Titels van Osiris in de Offerformule
Men noemt Osiris eerst en vooral de "nb Ddw =neb Djedoe" heer van Djedoe. Dit is Boesiris, het moderne Aboe Sir Bana of Aboesir. De naam is afgeleid van Per Asir, d.i. het huis van Osiris. Boesiris was de hoofdstad van de negende Neder-Egyptische gouw. Osiris zou hier vrij snel de gouwgod Anesti hebben verdrongen. De oude naam Djedoe is afgelied van de Djedpeiler ( het eerste teken in de naam) , die naar latere traditie de " ruggengraat" van Osiris zou verbeelden en als hiлroglief teken staat het voor Dd(djed). het teken heeft een notie van stabiliteit vanwaar Ddi stabiel zijn. De ruines van de stad zijn met de Osiristempel zoals deze door Herodotos beschreven werd zijn nog steeds niet opgegraven. Hoogst waarschijnlijk liggen ze ten zuidwesten van Samannoet aan de Sebenitische Nijlarm.
Vermoedelijke ligging van Djedoe
Bekijken we de hiërogliefen nu eens van naderbij dan zien we dat Djedoe niet geschreven wordt zoals hieronder onder nr 1 maar dat er een transpositie van de tekens is gebeurd . Omdat de tekens zo beter in het concept van het "esthetisch vierkant" passen is het piepkuiken "oe" naar achter verhuisd en het determinatief voor stad (de cirkel met de kruisende straten) dat normaal op de laatste plaats moet komen nu onder de hand "=d" geschoven. Er zijn trouwens zoals aangegeven nog alternatieve schrijfwijzen, die zelfs de relatieve datering van een tekst toelaten.
De volgende titel is de nb AbDw = neb Abdjoe, of de heer van Abydos. Abydos lag in de achtste Opper-Egyptische gouw, deze van This. De oorspronkelijke God was Chentimentoe maar deze werd al snel verdrongen door Osiris en werd tenslotte als een verpersoonlijking van Osiris zelf beschouwd. Het is zelfs gebruikelijk dat men de naam Chentimentoe als een titel aan de naam van Osiris toevoegt in de offerformule. Aanvankelijk was Boesiris nog de stad van de cultus van Osiris maar ze werd langzaam overvleugeld door Abydos. Dit was voltrokken in het Midden-Rijk. Toen was Abydos "het" religieuze centrum van Egypte in verband met het hiernamaals, een echte dodenstad. "The place to be" voor een overledene. Dit had ondermeer te maken met het geloof dat Osiris aldaar begraven zou liggen. Iedereen, die het zich kon veroorloven, wou zou dicht mogelijk bij de meester van het hiernamaals begraven worden of er op zijn minst een cenotaaf of een kapel staan hebben. Niet in het minst de farao.
De Osiris legende in het kort : Osiris, gehuwd met zijn zuster Isis, was koning van Egypte. Hij werd door zijn jaloerse broer Seth, gehuwd met hun andere zuster Nephtis, gedood en tenslotte in stukken gesneden waarbij de stukken over Egypte verspreid werden. Isis echter slaagde erin alle stukken terug bij elkaar te krijgen en ze terug leven in te blazen tot ze kon zwanger worden van hun zoon Horus. Horus, in het geheim opgegroeid, ging eens volwassen de strijd aan met Seth, waarbij hij een oog verloor maar uiteindelijk overwon. Zo werd Horus de belichaming van de levende farao en Osiris deze van de overleden farao. Osiris wordt dan ook voorgesteld als een overleden koning met alle regalia ( kromstaf en zweep) en met groene of zwarte huidskleur, die een allusie vormt naar de vruchtbaarheid van de Nijlvallei toe. Later zou dit principe zich veralgemenen en iedere overledene een " Osiris" worden.
Chentimentoe betekent "hij die de eerets is van westerlingen " waarbij de westerlingen de overledenen, die op de westoever van de Nijl begraven werden, betekent.
Een laatste titel van Osiris die we nog zullen bespreken is deze van Oenenefer wat staat voor " hij die verder perfect blijft" met een verwijzing nar zijn eigenaardige " post-mortem" potentie.
 |