Interludium

Met deze prachtige foto van mijn jongste broer wil ik het verhaal over de communie nu afsluiten.

Zoals jullie kunnen merken was ook broer 2  uitermate gelukkig dat hij het apenpakje van zijn veel oudere kozijn mocht dragen op die heuglijke dag !  

Het geluk straalt als flonkerende sterretjes  uit zijn ogen en zijn stralende lach verraadt alles.

Hij had net voor de foto nog een flinke draai om de oren gekregen van vader omdat hij zijn strikske kwijt was.

(kinderen een klets geven mocht toen nog)

 Hoewel dit het einde van de communie reeks is: 

Ik ben niet vergeten dat er nog moet verder verteld worden over de grote onthulling van toen :  onze halfzuster!  

Geen nood - dat krijg wel nog een vervolg.

Ik was daarnet even op het blog van Natoken.  Ze schrijft over haar prille jeugd herinneringen.

Toevallig lag ik gisteren ochtend lekker te doezelen in mijn warm beddenbakse en ik mijmerde ook na over mijn aller-vroegste herinneringen.   (great minds think alike Natoken ) !  

• - ik moet net uit de luiers geweest zijn, dus ± 2 jaar : ik loop wenend aan de hand van broer door de wei naar huis omdat ik in mijn broek had geplast.

• - Rond dezelfde tijd - we zijn in een bos, vlakbij ons huisje, we staan in een rivier in een kring, ik hang tussen twee personen die mijn handen vasthouden. Plots heeft niemand me meer vast en ik ga kopke onder, ik stik bijna en ben in paniek. Dat heeft me een levenslange watervrees opgeleverd. Ik kan nu wel zwemmen maar durf niet met mijn hoofd onder water.
  
• - Voor datzelfde bos staat een drinkwater fontein. Ik heb dorst maar ik kan er niet aan, want ik ben nog te klein.
  
• - In diezelfde rivier stapt broer 1 in het ondiepe water op een plank met een roestige nagel. De nagel zit vast in zijn voet.
  
• - 2 ½ jaar : moeder geeft de borst aan mijn zus en ik vraag of ik mag proeven en moeder is heel boos. Ik begrijp niet waarom.
  
• - 3 jaar : ik sta op een hok naast ons huis (waarschijnlijk die op de foto) en ik spring eraf met een paraplu. Ik denk dat ik zal zweven zoals met een parachute. Ik zweef niet maar val met een smak op de grond.
  
• - 3 ½ jaar : ik wil absoluut naar school en ik trek er zelf naartoe, ('t is vlakbij) klop op de poort. Een grote jongen (in korte broek) doet open en neemt me mee naar Mrs. McKay de directrice. Ik vraag haar of ik aub naar school mag komen, maar ze zegt dat ik nog veel te jong ben. Ze staat me toch toe om vanaf mijn vierde verjaardag een halve dag per week te komen.
  
• - Op mijn vierde verjaardag word ik wakker, ik kleed me aan en ren zonder eten of iets te zeggen aan moeder naar school, zo blij als een kermisvogel.
  
• - Mijn eerste les is : mijn schoenveters leren strikken.
  
• - 4 jaar : Ik lees thuis in mijn boekjes met Nursery rhymes (kinderrijmpjes) die ik wel van buiten ken, maar plots besef ik dat ik kan lezen bij het versje ‘Jack Sprat could eat no fat...' ik herken de woorden. Ik ren naar moeder om haar dit heuglijk nieuws te vertellen en ik ben zeer ontgoocheld omdat zij het niet gelooft omdat ik ze weet dat ik al die versjes van buiten ken.
  
• - 4 - 5 jaar : ik sta met vader in een winkel en er staat een dame naast ons met een hazenlip (toen wist ik natuurlijk niet wat dit was) . Thuis voor de spiegel sta ik daarna met een haarspeld tegen mijn bovenlip te drukken om te kijken hoe ik er uitzie met zo'n lip.
  
• - Ongeveer rond diezelfde leeftijd : moeder heeft ons in bad gezet en ik zit op de tafel met enkel een handdoek om me heen terwijl ze met de andere kinderen bezig is. Ik kijk met heel veel interesse tussen mijn open benen en maak een grondige studie van mijn muisje. Ik krijg plots van moeder een ferme klets rond mijn oren waar ik enorm van schrik en ze zegt me dat wat ik doe héél stout en slecht is. Ik durf daarna nooit meer kijken. Mijn schaamtegevoel is geboren.
  
• - 4 jaar : ik word wakker, sta op en merk dat noch moeder, noch vader thuis zijn. Ik ben doodsbang, maak broer en zus wakker en we kruipen allemaal via een stoel op de tafel en hangen door het raam huilend om moeder te roepen. Zij komt snel aangelopen, ze was even gaan telefoneren in de openbare telefooncel op de hoek van de straat.
  
• - 4 jaar : moeder vraagt me om naar Tante Lottie te gaan - die woont op een boerderij aan de overkant van de weg. Ik moet bij haar de ‘shears' (tondeuse / haagschaar ) halen om het haar van broer te knippen. Het is een vrij lange wandeling voor mijn korte beentjes en ik ben bang voor de koeien. Tante Lottie geeft me de shears (haagschaar) mee. Op de lange terugweg naar huis loop ik te piekeren hoe moeder met deze grote haagschaar het haar van broer gaat knippen. Ik besluit om het even uit te testen en hang mijn hoofd naar voor zodat mijn ik mijn haar zie hangen en met de haagschaar knip ik met één beweging al dat neerhangend haar af. Bij mijn thuiskomst krijg ik van moeder een flinke bolwassing.
  
• - 4 jaar : moeder is de haard aan het kuisen en ervoor ligt nog gloeiende asse. Ik struikel en val met mijn knieën in de hete as. Ik schaam me daarna bijna dood omdat ik daarna een tijdje niet kan lopen en ik word door moeder mee in de kinderwagen gezet.
  
