Peerdeluu...

Daar zitten we dan. Het blijkt nog steeds lastig converseren met de Marokkaanse Keltoum. Ze woont al zolang in Nederland maar heeft zich nooit kunnen aanpassen. Wanneer ik alleen met haar ben probeert ze met twee- of driewoordzinnen met me te praten. Vanmorgen keek ze naar haar favoriete Marokkaanse zender, een soort soap zou je het kunnen noemen. Dankzij de Franse ondertiteling en Keltoums uitleg kon ik het volgen. Het is wel komisch om de verschillen te zien tussen de Franse en Marokkaanse cultuur.
Wat later komt haar jongste kleinkind uit bed, Melek. Ze past op maar is het er eigenlijk niet mee eens, want schoondochter gaat uit. Het is wel een schatje en oma Keltoums oogappeltje.
Ik heb me teruggetrokken uit het Taalmaatjesproject. Ik heb geen zin meer in vergaderen, cursussen enz., maar Keltoum blijf ik bezoeken zolang we het beiden prettig vinden. Af en toe maakt ze cous cous met echte Marokkaanse kruiden. Dat eten we samen en krijg ik een portie mee: ’Voor man’, zegt ze dan. Ik vraag altijd even naar haar zuster Fatna die afgelopen zomer bij haar logeerde en ook een keer bij ons was. Keltoum vertelt dat ze gevallen is en nu een dikke knie heeft.
En zijn er straks bij ons weer lammetjes, dan komt ze kijken. Vanaf 30 maart kunnen ze geboren worden. Bij Schoonebekers moet dat geen problemen geven volgens onze schapenman Rob. Ik kan haast niet wachten…

Ken je dat? Wanneer je Intratuin binnenstapt dat je dan zo hebberig wordt. Je komt er voor iets heel anders, maar de aanbieding violen van 6 voor een euro kun je toch niet zomaar voorbij lopen. Potgrond is ook goedkoop, komt altijd van pas. Vlakbij de kassa is een tafel met boeken die voor de helft van het geld opgeruimd worden. Er is er een bij over kruiden en onkruiden, wat je er mee doen kunt en ook hoe je er af komt. Bovendien vertellen ze over woekerplanten die je in de gaten moet houden. Die gaat ook mee.
Wat later komen we bij het winkelcentrum en ik zie in het voorbijgaan ineens kerstrozen in de aanbieding: 3 stuks voor 6 euro. Ik sta meteen stokstijf. Wim is intussen al bij de auto en kijkt om waar ik blijf. Ik wijs naar de kerstrozen en hij heeft hem al door. Die gaan dus ook mee.
Nog even gaan we bij buurman Jans en Geesje langs om brood voor de dieren te scoren. Ze krijgen meestal een behoorlijke portie overgebleven brood van de bakker en daar profiteert de hele buurt van. En ook Geesje heeft een paar rozen in de aanbieding die ze over heeft. ’Ik heb daor liever struken waor a-j wat an hebt’, zegt ze. Daar komen nu bessenstruiken. Och ik heb vast nog wel een plekje voor die rozen. Ik had voor Geesje een dienblad beschilderd. Ze had zo’n blank houten blad gekregen en dat vond ze maar niks… zo kaal. Ik heb er een persoonlijk tintje aan gegeven en dat wordt gewaardeerd.
Intussen staan de rozen al in de tuin, hebben meteen alle rozen gemest en de brandnetels uit de border gerooid met de greep.
Dan is de dag voorbij, een echte voorjaarsdag waar je energie van krijgt. Ken je dat?

