* Het zingen van de tijd * van Richard Powers

Titel

:" De grote vrouw"
Auteur: Meir Shalev
Uitgeverij: Vassalluci-Amsterdam, 1998
ISBN 90 5000 060 6
Pagina's: 420
vertaler Ruben Verhasselt.

Iedere herinnering die hij oproept, hoe kort ook beschreven, weet hij te beschrijven in een taal die zo krachtig en beeldend is dat hij met recht een schepper naast God genoemd mag worden.

***

Een Israëlische jongen groeit rond 1940 op in Jeruzalem in een huis dat beheerst wordt door vijf vrouwen: zijn grootmoeder, zijn moeder, twee tantes en zijn jongere zuster.
Hoofdpersoon Refael Maier, inspecteur van een waterbedrijf in de Negev-woestijn, is 52 jaar als hij de herinneringen aan zijn jeugd opschrijft.De mannen in de familie hebben de gewoonte om vroeg dood te gaan.
Zijn vader was slapend overreden door een tank, zijn opa had zich verhangen, zijn Engelse oom Edward begreep de Hebreeuwse waarschuwingskreten niet en kreeg de brokstukken van een ontploft huis op zijn hoofd.
Alles wat van hen overblijft zijn levenslange herinneringen bij de weduwen en een paar portretten aan de muur.
 Dat Refael "ouder is dan alle mannen in zijn familie geworden zijn", lijkt geen goed teken voor zijn verdere levensduur.

Hij is niet gelukkig en weet niet goed wat hij met het leven aan moet.
De weduwen gaan met elkaar samenwonen en voeden gezamenlijk de kinderen van een van hen op. De jongen Refael herinnert zich vele jaren later hoe die opvoeding verlopen is.

In zijn herinnering worden de vijf vrouwen tot één grote vrouw  onder wiens hoede hij als enige jongen opgroeit, die haar armen naar hem uitstrekt, hem uitkleedt, wast, kietelt en straft en die tegen hem praat, eindeloos tegen hem praat over alle herinneringen aan de overleden mannen.
Alle niet te uiten liefde ten opzichte van hun overleden echtgenoten ballen de vrouwen samen in de zorg voor die enig overgebleven mannelijke spruit van de familie.

Het enige mannelijke element in zijn opvoeding wordt gevormd door de steenhouwer Avraham, een vrijgezel die een paar huizen verderop woont en op zijn erf stenen houwt.
Hij is verliefd op één van de twee tantes van Refael. Deze komt hem alle dagen bezoeken en vertelt hem wat hij allemaal van de grote vrouw moet verduren. Avraham geeft hem goede raad en vraagt hem uit over de tante met het rode haar.
Het boek bestaat uit tientallen korte hoofdstukken. Elk hoofdstuk bevat een gebeurtenis of een gesprek uit het verleden of uit het heden van Refael. Al die hoofdstukken geven een bont en veelkeurig beeld van de geschiedenis van de familie, van de eigenaardigheden van vijf vrouwen samen in een huishouden, van de geschiedenis van Israël en van Refaels huwelijk met Rona.
Dat huwelijk is ook een herinnering, de twee zijn gescheiden maar ontmoeten elkaar nog steeds. Refael heeft aan zijn intensieve opvoeding door de vijf vrouwen een hang naar eenzaamheid overgehouden. Hij bivakkeert het liefst in zijn eentje in de woestijn om over zijn herinneringen na te denken.

In veel van Shalevs boeken spelen sterke vrouwen een grote rol. En daarnaast mannen die zich voegen naar die vrouwen omdat ze van hen houden, die de strijd aangaan, het onderspit delven en zich vervolgens daar vaak bij neerleggen, met meer of minder vrede. Die vrouwen zijn hun moeder, hun grootmoeder, hun geliefde, hun vrouw.

Het boek is goed geschreven, spannend en geestig en de karakters zijn boeiend. De zwarte tante is een ondeugend schepsel, de rode tante vereert alles wat Engels is, de grootmoeder is een prachtige oude vrek, Avraham is een reus met spierballen. En Refael treedt 's avonds op als masseur van de grote vrouw: de vrouwen trekken hun blouses uit en gaan op hun buik op matten liggen. Refael moet als jongetje van zes rondjes lopen op hun vijf ruggen, om ze te masseren. Kortom, dit is een prachtig boek. De verpletterende aanwezigheid van de vijf vrouwen rond Refael is 400 bladzijden lang voelbaar.

En nu , vijftig jaar later dwaalt hij alleen door de woestijn: "Weten jullie een betere manier voor een man om in orde te zijn?" Bang voor de dood, achtervolgd door zijn herinneringen die hem belemmeren een werkelijk menselijk leven te leiden.

Het boek is sterk associatief. Maar als je als lezer net gaat denken: nu is hij door alle zijsporen de lijn kwijt, keert Shalev toch weer terug naar de hoofdlijn.

Hoewel intieme contacten zelden uitgebreid beschreven worden, hangt er toch een voortdurende erotische spanning in "De grote vrouw": de rooie tante en haar relatie met Avraham, de zwarte tante die het bed met willekeurig welke man deelt, en zelfs Refaels moeder die op het laatst een lesbische relatie met haar blinde jeugdvriendin blijkt te hebben. Dat alles maakt het niet verwonderlijk dat Refaels contact met zijn ex-echtgenote vooral seksueel van aard is

.

Het maakt op die manier duidelijk dat de Israëlische literatuur de grotendeels seculiere Israëlische maatschappij weerspiegelt.

"Meir Shalev is a master story teller whose magic realism is similar to the art of Gabriel Garcia Marquez."—Frankfurter Allgemeine Zeitung

Meir Shalev,-Israël  29-7-1948 

De schrijver werd geboren in de  coöperatieve pionierskiboets Nahalal als zoon van de dichter Jitschak Shalev. Hier groeide hij ook op en verhuisde vandaar naar Jeruzalem waar hij momenteel woont. Na zijn studies psychologie aan the Hebrew University werd hij bekend als producer en moderator van radio en tv-programma's.
Meir Shalev is de meest succesvolle Israelische auteur van dit moment. Zijn romans worden in tien landen vertaald. In 1988 werd zijn eerste boek, in de Nederlandse vertaling uitgebracht onder de titel 'Russische Roman', gepubliceerd. Hij is tevens colummist voor het Israëlische dagblad "Yedioth Ahronoth "
Naast zijn romans die allemaal bestsellers werden , schreef hij twee non-fictie verhalen en vijf kinderboeken.
Shalev werd bekroond met : the Bernstein Prize (1989), the Juliet Club Prize (Italy, 1999) en  the Brenner Prize (2006)

