"Ode on 't Aentwaerps".
 


"Aentwaerps verstoan z'overal."

Vandaag: Aentwaerpse komieken in den Arenberg.

Antwerpen is al sinds mensenheugenis de bakermat van de comedy in Vlaanderen.
Buiten nog 7 andere rasechte toppers met de meest uiteenlopende humorgenres en elk erg verschillend van de andere, zal exclusief voor deze week de intussen 82-jarige Gaston Berghmans het podium nog eens alle eer aandoen.

 - afscheid van Gaston Berghmans 12/11/05 (YouTube)

Zoals beloofd: nog wat Aantwaarps:

Kabardoesjke : een bordeel, een duister etablissement.  
Dit woord is afkomstig van het frans. 
Napoleon Bonaparte liet in Antwerpen niet enkel huisnummers invoeren, maar nummerde ook de uitgaansgelegenheden, 'cabarets' zoals een café toen heette. .  Hoe hoger het nummer, hoe lager het allooi.  'Cabaret douze' bezat de slechtste reputatie.  Vandaar 'kabardoesjke'. 

Nog iets uit het frans: battaclan.
Dit woord wordt vooral gebruikt op het einde van een verwijt of een beschuldiging en vervangt een hele opsomming van wat er precies bedoeld wordt:
'... en hiël diën battaclan'.
"Mokt dagge weg ze met die viezen boel en hiël dië battaclan.  Wafeur ne santenboetiek is da.  As ge doar vanaf wilt zen zulder nog geld moete baageve."  (Maak dat ge weg komt met die vieze boel en alles.  Wat voor een rommel is dat.  Als ge daar vanaf wil zijn zul je er nog geld bij moeten geven)

Als we niet waakzaam zijn, zou het dialect kunnen verdwijnen.

Ouders spreken steeds meer algemeen beschaafd of een tussentaal met hun kinderen.  Jongeren kennen het dialect van hun streek niet meer.

Daarom zo’n ‘Week van het dialect’.

Gelukkig is het dialect toch weer wat terug, zoals b.v. met de Fixkes.

Vandaag: Poesjenelleparcours.

Eén van de plaatsen waar het Antwerpse dialect nog steeds hoogtij viert, is het   poesjenellentheater.

Al in de 18^de eeuw vonden de bewoners uit de volksbuurten hun vermaak bij het poppenspel.  Een schouwburg was onbetaalbaar voor deze mensen, dus werd er gespeeld in kelders, wat de enige betaalbare oplossing was. Een volks theater met als hoofdfiguren de Kop, de Neus, de Schele en den Bult, dat in zijn repertoire kritiek op medemens en overheid niet schuwde.

Voor een bezoek aan ’de Poesje’ vereist de traditie dat er verzameld wordt op de Grote Markt, waarna er in groep, eventueel onder muzikale begeleiding, gewandeld wordt naar de Poesjenellekelder aan het Vleeshuis.

Er worden enkel voorstellingen gegeven op aanvraag.


Zoals beloofd: nog wat Aantwaarps:

- ne stoeffer, nen blageur, nen bloskesmoaker, en stoefkongt, nen echte jan men kloejte.. = Een opschepper. 

- ajeiget oejg in zen pèr/ in zen stàr = Hij heeft het hoog op.

Een masjoeffel = een volksnaam voor een vrouw
zoals in: zie naa doar is wadden dikke masjoeffel
     of:   das toch een roar masjoeffel
maar dit woord heeft ook nog een andere betekenis
b.v.: "in Basic Instinct zat Sharon Stone oep een bepoald moment me heur masjoeffel bloët, mor ge moest wel rap zen asget woo zieng."

De Nederlandse taal is iêl gevariëerd. Et Nederlands wörd gesproke deur mense van over iêl de wereld, van Liêwarden over Aentwaerpe tot in Paramaribo, mor ze dùng dad overal iêlemol aenders. Ons dialecte zen een bizonder rijk cultureel aerfgoed, da miêr dan oêt teveuren ons aandacht verdingd. Dialecte zen namelijk volwaardige tale, meh nen eige woordeschat en nen eige grammatica.

