ROYAL DE LUXE (Belgisch – Congo)

ROYAL CADEC (Belgisch-Congo)

ROYAL CADEC De Luxe--------------------Belgisch-Congo

1933-1958 - 25jarig jubileum

ROYAL CODRON (Belgisch- Congo)

ROYAL CODRON : -- In Nederlandse lijsten van Belgische fietsmerken staat “ROYAL CODRON” vermeld als merk, maar zonder verdere details. België had veel fietsenmerken en vaak waren er handelaren die merknamen hadden waarvan de frames of onderdelen elders gemaakt werden.

Codron kan een achternaam of voornaam zijn, bijvoorbeeld Frans of Belgisch van oorsprong.

ROYAL MOERO (Belgisch Congo)

ROYAL MOERO – Cycles ------------------ Belgisch Congo

Lake Mweru, in het Frans vaak Lac Moero, is een zoetwatermeer in Centraal-Afrika, in wat nu het oosten van de Democratische Republiek Congo en noordwest-Zambia is. Het meer wordt gevoed door de rivier Luapula in het zuiden, en de Luvua voert het water af naar het noorden, dat dan verder gaat richting de rivier de Lualaba/Congo-rivier. Oppervlakte: ongeveer 4.650 km.

Tanganika-Moero District was een bestuurlijke eenheid van Belgisch-Congo van ongeveer 1912 tot 1933. Het district strekte zich uit over wat nu de noordelijke delen van Haut-Katanga en Tanganyika provincies zijn.

ROYAL CONGO (Belgisch Congo)

Royal Congo exportmerk van Royal Nord – -- Hufkens--- ---Hasselt ------- België

Royal Congo was een Belgisch fietsmerk dat vooral in de eerste helft van de 20e eeuw op de markt verscheen. Het staat vermeld in lijsten van Belgische fietsmerken uit historische registers, met de firma-naam Hufkens uit Hasselt achter het merk Royal Congo.

Royal Nord en de productie in Congo: Het Belgische fietsmerk Royal Nord speelde een cruciale rol in deze ontwikkeling. In de jaren 1950 werden er fabrieken opgericht in Leopoldstad (nu Kinshasa) en Elisabethstad (nu Lubumbashi), waar Royal Nord-bromfietsen werden geproduceerd. Deze bromfietsen waren populair in Belgisch-Congo en werden zelfs in licentie geproduceerd door andere Belgische merken zoals FN en Gillet.

ROYAL KATANGA (Belgisch Congo/Congo Belge)

Cycle ROYAL KATANGA ----- Belgisch Congo/Congo Belge

Katanga was een van de vier grote provincies die in 1914 in Belgisch Congo werden opgericht . Tussen 1966 en 2015 was het een van de elf provincies van de Democratische Republiek Congo , toen het werd opgesplitst in de provincies Tanganyika , Haut-Lomami , Lualaba en Haut-Katanga . Tussen 1971 en 1997 (tijdens het bewind van Mobutu Sese Seko, toen Congo nog bekend stond als Zaïre ) was de officiële naam Shaba Province .

BAUDOUIN (Belgisch-Congo)

BAUDOUIN -- Baudouin  Etabl. Matthys -- Mons/Bergen   België / Belgique.

Baudouin  Etabl. Matthys uit Mons exporteerde fietsen naar Belgisch-Congo.

Op het balhoofdplaatje BAUDOUIN Royal zien we de afbeelding van de jonge koning Boudewijn (1930–1993) ( le roi Baudouin)

Boudewijn werd koning van België in 1951, na de troonsafstand van zijn vader, Leopold III. Op dat moment was Congo (officieel: Belgisch Congo) nog een Belgische kolonie, sinds 1908 bestuurd door België (na de periode van de persoonlijke heerschappij van Leopold II).

In 1955 bracht Boudewijn een koninklijk bezoek aan Congo.

Hij werd er enthousiast onthaald door veel Congolezen, wat in België geïnterpreteerd werd als een teken van loyaliteit en tevredenheid. In werkelijkheid was er al groeiende onvrede en nationalistisch bewustzijn bij veel Congolezen.