• - 4 jaar : grootmoeder leert me hoe ik moet breien met kleine, korte, gele priemen.
  
• - 4 ½ jaar : ik lig in bed te slapen. Vader komt me wakker maken om naar mijn pasgeboren broertje te kijken, hij ligt in de armen van moeder en draagt een blauw kleedje. Ik ben op slag verliefd en mijn moederliefde voor hem zal me nog dikwijls in de penarie helpen.
  
• - 4 ½ jaar : mijn Vlaamse grootouders zijn op bezoek - grootvader is peter van pasgeboren broer. Broer en ik begrijpen geen woord van hun taal en zij verstaan ons ook niet. Broer en ik zitten onder tafel te lachen - we vinden dat onze grootmoeder op een toverheks lijkt. Grootvader is al niet veel beter. We begrijpen niet waarom hij ons onder tafel probeert te meppen met zijn pet. Hij kijkt ook altijd heel nors en roept luid met een boos gezicht iets dat we niet begrijpen.
  
• - Ik besluit een wandeling te maken met mijn poppenwagen, neem baby broer uit zijn wieg, leg hem erin en vertrek. Ik kom onderweg vriendjes tegen en ga met hen spelen en vergeet broertje. Moeder is hem in paniek aan het zoeken. Ik krijg een flinke bolwassing.
  
• - 5 jaar : broertje weent in zijn hoge stoel. (hij woog bij de geboorte 5 kg). Ik maak de hoge stoel langs voor open, strek mijn handen omhoog om hem eruit te nemen. Hij is te zwaar en hij valt met een smak op de stenen vloer. Broer krijst, er is overal bloed. Broertje heeft een open wonde op zijn voorhoofd. Moeder is in paniek. Van vader krijg ik een flinke pandoering . Wat later komt de dokter de wonde op het voorhoofd van broertje dichtnaaien. Ik voel me ontzettend schuldig en ween bijna even hard als broertje.
  
• - 5 jaar : in de klas leren we lezen. Ik kan al heel vlot lezen. De juffrouw is zodanig onder de indruk dat ze me meeneemt naar al de hogere klassen en me daar ook laat voorlezen. Ik krijg van enkele juffrouwen als beloning een centje. De school is uit en ik heb voor de allereerste keer geld in mijn handen. Het brandt en ik wil iets kopen. We wonen in het gat van Fluto, er zijn geen winkels, maar de rondrijdende groenteman staat er met zijn vrachtwagen. Ik steek mijn centjes omhoog en vraag wat ik ervoor kan kopen. Hij geeft me een bussel worteltjes. Ik ga zo fier als een gieter met die wortels naar huis en geef ze aan moeder. Zij vraagt waar ik het geld vandaan heb en gelooft geen woord van mijn verhaal.
  
• - 5 jaar : ik ben verliefd op een jongen in de klas : Peter Gallagher
  
• - 5 jaar : op school is het elke ochtend eerst Assembly (samenkomst ). Ik babbel en word verwittigd dat ik later op de dag hiervoor straf zal krijgen. De directrice komt in mijn klas, ik moet naar voor komen en mijn hand uitsteken. Met een leren ‘strap' (een stuk leder) slaat ze één keer hard op de palm van mijn hand. Lijfstraffen mochten toen nog op school. Ik heb daarna niet meer gebabbeld.
  
• - Bijna 5 jaar : broer en ik slapen samen in bed met een buurjongen, we logeren er, want moeder is op bezoek bij haar ouders in België. De buurjongen verklapt me dat ik voor mijn verjaardag een naaidoos krijg.
  
• - 5 ½ jaar : ik zie mijn vader verschrikkelijk huilen met zijn hoofd op tafel, moeder troost hem. Zijn moeder is gestorven.
• -
  
• - Vanaf dan herinner ik me eigenlijk alles nog heel goed:
• -
  
• - 7 jaar : we bereiden ons voor op ons vertrek naar België. In ons huis is veel volk, want bijna alles moet wordt verkocht.
  
• - In de trein weent broer. Ik ween niet, want ik besef nog niet dat we voor altijd weggaan.
  
• - Ik sta op het dek van de Ferry Dover-Oostende en ik draag heel mooie kleding ( uit een doos kleding van nicht ) een purperen jurk en een heel mooie beige-bruine jas met kap. Ik kijk voortdurend naar de zoom van mijn jurk. Moeder had het wegens de drukte laten verkorten door een buurvrouw en toen ze nadien zag hoe slecht de zoom genaaid was, met reuzegrote steken, had ze mopperend gezegd : "ik had het beter zelf gedaan" . Nu denk ik dat iedereen deze grote steken kan zien.
  
• - Nonkel Louis staat ons op te wachten met zijn vrachtwagen. Wij zitten tussen al onze bagage allemaal achterin en rijden naar Blankenberge, waar de rest van mijn leven begint.

**

Ik geef de herinneringstok nu door aan PAZ - zo kunnen we lezen hoever zij kan terugdenken.  

Nadien kan zij de stok doorgeven aan iemand anders.

Bojako en broer 1

De Grote Dag was eindelijk aangebroken.

In huis was het die ochtend een drukte van jewelste om iedereen op tijd klaar te krijgen voor de mis.

Een badkamer hadden we niet.
De avond ervoor had vader het grote zinken bad uit de tuin naar binnen gesleept in de keuken en gevuld met warm water.
Per twee werden we samen gebaad, eerst de meisjes – de jongens vlogen dan voor een tijdje naar de voorplaats en de tussendeuren werden allebei gesloten. 
Toen werd het water ververst en moesten de jongens in bad.
’s Morgens moest iedereen zijn tanden poetsen en zich wassen met koud water aan de pompbak in de keuken.

Ik veronderstel wel dat oom en nicht uit Engeland in hun kamer een waskom en een emmer warm water kregen.

De deuren naar de twee voorkamers waren nu open.
Normaal mochten we nooit in die kamers binnen.  We leefden, kookten en speelden in de keuken of buiten en de slaapkamers boven dienden enkel om in te slapen.