Romans:

De bijbel nu

De geest van het verhaal-2000

De grote vrouw-1998

De kus van Esau-1991

De vier maaltijden-1994

Een duif en een jongen

Fontanel

Mijn Jeruzalem

Russische roman

Vooral over de liefde

-

 

 

 

Madras in de regen

Oorspronkelijke titel : " Madras on Rainy Days "

Uitgeverij :

Farrar, Straus, Giroux

Nederlandse uitgave

: Luitingh- Sijthoff

Poema Pocket - 368 pag. verschenen oktober 2007

Isbn : 9789024553624

Prix du Premier Roman Etranger
2005 Samina Ali "Jours de pluie à Madras "

In India voel ik me Amerikaans, in de Verenigde Staten Indiaas.
Samina Ali

***
De negentien-jarige Layla , is de ongelukkige heldin van Samina Ali's debuutroman.Ze heeft haar korte leven doorgebracht in twee verschillende werelden, in Minneapolis en het oud Indische Islam-bastion Hyderabad.
Bij het begin van de roman is ze na een jaar universiteit teruggekeerd naar Hyderabad om er te huwen met de knappe, jonge ingenieur Sameer.
Deze laatste is door haar bazige ouders uitgekozen , of - volgens Layla 's mening aan haar verkocht.
Met haar stille manieren is Layla , het toonbeeld van de bescheiden moslima.
Maar ze verbergt echter een groot geheim .
Vlak voor ze Minnesota verliet had ze een verborgen gehouden romance met een Amerikaanse student , die haar zwanger achterliet.

Hoewel het haar grote moeite kost, doet Layla haar uiterste best om aan de verwachtingen van haar schoonfamilie, een vroom moslim gezin, te voldoen.
Na haar aankomst wordt Layla religieuzer, ze citeert uit de Koran en leert Arabisch.
Over haar geheim zal ze nooit openlijk kunnen spreken: Layla is geen maagd meer.
Maar ook in haar schoonfamilie spelen onuitgesproken en geheime gebeurtenissen uit het verleden een rol. Waarom wil Samir zijn liefde niet tonen aan Layla? Nu blijkt dat ook hij een geheim te verbergen heeft .
Layla en Sameer zijn twee verschillende types. De Amerikaanse heeft heimwee naar het mystieke Indië , de Indiêr droomt van het wonderbare Amerika.
Terwijl Indië afbrokkelt door de onlusten tussen de moslim- en hindoegemeenschap gaat het stel op huwelijksreis naar Madras…

Er blijkt een groot verschil te bestaan tussen het westerse ideaal van de romantische liefde en de realiteit van de moslimcultuur.
Beiden erkennen ook de zwakheden in hun filosofie.Zij ziet in dat godsdienst vaak ook gewelddadig kan zijn en Sameer ontdekt dat Amerikanen ook vooroordelen kunnen hebben.

Op hun huwelijksreis naar het broeierige Madras slaat de ontgoocheling toe.
 Sameer noemt zichzelf , een afgevallene.
Wat Layla betreft, ze is onherroepelijk veranderd door haar jeugd in Amerika.
De Indiaans-Amerikaanse moslimschrijfster Ali weet op een wonderlijke wijze haar karakters vast te pinnen op de moeilijkheden die ze ondervinden om de Islam-wereld te verzoenen met de moderne tijden.
Het boek toont ons echter dat deze verzoening nog lang niet in zicht is .

Auteur Samina Ali is geboren in Hyderabad, India. Zes maanden na haar geboorte emigreert het gezin Ali naar de Verenigde Staten, maar keert regelmatig terug naar India. Vanaf haar achtste is Samina Amerikaans staatsburger.
Samina Ali laat in haar debuutroman Madras in de regen, grotendeels gebaseerd op eigen ervaringen, op ontroerende en indringende wijze zien wat het betekent om in twee culturen op te groeien.
In 1993 behaalde ze  summa cum laude een B.A. in Engels aan the University of Minnesota, Twin Cities . Haar M.F.A. behaalde ze aan   the University of Oregon.
 Ze schreef ondermeer in rattapallax 8, Words Matter, Reading and Writing in the Second Wave of Multiculturalism, en Our Feet Walk the Sky.

 

"De goden verzoeken "

Oorspronkelijke titel : "

Den inre kretsen "-2005

Uitgeverij :Signature

gebonden , 272 pag.

ISBN: 9789056722395

vertaling : Neeltje Wiersma

***

Twee kleine meisjes ontdekken in een wei een paard waarvan het hoofd ontbreekt. Een Nederlandse archeologiestudente, Martina Flochten, verdwijnt als ze ’s nachts na een concert alleen naar het toilet gaat.
Een paar dagen later wordt ze dood aangetroffen.
Anders Knutas, hoofdcommissaris, leidt het onderzoek naar de dood van Martina Flochten.
De journalist, Johan Berg, volgt het onderzoek op de voet.
Bij zowel het onthoofde paard als bij Martina Flochten is bloed afgetapt.
Het idee voor de roman komt van de Oud-Noorse mythologie, waarin wel eens als bedreiging een paardenhoofd op een houten paal voor iemands huis werd geplaatst.
Wanneer een internationaal figuur op rituele wijze wordt vermoord, komt er schot in de zaak.

Op de cover  van De goden verzoeken staat "De nieuwe Scandinavische sensatie!".
Mari Jungstedt heeft een prettige schrijfstijl,waarin, net als bij andere Scandinavische auteurs, de omgeving mooi wordt beschreven.

'vanaf de kerk van fröjel strekten koolzaadvelden en akkers als gele en groene kleden zich uit naar de zee.'
Tegen de achtergrond van de schitterende natuur, de vele ruines, kerken en archeologische sites van het eiland gotland laat de zweedse schrijfster in haar thriller , de meest gruwelijke dingen gebeuren.

Commissaris Anders Knutas en tv-verslaggever Johan Berg, beiden bekende figuren uit eerdere thrillers van Jungstedt, hebben hun handen er vol aan., daarnaast wordt hun aandacht ook nog eens opgeëist door hun privé-problemen.
Jungstedt trakteert ons niet alleen op een spannend verhaal, maar dringt ook diep door in het leven van haar personages. twijfels, angsten, onzekerheden, jeugdtrauma's en verdriet maken deze thriller herkenbaar voor iedereen, en maken van deze roman een echte 'page-turner'.
De psychologische aspecten van de moordzaken in haar thrillers zijn extreem belangrijk en  komen dan ook uitvoerig aan bod. Ze probeert haar boeken zo geloofwaardig mogelijk te maken.