Het bezoek versterkte Boudewijns persoonlijke band met Congo, maar ook zijn overtuiging dat België nog een “beschavende rol” te spelen had — een visie die later als paternalistisch werd beschouwd.

Koning Boudewijn I (1930–1993) speelde een belangrijke rol tijdens en na de dekolonisatie van Belgisch Congo. Onder internationale druk en door toenemende sociale onrust werd Congo onafhankelijk op 30 juni 1960.

Tijdens de plechtigheid in Léopoldville (nu Kinshasa) hield Boudewijn een omstreden toespraak. Hij prees Leopold II om zijn “genadige beschavingswerk” in Congo!

Hij waarschuwde de nieuwe leiders om niet te snel te veranderen en om België als gids te blijven zien.

De toespraak werd in België gezien als hoffelijk en vaderlijk, maar in Congo als koloniaal en neerbuigend. De Congolese premier Patrice Lumumba hield onverwacht een felle tegen-toespraak, waarin hij sprak over onderdrukking, vernedering en het lijden van het Congolese volk.

Dit veroorzaakte grote spanning tijdens de ceremonie en symboliseerde de breuk tussen het koloniale verleden en de nieuwe onafhankelijkheid.

Kort na de onafhankelijkheid brak chaos uit in Congo: muiterijen, afscheidingsbewegingen (zoals Katanga), en politieke moorden, waaronder die van Patrice Lumumba in 1961. Boudewijn was diep geraakt en teleurgesteld door het verloop van de gebeurtenissen. Hij bleef sterk emotioneel verbonden met Congo en zag de onafhankelijkheid als een mislukking van de “Belgische missie”.

Boudewijns houding wordt vandaag gezien als goedbedoeld maar paternalistisch. Zijn toespraak van 1960 was een keerpunt in de Belgische koloniale geschiedenis — ze symboliseert de moeilijkheid van België om de koloniale mentaliteit los te laten. In latere jaren toonde Boudewijn meer berouw over de manier waarop België met Congo was omgegaan, maar hij bleef persoonlijk getroffen door de manier waarop de dekolonisatie verliep.

SCIMEKA (Belgisch – Congo)

Centraal op het balhoofdplaatje in de cirkel zin we de vlag van Belgisch – Congo.

Het is niet duidelijk wat met SCIMEKA bedoelt word: Varianten zoals “Simika” / “Simeka / Shimika / Tshimeka / Semeka” leveren vooral persoonsnamen, bedrijfsnamen en moderne termen op —  het is wel wél een veelvoorkomende Congolese familienaam. Of het is mogelijks een Franstalig acroniem is (zoals Société Congolaise Industrielle et Minière…)?

ROYAL KABINDA (Belgisch Congo)

Kabinda is een stad in het huidige Democratische Republiek Congo (DRC), gelegen in de provincie Lomami (vroeger deel van de provincie Kasaï). Tijdens de periode van Belgisch Congo (1908–1960) speelde Kabinda een bescheiden maar belangrijke rol binnen de koloniale administratie en missionaire activiteiten.

In het midden van het plaatje, in de cirkel, zien we de afbeelding van de vlag van Belgisch-Congo. Normaal was de blauwe achtergrond donkerder.

De vlag van Belgisch-Congo (de voormalige kolonie van België in Centraal-Afrika van 1908 tot 1960) had een eenvoudig maar symbolisch ontwerp.

Ontwerp:

Blauw veld (achtergrond)

Gele vijfpuntige ster in het midden

Symboliek:

Blauw: stond voor vrede en hoop voor de toekomst van de kolonie.

Gele ster: symboliseerde de beschaving en verlichting die België volgens de koloniale ideologie naar Congo zou brengen (een typisch paternalistische betekenis uit die tijd).