De terrasset van steigerhout is al schoongemaakt. Nu moet er nog even een laagje beits op om het wat op te frissen. Tot mijn spijt had ik al gezien dat de pot met beits die ik over had gehouden verleden jaar een rare kring vertoonde. Ik had die netjes, zoals aangeraden wordt, op de kop weggezet in de kast in de schuur, maar blijkbaar zat de deksel niet vast genoeg en was er wat beits uitgelopen. Ik sta net met een paar stevige messen klaar om de boel los te steken als buurvrouw Anja met Daan en Tim aan komt fietsen. ’Och, ik was op de markt en heb voor jou ook maar wat tulpen meegebracht’. En even later zitten we aan de koffie en de jongens spelen lekker buiten.
Nu na het eten vraag ik Wim:'Wil ie efkes die pot beits in de schure löstrekken. Den is mien lös egaon'. Ik zeg nog: ’En nem dan effen een mes met um de boel lös te stekken'. Nee daar gunt hij zich geen tijd voor en met gezwinde spoed loopt hij naar de bewuste plank in de schuur en wordt de bus losgetrokken. Zie je het voor je? Een stroom blauwe beits verspreidt zich over de plank en.. over de rand. We hebben gered wat er nog te redden was, maar je snapt dat er veel keukenrol, terpentine en gesop op volgt. De emmer met sop gaat me ook nog over de vloer. Die wordt in elk geval meteen goed schoon. We hebben er geen van tweeën veel woorden aan vuil gemaakt, maar weet je wat die slimmerd nog wel even kwijt wil voor we ons in postuur voor de tv zetten? ‘Ie hadden dat van dat mes wel effen ‘met wat meer naodruk’ können zeggen!’

‘En dan zeg ik Aju tegen dat Trillemientje’. Hij heeft het over een voorman die wat gestresst lijkt. Rick zit aardig op de preekstoel op de verjaardag van Eva. Hij beleeft op z’n werk van alles en zijn cryptische omschrijvingen doen het goed. Klaas en Boukje vermaken zich best. Wim heeft Rick en mij afgezet bij Mark en Jennifer en gaat zelf nog even zingen bij Valerius, kan niet gemist worden. Maar na de pauze komt hij Eva’s verjaardag meevieren. Judith en Robin zijn inmiddels ook gearriveerd en voor het eerst is ook Eva’s vriendje Patrick van de partij. Van ons mag hij blijven!
Wim is nog steeds niet helemaal in zijn knollentuin. Bij het opstaan zegt hij dat dat hij helemaal beter is. Halverwege de dag is hij moe en dat blijft de dag door. Natuurlijk gaat hij wel naar z'n zang. Hij voelde zich gistermiddag zo vervelend dat hij van ellende een eind ging fietsen. Hij dacht dat het beter zou gaan, maar niks ervan. Hij gunt zich geen tijd om even niks te doen en naar zijn eigen lichaam te luisteren.

‘Ik ga geloof ik toch donderdag even naar Muilwijk’, zegt hij dan. Maar ja….. vanmorgen lijkt hij weer top fit.

Eigenlijk is het helemaal niet erg om een kleine keuken te hebben. Gelukkig is die van ons wel open naar het eetgedeelte zodat je altijd contact houdt met degene die aan de tafel lekker z’n krantje zit te lezen of zit te genieten van het spektakel der vogels buiten bij de vijver. Wanneer Wim in die keuken bezig is, wat ik uitermate waardeer, werkt hij me meteen met z’n ellebogen uit het werkgedeelte.
In onze vorige huizen toen Wim nog later thuis kwam als ik viel niemand me in de keuken lastig, zeker onze jongens niet. Ze wilden best van alles doen maar nee… de gewone pot was voor moeders. Wat ze wel deden was de verzorging van het bezoek bij verjaardagen en dergelijke feestelijkheden. Gerhard was expert in het maken van die kant en klare tompoezen. De eerste keer waren ze wel erg dun uitgevallen toen hij dat met vriend Ipe verzorgde, maar ja… die vulling was ook wel erg lekker, vonden ze. Daarna kwamen de frikandellen speciaal, met een uitje en curry. Ook dat viel in goede aarde.
De tijden zijn veranderd. Tegenwoordig is het op zondag ‘mannendag’ bij Gerhard en Judith. D.w.z. de mannen verzorgen het diner. Judith vond het tijd worden dat ook Robin wat basisvaardigheden onder de knie kreeg en wilde zelf ook wel eens een vrije dag. Ik heb nog niet geïnformeerd hoe de eerste keren uitgevallen zijn. Wij houden ons in elk geval beschikbaar als proefkonijnen.