Het was zeker niet omwille van onze chique, dure meubelen of tapijten dat we niet in de voorplaatsen mochten, want die waren allemaal gekregen of gekocht op de Vrijdagse markt.
Nee, het was enkel en alleen omdat moeder dan wat minder kamers zou moeten opruimen en kuisen na haar werkdag.

Hoe moeder het allemaal klaarspeelde zal ik nooit begrijpen.
Als ik terugdenk, dan lijkt het alsof ze altijd aan het werken was, geen seconde zat ze stil en indien ze neerzat, dan waren haar handen bezig met breien, naaien of verstellen.
Zij stond ’s morgens als eerste op om de stoof aan te steken, zij kuiste, kookte, naaide onze kleren, breide onze truien en sokken en werkte bovendien ook nog buitenhuis om de rekeningen te kunnen betalen.

Maar kom, ik dwaal weer af.... slechte gewoonte!

Als laatste werden wij, de twee communicanten, aangekleed.
Stel je voor dat we ons vuil zouden maken !

Buiten aan de deur werden foto’s genomen, hoewel onze ouders extra kosten hadden gedaan en we voor de gelegenheid ook door een goedkope lokale fotograaf vereeuwigd werden. (zie foto hierboven)

Een TV of enig andere luxe hadden we niet, maar we hadden wel een stokoude auto – een Citroën, eentje dat nog meegevochten had in de tweede wereldoorlog.

(onze oude Citroën - zusje draagt het mantelpakje dat moeder voor ons allebei gemaakt had voor het vormsel, de tweede dag.)

Onze auto stond proper gewassen en opgeblonken voor de deur, want vader stond erop dat zijn twee communicanten in stijl aan de kerk zouden worden afgezet.

Toen ik instapte in de auto voelde ik me net een prinses met mijn prachtig wit communiekleed en mijn ongelooflijk mooie, nieuwe schoenen aan.


Mijn mini pijpenkrullen vond ik afschuwelijk, ik wou ze uitborstelen en mijn haar los laten hangen, maar moeder stond erop dat mijn kapsel zo bleef. 
Bij een plechtige communie hoorde nu eenmaal pijpenkrullen.  
Dat de krullen van de andere meisjes tot op hun schouders hingen en die van mij maar tot onder mijn oren vond ze geen afdoend argument.



Ainsi soit-il.

Moeder zette zich vooraan naast vader in de auto en de rest van de familie trok te voet naar de kerk.

Vader startte de auto en vanaf dat ogenblik begon mijn grote dag als een mislukte soufflé volledig in te zakken.

De auto sputterde en maakte vreselijk knallende geluiden.  (Iedereen zal wel de auto van Onslow en Daisy kennen - wel zo was het de hele weg naar de kerk )
Vader vloekte en tierde als een ketter en riep : “!*€&*$*! waarom moet die verdomde knalpot het vandaag nu juist begeven !*€&*$*! ?”
Op straat keken alle mensen om.
Broer en ik, net een bruidspaar achterin de auto, zakten van schaamte diep in de zetel weg opdat zo weinig mogelijk mensen ons zouden zien.

Toen we met enorm lawaai de parking voor de kerk opreden was er niemand die ons niet had opgemerkt.
Blozend en verlegen stapte ik uit de auto.

Maar ….mijn dag werd nog erger.

Toen ik me bij de rij meisjes voegde, merkte ik tot mijn grote ontsteltenis dat mijn prachtig wit kleed niet wit was, maar "geel ".

Thuis was dit niet opgevallen, maar nu ik naast al die meisjes in hun nieuwe communiekleedjes stond, zag zelfs een bijziende kleurenblinde dat mijn kleed vergeeld was.
Dat donkerblauw papier van tante had geen fluit geholpen.

Ik kromp nog iets meer in elkaar en bloosde zo mogelijk nog erger.

Maar ik ben uit degelijk Brits hout gesneden, ik ben niet voor niets de dochter van mijn vader, ik heb me moedig vermand.

Ik schreed met opgeheven hoofd,  samen met de andere communicanten,  processiegewijs door heel de kerk naar het altaar toe, waar we vooraan moesten zitten, luidkeels de inmiddels welingeoefende Lauda Jerusalem zingend.

Anno 1958 zat je nog steeds voor het grootste deel van de mis op je knieën op de lage kerkstoel, de handen vroom gevouwen, rustend op de leuning.

Drie priesters,  een heleboel misdienaars, de koster en enkele andere notabelen kwamen uit de sacristie de kerk binnen en gingen achter het altaar staan of gingen opzij van het altaar zitten.

De mis begon en het begon nu ook echt mis te gaan....

Was het nu omdat ik de hele tijd op mijn knieën zat, was het omwille van alle doorstane emoties, of was het de doordringende geur van wierook, ik weet het zelf echt niet, maar plots zag ik het altaar met alle priesters en misdienaars steeds kleiner en kleiner worden, alsof ik door een omgekeerde verrekijker keek. Hetzelfde gebeurde met het geluid rondom me.
Het werd stiller en stiller alsof iemand aan de geluidskkop in mijn oren draaide.

Het volgende dat ik me herinner is dat ik buiten wakker werd op een kerkstoel, ergens aan een zij ingang van de kerk.
Moeder stond over me heen gebogen en was ongelooflijk bezorgd en een nonnetje probeerde uit een mini flesje uit de sacristie wat water in mijn mond te druppelen.

Ik zag lijkbleek, voelde me als het wrak van de Titanic na de botsing met de ijsberg en moeder vertelde me dat ik plots tegen de vlakte was gegaan tussen al die communicanten.

Er moet heel wat commotie geweest zijn, want zij had onmiddellijk gemerkt dat ik het was en ze was als de bliksem naar voor gestoven en had zich tussen de communicanten gewurmd om te zien wat er met me gebeurd was.

Toen ik een beetje bekomen was namen ze me mee naar huis.