Het verhaal speelt zich af op het mooie eiland Gotland en begint in de sfeer van opgravingen naar schatten uit de tijd van de Vikingen.Het is eigenlijk opgebouwd uit kleine losstaande stukjes waarin je kennismaakt met personages of waarin gebeurtenissen plaatsvinden.
Deze korte en bondige manier van schrijven houdt de vaart in het verhaal en de spanning hoog.Aanhangers van oude religies en gruwelijke, rituele moorden spelen daarbij een rol.
Mari Jungstedt heeft duidelijk talent. Begrijpelijk dat zij in Scandinavië zo succesvol is en terecht dat zij nu hier bij ons ook meer bekendheid krijgt.

 

Mari Jungstedt , is een Zweedse schrijfster geboren in Stockhölm ,op 31 oktober 1962

Ze is reeds vijftien jaar lang redacteur en nieuwslezeres bij de Zweedse televisie en host van een goedbekeken talkshow.

'Die je niet ziet' was haar debuut en werd al meteen een groot succes in Scandinavië en Duitsland. Hierna volgde Dichterbij dan je denkt en deze boeken zijn beide verfilmd door de ZDF.

Romans :

Die je niet ziet (2005) -Den du inte ser (2003)

Dichterbij dan je denkt (2006)-I denna stilla natt (2004)

De goden verzoeken (2007)-Den inre kretsen (2005)

Den döende dandyn (2006)
 
I denna ljuva sommartid (2007)

" Het huis van de slaap "

Oorspronkelijke titel ; "

The House of sleep "

Uitgeverij : Meulenhoff- Amsterdam /

Uitgeverij BV Em Querido's

vertaald door Babet Mossel

314 pagina's

ISBN 0-375-40093-I


***
Ashdown, een 100-jaar-oud herenhuis: bij de rand van een klip die de Engelse kust overziet, dient als slaapzaal voor twee dozijn universitaire studenten, waaronder Sarah , een vrouw die aan narcolepsie lijdt en door onverwachte slaapaanvallen en hallucinaties wordt verontrust die ze met de werkelijkheid  verward. Zij kan geen onderscheid maken tussen droom en werkelijkheid.
Sarah woont in het studentenhuis samen met Gregory Dudden.
Zij hebben een moeizame relatie die ontspoort vlak voordat Gregory naar Londen gaat om zich als dokter te specialiseren in slaapstoornissen.
Verder maken we ook kennis met Robert,die zichzelf pijnigt met een onbeantwoorde liefde voor Sarah, en Terry hun beider vriend die geobsedeerd is door film en 14 uren per dag slaapt.

Twaalf jaar later is Ashdown een slaapkliniek geworden met aan het hoofd Gregory , als  halfwaanzinnige en sadistische psychiater.
Terry , nu een filmcriticus , die de slaap niet meer kan vatten komt overeen zich door Gregory te laten onderzoeken in zijn slaaplaboratorium.
De arrogante Gregory beweert dat slaap een  uit te roeien ziekte is .
"Als u acht uren per dag in bed doorbrengt,"zegt hij, "verkort de slaap uw leven met een derde!"
Hij leidt zijn experimenten( eigenlijk martelingen) naar slaapontbering in de geheime ruimtes van de kelderverdieping .
Volgens zijn scheefgetrokken logica zal hij de "behandeling" voor de slaap kunnen vinden als hij  mensen en dieren nooit meer laat inslapen , totdat ze zonder slaap verder kunnen.
Het boek onderzoekt het ineenstrengelen van nacht en dag, dromen en het dagelijkse leven.
De hoofdstukken wisselen tussen 1983, wanneer de plaats een universitair studentenhuis is, en 1996 af, wanneer het een kliniek voor de studie van slaapstoornissen  is geworden. In beide periodes komen dezelfde karakters opnieuw op de voorgrond, als studenten , later als patiënten en dokters.

."Het huis van de slaap is een tragikomisch liefdesverhaal waarin alles en iedereen op onnavolgbare wijze met elkaar is verbonden. Met zijn sprankelende gevoel voor humor en bitterzoete nostalgie voert Jonathan Coe de lezer vanaf de eerste bladzijde mee naar een ontknoping die zijn weerga niet kent.

Toevallige ontmoetingen en onwaarschijnlijke gebeurtenissen wisselen elkaar af in een literaire soap vol cliffhangers. Het boek is geloofwaardig waar het over slaap gaat, komisch waar het over verhoudingen tussen mensen gaat en krankjorem in zijn structuur. Alle platvloerse middelen gebruikt Coe om zijn spel met schijn en werkelijkheid aannemelijk te maken. De werkelijkheid wordt een nachtmerrie en dromen komen uit. Als je het boek dichtslaat, heb je het gevoel dat je belazerd bent. Maar met toestemming.

De romanschrijver Jonathan Coe is geboren op 19 augustus 1961 in Birmingham .
Hij studeerde aan de Universiteit van de Drievuldigheid, Cambridge, en voltooide een Ph.D. van Henry Fielding's Tom Jones aan de Warwick Universiteit.
Coe.geeft les in Engelse poëzie,in Warwick  en later werkt hij als professionele musicus ,die muziek voor jazz en cabaret schrijft.Alvorens freelance schrijver en journalist te worden was hij ook wettelijk corrector.

Coe heeft vijf romans geschreven.'The Dwarves of Death' (1990), 'What a Carve Up!' (1994) waarvoor hij in 1995 de Engelse John Llewellyn Rhys Prijs en de Franse Prix du Meilleur Livre Étranger ontving.
 Voor 'The House of Sleep' de Writers' Guild Best Fiction Award en de Franse Prix Médicis Etranger (1997)en 'The Rotters' Club' (2001) en in 2004 kwam 'The Closed Circle' uit.
Jonathan Coe is ook de auteur van twee biografieën van filmactoren, Humphrey Bogart en James Stewart.
Zijn biografie van novelist B. S.Johnson " Like a Fiery Elephant "werd gepubliceerd in 2004 en won  de Samuel Johnson Prize

Romans :

The Accidental Woman (1987)
A Touch of Love (1989)
The Dwarves of Death (1990)
What a Carve Up! (1994)
ook bekend als " The Winshaw Legacy"
The House of Sleep (1997)- Het huis van de slaap
The Rain Before It Falls (2007)- De regen voor hij valt

Series

Rotters' Club

1. The Rotters' Club (2001)- De Rotters club
2. The Closed Circle (2004)- De gesloten kring

Non fiction

Humphrey Bogart: Take It and Like It (1991)
Jimmy Stewart: A Wonderful Life (1994)
Like a Fiery Elephant: The Story of B. S. Johnson (2004)

De uitgeslotenen

Oorspronkelijke titel ; " Die Ausgesperrten "-1980

Uitgeverij : Van Gennep / en Muntinga

Gebonden, 251pagina's

Verschenen: september 2006

'Er is bijzonder veel moed voor nodig om bij een persoon die jou van voren aankijkt , het gezicht open te krabben, resp. zijn oogappels te grazen te nemen. Want de ogen zijn de spiegel van de ziel en zo'n spiegel moet zo veel mogelijk ongedeerd blijven.'

