Ieper

+/_ 1989

'Nee… ik winne nooit wat. Toe pak ie de telefoon maor es’, zegt Wim wel eens als je een bepaald nummer kunt bellen tijdens Miljoenenjacht of… is het nou bij één tegen honderd. Daar kun je dan 10.000 euro mee winnen. Hij denkt altijd dat ik een gelukkiger hand heb. Maar het enige dat ik ooit gewonnen heb is de poedelprijs bij het kegelen toen we nog in Hengelo woonden en we met de Kwaliteitsdienst van Stork een avondje uit waren. Hij overdrijft trouwens wel want ooit in de maand februari tijdens een schrikkeljaar kocht hij een nieuwe fiets en op de 29e werd er een uur van de dag getrokken door een notaris. Alle mensen die tijdens dat uur iets gekocht hadden, konden het geld terugkrijgen. Ik weet nog dat het even voor 12 uur was en de verkoper vroeg of hij hem voor 12 uur zou aanslaan of net na 12 uur. Maar Wim vond dat het op dit moment moest, twee minuten voor 12. De week erop stond in het weekblad de Zuidoosthoeker welk uur er getrokken zou zijn op de 29e fefruari. Toen de krant in de bus was, keek ik toch maar even, voor alle zekerheid. Je weet maar nooit. Ik las het wel drie keer, maar er stond echt: tussen 11 en 12 uur. De volgende dag togen wij al naar de Wielerdealer. De man had het meteen al door. We werden met egards ontvangen, er werd een foto gemaakt voor de krant en de volledige som van de nieuwe fiets werd uitbetaald.
Die fiets was Wim heilig. Door de nachtelijke ritjes van de jongens in het weekeinde waren er al een paar fietsen gejat of vernield. De jongens was het streng verboden om Wim z’n nieuwe fiets te lenen. Die zomer tijdens de eerste de beste vakantie zonder jongens was het al mis. Tja… wat doe je als je een lekke band hebt en je weet het geheime plekje van de fietssleutel van je vader. Daar kraait toch geen haan naar. Je zet hem gewoon weer terug. Maar ja… hij had op de terugweg in het donker die grote steen vlak naast het fietspad niet gezien en dook er vol op. De reparatie zou heel wat kosten en de fietsenmaker vond dat hij eerst maar moest wachten tot zijn vader weer thuis was.
Het was in de buurt opvallend rustig toen we van vakantie terugkwamen. Na een paar uurtjes kwam buurvrouw Lies even vragen of ze nu alles verteld hadden, want behalve de fiets hadden ze de zolder opgeruimd en met de in hun ogen overbodige spullen met de hark de trappen afgeharkt. Lies zag het gebeuren en op haar verzoek hadden ze de in hun ogen overtollige spullen toch maar in vier zakken bij de fietsen neergezet. Zo kon ik toch Wim z’n nette broek en nog wat spullen redden voor het de container in ging. Onze tijd aan de Kuifmees was zeer bijzonder, in vele opzichten.

'We are looking for a sheepdogtrial here in the Borders. Do you know about it?' De mannen en de kinderen gingen er allemaal even voor staan. We hadden zonet gezien dat ze een groep schapen in de aanhanger dreven met hulp van hun trouwe viervoeter de bordercollie. Ze dachten even diep na en adviseerden toen om even in een 'Scottish Farmer' te kijken. 'Don't buy it, just have a look', zei één van hen lachend. Maar laat ik die toch net gekocht hebben bij het tankstation in Moffat. Toen we al rijdend deze actie ontdekten moesten we gewoon even stoppen. The Scottish Farmer bleek in elk geval voor mij voor 2,40 pond een aardig souvenir. Enorme rammen stonden er in met dikke konten. Ik heb deze tegenhanger van onze Nederlandse "Boerderij' zo'n beetje gespeld en kwam veel aan de weet over de veehouderij in Schotland waaronder de verschillende soorten schapen die op het ogenblik winstgevend zouden zijn. Natuurlijk staat ook hier de Texelaar aan de top met de Suffolks en verschillende kruisingen met de Scottish Blackface. We weten nu dat de supermarktketens Tesco en Asda worden berispt omdat ze ingevoerd lamsvlees verkopen. In Perthshire zijn bij een boer 57 ooien en lammeren gestolen. De politie Scotland Tayside Division vraagt om aanwijzingen. Er zijn voor het eerst sinds de Middeleeuwen weer kraanvogels gespot met dank aan de boeren die de condities van hun leefomgeving bevorderen. De John Deere 2014 tractor is ook hier favoriet. Ik heb geen Holsteins gezien, maar wel de Ierse Charolais, Herefords en de Aberdeen Angus, vleeskoeien dus. En ook, zoals de foto laat zien, is het houden van herten in opkomst.