Ik veronderstel dat ik ter communie ben geweest, ik herinner me er niets meer van,  de hele mis is nu een grote wazige herinnering.

Thuisgekomen was moeder nog steeds helemaal over haar toeren, ik was nooit ziek en was nog nooit flauwgevallen.

Mijn communiekleed werd uitgetrokken en ik moest en zou onmiddellijk in mijn bed.
Ik pruttelde natuurlijk ongelooflijk tegen, want na de middag was het Lof en ik moest dan een stukje solo zingen.
“Tutututut…. ze zullen het wel zonder u kunnen, gij blijft in uw bed ! ” zei moeder streng. "Zie maar dat ge u morgen beter voelt voor het Vormsel."

In die tijd deden we altijd braaf wat moeder en vader ons zeiden, we waren gehoorzaam, enfin ikke toch.

Mijn slaapkamer was op het hoogste verdiep.
Daar lag ik nu,  moederziel alleen en beneden hoorde ik het gelach en gefeest en ik weende tranen met tuiten omdat ik er niet bij was.

Voor onze speciale dag had moeder een feestmenu bereid:

Soep

Videekes (alles zelfgemaakt natuurlijk)

Varkensgebraad

Zelfgemaakte kroketten (diepvries bestond toen nog niet)

Asperges in witte saus met veel peterselie

Dessert – het zal wel een Trifle geweest zijn

Drank : water en koffie (koffie vermengd met 1/3 Chicorei)

Misschien was er voor de mannen een pintje, maar ik geloof het nooit, want ik kan me niet herinneren dat er toen alcoholische dranken in huis waren.
De ganse familie van moeder waren geheelonthouders geworden na het overlijden van onze grootvader, die hen door zijn alcohol verslaving een vreselijk leven had bezorgd.

Wie wordt er nu ziek en wie valt er nu van hare sus op de mooiste dag van zijn/haar leven?
                               Ikke, moi, bibbieke  !

Nu, zoveel jaren later besef ik dat ik waarschijnlijk totaal over mijn toeren moet geweest zijn.   Een klein mensje kan maar zoveel geluk aan en niet meer - het was waarschijnlijk teveel ineens.

Ik twijfel wel een beetje,  want vele jaren later, op de trouw van mijn nicht (de eigenares van het geel communiekleed + accessoires) ben ik ook flauwgevallen en naar buiten gedragen.

Om te voorkomen dat dit zou gebeuren tijdens mijn eigen huwelijksmis,  heb ik voor alle zekerheid aan de apotheker een pilletje gevraagd om kalm te zijn.

Maar kom, mijn tweede dag, de dag van het Vormsel verliep voorbeeldig.
Het mantelpakje dat moeder voor mij en mijn zus had gemaakt was heel mooi.  (zie foto hierboven - jarenlang droegen we, zeer tegen onze zin,  identiek dezelfde kleding omdat moeder geen jaloezie wou opwekken .)

Mijn nu uitgeborstelde haren hingen zachtgolvend tot op mijn schouders en het kapsel was nu naar mijn zin.
De hoed (model safari) vond ik uitermate ‘cool’ – een woord dat toen natuurlijk niet bestond, maar ik kan momenteel geen beter bedenken.

Bovendien mochten we na het vormsel onze communiekleren terug aantrekken,  want we gingen op bezoek bij verschillende vrienden en kennissen van moeder en vader : 'om ons te laten zien' – iets wat toen naar het schijnt de gewoonte was.
Van iedereen die je bezocht kreeg je toen een centje toegestopt.

Van de familie kregen broer en ik de gebruikelijke, traditionele communie geschenken:

- een polshorloge

- een missaal

- een paternoster in een zakje

- een bord, tas en ondertas met Jezus Christus erop

- een beeldje dat een engel voorstelde

- een zilveren vork en soeplepel met onze initialen erop
- centjes van de bezochte vrienden voor de spaarpot

(dit is wat me nu nog rest van mijn communie geschenken)

Ziezo, dit was dus het verhaal van mijn (onze) plechtige communie in de maand mei van 1958. 
Het zal er tegenwoordig wel anders aan toegaan.
Ik heb communiefeesten gezien op TV die groter waren dan menig huwelijksfeest.

Maar waren wij toen ongelukkiger?
Ik denk het niet hoor.

De plechtige communie en vormsel van Bojako,
kort verhaal over gewijde geschiedenis in de fifties
deel  : 3
Hel, zonde en "DOODZONDE"

Met haar stille, rustige stem zei ze me :

“Je moet nu deze documenten allemaal aan de pastoor geven.  Je hebt vader gehoord, indien de pastoor vragen heeft over iets,  dan moet je zeggen dat vader wel met hem zal komen spreken.  
Je hebt nu al veel geleerd, maar ik weet niet of je begrijpt dat voor God, de kerk en de pastoor,  je vader en ik in staat van doodzonde leven kindje.  

Ik schrok weer vreselijk.   
Nog maar pas had ik de informatie van de avond ervoor een plaatsje gegeven en nu vertelde moeder mij dat zij en vader in staat van ‘Doodzonde’ leefden.

Stel je voor wat een verschrikking.  

Ik wist uit de godsdienstlessen op school en de indoctrinatie die we nu kregen in de kapel ter voorbereiding van de communie,  dat doodzonde slechts één ding betekende :  
“stante pede, rechtstreeks, zonder pardon de dieperik in, meegesleurd door grijnzende duivels en voor eeuwig en altijd branden in de hel.”

Moeder, een heel gelovige vrouw, zag mij bleek worden en legde het verder uit :
“Je vader is zoals je nu weet gescheiden en het is niet toegelaten om te trouwen met een gescheiden man en zeker niet met een man die niet katholiek is,  dus je vader leven en ik leven nu in staat van doodzonde.  
Wij mogen niet naar de communie en ik kan maar hopen dat Onze-Lieve-Heer ons een beetje vergeeft omdat ik jullie toch katholiek heb laten opvoeden.”

