* De laatste troef * van ANNIE PROULX

Annie Proulx 's
(That Old Ace in the Hole)
vert. Regina Willemse-Uitgeverij Scribner
Uitgeverij :De Geus, 2003,
416 pagina's, ISBN 9044502956,
"Als je het landschap goed treft, zullen de personages eruit naar voren komen en dan zullen ze ook op hun plaats zijn."
***
De 25-jarige Bob Dollar heeft een baan aangenomen bij een grote vleesproducent , Global Pork Rind , en moet als locatieverkenner de wat kleinere veefokkers en landbouwers in het prairiegebied op de grens van Oklahoma en Texas overhalen om hun land te verkopen , zodat het bedrijf er grootschalige varkensfokkerijen kan vestigen.
Bob krijgt het advies van zijn baas om een dekmantel voor zijn aanwezigheid daar te bedenken, en waarschuwt hem niet meteen te laten weten dat hij voor hen scout.
Hij vestigt zich in het dorpje Woolybuckett in de schuur van de excentrieke weduwe LaVon. Zij is voor hem en voor de lezer een bron van informatie over de plaatselijke wederwaardigheden doordat zij biografieën van bewoners verzamelt om de geschiedenis van de streek niet verloren te laten gaan.
Via LaVons verhalen, maar ook middels een alwetende verteller in sommige hoofdstukken, wordt een mooi sfeerbeeld gegeven van verleden en heden in het gebied. Proulx is zeer bedreven in het kleur en inhoud geven aan de behoudende christelijke cultuur op het Texaanse platteland.
Hoe meer Bob de streek en de mensen leert kennen, hoe meer begrip hij voor hun standpunten krijgt. Al snel komt Bob erachter dat de mensen daar de grote varkensindustrie niet welwillend tegenover staan. Er komt een vreselijke stank van de bedrijven, waarvan vooral de buren last hebben en kwaaltjes krijgen aan hun luchtwegen en ogen.
Toch bijt Bob zich vast in de baan. Zijn ouders die naar Alaska waren vertrokken zonder ooit nog iets van zich te hebben laten horen, maakten nooit iets af en Bob is vastbesloten om deze opdracht tot een goed einde te brengen.
Zijn favoriete stek wordt de Old Dog waar Cy de skepter zwaait over het eten en waar Bob menig inwoner treft en naar hun verhalen luistert over de tijd dat de uitgestrekte graslanden nog zonder hekken waren, over het ontstaan van de grote ranches, en soms hun ondergang, over de prikkeldraadoorlog tussen boeren die hun terrein af wilden zetten en de voorstanders van een vrije vlakte waar ieders vee kon grazen.
Over boeren die fortuin konden maken omdat ze olie op hun land vonden, verhalen rond de watervoorziening, want de ondergrondse reserves van de Ogallala was al voor de helft geslonken. Door die geschiedenis lopen als een rode draad de onderwerpen droogte en de zoektocht naar water, waarbij het bouwen van molens essentieel is. Zo hoorde hij het verhaal van de gekke Nederlander Habakuk van Melkebeek die op de Cutaway ranch zijn carrière begon als molenonderhouder, maar al snel met Ace Crouch, zijn hulpje, een eigen bedrijf opzette dat nog steeds goed loopt.
Al deze verhalen maken de taak voor Bob niet makkelijk.
Net zoals Annie Proulx zelf heeft gedaan gaat de hoofdpersoon Bob Dollar bij de oude bewoners op bezoek om hun verhalen aan te horen waardoor we een prachtig beeld krijgen van de panhandle met zijn uitzonderlijke inwoners, de cowboys. En ondanks dat de paarden zijn ingeruild voor auto's, de muildiertransporten eerst door de spoorlijn en vervolgens door de vrachtwagens, beschouwen de cowboys zichzelf nog als cowboys met de bekende laarzen en hoeden. Wat de oorzaak is geweest van de ondergang van de groots wuivende grasvlaktes met bisons en kleine welvarende dorpjes, daar is men het niet over eens.
Nu staat de panhandle weer voor een grote verandering, dit keer veroorzaakt door de grote industriële varkensboerderijen die alleen maar het water op zullen maken, vreemde mensen met vreemde scholen en godsdiensten zullen introduceren, maar omdat alles geautomatiseerd is, niet voor nieuwe werkverschaffing zullen zorgen, alleen maar voor vervuiling en overlast.
Naast Bob Dollar is Ace Crouch de meest belangrijke persoon: van een simpel jongetje dat in de leer ging als molenaar (in de panhandle zorgen de molens ervoor dat het water wordt opgepompt, als ook de olie) bij de uit Kampen afkomstige Nederlander Habakuk ontpopt hij zich als noeste werker.
Dat het Bob Dollar-verhaal vooral in het begin wat mager is naast het machtige portret van het Wilde Westen geeft niet zo. Tenslotte ligt Annie Proulx' grootste kracht in het beschrijven van de kleine mensen in het grote Amerika, in het haast schilderen van de grootse landschappen en hun weerbarstige natuur.
Ook in dit boek van Proulx zijn de personages eenvoudige hardwerkende mensen die leven in de ruige Amerikaanse natuur, dit keer is dat de zogeheten 'panhandle' in het noorden van Texas en Oklahoma. De kleurrijke personages vormen ieder met hun eigen verhaal een boeiend geheel.Deze talloze verhalen worden bij elkaar gehouden door een eenvoudig hoofdverhaal, waarin Bob Dollar als de buitenstaander figureert die zich probeert in te mengen tussen de plaatselijke bevolking van de 'panhandle', een gebied dat zich kenmerkt door droogte, ranches, koeien en cowboys.
