gevallen als zijnde de hoge en middelbare heerlijkheid van Hemiksem. Dit gaf aanleiding tot heel wat geschillen tussen de abdij en de opvolgers van Jacob van Henxthoven (+1592).

In 1839 werd op voorstel van de toenmalige burgemeester de Pret het wapen van de familie Schilder, waarmee hij verwant was, als gemeentewapen erkend. Frans Schilder zou in Hemiksem een belangrijke rol als weldoener hebben gespeeld. In werkelijkheid is Schilder nooit echt heer van Hemiksem geweest. Hij bezat er slechts enkele heerlijke rechten, die hij in 1739 samen met zijn kasteeldomein kocht. Hemiksem verkoos het wapen Schilder te behouden.

In zilver 2 palen van lazuur, met een hoekige dwarsbalk vazn keel over alles heen, vergezeld in het schildhoofd van 3 mereltjes van sabel, op het zilver geplaatst. {Het schild getopt…..}

HEIST-op-den-BERG

Tot op het einde van het Ancien Régime was Heist-op-den-Berg het 16de deel van de heerlijkheid Mechelen.Vanaf de 10de eeuw hadden de bisschoppen van Luik als heren van Mechelen alle rechtspraak te Heist. De voogdij over Mechelen was toevertrouwd aan de familie Berthout. In 1559 kocht Gaspar Schetz de rechten en de voogdij van Heist. Zijn afstammelingen, de hertogen van Ursel, behielden zowel de Vrijheid als de voogdij van Heist tot op het einde van het Ancien Régime. De schepenen van het Land en de Vrijheid Heist hadden in de 17de eeuw een zegel met daarop een zwaan, staande op een grond. Heist-op-den-Berg voert dit embleem sedert 1846.

In lazuur een zwaan van zilver op een rijzende grasgrond

GROBBENDONK

Tot in 1715-1718 heette Grobbendonk Ouwen.

Erasmus Schetz (+1550) kocht Ouwen-Grobbendonk in 1545. De heerlijkheid werd in 1602 verheven tot baronie en in 1637 tot graafschap. De Schetzen behielden Grobbendonk tot het in 1726 in het bezit kwam van de familie van Ursel.

Oorspronklijk voerde de familie Schetz in zilver een opvliegende raaf van sabel op een drietoppige heuvel van sinopel. Gaspar Schetz, zoon van Erasmus, kocht in 1561 Wezemaal. Dit gaf aanleiding tot een vierendeling van het wapen Schetz met het oude wapen van Wezemaal, namelijk in keel 3 staande lelies van zilver.

Grobbendonk voert dus dit gevienrendeeld wapen, getopt met een gravenkroon en gehouden door 2 leeuwen van goud, geklauwd en getongd van keel.

Gezvierendeeld 1. en 4. in zilver een opvliegende raaf van sabel op een drietoppige heuvel van sinopel

2. en 3. in keel 3 staande lelies van zilver. Het schild getopt met een kroon van goud met 13 parels waarvan 3 verheven, en gehouden door 2 leeuwen van goud, geklauwd en getongd van keel.

GEEL

Het Land van Geel, bestaande uit een tiental dorpen, was aanvankelijk in het bezit van de Geels-Duffelse tak van de familie Berthout (voor 1155-1366). Daarna ging het achtereenvolgens over in handen van verschillende families. De Geels-Duffelse tak van de Berthouts voerde het Berthout wapen met een vrijkwartier van Hermelijn. De schepenen van Geel namen dit wapen over.

In goud 3 palen van keel en een vrijkwartier beladen met 9 hermelijstaartjes 3, 3 en 3 geplaatst. {Het schild getopt met een koekoek van natuurlijke kleur en geplaatst tussen 2 onderaan gekruiste acanthutwijgen van zilver.}

ESSEN

met een kleine fout ..... een varken ipv. een schaap

ESSEN

Het allodium Essen werd in 1159 geschonken aan de abdij van Tongerlo, die 2 jaar eerder al het aanpalende Kalmthout had verworven.Tot op het einde van het Ancien Régime bleven ze in het bezit van de abdij en vormden ze samen één rechtsgebied.

Het gevoerde wapen is dat van Godfried Hermans (+1794) 44ste abt van Tongerlo.

In lazuur een verlaagde keeper van goud, vergezeld in het schildhoofd van 2 ossenkoppen en in de schildpunt van een schaap, liggend op een losse grond, alles van zilver. Het schild getopt met een mijter en geplaatst voor 2 schuingekruiste bisschopsstaven, alles van goud.

EKEREN

 Eén van de 7 fusiegemeenten

In lazuur met 3 gouden ketels

EDEGEM

EDEGEM

In zilver een leeuw van sabel, geklauwd en getongd van keel. Het schild getopt met een kroon van goud met 15 parels waarvan 3 verheven.