‘Do you love me, Michael?’, klinkt het ineens in het badhokje naast me als ik me in mijn badpak hijs. ‘Ehhh..?’ ‘Do you love me… a little bit?’, klinkt het opnieuw. ‘Yes’, hoor ik dan een jongen zeggen. ‘Ja.. ik kan wel een beetje Engels… a little bit …’ Dan hoor ik haar er meteen met een extra lief stemmetje er achteraan vragen: ’Michael,… heb jij ook een pakjesdrager?’ ‘Neu…‘, antwoordt dezelfde knul.
Dan probeert ze het nog eens, nu bij een meisje:’ Chantal… heb jij een pakjesdrager?’ Een andere meisjesstem klinkt verbaasd. ‘Wat is dat nou weer… een pakjesdrager?’ ’Nou gewoon een pakjesdrager voor achter op je fiets, waar iemand op kan zitten’. ‘Oh…., je bedoelt een bagagedrager… ja die heb ik. ‘ En het lieve stemmetje neemt haar kans waar: ’Mag ik dan straks wel bij jou achterop je pakjesdrager?’ Het is een groep van het Carmel College die net hun uurtje zwemmen erop heeft zitten voor ons aqua joggen begint. Ik weet niet meer of ze bij Chantal op de pakjesdrager mocht… mee terug naar school, maar wel dat het een autochtone Drentse is. Net als ‘veel wonings’ en ‘Waar kom jij weg?’ en ‘Ja, dat mag wel’ en ‘Dat ’s ja mooi ja', zijn dat de hier als Hollands bestempelde uitdrukkingen. Ik mag het graag horen…… Als ze mij zouden vragen hoe het me na 30 jaar in Drenthe bevalt kan ik rustig zeggen:'Het kon minder...'

Je zult in een appartement wonen met een geweldig uitzicht over ons dorp met stadsallures Emmen. En de lift doet het niet of … nou ja… soms niet. Je moet maar afwachten of hij je dit keer weer ter wille is. Dat overkwam de mensen die in het appartementencomplex aan het Klokkenslag wonen. Soms bleef de lift gewoon hangen en moest er een monteur komen om ze te bevrijden. Natuurlijk werd er geklaagd bij de woningbouwvereniging, Domesta in dit geval. Maar zo zeiden ze daar, de lift is in 2015 pas aan vervanging toe. Sommige mensen durfden bijna niet meer de lift te nemen want je wist niet wanneer je er weer uit zou kunnen komen. Als je al een beetje aanleg hebt voor claustrofobie ga je er zeker niet meer in. Na nog een paar storingen en vastzittende bewoners werd er toegezegd dat er een nieuwe lift zou komen. Woningbouwvereniging Domesta deed nog wel een duit in het zakje door te beweren dat de liftdeur ontzet was doordat er regelmatig een scootmobiel tegenaan botste. Ja… zo ken ik er ook nog wel een.
Misschien wordt dit plaatje nog onze toekomst.

Josca vindt het kleine ding wel heel bijzonder.