Nee zover is het nog niet....

Gisteravond begon Wim zich steeds zieker te voelen. De pittenzak werd opgewarmd in de magnetron en ging mee naar bed. De muts ging ook bij op en zo kwam hij de nacht door. Veel koorts leek hij niet te hebben en vanmorgen ging het al aardig beter. Hij heeft dan ook een griepspuit gehad.
Tegen de middag gaat hij weer het bed in met de pittenzak èn muts. Terwijl ik wat boodschappen doe slaapt hij als een os. Als ik weer thuiskom zo tegen een uur of vier komt hij aangekleed weer beneden, wel met muts op en sjaal om. ‘Hè a-j anekleed bunt vuul ie oe al een stuk better’. Hij lijkt het ergste gehad te hebben.
Toen hij nog volop aan het werk was bij Holvrieka had Wim ook minstens eens per winter griep. Hij kwam dan in de loop van de dag thuis, kroop in bed met aspirine en een groc, zweette zich de hele nacht door een slag in de rondte en ging de volgende morgen weer gewoon aan het werk.
Ik heb eigenlijk nooit griep en heb ook geen griepspuit gehaald.
Ludovicus haalde het  spreekwoord al aan: Als je met de hond slaapt, krijg je zijn vlooien. Ik wacht maar af.

En dan is het ochtend. ‘Ik heb de kop hartstikke dichte zitt’n’. Wim komt overeind met rode ogen en begint meteen met een stoombadje. Nee er wordt vandaag niet geverfd, dat kan ik zo wel zien.
Bij Atelier Helderrood gaan we aan de gang met structuur. We krijgen heel veel voorbeelden en ideeën toegespeeld, waarmee je structuur kunt aanbrengen. Toch het enige beeld dat ik steeds maar in mijn hoofd heb is de Dode Zee die zo’n indruk op me heeft gemaakt. Daar heb ik me op twee doekjes van 30x30cm mee kunnen uitleven. Eentje met alleen een soort zoutstructuur en een met medium door de verf om die wat dikker te maken. Leuk om te doen.
Wanneer ik thuis kom is het met Wim zover dat hij het bed weer induikt. Volgens mij heeft hij de griep te pakken of beter gezegd de griep heeft hem te pakken. Ik ga maar verder met kasten opruimen en schoonmaken. Dankbaar werk, wat een ruimte als je zo weer drie zakken overbodig spul weg kunt zetten. Die ga ik morgen middag wegbrengen naar ‘Het Goed’.
Met sapjes en droge rijst met wat boter en suiker hou ik Wim aan de praat en vanavond wil hij er warempel nog wel een gehaktbal bij. Maar dan… tegen de tijd dat hij verwacht dat er een voetbalwedstrijd begint op de tv, zit hij zomaar weer op zijn vertrouwde plekje op de bank in zijn ochtendjas en met een dikke handdoek om. Jammer… de voetbal gaat niet door, maar er is nog genoeg waar we ons mee kunnen vermaken. ‘Puin ruimen’ en ‘meneer Reimers en de Horeca’ zijn vanavond favoriet.