Het ontwerp was relatief eenvoudig vergeleken met andere koloniale vlaggen, en bevatte geen verwijzingen naar België zelf (zoals het Belgische rood-geel-zwart), wat opmerkelijk was.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Belgisch-Congo

ROYAL KANDA-KANDA ( Belgisch Congo)

ROYAL KANDA-KANDA -- Kanda-Kanda was een plaats in Belgisch Congo, in de provincie Kasai. Het was de hoofdplaats van het gelijknamige gewest (dus administratief belangrijk als districtshoofdplaats). Bevolking rond 1949: ongeveer 250 blanken en 125.000 inlanders. De term “inlanders” in de koloniale context refereert aan de autochtone bevolking. De “blanken” verwijst naar de Belgische kolonialen, bestuurders etc. De verhouding (250 blanken vs. 125.000 inlanders) geeft een indruk van hoe groot het gewest ongeveer was in de koloniale periode.

ROYAL SIMBA (Belgisch Congo)

Royal Simba: In het Swahili (een taal die veel gesproken wordt in Oost-Afrika) betekent “Simba” letterlijk “leeuw.”

LÉON TROUET (Belgisch – Congo )

LÉON TROUET ---- Belgisch – Congo

Léon "Trouet" Motombo Mokuna (Tshilundu, 1 november 1929- 28 januari 2020) was een Belgische voetbalspits van Congolese origine. Hij speelde tijdens de jaren 1950 en 1960 voor Sporting Lissabon, La Gantoise (het huidige KAA Gent) en KSV Waregem.

 Volledige naamLéon Mukuna Mutombo

Bijnaam: “Trouet” of “Le Trouet” (betekent iets zoals “klein gat”)

Geboorte: 1 november 1928, Léopoldstad (nu Kinshasa), Belgisch Congo

Overlijden: 28 januari 2020, Gent, België

Loopbaan- Clubs :

Victoria Club (Kinshasa / Léopoldville, Congo).

Sporting Lissabon (Portugal) van 1954 tot 1957.

La Gantoise (Gent, België) van 1957 tot circa 1961.

KSV Waregem van ongeveer 1961 tot 1966.

Tevens KV Kortrijk – volgens sommige bronnen eindigde zijn carrière daar na een blessure (dubbele beenbreuk) .

Interlands / Nationale selectie:

Speelde 2 interlands voor België B in 1959, met één doelpunt.

Hij kreeg de Belgische nationaliteit in 1959.

Hij werd niet opgeroepen voor het A-elftal (de officiële Rode Duivels) volgens de gangbare bronnen.

Trainerscarrière:

Hij was later ook coach / bondscoach van Congo (toen vaak “Congo-Kinshasa” of Zaire genoemd) op verschillende momenten, o.a. rond 1965, en ook betrokken bij TP Engelbert (nu TP Mazembe)

Bijzondere feiten / nalatenschap:

Hij wordt gezien als een van de eerste Afrikaanse spelers in de Belgische hoogste voetbalklasse.

De bijnaam “Trouet” kreeg hij omdat hij eens een penalty zo krachtig inschoot dat het net beschadigd raakte (“door het net schoot”).

Bij KAA Gent is hij een legende: zijn komst in 1957 werd erg opgemerkt, hij scoorde vaak, werd topschutter, etc.

Hij bleef na zijn actieve carrière betrokken bij voetbal en zijn familie. Zijn kleinzoon David Mukuna-Trouet is ook voetballer.

FIETSEN IN BELGISCH-CONGO

In Belgisch-Congo (nu de Democratische Republiek Congo) speelde de fiets een opmerkelijke rol in de koloniale geschiedenis, zowel als symbool van moderniteit als in de context van de exploitatie van de Congolese bevolking.

In het Belgisch-Congo (nu de Democratische Republiek Congo) werden fietsen en andere voertuigen gebruikt voor transport en handel. Een bekend voorbeeld is de "chukudu", een handgemaakte houten tweewieler die wordt gebruikt voor het vervoeren van zware ladingen zoals voedsel, brandhout en bouwmaterialen. Deze voertuigen zijn vooral te vinden in het oosten van het land, bijvoorbeeld in steden als Goma

In de jaren 1950 nam de vraag naar fietsen in Belgisch-Congo aanzienlijk toe. Tussen 1948 en 1955 verdrievoudigde de vraag, wat duidt op een groeiende belangstelling voor technologie en mobiliteit onder de Congolese bevolking.