Met deze loodzwaar biecht op mijn jonge,  negen jaar oude schouders moest ik verder.   

Ik sliep er niet meer van, ik kon niet meer eten, ik piekerde me suf en droomde elke nacht over duivels en vuur.

Stel je voor, jij als braaf katholiek meisje, je broers, je zus en al je andere familie gaan na de dood allemaal naar de hemel en je arme moeder en vader,  die je zo innig lief hebt, die zie je richting hel naar het verschrikkelijk eeuwig vuur verdwijnen.

Je zou als kind van minder wakker liggen!

Liefhebbende moeders en vaders kennen hun kind natuurlijk door en door en  mijn ouders waren geen uitzondering.

Het viel hen op dat ik precies alle last van de wereld op mijn rugje droeg.

Uiteindelijk, na lang aandringen, vertelde ik hen wenend dat ik niet meer kon slapen en elke nacht vreselijke nachtmerries had omdat zij beiden voor eeuwig verdoemd waren en dat wij later in de hemel niet allemaal samen zouden zijn.

Vader kreeg tranen in zijn ogen, nam me in zijn armen en zei:

“Lieveke luister, ik ga met u zo snel mogelijk naar de kerk en ik ga katholiek worden zodat jij tenminste terug zorgeloos kunt slapen.”

Hand in hand trokken we de volgende dag naar de kerk en we werden ontvangen door de pastoor.

Vader legde hem met zijn zwaar Brits accent uit waarvoor hij kwam.

De pastoor glimlachte breed en in zijn handen wrijvend zette hij zich neer in zijn grote stoel achter zijn bureau.

Hij keek vader aan, nam vervolgens een vel papier en een pen en zei :  “Aahaaa… meneer,  u wilt zich dus bekeren en katholiek worden, maar dat is goed nieuws! ”

Vader stond kaarsrecht en hield mijn klein handje in zijn warme, grote hand vast.  

Hij was arm, een gewone arbeider, maar hij voelde zich nooit minder dan een ander, integendeel, hij straalde altijd een ongelooflijke zelfzekerheid uit. 

Meerdere keren had hij ons ingeprent:
“Het is niet omdat wij arm zijn dat wij minder zijn dan iemand anders.
Wanneer de koning in zijn blootje in bad moet, dan ziet hij er net zo uit als ik.   Jullie moeten altijd onthouden dat niemand, maar dan ook niemand, beter is dan ons. 
Of ze nu rijk zijn of machtig, wij zijn allemaal evenwaardig.”

Hij was dus ook niet onder de indruk van het hautain gedrag van de pastoor zoals bij moeder wel het geval zou geweest zijn. Misschien was zij daarom ook niet met ons meegegaan.

“Ja mijnheer, ik wil katholiek worden voor mijn dochter, het kind kan er ocharme niet meer van slapen.” zei vader. 

De pastoor begon te kribbelen met de pen op het papier dat voor hem lag en mompelde achteloos :
“ Hmmmm.... laat me eens kijken, wel mijnheer, we zullen u om te beginnen moeten dopen, dat zal x.- franken kosten, dan volgt de eerste communie en de sacramenten daarvoor kosten  x.- franken en dan volgt er het vormsel en ….”

Vooraleer hij nog één woord kon zeggen vroeg vader stomverbaasd :
“Begrijp ik goed dat ik moet betalen om katholiek te worden?   Ik dacht dat u blij zou zijn met het feit dat iemand zich wou bekeren tot uw geloof.  
Bovendien heb ik geen geld mijnheer en ik weiger pertinent te betalen om katholiek te worden, ik zal zo ook wel in de hemel geraken!”

Met een boos gezicht trok vader me de deur uit en toen ik omkeek zag ik de pastoor ons met grote, verbaasde  ogen nakijken.

Ik moest rennen om de grote stappen van vader bij te houden.

Terwijl we in dit ijltempo naar huis gingen zei vader:
 “Luister kindje, ik wil alles doen voor je gemoedsrust, maar betalen om katholiek te worden, schandalig is dat, geen haar op mijn hoofd dat daar aan denkt, ik zal zo ook wel in de hemel geraken en je moeder ook, wees maar gerust.  
Ge moogt op uw twee oren slapen, ik zal daar later aan de grote poort wel zo hard van mijn oren maken dat God moeder en ik wel zal binnenlaten.”

Hij moet het me blijkbaar op zo’n overtuigende wijze gezegd hebben dat ik het echt geloofde,  want ik heb er daarna nooit meer van wakker geleden en er nooit meer over gepiekerd.

Tenslotte had mijn vader nog nooit tegen me gelogen.

Hij had ook nog niet zo heel lang geleden een vreselijke oorlog overleefd en ik wist dat hij altijd deed wat hij beloofd had.

Ik was er zeker van dat hij God later ook gemakkelijk zou kunnen overtuigen.

Nu ik niet langer bang was, begon ik te te dromen van mijn mooi, stralend wit communiekleed en ons communie feest, maar ook dat verliep niet zonder problemen ....

(wordt vervolgd)

De plechtige communie en vormsel van Bojako,
kort verhaal over gewijde geschiedenis in de fifties
deel 2 : de onverwachte openbaring

We gingen aan tafel, het eten werd opgediend en de sfeer was, in tegenstelling tot andere dagen, heel gespannen.  
Ik kreeg bijna geen hap door mijn keel, moeder keek enkel naar haar bord, maar vader babbelde zoals gewoonlijk honderduit alsof er niets aan de hand was.

Net zoals op andere dagen werd de afwas gedaan door moeder, mijn zus en mezelf, maar deze keer wel in volledige stilte. 

Het tempo van dit werkje was meestal ongelooflijk snel, maar ik denk dat we die avond een wereldrecord gebroken hebben.

Vader en mijn twee broers zaten nog rond de tafel en voor vader stond ‘het donkerblauwe documenten valiesje' waarvan ons,  zo lang ik me kan herinneren,  werd gezegd : “als het ooit brandt moet iemand zeker dit valiesje redden.”