'Heel af en toe schrijft een vrouw een oeuvre, iets groots, iets gevaarlijks,' zei Jelinek toen haar in 1998 de prestigieuze Büchnerprijs werd toegekend; 'maar meestal blijft het bij een paar mooie dingetjes. Mannen kunnen niet radicaal genoeg schrijven, dat heet dan "karaktervol" of "lekker agressief".

***

Elfriede Jelinek, winnares van de Nobelprijs voor de Literatuur in 2004, vertelt op prachtige wijze het verhaal van een verloren groep. Als vrouw schuwt ze de heftige onderwerpen niet en beschrijft ze op subtiele wijze.

De uitgeslotenen is een roman die niemand onaangedaan zal laten.
Elfriede Jelinek geeft in De uitgeslotenen (1980) een beeld van de beklemmende jaren vijftig in Oostenrijk.

In een park in Wenen wordt een man in elkaar geslagen door een stel tieners.
Aan de hand van een authentieke gebeurtenis geeft Elfriede Jelinek een wrang beeld van de beklemmende jaren vijftig in Oostenrijk: postfascisme, spruitjeslucht en ongelukkige pubers die zich uitgesloten voelen en nog geen eigen jeugdcultuur hebben ontwikkeld (het eerste concert van de Beatles vindt plaats in 1960). De scholieren vormen een bende, Sartre wordt te pas en te onpas (verkeerd) geciteerd en er wordt veel geweld gebruikt.
De uitgeslotenen is een choquerende roman met een boosaardig einde.

Jelinek heeft een heel typische stijl ,waarbij binnen één zin of tussen zinnetjes denksprongetjes worden gemaakt die vervreemdend werken. Een voorbeeld: "Naast andere misdaden is Rainer als kind ook misdienaar in de kerk geweest." Nu ja, dat kan nog grappig klinken, maar dan dit: "In het koor zeggen ze in vaak in koor dat God de jeugd roept, en nauwelijks is ze geroepen of daar is ze al. Want de jeugd is het belijdende christendom, en daar is moed voor nodig in de heidens en gedachteloos geworden wereld.

Rainer is als 18 jarige helemaal de weg kwijtgeraakt door alles wat hij in zijn ouderlijk huis heeft meegemaakt .Hij is misschien van  een niet onaardig jongetje met een kinderlijk verlangen naar liefde, schoonheid en harmonie verworden tot een leugenachtige naargeestige narcistische arrogante nietsnuttige dilettant op zoek naar een liefde waar hij lichamelijk en psychisch niet bij in de buurt kan komen.

. "Vanaf talloze beeltenissen en plafondfresco's kijkt de Lieve Heer neer op zijn ontaarde kinderen en vraagt zich af hoe hij zoiets heeft kunnen scheppen en hoe hij hun dat in de godsdienstles ook nog heeft kunnen bijbrengen. Als hij eerlijk is heeft Rainer nog steeds last van het geloof, hij sluit nog altijd niet uit dat er zo'n God bestaat, ook al hebben hij en Camus hem door niets vervangen. Verdwenen is hij nog niet, en talloze pastoors zijn zelfs persoonlijk bevriend met zijn familie."

Er zitten heel wat schaamteverwekkende en vernederende passages in het boek. Beslist geen vrolijke kost.

Elfriede Jelinek is de schrijfster van een merkwaardig oeuvre. Haar bekendste en  ook haar beste boek is 'De Pianiste'.
Maar zelf praat ze juist over die roman nogal achteloos, ze noemt hem een afrekening met haar moeder, gepubliceerd toen haar moeder nog leefde. 'Via, via,' zegt Jelinek, 'hoorde ik dat ze het er moeilijk mee had. En ze ontkende natuurlijk alles.' Het wordt droogjes verteld. Net zo droogjes zegt Jelinek: 'Ik vind het niet erg dat mijn moeder de Nobelprijs niet meer heeft meegemaakt. Ik ben blij dat ze dood is.'
Blijdschap over de dood van ouders en andere familieleden is een van de laatste taboes die ons nog resten.
En het is niet dat er reden is deze uitspraak van Jelinek te wantrouwen, het is meer dat wie in haar gezelschap vertoeft zich moeilijk kan voorstellen dat deze vrouw gelukkig is geweest, of actief blijdschap heeft gekend. Blijdschap is ook een emotie die vrijwel ontbreekt in haar werk. Niet dat dat nodig is. Oeuvres kunnen uitstekend zonder blijdschap.

Zelf noemt ze haar belangrijkste boek, het dikkere, tamelijk hermetische en moeilijk doordringbare 'De Kinderen van de Doden'. Een afrekening met Oostenrijk.
De taal als redding, dat is geen nieuw idee. Maar Jelinek pakt het radicaal aan.
Ze charmeert niet, ze verleidt niet, ze is niet hoffelijk. Ze neemt de lezer, ze verkracht hem, ze dringt in hem door. Zoals Erika Kohut, de pianolerares uit 'De Pianiste', zichzelf met een mes bewerkt, zo bewerkt zij de lezer. Ik ken geen andere schrijver bij wie de taal zo mes is geworden als bij Jelinek.

Geweld vindt in Jelineks wereld voornamelijk tussen man en vrouw plaats, waarbij het geweld uiteraard uitgaat van de man, en een substituut wordt voor liefde. Al kunnen moeder en dochter elkaar ook fysiek te grazen nemen.

Haar wereldbeeld zou je een mechanisch wereldbeeld kunnen noemen, waarbij de mensen nog nauwelijks herkenbaar zijn als autonome individuen. Haar marxistische achtergrond speelt bij dit wereldbeeld ongetwijfeld een rol.