'Hier… daarheen…! Mevrou-ouw..!' Een paar heren op een bankje, lekker uit de wind op het station van Deventer maken grote gebaren naar mij. Ik had intussen al twee knoppen geprobeerd in te drukken om de deuren van de trein te openen. Maar er gebeurde niets. Ineens zie ik de wuivende heren en een heel eind verder laat een conducteur andere reizigers die net als ik uit de trein met vertraging kwamen, instappen. En weg is ie….... de trein. Even later hoor ik van de mannen dat alleen die ene deur nog open was omdat de trein richting Zutphen en verder naar Roosendaal al op vertrekken stond.
Ik laat me bij de heren op het bankje vallen. Je moet er soms wat voor over hebben om vanuit Emmen in de Achterhoek te komen. Vanwege een brand in een locomotief was de trein van Zwolle naar Deventer uitgevallen en zou pas om elf uur ’s avonds weer rijden. Het alternatief was een reis via Marienberg/ Almelo/ Deventer/ Zutphen. In Almelo had de internationale trein richting Deventer/ Amsterdam al 10 minuten vertraging. Maar door een sprintje te trekken zouden we het net kunnen redden door de goede communicatie tussen de conducteurs. Maar ja… toen liep ik naar het verkeerde treinstel.
Ik heb intussen wel een genoeglijk half uurtje doorgebracht op dat bankje met de twee doorgewinterde treinspotters. De ene heette Jeroen en de andere was een tweelingbroer van Jan Kruis, de tekenaar. Zo leek hij er op. Ze brachten heel wat uurtjes per week door met het spotten van vooral goederentreinen en ik kreeg een spoedcursus treinspotten. Alle treinen in Europa kennen ze intussen en volgens hen gaan de Zwitserse met de eer strijken.
Diny staat me al op te wachten bij het station en eenmaal thuis hoor ik dat de trein vanuit Zwolle al sinds vijf uur weer reed. Tja…..
Ik maak kennis met de nieuwste aanwinst: Wiesje en het is inderdaad een aandoenlijk leuk hondje. Na wat drukte en spektakel nestelt hij zich naast Diny op de bank en beweegt de hele avond niet meer.

De Dode Zee rollen zijn een verhaal apart. De klimaatbeheersing van dat gedeelte in het Drents Museum, streng beveiligd, wordt zelfs vanuit Jeruzalem in de gaten gehouden. Het is er donker, er mag niet gefotografeerd en er mag maar een beperkt aantal mensen tegelijk in om de stukjes tekst op leer te kunnen zien. Je ziet er dan ook niet veel van maar het is meer het idee dat deze boekrollen of wat ervan over is daar een paar duizend jaar in de grotten bij Qumran bij de Dode Zee verstopt zijn geweest. Een herdersjongen, Mohammed Ahmed el- Hamid, gooide in 1948 een steentje een grot in en hoorde een brekend geluid. Toen hij op onderzoek uit ging vond hij een kruik met een boekrol erin verstopt en later nog meerdere die hij verpatste voor een paar ponden aan een verzamelaar. Later werden zelfs stukjes van boekrollen verkocht, dat leverde meer op. De inhoud blijkt zelfs uit de tijd van Jesaja te komen al is er maar een gedeelte van Bijbelse inhoud. Het vertelt veel over de tijd waarin de mensen toen leefden. Er is pas een klein deel van de gevonden boekrollen ontcijferd en er wordt nog steeds op gestudeerd. De rollen zijn net op tijd verstopt voor de Romeinen Jeruzalem en meerdere plekken met de grond gelijk maakten en de Joden zich over de hele wereld zouden gaan verspreiden.
Ik moet zeggen dat er een mooi geheel van de expositie is gemaakt, interessant voor iedereen die maar enigszins in historie of Bijbelse achtergrond geïnteresseerd is.
Wij gingen er met een groep van onze kerk met auto’s heen en zo ontmoet je elkaar eens op een andere manier. Er reed een oudere dame met ons mee, Ina van 85 jaar, die nog volop in het leven staat, elke morgen met ‘Nederland in Beweging’ meedoet en het hele land doorrijdt met haar auto naar familie en vrienden. Daar neem ik mijn petje voor af. Vorig jaar voor de Kerst was haar dochter op bezoek en wilde ze toch ook naar een kerstmarkt in de Bargeres. Daar had die dochter ook wel zin in, maar zei dat haar passagiersstoel nat was door een omgevallen flesje water. Natuurlijk reed 85 jarige Ina toen. Ze kwamen terug en dochter maakte de opmerking: ‘Ma.. je rijdt als een jonge meid’, waarop moeder Ina zei: ’Je had helemaal geen natte stoel in je auto, je wou alleen eens kijken of je moeder al een gevaar op de weg is’. Eenmaal terug in Emmen zetten we haar bij haar auto af en reed ze voor ons uit naar haar huis. Inderdaad... als een jonge meid!