’t Aentwaerps is vandaag den dag ïên van de miêst bloeiende dialecte van Vlaandere. D’Aentwaerpse taal leefd ni alliên ùp straat, mor oêk in et theater, de cinema, de comedy en de muziek. ’t Is dan oêk gin wonder da’ de rijkdùm van d’Aentwaerpse taal deur iêl wad artiste wörd gebrökt.

Ùmda we zù fier zen ùp ons Aentwaerpse taal en da’ gere laten oêre, organiseer et Stad een week van et dialect meh een kleurrijk palet on festiviteiten in et Aentwaerps: van et Echt Aentwaerps Theater meh Ruud De Ridder in den Bourla, over Aentwaerpse Komieke in den Arenbaerg meh o.a. Gaston Berghmans en Johan Petit, tot de Nacht van et Aentwaerpse lied in de Roma meh o.a. de Strangers en Lady Angelina. Tussendeur kund’ oêk liêren oe da’ g’Aentwaerps mùt schrijven!

Het is haar dagje niet – Zeigetnogalissitte vandoag.
Een ruitjeshemd - Eukarowenem
Kan ik u ergens mee van dienst zijn? - Kannekoewellepe ?
Heb je het door? - Eddetindemot? Eddetdeur?
Wat had je graag gehad ? - Wamoetemme ?
Wat heeft hij gezegd ? - Wasseitem ?
Wat doet hij nu weer? - Watoetemnawer ?
Hoe sta je daar nu te kijken? - Oestoddederna ?

Van 15 tot 21 september is het de week van het dialect.

De Nederlandse taal is enorm gevarieerd en wordt overal helemaal anders gesproken.  

Dialecten zijn volwaardige taalvarianten, met een eigen woordenschat en spraakkunst. Deze zijn een bijzonder rijk cultureel erfgoed dat zeker de aandacht verdient.  

Het Antwerps is één van de meest bloeiende dialecten van Vlaanderen en leeft niet alleen op straat, maar ook in het theater en in de film.



Omdat we fier zijn op onze Antwerpse taal, organiseert de Stad Antwerpen een
                                   Week van het dialect.                                    

Tijdens deze week brengen de sinjoren "Ode on 't Aentwaerps".

De Stad Antwerpen organiseert hieromtrent een reeks activiteiten om de aandacht te vragen voor dialecten als cultureel erfgoed. 
Zowel muziek, film, theater als stand-upcomedy zullen in het "Aentwaerps" gebracht worden.

Maandag 15 september: officiële openingsvoorstelling:
 't Echt Antwaarps Teater spelt 'Bingo!' in Den Bourla (de Bourlaschouwburg, dé Antwerpse theaterzaal der theaterzalen).

Het is voor de eerste keer dat deze 'Week van het dialect' georganiseerd wordt.  Initiatiefnemer is  de Antwerpse Schepen van Cultuur Philip Heylen (CD&V). 
Of het een jaarlijkse traditie wordt is nog af te wachten.

-----------------------------------------------------------------------------
Op 27 maart bracht ik al enkele Antwerpse woorden.
Deze week, elke dag 'nogwavandatte'.

Ze werd het moe - Zewieretbeu
Hij neemt alles mee - Aschaardallesmej
Het is er echt aan te zien - Geziegeterbegoton
Hij praat nonsens -Azeiwerriswa
Hij kon er niet opkomen -Akwammerniejoep
Dat is zeer goedkoop - Dasbekaanstverniet
Hij heeft het in de gaten - Ajeigetdeur
Je moest het eens weten - Gemoestetbegotisweete 

 Bart De Wever (N-VA):
"Franstaligen zijn hier migranten die zich moeten aanpassen." 
"Aan Marokkanen en Turken wordt ook een aanpassing gevraagd.  Zij krijgen niet te horen: "Jullie zijn talrijk, het Arabisch wordt een officiële taal".  Nergens in de wereld zou men dergelijke logica aanvaarden."