Je komt er vanzelf achter. De kamer verven is niet alleen verven, maar kasten gedeeltelijk leeghalen, kasten verschuiven, grond afdekken, met de stofzuiger de spinnenwebben van de muur halen, ladder pakken en …. Dan kun je beginnen. Ieder deden we vandaag weer een stuk wat door mij gevolgd werd door de schoonmaak van de servieskast. Ach… je kent dat wel. Het had wel tot gevolg dat ik drie zakken met potjes, bordjes en vaasjes en meer overbodig geworden aardewerk weg kan brengen. En dat was pas één kast.
Wim had intussen halsbrekende toeren uitgehaald om het stuk boven de trap te verven. Hij had een ladder uit de schuur op de trap gezet en die weer met een touwconstructie zo klem gezet dat die niet weg kon schieten. ’t Is me zo’n uitvinder. Ik had het er niet op, maar mijn stem doet er niet toe als hij iets bedenkt. Het ging allemaal ook nog goed.
Vanmiddag hebben we nog een stuk tuin opgeruimd. De bolletjes konden bijna niet door de laag bladeren komen. Laat de lente nu maar komen.
Morgen is er weer een stuk muur aan de beurt, en een kast. Voor Wim na de krant en voor mij wordt het morgenmiddag want ’s morgens ga ik schilderen …. ja dan op doek hè.

Als mensen zich afvragen wat voor taal ik spreek, zeg ik natuurlijk meteen: Achterhoeks. Maar ik besef dat dat in de loop der tijd wat aanpassingen heeft ondergaan. Wim spreekt het Veluws, we hebben 15 jaar in Twente gewoond en nu al 25 jaar in Drenthe. Overal neem je iets van mee.
Het Huus van de taol organiseert elk jaar een weekend met veel aandacht voor de streektaal. Dat gaat in principe vanaf Groningen tot in Vlaanderen. In deze streek is het vooral het Nedersaksisch dat gesproken wordt. Dat gebied strekt zich uit van Groningen, Drenthe, Overijssel, Gelderland en zelfs in de Friese gemeenten Oost- en West Stellingwerf. Daarnaast zijn er nog verwante dialecten: Sallands, Achterhoeks, Veluws, Elspeets, Urks of Twents.
Het Nedersaksisch kreeg in 1998 voor het eerst de officiële erkenning als streektaal en sinds 2004 wordt er serieus geprobeerd om die status op te krikken tot de top van de streektalen, het zgn deel 3 van het Europees handvest voor streek- en minderheidstalen waartoe ook het Fries behoort. Dat lijkt dit jaar te gaan lukken en er zijn al ideeën genoeg om het Nedersaksisch via onderwijs, overheden en cultuur te stimuleren.
En dat mag ook wel. Het Nedersaksisch kent als zelfstandige taal een lange geschiedenis. In de Middeleeuwen was het de schrijf- en spreektaal van het Hanze-verbond van handelssteden in Noord- Europa. Afgelopen weekend was het zover. In Bibliotheek en Muzeval in Emmen werd van alles georganiseerd en zelfs in cafés zijn bandjes die muziek en zang in de streektaal. Bij Groothuis, een gerenommerde gelegenheid kwam een Achterhoekse band uit Didam optreden.
Vorige week vrijdag was het de hele dag Drents bij RTV Drenthe, er mocht echt alleen Drents gesproken worden. Niet alleen de tv maar ook de radioprogramma's en de internet site van RTV Drenthe, alles was in het Drents vertaald. En al is het Drents ook heel divers, in het noorden lijkt het op Gronings, Een Groninger medewerker mocht even niet meedoen. Als hij 2012 wil beginnen met twaaidoezend… nee dat kon niet. Ze hadden acht verslaggevers van de dag geselecteerd uit de èchte Drenten op de redactie. Margriet Benak, opgegroeid in Meppel, die de rol even over mocht nemen had geen enkele moeite met Drents. ‘Och’ zei ze , ‘je mot de bek er even naor zetten’.
'Maar' zegt ze: 'weet ie wat een knetterbiele is? Een motorzaag. En een heulebessem? Een stofzuiger'.