Daarnaast werden er in de jaren vijftig en zestig ook Belgische fietsen geëxporteerd naar Congo, vaak als ondersteuning voor lokale studenten die lange afstanden moesten afleggen om naar school te gaan. Er zijn berichten over initiatieven waarbij honderden Belgische fietsen in goede staat werden verzonden naar studenten in steden als Goma en Bukavu.

Royal Nord en de productie in Congo: Het Belgische fietsmerk Royal Nord speelde een cruciale rol in deze ontwikkeling. In de jaren 1950werden er fabrieken opgericht in Leopoldstad (nu Kinshasa) en Elisabethstad (nu Lubumbashi), waar Royal Nord-bromfietsen werden geproduceerd. Deze bromfietsen waren populair in Belgisch-Congo en werden zelfs in licentie geproduceerd door andere Belgische merken zoals FN en Gillet.

Het gebruik van fietsen en bromfietsen in Belgisch-Congo moet worden gezien tegen de achtergrond van de koloniale uitbuiting. De productie van rubber, essentieel voor de opkomst van de fietsindustrie, ging gepaard met ernstige mensenrechtenschendingen. Werknemers werden gedwongen tot dwangarbeid, en straffen voor vermeende traagheid waren wreed en vaak fataal.

Fietsen in de postkoloniale periode: Na de onafhankelijkheid van Congo in 1960 bleef de fiets een belangrijk vervoermiddel. In de hedendaagse Democratische Republiek Congo wordt de fiets nog steeds veel gebruikt, zowel voor persoonlijk vervoer als voor commerciële doeleinden. Fietsenclubs en -evenementen, zoals de "I only dream of bicycles"-club in Oost-Congo, benadrukken de blijvende betekenis van de fiets in de Congolese samenleving.

Algemene informatie:

Naam: Belgisch-Congo

Periode: 1908–1960

Locatie: Midden-Afrika, tegenwoordig Democratische Republiek Congo (DRC)

Hoofdstad: Léopoldville (nu Kinshasa)

Koloniale macht: België

Historische achtergrond:

Congo Vrijstaat (1885–1908):

Voor 1908 was het gebied de persoonlijke eigendom van Koning Leopold II. Deze periode staat bekend om extreme uitbuiting van de lokale bevolking, vooral bij de rubberproductie. Miljoenen Congolezen kwamen om of leden onder dwangarbeid.

Belgische annexatie (1908):

Door internationale kritiek op de misstanden nam België het gebied officieel over. Het werd de Belgisch-Congo, een kolonie van de Belgische staat. Hoewel het beleid iets humaner werd, bleef de economie grotendeels gericht op exploitatie van natuurlijke rijkdommen.

Weg naar onafhankelijkheid:

Na WOII groeide het nationalisme.

België besloot in te stemmen met onafhankelijkheid onder druk van Congolese bewegingen en internationale kritiek:

Onafhankelijkheid: 30 juni 1960

Nieuwe naam: Democratische Republiek Congo

België liet spoorwegen, steden en scholen achter, maar de koloniale uitbuiting zorgde voor blijvende sociale en economische problemen!

https://nl.wikipedia.org/wiki/Belgisch-Congo

https://www.youtube.com/watch?v=ppzrtuABSQg

SKAUT (Polen)

SKAUT -- Prawnie Zastrzezone-----Polen

UNIVERSAL (Polen)

Universal --- Made in Poland-------- Polen

TOMOS (Slovenië)

Tomos was een Joegoslavische en later Sloveense fabrikant van gemotoriseerde fietsen , motorfietsen en tweetaktmotoren , opgericht in 1954 in Se¸ana.

? ------  Rusland /Sovjet-Unie

VAIRAS  (Litouwen)

Vairas --- Šiauliai ----- CCCP (USSR)-- Litouwse Socialistische Sovjetrepubliek (Litouwen)

Baltik Vairas (Baltisch stuurwiel ) is een fietsenfabrikant gevestigd in Šiauliai , Litouwen. De huidige naamloze vennootschap Baltik Vairas vond zijn oorsprong in 1948, en werd in 1993 opgericht na de privatisering van een staatsbedrijf en is een van de grootste fietsenfabrikanten in Noord-Europa. Baltik Vairas richt zich op productontwikkeling, het coaten en kleuren van fietsonderdelen, het decoreren en monteren van fietsen, evenals de levering en garantie (full service). Het bedrijf produceert ongeveer 320.000 fietsen per jaar, met een jaarlijkse capaciteit van 500.000, en exporteert zijn productie naar 15 landen.