 Sorry, maar berichtjes achterlaten in de gastenboeken bij mijn bloggenoten is er de laatste tijd minder bij.  Het ontbreekt me gewoon aan tijd. 

Mijn tijdelijk contract  voor de twee vakantiemaanden , mijn 'vakantiewerk' zal ik het maar noemen, werd met onbepaalde tijd verlengd en als ik thuis de computer durf aanzetten is mijn vrouw altijd wat slecht gezind (om het zacht uit te drukken).  'Want dat is spelen en er zijn wel andere prioriteiten.'  
Daarbij zijn er thuis al een paar weken renovatiewerken aan de gang en moet er nu opnieuw geschilderd  en  behangen worden.

Door dit alles begint mijn krantje er toch wat onder te lijden. 

Lange tijd heb ik in de top 20 van de categorie  ‘Actualiteit/maatschappij’ gestaan, maar nu bengel ik op het randje.

Ik heb wel nog vele interessante artikeltjes en onderwerpen in petto, maar het komt er gewoon niet van omdat me de tijd ontbreekt.  Verschillende hiervan zijn intussen terug uit de actualiteit, zoals b.v. over de 3.000 nietsnutten van Monica De Coninck (OCMW-Antwerpen).

Daarbij is intussen op TV ook het nieuwe seizoen van start gegaan met programma's zoals Thuis, Expeditie Robinson, Lost, Zone Stad en Boer zoekt vrouw, allemaal programma's waar ik naar kijk. Maar deze worden allemaal tegelijk gegeven op de maandag.  Dus een deel opnemen om later in de week te bekijken.

Ook heb ik al twee weken de krant niet meer gelezen.

Toch blijf ik trachten om elke dag weer iets te brengen.
Zo ben ik ook nog niet gestart met mijn derde deel over de grenspalen tussen België en Nederland (vanaf de Schelde LO tot aan de kust).
Ooit komt het er nog wel eens van.

R.A.A.

 Omdat hij aan het gemeentehuis nog enkel de Vlaamse vlag uithangt, wordt de burgemeester van Lennik, Willy De Waele (Open VLD) door Franstaligen met de dood bedreigd.
Dat terwijl hij zelfs niet verplicht is om ook een Belgische vlag uit te hangen.

Volgens De Waele pikt Vlaanderen een hele resem zaken niet meer. "We betalen ons zodanig blauw aan transfers naar andere gewesten dat we geen eigen politiek meer kunnen voeren bij gebrek aan eigen middelen. Met de niet-splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde wordt de grondwet bovendien niet meer gerespecteerd en Vlaamse beleidsbeslissingen worden tegengehouden door mandatarissen uit een ander gewest zoals de ontsluiting van de haven van Antwerpen en de verbinding Antwerpen-Ruhrgebied".
 "De Franstaligen hebben de mond vol over verdraagzaamheid als het hen uitkomt, maar raak aan hun voorrechten in Vlaams-Brabant en ze vergeten wat dat woord betekent." 
Hij wil de driekleur pas terughangen als er een confederale staat is.

Sinds De Waele aan de openbare gebouwen in zijn gemeente
de Belgische vlag liet verwijderen omdat hij niet meer gelooft in de Belgische staat, krijgt hij dreigbrieven en dito mails.  Vorige week ontving hij zelfs een mail van zijn extremistisch Franstalige collega-burgemeester uit 's Gravenbrakel, Jean-Jacques Flahaux, waarin deze De Waele van racisme en fascistische praktijken beschuldigd. Er stond letterlijk: "Na de oorlog kreeg men voor dergelijk gedrag een kogel tussen de ogen".

Om de moedige burgemeester te steunen werd er een petitie opgestart: 

http://www.ipetitions.com/petition/vlaamse_vlag_in_lennik/index.html

Koperdiefstallen blijft een aanhoudende plaag.
Op werven, in kerktorens, maar vooral bij de spoorwegen wordt steeds meer koper gestolen.
De reden ligt voor de hand: geen enkel metaal steeg de jongste jaren zo sterk in prijs als koper.  De prijs vervijfvoudigde in nauwelijks enkele jaren tijd.