Jan Veenstra vertelt.

zaterdag--‘Ik bun gien vief en twintig meer’, placht pa te zeggen als iemand hem vroeg naar zijn gezondheid.
Dat kunnen wij beiden met gemak ook wel zeggen. We hoeven maar even uit ons dak te gaan wat lichamelijk werk betreft of we moeten het op de een of andere manier bezuren. Vorige week hebben we negen karren met grint gehaald voor de oprit. Die moest wel afgeladen worden en verdeeld over het pad. Wim zat meteen in de kreukeltjes. Ik zeg nog: ’Noe liek ie net opa Bieënhof, den leep ok zo met de stieve rugge iets veuraover’. Woensdag heeft hij zich laten behandelen door de chiropractor. Nu is hij weer ’t heertje. Gisteren zou er geverfd worden. Ik deed de muren in de w.c. en Wim een muur in de keuken. Ik kan melden dat het enorm is opgeknapt. Alleen ik niet. Er was nogal wat bukwerk en ik moest me in allerlei bochten wringen om overal bij te kunnen. En ja… met dat bukwerk gaat het bij mij al vaker niet echt goed. Het scheelt dat ik volgende week al een afspraak heb staan bij diezelfde chiropracter. Ik bun ok gien viefentwintig meer.
Vandaag deden we dus wat anders. Gezellig samen het dorp in, nieuwe bril uitzoeken en dan naar Reur die in de bibliotheek van alles had georganiseerd. We hoorden onder meer de Drentse schrijver Jan Veenstra een van zijn verhalen vertellen in het Drents natuurlijk. Het was een topper.
En vanavond waren we even echt uit en hebben heel lekker gegeten bij De Lindentuin hier dichtbij. Want ja… het is zaterdag, dus voetbaldag, en de kinderen komen morgen nog even om òp en mèt ons te proosten.

Gefeliciteerd’, zei Wim vannacht tegen me. Het was intussen al 12 uur geweest. Hij kijkt er een beetje slim bij. En ik zeg meteen:’Waormet?’ En dan schieten we beiden in de lach. Wij zijn niet van die feestvierders, maar toch ook niet de enige. Toen Ben en Diny nog niet zolang getrouwd waren hadden ze blijkbaar hun huwelijksdatum even vergeten en toen mama opbelde en Diny feliciteerde, antwoordde die ook met:’Waormet?’
In onze beginjaren samen in Hengelo ontschoot het ons ’s morgens ook nog wel eens, dacht ik tenminste. Tot er om half elf aangebeld werd en Johan van Asselt, de bloemist bij ons op de hoek, voor de deur stond met een bos bloemen of een plantenbakje. ’s Avonds maakte ik iets extra lekkers als avondeten. Echt uit eten gaan gebeurde niet zo vaak. Wel bij de echte hoogtijdagen. Dan werd er een feestje voor allemaal van gemaakt en daar hebben we goede herinneringen aan. Afgelopen jaar hebben we een brunch gehad met gezin èn aanhang èn de ouders Jennifer en Judith. Dat was een inhaalslag omdat ik toen we 45 jaar getrouwd waren net het ziekenhuis in ging om de galblaas te laten verwijderen. Dat bleek erg gezellig. Toch een rare gewaarwording wanneer je denkt een intiem etentje te hebben en je er ineens met meer dan honderd man zit te brunchen in buffetvorm.
Vorig jaar zaten we op 3 maart in Benidorm en vierden het samen met Ben en Riet. Vannacht was Wim er in elk geval op tijd bij, maar ook Gerhard was nog erg wakker vannacht- zie gastenboek.
Nee er is hier geen Johan van Asselt om de hoek, maar Wim had stiekem na het boodschappen doen 'de flessen nog vergeten in te leveren' en moest gewoon nog even naar een ander winkelcentrum. Zonet stond hij achter me met een plantenbak zoals hij die alleen kan uitzoeken! En we beseffen dat we geluksvogels zijn om zolang samen te mogen zijn en... een stel prachtige kinderen te hebben. Die zorgden voor enige uitbreiding. En daar zijn we ook weer blij mee.