EDEGEM

EDEGEM

Aanvankelijk vormde Edegem samen met Mortsel één heerlijkheid, meestal Cantecroy genoemd naar de plaatselijke burcht Cantincrode.

Vanaf 1652 droeg het schepenzegel het wapen van de laatste familie, de Fiennes en aanverwaten (1652-1781)

Het schild was getopt met een gravenkroon omdat Cantecroy in 1570 tot grafschap werd verheven.

In 1781 werden definitef gescheiden in 1781.

DUFFEL

Duffel behoorde eertijds tot het gebied van de Berthouts. Het was verdeeld over 3 afzonderlijke heerlijkheden met elk een schepenbank. Duffel-Perwijs en Duffel-Land van Mechelen waren in de 13de eeuw beide in het bezit van de Berthouts. Duffel-Voogdij was daarentegen in de 11de eeuw eigendom van de abdij van Nijvel en werd later geaccapareerd door de heren van Wezemaal. In 1571 kreeg Floris van Merode-Deinze deze heerlijkheden alle drie in handen. Zijn opvolgers behielden ze tot op het einde van het Ancien Régime.

De 3 bovenvermelde heerlijkheden hadden elk hun eigen zegel en wapen.

Een 1ste aanvraag tot het bekomen van een wapen resulteerde in de toekenning, in 1851, van dat van Duffel-Perwijs, omdat dit het meest uitgestrekte rechtsgebied was: in goud 3 palen van keel en een schildhoek van zilver, beladen met 5 hermelijstaartjes, schuinkruisgewijze geplaatst.

In 1927 vroeg het gemeentebestuur echter een nieuw wapen aan, waarin toch de 3 voormalige heerlijkheden van het dorp zouden worden opgenomen. Duffel kreeg een gedeeld wapen waarvan het 2de deel Duffel-Voogdij en Wezemaal symboliseert : in keel lelies van zilver.

Gedeeld 1. in goud 3 palen van keel en een schildhoek van zilver beladen met 5 hermelijnstaartjes schuinkruisgewijze geplaatst

2. in keel 3 lelies van zilver.

DEURNE

Van lazuur beladen met 3 keepers van goud op de 2 onderste keepers een schild van goud beladen met een boom van lazuur.

Eén van de 7 fusiegemeenten

DESSEL

Onder het Ancien Régime maakte Dessel deel uit van de heerlijkheid Voogdij Mol-Balen-Dessel, aanvankelijk vorstelijk domein, maar vanaf de 16de eeuw in het bezit van verschillende families.

Vanaf 1693 tot op het einde van het Ancien Régime stond op het zegel van de Voogdij een schild met een uitgeschulpt schuinkruis, gehouden door een leeuw en een griffoen en geplaatst voor een Sint-Pieter. Het gaat om het wapen van de familie Roelants, heren van de Voogdij in 1666-1696.

In sabel een uitgeschulpt schuinkruis van goud. Het schild geplaatst voor een Sint-Pieter houdende in de rechterhand een sleutel en in de linkerhand een gesloten boek, en gehouden rechts door een leeuw en links door een griffoen, beide van goud.

BRECHT

Brecht, voor het eerst vermeld in 1173, was een belangrijke heerlijkheid. In de loop van de 13de eeuw werd ze in 2 gesplitst. In 1620 werden de 2 delen door K. de Lalaing, graaf van Hoogstraten, definitief herenigd. Brecht bleef in het bezit van de graven, vanaf 1740 hertogen, van Hoogstraten tot op het einde van het Ancien Régime.

In 1819 kende de koning der Nederlanden aan Brecht een wapen toe dat een gouden Sint-Michiel met de draak op een veld van lazuur voorstelt. Het schildje stelt links van Sint-Michiel het wapen de Lalaing voor : 10 ruiten van zilver.

In lazuur een Sint Michiel met de draak van goud, links vergezeld van een schild van keel ,beladen met 10 aaneengesloten en aanstotende ruiten van zilver, 3,3,3 en 1 geplaatst.

BRASSCHAAT

Brasschaat is sinds 1830 een zelfstandige gemeente en behoorde vroeger tot de uitgestrekte heerlijkheid, parochie en gemeente Ekeren.

Het wapen dat in 1913 werd toegekend aan Brasschaat is een combinatie van elementen uit de wapens van 3 families die ooit heren van Ekeren en dus ook van Brasschaat zijn geweest, namelijk Breda (de Sint-Andrieskruisjes), Lalaing (de ruiten) en Salm-Salm (de zalm). Als schildhouder fungeerde Sint-Antonius, patroonheilige van de parochie.

In rood, een zilveren zalm, recht gelegd, vergezeld in het hoofd van 2 ruiten van ‘t zelfde, alles omringd van 8 geplaatste St-Andrieskruisjes, insgelijk van zilver, het schild links gehouden door een St-Antonius aan de voeten van den heremijt liggende, insgelijks links, een geklokt varken, alles van zilver.