'De enige concurrentie voor vrouwenvlees is kindervlees.'.
Daarover gaat Jelineks oeuvre en ook over deze stelling: de kinderen van de doden zijn ook dood.

In haar boeken haalt ze haar land en de gewone Oostenrijker door het slijk, zo vindt men, ze bevuilt haar eigen nest, spuugt op haar volk, net zoals haar landgenoot en collega Thomas Bernhard dat eerder deed.
Zelf heeft de feministische Jelinek het ook over ‘haat- en wraakliteratuur’, gericht tegen alles waar ze een gloeiende hekel aan heeft: benepen burgerlijkheid, katholicisme en moederschapscultuur, antisemitisme en vreemdelingenhaat, de onderdrukking van de vrouw door de man en de oogkleppen die Oostenrijkers volgens haar nog steeds ophebben als het gaat over hun nationaal-socialistische verleden. In al haar romans verguist ze haar vaderland met alle literaire middelen waarover ze beschikt. Ze ‘voelt geen liefde voor dit land’, zegt ze .Pikzwart is Jelineks humor, vaak feministisch en even zo frequent uitermate geestig.

Elfriede Jelinek , geboren in Mürzzuschlag (1946) ,groeide op in Wenen en studeerde theaterwetenschappen, kunstgeschiedenis, piano, orgel en compositie. Ze schrijft proza, gedichten, toneelstukken en filmscenario's. In Nederland werd ze beroemd met de romans De pianiste (1986), Lust (1989) en De Uitgeslotenen (1991). In 1998 verscheen bij Querido De kinderen van de doden en in 2002 Geeft niet. Een kleine trilogie van de dood. Jelinek ontving talrijke onderscheidingen voor haar werk, onder andere de Georg Büchner-Prijs 1998 voor haar oeuvre en de Nobelprijs in 2004

Romans :

Lisas Schatten, 1967
Wir sind lockvögel, baby, 1970
Michael, 1972
Brassiere Factory (1988)
The Piano Teacher (1988)- De pianiste-Die Klavierspielerin, 1983
Wonderful Wonderful Times (1990)
Lust (1992)- Lust
Women as Lovers (1994)- De geliefden (2005) -Die liebhaberinnen(1975)

De kinderen van de doden (1998)- Die Kinder der Toten, 1997

Geeft niet - Een kleine trilogie van de dood(2002)

Hebzucht (2003) -Gier
Greed (2006)
De dood en het meisje (2006)

De uitgeslotenen (2006) -Die Ausgesperrten(1980)

Non-Fiction :

Framed by Language (1994)

 

 

 

 

"Een verhaal van liefde en duisternis "

Oorspronkelijke titel :

" Sipoer al ahava wechosjech"

Uitgeverij ; De Bezige Bij -2005

-646 BLZ.

Nederlandse vertaling © 2005 Hilde Pach

ISBN

90-234-1775-5***
Een verhaal van liefde en duisternis , is een fenomenaal geschreven roman, vol prachtige metaforen, humor en tederheid.
Het boek is een mengeling van herinnering, overlevering en verbeelding, een duizelingwekkend boek boordevol geschiedenissen: de geschiedenis van zijn ouders en grootouders, geassimileerde Oost-Europese joden die begin jaren dertig hun toevlucht zochten in Palestina om te ontkomen aan het groeiende antisemitisme in hun geliefde Europa; zijn eigen jeugd in het Jeruzalem van de jaren veertig; de wordingsgeschiedenis van zijn schrijverschap en de ontstaansgeschiedenis van de staat Israël.
Voor de reconstructie van de Oost-Europese jaren (in Litouwen en Oekraïne) van zijn familie, was Oz grotendeels aangewezen op zijn eigen verbeelding.

Dat deel van zijn voorgeschiedenis leest alsof de grote Russische vertellers van de negentiende eeuw aan het woord zijn. Aangevuld met zijn latere eigen waarneming levert dat een serie onvergetelijke, vaak zeer humoristische portretten op, met name van zijn grootouders van vaders kant.
Over zijn ouders schrijft hij dat ze 'allebei rechtstreeks uit de negentiende eeuw in Jeruzalem (waren) terechtgekomen', ieder met een anders gekleurde 'romantische canon': tegenover de Sturm und Drang van zijn vader stond de introverte melancholie van zijn moeder.
Oz beschrijft ze als ontwortelde Europeanen die bedrogen werden in hun dromen over het leven in hun nieuwe vaderland. Zijn vader voelde zich voorbestemd voor een glanzende academische carrière, maar bracht het niet verder dan een ondergeschikte baan bij de Nationale Bibliotheek. Zijn moeder voelde zich met haar artistieke ambities van meet af aan niet thuis in het sjofele Jeruzalem, waar ze niet het fijnzinnige culturele klimaat vond waar ze op had gehoopt en sloot zich al gauw in huis op waar ze niets liever deed dan lezen.
Tussen deze belezen ouders in hun met boeken volgestouwde woninkje groeide Amos Oz op als enig kind dat al vroeg hun gefnuikte verwachtingen als een last op zijn schouders voelde. Hij was de jongen die alles goed moest maken.
Toen Amos twaalf was , pleegde zijn moeder op 38-jarige leeftijd zelfmoord.Hij blijft als verpletterd achter.

Nooit meer sprak hij over zijn moeder en haar zelfgekozen dood. Niet met zijn vader, niet met zijn vrouw en kinderen.
En nu is er dit verhaal van liefde en duisternis, waarin hij er nu pas heeft over kunnen schrijven,zij het met de nodige omtrekkende bewegingen. Nadat hij haar voortijdige dood op verschillende momenten alleen maar even en passant heeft aangetipt, staat hij pas halverwege het boek voor het eerst stil bij het gevoel van verraad, de hulpeloze woede, de haat en het schuldgevoel dat hij als twaalfjarige jongen ervaren heeft.
Die zelfmoord is de harde kern en misschien ook wel de kiem van dit boek.
Zijn onderzoek naar haar beweegredenen brengt hem onvermijdelijk op het spoor van zijn voorgeschiedenis. Wie was zijn moeder? Wie was zijn vader? Waar kwamen ze vandaan? Waar droomden ze van?
Eén van de vele hoogtepunten in dit boek is de levendig opgeroepen herinnering aan het jongetje van acht tijdens de turbulente maanden rond de stichting van de staat Israël, wanneer de aanvankelijke vreugde al gauw plaats maakt voor angst en geweld.
Oz bezit het talent om die historische gebeurtenissen op een indringende persoonlijke manier te verbeelden. Aan het eind van de vreugdevolle nacht, waarin heel Jeruzalem de straat op ging na de aangenomen VN-resolutie over Israël, kruipt de vader bij de zoon op bed, vertelt hem fluisterend in het donker over de vernederingen uit zijn jeugd en bezweert de jongen dat hij heus nog wel eens gepest zal worden op school of op straat, maar nooit meer omdat hij een jood is ('Nooit meer. Vanaf vannacht is dat hier afgelopen.').