De geschiedenis van het bedrijf gaat terug naar een staatsbedrijf, Šiauliai Bicycle Factory , opgericht op 23 december 1948 in de Litouwse SSR  (Litouwse Socialistische Sovjetrepubliek ). De fabrieken werden gevestigd in de gebouwen en op het terrein van de voormalige tractorreparatiefabriek Zaizdras en  een spijkerfabriek. In 1949 werd de tractorreparatiefabriek omgebouwd tot een fietsenfabriek. De fabriek beschikte over 136 machines voor de mechanische bouw van fietsen, van die machines waren er 109 die voor de Tweede Wereldoorlog in Duitsland waren gemaakt. Het personeelsbestand bestond toen uit 47 medewerkers.

Het bedrijf begon in 1951 met de productie van fietsen voor tieners, die kregen de naam Ereliukas  (kleine adelaar; jongensversie) en in 1952 weren er meisjesfietsen  vervaardigd die werd de Kreg¸dutė (kleine zwaluw ) genoemd. Aanvankelijk werden ze sinds 1950 geproduceerd in de Wit-Russische SSR (Wit-Russische Socialistische Sovjetrepubliek) in de Minsk Motorcycle and Bicycle Plant (MMBP) onder de overeenkomstige Russische namen "Orlyonok" en "Lastochka" gebaseerd op de Duitse modellen van vóór de Tweede Wereldoorlog. De productie ervan werd overgebracht naar Litouwen nadat MMBP begon met de productie van Minsk -motorfietsen, gebaseerd op de apparatuur die uit de Duitse DKW- fabriek was gehaald als een deel van de Sovjet- schadevergoeding en herstellingswerken voor de geleden schade in de  Tweede Wereldoorlog .

De productie steeg tot 37.000 fietsen per jaar. In 1953 breidde de fabriek uit tot een oppervlakte van

7.500 m2 met een capaciteit van maximaal 150.000 eenheden per jaar. Deze fietsen werden geëxporteerd naar Duitsland , Mexico , Finland , Roemenië , Griekenland , India , Egypte , België , Hongarije en Turkije. Het was het eerste exportartikel dat door een industriële onderneming uit de stad Šiauliai werd geproduceerd. In 1960 werd de 1.000.000^e  fiets geproduceerd!

Op 23 juni 1964 werd de fabriek omgedoopt tot Šiauliai fietsmotorenfabriek Vairas.  In 1972 werd de 5.000.000^e   fiets gemaakt. De export breidde zich wereldwijd uit, er werd naar 70 landen geleverd. In 1982 telde de fabriek 3.500 werknemers.

Het gezamenlijke Litouws-Duitse bedrijf Baltik Vairas werd opgericht op 18 maart 1993. Het kocht een deel van het staatsbedrijf en werd een van de holdings van het Duitse Panther International GmbH. In 1999 produceerde het bedrijf een miljoen fietsen. In 2004 begon men met het vervaardigen van elektrische fietsen.

In 2011 rolde de 5.000.000^e  fiets van de band (sinds de privatisering). In september 2013 verwierf een particuliere Deense investeerder aandelen in het bedrijf.  2016 het bedrijf produceerde ook fietsen voor topmerken uit Nederland en Duitsland! 2019 het bedrijf werd overgenomen door KJK SPORTS, een sportartikelenholdingmaatschappij gevestigd in Luxemburg. 2022 lancering van een assemblagebedrijf voor bakfietsen (familiefietsen), deze eenheid kan 30.000 eenheden per jaar produceren.