Moeder, zus en ikzelf zetten ons neer en rond de tafel heerste er een plechtige,  beklemmende stilte.

Vader keek naar mij, vervolgens keek hij de tafel rond, hij had een sterk ontwikkeld gevoel voor humor maar ook voor drama.

Moeder echter,  zat stil op haar stoel en keek weer heel bedremmeld naar haar knieën.
De nieuwsgierige ogen van broers en zus waren net zoals die van mij op vader gericht.

Hij kuchte, schraapte zijn keel en keek weer naar mij en zei vervolgens heel plechtig :
“Ik hoor dat ge vanmorgen de documenten hebt ingekeken die op de kast lagen en dat ge daar vragen over hebt.” 
Waarop ik nog steeds bibberend ja knikte. 
Mijn tanden klepperden als Spaanse castagnetten tijdens een vurige Flamenco.

“Wel dochtertje lief,  moeder en ik vinden dat jullie nu oud genoeg zijn om te begrijpen wat we nu gaan vertellen. 
Het is ook beter dat je het van ons hoort dan van iemand anders.

Je hebt opgemerkt op ons huwelijkscontract dat wij inderdaad maar in december 1947 getrouwd zijn en dat je broer in maart 1947 geboren is en dat hij op zijn geboortewijs de achternaam van moeder heeft.  

Wel, lieve kinderen, ik kon niet met jullie moeder trouwen omdat ik al getrouwd was.  
(hier pauzeerde hij voor een korte dramatische stilte) 

Toen de oorlog uitbrak dacht ik dat er grote kans was dat ik zou sneuvelen zoals mijn broer in de eerste wereldoorlog en ik ben toen vrij snel getrouwd met een meisje uit mijn geboortedorp.  
Het was alsof we beiden alles nog wilden doen in de weinige tijd die we nog dachten te hebben.  
We kregen wat later samen ook een dochter.
Jullie hebben dus een halfzuster.”  

Terwijl wij bijkwamen van 't verschieten nam vader vervolgens foto’s en documenten uit het valiesje en liet ze de tafel rondgaan.  
We zagen hem op die foto’s een andere vrouw en een kindje omhelzen.

Hij toonde ons vervolgens de scheidingsakte en de akte van wettiging van broer.

Nadat we allemaal alles goed bekeken en doorgegeven hadden ging hij verder:

“Toen ik na de landing in Normandië uiteindelijk in Mechelen belandde,  leerde ik jullie moeder kennen en geloof me kinderen, ze was de mooiste en liefste vrouw die ik ooit in mijn leven had gezien.  
Ik was op slag verliefd en ja, wat wilt ge, van het een kwam na een tijdje ook het ander.   

(wij hadden natuurlijk toen totaal geen benul wat 'het ander' wel was, maar we zwegen als vermoord )

"Jullie moeder was heel onschuldig en naïef, zoals bijna alle meisjes in die tijd,  ze was van niets op de hoogte.  Haar kan dus nooit iets verweten worden, onthou dat goed: NOOIT ! 

Na een tijdje bleek dat ze zwanger was.  
Ik beloofde haar dat ik zo snel mogelijk zou scheiden.
Jullie moeder was en is nog steeds de vrouw van mijn dromen en ik wilde met haar de rest van mijn leven doorbrengen.   

Maar lieve kinderen, indien een ongehuwde vrouw in die tijd een kindje kreeg, en dan nog wel van een gescheiden man,  dan was dit een vreselijke  schande en jullie moeder werd daarom zonder pardon door haar familie aan de deur gezet.   

De oorlog was toen voorbij, trouwen konden we niet tot ik gescheiden was en dat duurde vrij lang. 
Moeder is bevallen van je broer en dan zijn we beiden teruggekeerd naar Engeland,  naar mijn geboortedorp.

Ik was inmiddels gedemobiliseerd maar had nog geen werk.
Mijn moeder,  die toen al weduwe was en in een piepklein mijnwerkershuisje woonde, wel die lieve schat heeft ons alle drie met open armen in haar huisje ontvangen en daar in dat piepklein huisje ben jij wat later geboren lieve dochter.  
Je bent trouwens uniek – ik denk dat er zeer weinig baby’s geboren worden in een seniorenhuisje tussen de oudjes van dagen.” zei hij lachend.

Vader vertelde dit alles op een vlotte, leuke manier en beantwoorde heel eerlijk al onze vragen.  
Moeder zei geen woord,  maar je zag ze zichtbaar beetje bij beetje ontspannen, ik voelde mezelf trouwens ook al iets beter.

Na een tijdje legde hij alles terug in het valiesje en zei :

“Voilà, sterretjes van mijn ogen, vruchtjes van mijn lichaam, nu weten jullie allemaal precies hoe de vork in de steel zit.  
Wat er toen is gebeurd is niet erg, integendeel, jullie moeder en ik waren voor elkaar bestemd, we hebben elkaar gewoon iets te laat ontmoet en we zullen elkaar blijven liefhebben tot de dood ons scheidt.” 

Tenslotte zei hij : “ Indien er iemand buiten onze familie vragen of opmerkingen heeft over dit alles,  dan zou ik willen dat jullie dit aan mij vertellen en ik zal het dan wel aan hen gaan uitleggen. 
Verder wil ik jullie nog zeggen : indien je later ooit een probleem hebt, hoe erg het ook mag zijn,  jullie moeten nooit bang zijn om dit aan ons te vertellen, moeder en ik zullen jullie nooit de deur wijzen.”

Er werd toen innig heen en weer geknuffeld en gekust en menig traantje werd weggepinkt.

Ik voelde me ongelooflijk opgelucht,  hoewel ik het een vreemde gedachte vond dat ik ergens op de wereld nu plots een onbekende halfzus had.

Maar toen zei moeder met stille stem iets dat me nog heel veel slapeloze nachten zou bezorgen.