Oz herinnert zich hoe hij vervolgens de tranen op het gezicht van zijn vader voelde: 'Nooit in mijn leven, niet voor die nacht en niet daarna, zelfs niet bij de dood van mijn moeder, heb ik mijn vader zien huilen.'

Nog weer later komt hij toe aan de beschrijving van het langzame afglijden in slapeloosheid, lethargie en depressie in de laatste jaren van het leven van zijn moeder.
Het troosteloze verhaal van haar laatste dagen en uren bewaart hij voor de slotpagina's.
Het is ongelooflijk knap hoe Amos Oz ook op de meest dramatische momenten in deze memoires de beheersing heeft om er zonder een spoortje pathos over te schrijven. Steeds slaagt hij er in zijn toon gedempt te houden, met een des te ontroerender effect op de lezer.
Die bedwongen emotie is de ultieme kracht van dit boek. De jaren durende pijn over de wederzijdse onmacht van de achterblijvers wordt dan zó verwoord: 'Vanaf de dag van mijn moeders dood tot aan de dag van mijn vaders dood, bijna twintig jaar later, hebben we het nooit over haar gehad. Met geen woord. Alsof ze nooit bestaan had. Alsof haar leven slechts een gecensureerde pagina was die uit een Sovjet-encyclopedie was gescheurd.'

Zelden heb ik een boek gelezen dat met zoveel ingehouden tederheid de lezer balsem biedt voor de altijd schrijnende wonde van verlies, dat je kan koesteren om het draaglijk te houden.

Amos Oz weet de pijn te verzachten door er omzichtig omheen te schrijven, door het onbenoembare de stilte te laten, door in het hele boek behoedzaam omtrekkende bewegingen te maken om het schrijnen van het onuitspreekbare te mijden.

De wereldgeschiedenis van de XXste eeuw is het decor voor het nooit aflatende verlies van wie voor hem had liefgehad. Hij is de bewaarder van de verhalen van wie hem is voorgegaan en waarvan hij uiteindelijk het enige kind is geworden dat al die jaren het leed van zijn ouders heeft gedragen. Zonder het te beseffen, maar intuïtief vervulde hij als kleine jongen zijn rol om die twee bij elkaar te houden in het leven van Jeruzalem waar zijn vader als een afstandelijke rationele taalkundige probeerde samen te leven met zijn romantische hyperintelligente moeder die zich het verblijf als gestudeerde vrouw in het jonge Israël zeker anders had voorgesteld.

Amos Oz tekent zijn personages naar het leven. Ooit waren ze reëel bestaande mensen van vlees en bloed, met hun angsten en hun verlangens, hun illusies en hun zekerheden, die dan vaak op niets gebaseerd bleken, vooral als het erom ging de relaties met de niet Joodse buren te vatten, in Europa en daarbuiten.

Hij biedt een doorkijk in het leven in Jeruzalem waar de tegenstellingen binnen de Joodse kolonisten levendige discussies opleveren. Twijfel en onzekerheid zijn de vaste waarden, ook in zijn bestaan.

De gruwelijke duisternis van wat er met de Joodse cultuur en de dragers ervan in Europa zal gebeuren, de onzekere duisternis van het leven in een nieuw Israël, de drukkende duisternis in relaties tussen mensen, de angstaanjagende duisternis van de spanningen tussen Joden en Palestijnen, tussen zijn ouders en hun families.

De omtrekkende beweging die Amos Oz blijft maken tot de laatste bladzijde wanneer hij de wonde in zijn leven en dat van de lezer onthult, heelt en troost wie achterblijft met het verlies dat hij met hem heeft gedeeld. Hij blijft zijn vermeende falen uitschreeuwen maar voor zijn moeder was ‘ de geest de ergste vijand van het lichaam ‘.

Amos Oz is als een herder die zijn kudde lezers langs gevaarlijke ravijnen leidt en door bossen waar wolventanden blikkeren. Hij biedt hen soelaas voor zoveel herkenbaar lijden.

Een verhaal van liefde en duisternis ‘ biedt zijn lezers nauwgezet en met een groot gevoel voor humor tedere troost. Daaraan is vandaag en morgen ongetwijfeld grote nood.

Amos Oz, geboren als Amos Klausner (Jeruzalem, 4 mei 1939) is een prominent Israëlisch schrijver en publicist. Hij wordt vaak genoemd als een kanshebber voor een Nobelprijs in de literatuur. Hij won de Israëlprijs voor literatuur in 1998. Volgens zijn Engelstalige uitgever, Bertelsmann, is zijn boek Mijn Michael een van de honderd meest verkochte boeken in de 20e eeuw. Vrijwel al zijn boeken zijn naar het Nederlands vertaald.

Amos Oz is tevens leraar literatuur aan de Ben-Gurion Universiteit van de Negev in Beër Sjeva. Dit instituut beheert ook een speciaal archief met zijn handschriften en brieven.

Sinds 1967, is Oz een prominente voorvechter van een twee-staten-oplossing voor het Israëlisch-Palestijns conflict.

In 2005 ontvangt Amos Oz in Frankfurt de prestigieuze Goethe-prijs, een driejaarlijkse prijs voor uitmuntendheid in de literatuur.

Romans :

* Volmaakte rust (Menoecha nechona)(1982)

* Een vrouw kennen (1991) (Lada'at Iesja).

* Black box (Koefsa Sjechora, 1987).

* De derde toestand (Hamatsav Hasjeliesji) (1993) - heruitgave 2006

* Noem het nog geen nacht ( Al taggidi lajla) (1995)

* Mijn Michael ( Mikha'el shelli.) (1987)

* Panter in de kelder (Panter Bamartef) (1998)

* De Jeruzalem omnibus (2000) ; bevat Totterdood, De heuvel van de Boze Raad en Mijn Michael.