Bij de spoorwegen wordt de financiële schade door de diefstallen geraamd op 2 miljoen euro.
Het fenomeen heeft echter ook gevolgen voor de veiligheid van het treinverkeer. Door de diefstallen kunnen immers ook seinlichten uitvallen.

In 2007 zijn er 236 reizigerstreinen afgeschaft na koperdiefstallen. Dat zijn er ruim vier keer meer dan in 2006 (50) en zelfs ruim 12 keer meer dan in 2005 (19). Ook de vertragingen veroorzaakt door koperdiefstallen bereikten in 2007 recordhoogten.
Ook het goederenverkeer blijft niet gespaard. Vorig jaar liepen 322 goederentreinen in totaal 13.724 minuten vertraging op. Dat is opvallend meer dan de 102 treinen met 2.387 minuten vertraging in 2006 en een veelvoud van de 8 treinen met 202 minuten vertraging in 2005.
"We proberen de spoorlijnen zo goed mogelijk te bewaken en werken daarvoor samen met de politie.  Toch staan we vaak machteloos tegen de goed georganiseerde bendes.  Bovendien blijken die zeer goed te weten wat ze doen, we kunnen alleen maar vermoeden dat er (ex-)spoormannen bij die bendes zitten'' aldus de woordvoerder van Infrabel.
Om de dieven te ontmoedigen werd inmiddels de koperkabel op verschillende plaatsen vervangen door een glasvezelkabel.

Gestolen koper wordt wellicht verscheept naar Azië en Oost-Europa.

Een vrachtwagen met 20 ton koper, tegen 5 euro per kilo, levert in één klap 100.000 euro op. Dat brengt meer op dan een overval op een goed beveiligde bank of op een geldtransport waar het geld meteen vernietigd wordt.

 Maar het blijft niet bij kabel van koper.
Voorbije weken verdwenen er in het Antwerpse ook koperen regenpijpen.
Twee nachten op rij sloegen koperdieven toe aan het stedelijk zwembad in Borgerhout,  
waar een vijf-tal regenpijpen van de gevel gerukt en ontvreemd werden en aan de rouwkapel van het Sint-Erasmusziekenhuis werden de bovenstukken van de koperen regenpijpen afgebroken.
Zondag werd overdag een stuk koperen regenpijp van een universiteitsgebouw in de binnenstad meegenomen en maandagmorgend werd vastgesteld dat er van de gevels van het  Plantijn-Moretus museum,
waarvan de afwatering onlangs nog volledig vervangen werd, op vijf plaatsen het onderste deel van de pijpen, samen 9 meter, verdwenen waren.
In enkele straten verdwenen eveneens stukken regenpijp van rijhuizen.

De politie onderzoekt nu of er een stijging is van het aantal koperdiefstallen of dat de dieven hun werkterrein verlegden.

Waar komt het woord 'komkommertijd' vandaan?

Komkommertijd is een aanduiding voor de rustige zomerperiode, waarin weinig nieuws en weinig handel is. Het woord wordt tegenwoordig vooral gebezigd in de media, die er bovendien inhoud aan geven door berichten te brengen die buiten de komkommertijd geen nieuwswaarde zouden hebben. Het komkommerseizoen was voorheen altijd in de zomer — voor de kwekers een drukke tijd, maar in veel andere vakgebieden was er dan juist niets te doen. Omdat die seizoenen samenvielen, werd komkommertijd meer en meer geassocieerd met het gebrek aan nieuws en activiteiten.

Waar het woord komkommertijd precies vandaan komt, is niet helemaal zeker. Sommigen zeggen dat het een leenvertaling is van het Engelse cucumber time, dat vroeger in de zomermaanden door kleermakers werd gebruikt. Maar dat is later vervangen door het inmiddels ook weer verdwenen taylor's holiday, en niemand kent nog het woord cucumber time. In het Nederlands wordt het sinds de negentiende eeuw gebruikt; zo had Multatuli het al over "in 't hartje van den komkommertyd".