De natuur laat zich niet dwingen, niet door mij in elk geval. Wanneer planten niet bij je grondsoort passen of te veel in de schaduw of juist in de zon staan wat ze nou net niet willen, wordt het niets. Je kunt de grond wat veranderen door er turf bij te doen of meststoffen, maar je kunt ook de beplanting aan de plaats aanpassen. Ik ben gek op kerstrozen, Helleborussen. Aan de ene kant van het pad willen ze wel en aan de andere kant niet. De oeverrand van de vijver stond eerst vol met aardig wat verschillende soorten planten. Nu zijn er nog drie van over, de gele lis in overvloed, watermunt en dotters. De waterlobelia met z’n mooie rode bloemen miste ik al gauw en af en toe doe ik weer een poging met nieuwe. Wat er uit zichzelf bij kwam staan was de vrouwenmantel. Dat is wel zo’n gemakkelijke plant. Droog of nat, zon of schaduw, het maakt haar niets uit en het blad met de dauwdruppels ’s morgens kan ik wel waarderen: sterke dame!
Nu hebben we van Rob een stel kippen, Barnevelders, gekregen. Er waren er een paar bij die niet door de rest geaccepteerd werden en één was al snel verdwenen. Net die ene kreeg dat stel kuikens toen we op vakantie waren. Waarschijnlijk zat die ergens in de bosjes te broeden. Ze deed haar best bij de verzorging van haar kroost. Toen we thuis kwamen waren er nog zes. De kuikens worden groter en gaan nu alleen op stap, kruipen door een openingetje in de deur van de ren. Pas ’s middags laten we de rest van de kippen los lopen, we hopen dat ze eerst een ei leggen. Nu heeft de kloek bedacht om ’s nachts boven in een laurier te gaan zitten, buiten de ren. Ze kloekt haar kinderen mee naar boven, maar eentje komt niet verder dan de lage cotoneaster. Dat is me ’s avonds een spektakel. De kleine roept en moeder antwoordt, maar het lukt nog niet om langs de takken van de laurier hoger te gaan. Als je je er mee gaat bemoeien vliegt die kloek je aan. Dus laten we het maar gebeuren. Als het donker is, is het ineens stil. Loeder loopt er met opgestreken staart langs maar die heeft liever muizen, elke dag ligt er een bij de deur.

Rien in de speciale broek, ooit door Gera gescoord in een 2e hands winkeltje in Innisfail en door Rick meegebracht, deed het grote werk.

Het was een hele klus… het schoonmaken van de vijver. Dat mocht ook wel eens gebeuren na 16 jaar. Wim had wel zorgvuldig elke herfst ’s morgens de bladeren van het oppervlak van het water gevist, maar de vijver oogde de laatste jaren niet meer naar wens.
Gelukkig hebben we hovenier Rien Middelburg die ons met deze klus hielp. Wim had de dag ervoor al een deel van het water weggepompt. Er kwam heel wat troep uit èn ook vrouwtje Tureluur die twee jaar geleden in de vijver was gevallen. Nu staat ze weer trots te wezen op de vlonder naast haar Piggelmee.
Op een gegeven moment zag Rien dat de vissen het wat benauwd kregen en heb ik samen met Wim de helft van de vissen gevangen met een net en in grote bakken water gezet. De vier goudvisjes en 4 goudwindes van het eerste uur hebben zich enorm vermenigvuldigd. We laten dan ook de natuur zijn gang maar gaan. Wanneer de ‘grote visser’ langs komt, zoals die door Bernd Schulte genoemd wordt, mag hij er best wel eentje pakken. We hebben die escapades al eens gevolgd door heel stil in de kamer te zitten en te bekijken hoe die reiger er stukje bij beetje op af komt en dan al overvliegend er eentje uit het water pikt. Maar bij elke beweging in of om het huis is hij al weer weg.
Buurman Alle heeft wat jaren terug ook zijn wat kleinere vijver schoongemaakt en had de vissen apart in een grote bak gezet. Ze gingen even weg naar de Welkoop om iets te halen voor de vissen en de andere dieren. Toen ze terug kwamen waren de kleinere vissen opgevreten en de grote jongens, de koi's, doorboord. Bij ons kreeg de 'grote visser' nu geen kans, we waren gewaarschuwd.
Nu is de vijver weer gevuld, de vissen zijn teruggezet en hebben het spektakel overleefd.