Minpunt is dat er door al die prachtige portretten en verhalen niet veel vaart in het boek zit. Maar Proulx' vertelkunst en gevarieerde taalgebruik, gekenmerkt door compactheid en krachtige metaforen, maken dat je door blijft lezen. Pas tegen het einde van de roman volgen de ontwikkelingen elkaar plotseling vrij snel op en worden de gebeurtenissen zelfs dramatisch, hoewel altijd met een komische ondertoon. Want een van de kenmerkendste eigenschappen in Proulx' werk, ook in dit boek, is de ingehouden humor.
Proulx zou Proulx niet zijn als in haar werk niet haar grote betrokkenheid bij het Amerikaanse landschap zou doorklinken. Dit onderwerp is dan ook op bijna iedere pagina aanwezig. Bob komt door zijn baan als locatieverkenner tussen twee tegenovergestelde belangengroepen in te staan. De ene groep vertegenwoordigt economische belangen en de andere welzijnsbelangen. Uiteraard komt hij tot de conclusie dat het werk niks voor hem is omdat hij niet achter de economische belangen van de varkensfokkerijen kan staan. En uiteindelijk winnen de vertegenwoordigers van de welzijnsbelangen ook hun strijd tegen de varkensfokkerijen. Het goede overwint het kwade, het oude het nieuwe.
Annie Proulx :-1935
De schrijfster is geboren op 22 augustus 1935 in Norwich, Connecticut als dochter van George,Napoleon Proulx en Lois Nellie Gill.
Ze liep school aan Deering High School in Portland,Maine en studeerde in de jaren '50 een tijdje aan het Colby College in Waterville.waarna ze in 1955 huwde met H. Ridgely Bullock. Uit dit huwelijk heeft ze een dochter Sylvia , Marion , die na de scheiding bij haar vader opgroeide.
In de late jaren 60 neemt ze haar studie terug op aan de University of Vermont en behaalt er cum laude een B.A. in geschiedenis in 1969.Toendertijd huwde ze
met James Hamilton Lang , de vader van haar zoon Morgan en stiefvader van Jon en Gillis .Ze behaalde in 1973 een M.A. aan Sir George Williams University van Montreal .
Ze zorgde als alleenstaande moeder voor haar kinderen door allerlei baantjes aan te nemen, onder andere als journaliste. Ze leidt graag een leven in afzondering en weet te overleven in de jungle. Ook kan ze een huis bouwen, jagen, vissen en koken. Ze is wars van glamour en ze voelt zich uitermate betrokken bij het welzijn van het Amerikaanse landschap, wat terug te vinden is in haar werk. Haar landschappen variëren van de moerassen in Florida tot de rotsachtige en ruige kust van Newfoundland, van de stoffige vlakten van Texas tot de bergen van Montana. Soms is het landschap ontoegankelijk en ruw, maar altijd levend, ademend en ongetemd. Haar hoofdpersonen leven vaak in de ruige Amerikaanse natuur en zijn eenvoudige, hardwerkende mensen.
Haar personages worden gevormd door het landschap, en met landschap bedoelt ze dan ook het klimaat, de geologie, insecten en andere dieren, landbouw, mijnen, tradities, alle onderliggende sociale en economische factoren.
Haar werk kenmerkt zich, naast de liefde voor het Amerikaanse landschap, door ingehouden humor. En haar boeien vooral "situaties waarin alles op het punt staat te veranderen". Haar schrijfstijl is compact en doordrenkt met krachtige metaforen.
Voor haar werk heeft ze diverse prijzen ontvangen, waaronder ;
PEN/Faulkner Award 1993 voor Postcards
Pulitzer Prize for Fiction 1994 voorThe Shipping News
National Book Award for Fiction 1994 voor The Shipping News
Guggenheim Fellowship 1993 Het boek Scheepsberichten is verfilmd.
Het werd voor verfilming aangepast door Lasse Hallstrom in 2001, met in de hoofdrol Kevin Spacey als hoofdpersoon, Quoyle.
Brokeback Mountain, is geregisseerd door Ang Lee met sterren als Heath Ledger en Jake Gyllenhaal gebaseerd op een van de korte verhalen uit de verhalen bundel, Close Range, en kwam uit in december 2005.
QUOTES
"Gritty, authoritative stories of loving, losing, and bearing the consequences. Nobody else writes like this, and Proulx has never written better." - Kirkus Reviews.
Ms. Proulx writes with all the brutal beauty of one of her Wyoming snowstorms. Her people not only 'stand' the bad luck and heartbreak that comes their way; they stare it down with astonishing strength, and sometimes they manage to triumph." - Wall Street Journal
"This is splendid material, set out with pain and compassion but above all with a shrewdness of observation. . ." - New York Times
Bibliografie
Romans
Sweet and Hard Cider: Making It, Using It and Enjoying It (1984),
Heart Songs and Other Stories (1988)- Klaaglied
Postcards (1991)- Ansichten
The Shipping News (1993)- Scheepsberichten
Accordion Crimes (1996)- Accordeonmisdaden
Brokeback Mountain (1998)- Twee Cowboys
That Old Ace in the Hole (2002)- De laatste troef
Cloud Bird (2007)
Wyoming Stories
1. Close Range (1999)-De gouverneurs van Wyoming
2. Bad Dirt (2004)- Hels stof














.jpg)



