(wordt vervolgd…)

De plechtige communie en vormsel van Bojako, kort verhaal over gewijde geschiedenis in de fifties

In 1957 was ik negen jaar oud.

Twee jaar voor onze plechtige communie en vormsel begonnen de voorbereidingen, ‘kapel’ zoals dat hier in Antwerpen toen genoemd werd.
Beide sacramenten gebeurden ook niet op dezelfde dag of in dezelfde kerk.
De ene dag deed je je plechtige communie in de parochie kerk in een soort wit bruidskleed en de volgende dag werd je in een andere kerk door de Bisschop gevormd.
Op deze dag droeg je een mantelpakje, hoed en handschoenen.

Er was toen nog geen nijpend tekort aan priesters, integendeel, mij leek het alsof je overal nonnekes en priesters zag !

Twaalf jaar oud moest je zijn, maar omdat ik slechts elf maanden jonger was dan mijn broer, mochten we samen onze communie doen.
Moeder en vader hadden dan ook slechts de kosten van één feest.

Aan die communie en vormsel gingen twee lange jaren ‘kapel’ vooraf.
De lessen werden gegeven in een zijkapel van de grote kerk, ofwel ’s morgens voor school of na school, of ’s zaterdags.

Intensief werd er geïndoctrineerd door de onderpastoor.
Hel en verdoemenis werden gepreekt.
Ik zweer dat ik soms vlammen en bliksemschichten rond de onderpastoor zag flitsen.
Het was zeker niet een leuke catechese knutsel, vertel vergadering bij mensen thuis, zoals dit nu gebeurt.

De strenge, soms woedend, tierende onderpastoor zou het geloof desnoods in ons geklopt hebben indien dit nodig bleek en bij enkelen heeft hij dit effectief geprobeerd.

Ik was een kind met een grenzeloze fantasie en omwille van de godsdienstlessen op school en nu die bijkomende in de kapel, droomde ik elke nacht van hel, hemel en vagevuur, van duivels en engelen, van zonden en doodzonden.

Om onze plechtige communie te mogen doen waren er ook veel documenten nodig.
Het huwelijksboekje van moeder en vader moest mee en het geboortebewijs en doopbewijs van mezelf en broer.

Toen ik vader om de nodige documenten vroeg zei hij plagend: “maar wij hebben geen huwelijksboekje kind…” en ik werd al wit rond mijn neus.
Lachend zei hij onmiddellijk,  om me gerust te stellen, dat men in Engeland geen trouwboekje had maar wel een huwelijksdocument. Oef!

Kort daarna lagen de bewuste documenten allemaal klaar op de kast om meegenomen te worden naar de kapel.
Omdat ik altijd vreselijk nieuwsgierig geweest ben, nog steeds trouwens, bestudeerde ik de documenten grondig.

Ik merkte plots iets op en vroeg heel onschuldig aan moeder, die net de kamer was binnenkomen: “Hè dat is raar, hier staat op dat jullie slechts in december 1947 getrouwd zijn, dat kan toch niet, want op het geboortebewijs van broer staat dat hij in maart 1947 geboren is,  en nog vreemder is dat hij op dat geboortedocument uw achternaam heeft en niet die van vader.”

Moeder, een ongelooflijk lieve vrouw waar een engel amper kan aan tippen, moeder die nog nooit vanzeleven boos was geweest, griste bliksemsnel de papieren allemaal uit mijn hand.

Met een lijkbleek gezicht zei ze : “In die papieren heb jij niets te zoeken!” en LAP ik kreeg van haar mijn allereerste knallende oorvijg.

Wenend stond ik aan de grond genageld, want ik wist helemaal niet wat ik fout gedaan had.

Wat later kwam vader thuis en zoals altijd, wanneer ze samen iets privé wilden bespreken, trokken ze samen naar de slaapkamer .

Waarschijnlijk heeft moeder hem toen verteld dat ik alle documenten had ingekeken.
Vader was niet gelovig en een heel wereldse man.
Hij kwam na een tijdje samen met moeder de living weer binnen en zei tegen ons : “ Na het eten houden we hier een rondetafel conferentie”.

Vreselijk benieuwd vroegen we ons af wat er ging gebeuren.

Zelf bibberde ik inwendig van de schrik, omdat ik dacht dat ik nog veel erger ging gestraft worden.


(wordt vervolgd ….)

Het meiklokje

In Antwerpen krijg je op één mei een boeketje meiklokjes aangeboden van mensen die je liefhebben. 
Mr. Silver heeft mijn boeketje daarnet geplukt in de tuin en het staat hier nu naast mijn PC.

Meiklokjes zijn een voorbode van de lente en worden ook Lelietjes van Dalen genoemd of Muguet (in Frankrijk) en  Lily of the Valley (in Engeland).

De bloem wordt volgens christelijke legende ‘de tranen van Onze Lieve Vrouw’ genoemd.

Ook in de straten van Frankrijk worden Meiklokjes verkocht op de één mei, net zoals bij ons.

De bloem wordt aangeboden als een geluksbrenger.

Omdat vroeger alle bloemen in een boeket een bepaalde betekenis hadden was deze van het meiklokje:  “u zal het geluk vinden” en de bloem betekende ook “reinheid, bescheidenheid en zachtheid.”  

Elke bloem in een boeket dat je geschonken werd door iemand die je liefhad, had vroeger altijd een betekenis.

Men drukte zijn gevoelens niet uit met woorden maar ….met bloemen!

Een mooie traditie moet men onderhouden nietwaar?

Ik merk dat het hoog tijd is voor een bedenking.
Ik kan tenslotte niet altijd over drank en kleinkinderen schrijven, want dan lijkt het alsof ik tussen de soep en de patatten nooit iets anders doe.

In retard ( een beetje later Thea) keek ik naar een van mijn favoriete TV programma's  ‘Nooitgedacht’ met Rik Torfs en Helmut Lotti.  