2025: Het managementteam van Baltik Vairas bestaat uit ervaren professionals die mobiliteit voorgoed willen veranderen. Ze vormen een essentieel onderdeel van de bredere BV-familie, die bestaat uit meer dan 400 vaste medewerkers.

 https://www.baltikvairas.lt/en-gb/about-us/

ŠIAULIAI

Šiauliai is een stad in het noorden van Litouwen, de vierde stad van het land en de zesde stad van de Baltische Staten. Van 1994 tot 2010 was het de hoofdstad van het district Šiauliai. Tijdens de Eerste Wereldoorlog brandde ongeveer 85% van de gebouwen af en werd het stadscentrum verwoest. De in 1915 terugtrekkende Russen staken de stad in brand, en in 1918-1919 werd het ook gebombardeerd. 

In 1939 was een vijfde van de bevolking van de stad Joods. Duitse soldaten trokken Šiauliai binnen op 26 juni 1941. De eerste massamoord op Šiauliai-Joden werd gepleegd in het Ku¸iai-bos, ongeveer 12 kilometer buiten Šiauliai, op 29 juni 1941. Volgens een van de Joodse overlevenden van Šiauliai, Nesse Godin , werden ongeveer 700 mensen doodgeschoten in nabijgelegen bossen tijdens de eerste weken van de bezetting nadat ze gedwongen waren hun eigen graven te graven. Vanaf 29 juli 1941 en gedurende de hele zomer vermoordden de Duitsers ongeveer 8.000 Joden uit Šiauliai en de regio Šiauliai in het Ku¸iai-bos. Honderdvijfentwintig Joden uit Linkuva werden daar ook vermoord, samen met etnisch Litouwse en Russische leden van de Communistische Partij en de Communistische Jeugd.Het getto van Šiauliai werd in juli 1941 opgericht. Er waren twee Joodse gettogebieden in Šiauliai, één in de buitenwijk Kaukas en één in Trakų. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Joodse bevolking teruggebracht van 8.000 tot 500. Ongeveer 80% van de gebouwen werd verwoest.

SOVJET-TIJDPERK

De Sovjet-Unie (USSR) bezette het grootste deel van het grondgebied van de Baltische staten tijdens het Baltische Offensief van 1944 tijdens de Tweede Wereldoorlog.  Het Rode Leger herwon de controle over de drie Baltische hoofdsteden en omsingelde de terugtrekkende Wehrmacht- en Letse strijdkrachten in de Koerland-zak, waar ze standhielden tot de definitieve Duitse overgave aan het einde van de oorlog.

Tijdens de daaropvolgende jaren van Sovjetbezetting werd de stad grotendeels opnieuw opgebouwd in de typische Sovjetstijl . Tijdens de Sovjetjaren produceerde de stad elektronica ( Nuklonas ), machinebouw, houtverwerking , bouwindustrie. De meeste industriële ondernemingen waren geconcentreerd in stedelijke gebieden.

M.M.B.3  (Rusland - Sovjet-Unie)

M.M.B.3  -- Made in USSR (CCCP) de voormalige Sovjet-Unie nu Rusland.

XB3 ---Oekraïne / U.S.S.R. ( voormalige Sovjet Unie )

Kharkov XB3 merkplaatje

Merk:    Charkov

Land:     Oekraïne

Jaren:    Jaren 70; jaren 80

Kharkov is een Oekraïens fietsenbedrijf dat fietsen verkoopt in alle prijsklassen, van instapmodellen tot topmodellen. "...Dit bedrijf was gevestigd in de stad Charkov, die tegenwoordig in Oekraïne ligt. Het heette XB3, Cyrillisch voor KhVZ, Kharkivsky Velosipedny Zavod, Kharkiv Fietsenfabriek.

XB3 produceerde verschillende kwaliteiten en 'merken'. Voor de gemiddelde of beginnende wielrenner waren er 'Record'-fietsen, terwijl de meest exclusieve producten voor de wereldtoppers de bekende 'Takhion' waren. XB3-fietsen kunnen in deze volgorde worden geplaatst: Rekord, Sprint/Meteor, Sport, Kvant, Takhion, Moskva 80..."

(bron: http://progettopistavintage.blogspot.com/2011/01/xb3-track-bike.html)