Varianten van komkommertijd komen in diverse andere talen voor, zoals het Noors en het Duits (Sauregurkenzeit, 'zurebommentijd'). Vrijwel iedere taal heeft wel een woord voor deze karige zomertijd: la morte-saison (Frans), the dull season, the silly season (Engels) en zelfs the big gooseberry time ('kruisbessenseizoen', Amerikaans). In het Zweeds (nyhetstorka, 'nieuwsdroogte') en het Duits (Sommerloch, 'zomergat') bestaan woorden die zelf al een duidelijk negatieve lading hebben.

Geregeld duiken er studies op over de GSM en of die al dan niet gevaarlijk is voor de gezondheid. 

Ook al stelt nog geen enkele studie dat gsm’en echt schadelijk is, toch wil dat nog niet zeggen dat er helemaal géén risico’s verbonden zijn aan het gsm-gebruik.

Daarom geldt als eerste regel: gebruik de gsm zo weinig en zo kort mogelijk en ben je jonger dan 16, gebruik hem dan helemaal niet.

Ouders van jonge kinderen springen vaak veel te losjes om met die toestellen.
De Vlaamse Overheid vond het nodig om die ouders hierover op een neutrale manier te informeren en verspreidt hiervoor onder het motto  ’leer uw kinderen verstandig omgaan met hun gsm’,  700.000 folders waarin ze waarschuwt voor de schadelijke gevolgen van overvloedig gsm-gebruik door kinderen.  Zo kunnen de ouders zelf hun conclusies trekken.

Uit onderzoek van de Eurobarometer in 2006 bleek dat van de kinderen tussen de 12 en de 13 jaar maar liefst 70 procent met een gsm op zak loopt die ze regelmatig gebruiken.  Bij de negenjarige kinderen is dat al 23 procent.  

Op de afdeling pediatrie van het UZ Brussel hangen affiches die waarschuwen voor de mogelijke schadelijke gevolgen van gsm-gebruik.:

“De straling van gsm’s is waarschijnlijk niet zo ongevaarlijk als fabrikanten en operatoren ons voorhouden”, aldus de aanhef van de tekst.

Later nog meer over dit onderwerp..

Bellen achter het stuur is zeer gevaarlijk, zelfs met een handenvrije kit.

We kunnen geen twee dingen tegelijk doen, want we zijn nu eenmaal geen supermensen. Bellen achter het stuur is bijzonder gevaarlijk en verviervoudigt het ongevallenrisico. Dat is nu zo onderhand wel algemeen bekend, en het is nu trouwens ook wettelijk verboden. Maar opgelet: handenvrije kits zijn al even gevaarlijk.

Conclusie: handenvrije kits zijn even gevaarlijk als gsm's achter het stuur. Hopelijk ontmoedigt ze automobilisten om nog te bellen achter het stuur, met of zonder handenvrije kit.

Volgens het "Institut national français de recherche sur les transports et leur sécurité" (INRTS, Frans Instituut voor Transportonderzoek en -veiligheid) verhoogt bellen in de wagen de reactietijd met 50 %. Wetenschappers hebben ook vastgesteld dat deze automobilisten minder vaak hun achteruitkijkspiegel gebruiken.


Telefoneren achter het stuur tast aanzienlijk onze rijconcentratie aan, ook als het om een banaal gesprek gaat: we gebruiken minder de achteruitkijkspiegels, letten weinig op de verkeersborden, vergeten te stoppen voor een zebrapad, rijden automatisch door zonder te kijken of het groen is enz.
Opgelet dus voor handenvrije kits: ze zorgen er wel voor dat u met beide handen het stuur kunt vasthouden, maar leiden uw aandacht af van het verkeer.
Inkomende oproepen zijn nog gevaarlijker, want zodra de telefoon rinkelt, haasten we ons om op te nemen, waardoor we niet meer op het verkeer letten.

Schakel daarom uw telefoon uit achter het stuur: uw leven en dat van de anderen staat op het spel!

(bron: e-gezondheid.be)