Ik kijk meestal later en meestal ook alleen naar zulke programma’s omdat ik nooit kan zwijgen wanneer ik TV kijk.  

Ik lever - wanneer ik TV kijk - zo beweren mijn familieleden toch, voortdurend commentaar en dat werkt blijkbaar op de zenuwen.

Enfin ‘de Rik’ interviewde deze keer ‘den Helmut’. 

Tot nu vond ik mijnen held ‘de Rik’ een zeer goede interviewer.  

Nooit op sensatie belust, meelevend, diepzinnig, grappig en altijd met die deugniet twinkeling in zijn pret-oogjes wanneer hij zich voorzichtig permitteerde om ondeugend te informeren  naar de sexuele voorkeuren of naar het geloof van zijn geïnterviewde.

Deze keer ging mijnen held tot mijn ontzetting helemaal de foute richting uit. 

Hij dierf (durfde?)  begot te insinueren dat enkel oude bomma’s fan waren van Helmutje. 
Mais enfin toch Rikske!

Wat is er nu best,  een oude fan van ongeveer mijn leeftijd, of eentje zonder schaamhaar zoals de fans van K3 of Clouseau destijds.
Als ik schrijf zonder schaamhaar, dan bedoel ik zonder schaamhaar,  niet gewaxt, geschoren of geplukt, maar meisjes die nog moeten puberen.

Ter illustratie toonde Rik met een gemelijk lachje een stukje film.

Men zag een jonge zanger een oudere dame (fan) – zo ongeveer mijn leeftijd -  ontvangen in zijn kleedkamer.  

De dame in kwestie kwijlde bijna van de goesting en ze verklaarde haar liefde aan haar jonge idool, daarbij zijn hand grijpend en dit in haar kruis ( ik vermoed dat bij een dame dit lichaamsdeel ook het kruis heet ) enfin, haar schoot, maar dan een beetje verder/hogerop, drukt.

De jonge zanger reageert ontzet.

Einde filmfragment:

Camera terug op Helmut,  die zich even geen houding wist te geven.  

Je merkte aan zijn ogen dat hij wel onmiddellijk begreep waar Rik naartoe wou en hij begon dan maar onwennig te lachen om zich daarna onmiddellijk weer goed te praten:  “ ’t is eigenlijk zielig hé ! ”   zei hij daarna, waarschijnlijk omdat hij zijn oudere fans van het vrouwelijk geslacht niet wou kwijtspelen.  

Zijn platen moeten tenslotte verkopen nietwaar?  

Rik Torfs vroeg, zoals ik verwacht had, of Helmut het niet erg vond dat zijn publiek grotendeels uit oudere dames bestond.

Nu zullen jullie waarschijnlijk denken : “ahaaa ons Bojako is als oudere dame op haar korte teentjes getrapt!” maar nee hoor.  

Ik kan Helmutje wel waarderen,  maar ik zal  geen zuurverdiende centen uitgeven om naar een concert te gaan.  
Indien ik zijn CD als geschenk krijg,  dan zal het een plaatsje krijgen tussen mijn andere CD’s maar niet voortdurend gespeeld worden.  

Het zal echter ook niet in de zak van de Kringloopwinkel belanden. 
De jongen kan zingen, ik krijg er geen hoofdpijn van,  wat van meerdere jonge zangers niet kan gezegd worden. 

Nee, ik erger me omdat ik me niet kan voorstellen dat Rik Torfs een dergelijk stukje film met dezelfde inhoud zou tonen aan bv. Free Souffriau. 
( Ik ken ze ook niet hoor, maar ze is jong, mooi en een Vlaamse BV, ik heb het even opgezocht,  want ik ben niet meer bij de tijd qua moderne muziek.)

Fictie :  Free Souffriau (°1980) zit zich in haar kleedkamer te ontschminken en plots opent de deur en Sean Connery (° 1930) komt binnen.   
Hij zet zich neer, grijpt haar lieflijk handje, legt dit in zijn kruis en zegt met ogen vol adoratie dat hij  Freetje aanbidt.

- The end -
 

Wedden dat geen enkele man, zelfs ‘de Rik’ zo’n scène aanstootgevend zou vinden,  ondanks het enorm leeftijdsverschil. 

Sean Connery is voor zover ik weet misschien nog steeds gelukkig getrouwd met zijn originele vrouw, maar er zijn voorbeelden legio:

Woody Allen (°1935) huwde zijn stiefdochter Soon-Yi-Previn (°1970) , Frank Sinatra (° 1915) huwde Mia Farrow (°1945)  etc. etc.

Kan iemand me uitleggen waarom Rik Torfs en Helmut Lotti de adoratie van een oudere fan van het vrouwelijk geslacht zo belachelijk vonden? 

Het wordt wel algemeen aanvaard  dat oudere mannen met veel jongere vrouwen samen zijn, maar anno 2009 wordt er nog steeds meesmuilend gelachen en gegrinnikt om een relatie van een oudere vrouw met een jongere man.

Wat is het verschil – waarom wordt er gemeten met twee maten en twee gewichten ???

Oef, da’s gelukkig weeral van mijne lever.  

Ik had mijn opmerkingen  al tegen ‘de Rik’ geroepen terwijl ik naar het TV programma keek, maar het leek alsof hij mij niet hoorde.

Indien iemand weet waar ik mijn ei wel kwijt kan en het hem wel kan vertellen,  dan zou ik dit ten zeerste op prijs stellen.

Toemaatje:

Voor alle bizarre of niet correcte woorden die ik gebruik,  bestaat er wellicht een goed Nederlands woord, maar ik ben nog maar pas abonnee van Taalpost, dankzij onze blogvriend Kommaneuker, en ik moet er nog een studie van maken.

Wat vroeger terug van de Ardennen

Seppeke ligt nog steeds in ‘t ziekenhuis met hoge koorts .

Kleindochter komt morgen naar ons, dus weinig tijd voor blogje.

’t Zal ooit wel beteren zeker?