* Dezelfde zee (Otto hajam )(2000)

* Een verhaal van liefde en duisternis (Sipoer al ahava wechosjech)(2005)

* Plotseling diep in het woud (Pitom beomek hajaär) (2006)

* Verzen van het leven en de dood. (Charoezee bachajieem wehamawet) (2007)

Non-fictie :

* De ware oorzaak van mijn grootmoeders dood: Essays en artikelen 1967-1993

* Zo beginnen verhalen.

* Hoe genees je een fanaticus.

De geboorte van Venus

Oorspronkelijke titel :

" The Birth of Venus "

Uitgever : Archipel - 407 bladz.

***

The Birth of Venus laat ons in detail kennis maken met de vierjarige heerschappij(1494-1498) van Savonarola over Florence, Italië, na Lorenzo de' Medici's dood.Het Florence van de 15de eeuw komt weer helemaal tot leven in dit boek.
Dit is een periode van intense geestelijke rijkdom en religieus fanatisme die zal eindigen met de excommunicatie van Savonarola door de Paus en zijn dood op de brandstapel door de Florentijnen..De dood van Lorenzo  betekende het einde van een glorierijke periode voor Firenze, waarin de kunst, de literatuur en de filosofie hadden aangetoond dat om het even welke vorm van schoonheid voor God aanvaardbaar was.
Savonarola's concept van een strengere en striktere God omvatte echter zijn welwillendheid niet om bewonderenswaardige schilderijen of beeldhouwwerken van naakte mannen en vrouwen of oude goden en godinnen te behouden.
Zijn godsdienstig asceticisme eindigde in het vuur van "ijdelheid"dat verscheidene kunstwerken in naam van God vernietigde.
De lezers kunnen zich het dagelijkse leven in het Firenze van de Renaissance evenals het geweld en de wreedheid van de heersende klasse tijdens deze periode van politieke en sociale overgang en opschudding gemakkelijk voorstellen door de beschrijving van Dunant van het leven in de rijke paleizen waarin de belangrijkste karakters van de roman wonen.
Zo leren we bvb. de manier kennen waarop de Florentijnen o.a strappado( breken van de armspieren) gebruikten om de wil van de gevangenen volledig te breken en deze door deze marteling informatie te laten blootgeven.
De geschiedenis van Firenze begeleidt hier wonderwel het fictieve verhaal van de karakters.Het verhaal wordt verteld in de eerste persoon bij middel van het dagboek van zuster Lucrezia, alias Alessandrea Cecchi.Het meisje is net geen vijftien wanneer haar vader, een rijke stoffenhandelaar,van één van zijn reizen naar noordelijk Europa een jonge schilder meebrengt om de muren van de kapel van het Florentijnse palazzo van de familie te verfraaien.
Als kind van de Renaissance, met een uitgesproken mening en een enorm talent voor tekenen,wordt Alessandra bedwelmd door de capaciteiten van die schilder

Het boek begint met de dood van zuster Lucretia. Als de nonnen haar willen wassen en uitkleden vinden zij een geschilderde slang die vanaf de schouder tot in het schaamhaar kronkelt. Dan volgt het dagboek van de non die in haar vroegere leven Alessandra was, dochter van ruimdenkende Florentijnen..

We lezen onder andere over de fascinatie die het 15-jarige meisje had voor de verfmengers van La Crocce, en hoe ze genoot van de gespierde worstelaar die zijn tatouages over zijn lijf liet kronkelen.
Volgens familiegewoonte, maar met haar instemming, wordt zij uitgehuwelijkt. Zij trouwt met Cristoforo, de beste vriend van haar broer Tomaso. Dat weet Alessandra echter niet en als ze erachter komt dat haar echtgenoot en haar broer er een passionele liefdesrelatie op na houden, voelt ze zich bedrogen. Ze besluit toch bij haar man te blijven: het huwelijk biedt haar een vrijheid die ze als ongetrouwde vrouw niet heeft en bovendien geeft Cristoforo haar de vrijheid en de middelen om te schilderen.
Het leven van een vrouw in de Renaissance speelde zich toendertijd volledig buiten de openbare arena af, en werd eerst jaren afgeschermd door een zorgvolle vader of broer en later door haar echtgenoot.
Om het even welke vrouw , die de toegewezen rollen van plichtsgetrouwe dochter en gelovige vrouw overtrad liep openbare afkeuring op.

Dunant verhaalt de moeilijkheden die de jonge Alessandra Cecchi ondervindt , in het realiseren van ( of het proberen te realiseren) van haar verzuchtingen om schilder te worden.
De nadruk die op het schilderen in de roman gelegd wordt , rechtvaardigt de titel " The Birth of Venus ", die ons aan het beroemde doek van Botticelli herinnert.

Alhoewel Alessandra , met de aarzelende hulp en goedkeuring van haar moeder het discrete nastreven van haar artistieke grillen in haar jeugd bereikt , wordt dit vlug anders en ondervindt zij de afkeuring en de vijandigheid van familie en buitenstaanders wanneer ze de huwbare leeftijd bereikt.
De hoop op een artistieke carriére schijnt nog minder realiseerbaar te worden als Florence voor een korte periode wordt binnen gevallen door Franse troepen aangevoerd door de hevig vrouwenhatende Savonarola.
In feite , na de overgang van de seculaire regels onder de Medici naar de "goddelijke overheid " onder Savonarola ,verhardde de openbare houding ten opzichte van vrouwen en werden ze meer en meer als gevaarlijke en te vermijden verleidsters afgeschilderd , die thuis het zwijgen moesten opgelegd worden.

De roman speelt zich af in de woelige periode van het einde van het Quattrocento. Wanneer Lorenze de' Medici sterft in 1492, staat het Franse leger klaar om de stad in te nemen. Maar weldra zal de theocratie van Savonarola het bestuur van de stad in handen nemen. Het is een periode waarbij al wat te werelds is, wordt verboden: profane kunst, homoseksualiteit, juwelen, boeken. Er worden autodafé's ingericht met openbare verbranding van alle luxegoederen. Vandaag de dag zouden wij Savonarola een fundamentalist noemen. Enkele jaren later werd hij van de troon gestoten en verbrand. Hij mag als een voorloper beschouwd worden van de Hervorming.

Uiteindelijk komt Alessandra in een klooster terecht, samen met haar dochter. Daar kan ze zich wijden aan haar roeping: schilderen. De roman begint in feite bij haar dood in 1527 en is in feite één grote flashback.
Een schiterende voorbeeld van historische fictie! Het gaat niet alleen om een mooi verhaal, maar je leert ook het Firenze van de renaissance goed kennen!

***
Romanschrijfster, criticus en radioomroepster , Sarah Dunant , is geboren in 1950 en werd opgeleid aan de Godolphin en Latymer School in Hammersmith, Londen, voordat ze lezingen geschiedenis gaf op Newnham College in Cambridge.
Ze werkte als actrice en begon haar loopbaan als producent voor de BBC Radio in 1974. Als voormalige presentatrice van " Radio 4 's " Woman's Hour" en de " Late Show" op de BBC , waarin telkenjare " The Booker- Prize ceremonie werd uitgezonden is ze tevens de auteur van verschillende boeken.

Zij is de maker  en bezielster van prive - detective Hannah Wolfe, die in Birth Marks (1991), Fatlands (1993),en Under My Skin (1995). optreedt en waarmee ze de winnares van de  Macallan Silver Dagger voor Fiction, voor Crime writers werd.Ze is een patroon van de Orange Prize voor fictie en recensies voor diverse kranten en tijdschriften waaronder The Times en The Observer, en is een vaste presentatrice van BBC Radio 3's  'Night Waves'.

Romans :

Snow Storms in a Hot Climate (1988)
Transgressions (1997)- Misstappen
Mapping the Edge (1999)
The Birth of Venus (2003)- De geboorte van Venus
In the Company of the Courtesan (2006)

Series :

Marla Masterson

(writing as Peter Dunant)
1. Exterminating Angels (1983)
2. Intensive Care (1986)

Hannah Wolfe
1.

Birth Marks (1991)
2. Fatlands (1993)
3. Under My Skin (1995)

De Kartuize van Parma

Oorspronkelijke titel : " La Chartreuse de Parme "

Uitgever: Athenaeum-Polak & Van Gennep

ISBN 90 253 4980 3

Paperback : 608 pag.

Vertaling : Theo KARS

***

Stendhal ,vooral bekend van het politiek-romantische meesterwerk "Het rood en het zwart" heeft zijn verhaal van "De Kartuize van Parma" gesitueerd in Noord-Italie ten tijde van Napoleon , zo'n tweehonderd jaar geleden dus.
De jonge aristocraat Fabrizio sluit zich aan bij Napoleontische legers die juist de Slag bij Waterloo verliezen. Als Fabrizio terugkeert in Lombardije blijkt dat hij zich met deze "republikeinse zet" flink in de nesten gewerkt heeft, waardoor hij moet onderduiken.
Zijn tante Gina vangt hem op en probeert hem in Parma in rustiger vaarwater te brengen. Omdat de impulsieve Fabrizio meer zijn hart dan zijn verstand volgt, raakt hij al gauw opnieuw in problemen die hem en de roman naar een denderende climax tillen.

Als je 'De kartuize van Parma' leest, heb je niet het idee dat je een boek aan het lezen bent. Nee, je luistert naar een amusant verhaal, een avontuur vol ironie, spot en intriges, zich afspelend aan het eind van de achttiende, begin negentiende eeuw in de aristocratische kringen van Parma en omgeving.
Het is een kostelijke roman over corruptie, liefdes, intriges en de sociale netwerken van die tijd met telkens weer een amusante kwinkslag.
Hoofdpersoon is Fabricio del Dongo, een naïeve jongeman, die in weerwil van zichzelf en zijn onschuld telkens toch weer in de problemen komt, daar dan weer uitgeholpen wordt door zijn 'fans' onder leiding van zijn flamboyante tante en dat ervaart alsof hij steeds langs de zijlijn van zijn eigen leven staat.

Zo raakt hij regelmatig paarden kwijt, snelt hij vol vuur Napoleon te hulp op 't slagveld en neemt hij soms de meest niet voor de hand liggende beslissingen.

In De Kartuize van Parma vallen allerlei romangenres samen: avonturenroman, liefdesgeschiedenis, Bildungsroman en politieke satire. Een van de grote charmes van dit machiavellistische relaas van liefde en eerzucht, idealisme en hartstocht, huichelarij en onverholen amoralisme is de ironische, oneerbiedige verteltoon.
Hierdoor bewerkstelligt Stendhal dat de lezer het verslag van het wel en wee van de personages steeds met een geamuseerde of meewarige glimlach volgt.

Prachtige, laatste hoofdstukken, heerlijk cynische zinsbuigingen, komisch commentaar op die gepassioneerde Italianen en geweldige wendingen in het verhaal.

De vertaling van Theo Kars van dit prachtige boek van Stendhal , met een nawoord van Arnon Grunberg , is haast een schelmenroman over Fabrizio Del Dongo, die als geliefde neef door zijn tante op een hoge positie wordt geplaatst maar tegelijkertijd een bijna onmogelijke liefde opvat voor een andere vrouw Dit boek,leest als een trein en geeft een mooi beeld van de (hof)intriges van die tijd.

***
Stendhal, schuilnaam voor  Marie-Henri Beyle (°Grenoble ,23 januari 1783 + Parijs, 23 maart 1842) was een 19e-eeuwse Franse romantische schrijver die in zijn werk zowel romantische als realistische  invloeden verenigde. Stendhal werd geboren in een gegoede royalistische familie.
Zijn vader, Chérubin Beyle, was advocaat in het parlement van de Dauphiné .
Henriette Gagnon, Stendhals moeder, die hij aanbad, overleed op 23 november 1790, hetgeen een grote indruk naliet op de jonge Stendhal.
Vanaf dat moment werd in zijn opvoeding voorzien door zijn vader, zijn tante en, vanaf 1792, zijn leermeester, abbé Raillane. Stendhal verteerde deze voogdij slecht en had een slechte kindertijd in een duffe provinciestad. Zijn enige vriendin was zijn jongere zus Pauline.

Hij verzette zich tegen zijn formeel-christelijke familie en studeerde vanaf 1796 wiskunde  aan de Ecole Centrale de l’Isère te Grenoble.
Stendhal zocht zijn toevlucht in de rechtlijnige wiskunde. Op school werd hij beïnvloed door republikeinse en antiklerikale denkbeelden en werd hij ook aanhanger van de sensualistische filosofie van de School van Condillac.
In oktober 1799 ging Stendhal naar Parijs met de bedoeling deel te nemen aan het ingangsexamen voor de École polytechnique. Hij zag daar echter van af en, dankzij zijn neef, graaf Pierre Daru, werd Stendhal tewerkgesteld bij het ministerie van Oorlog.
In mei 1800 ging hij in dienst bij het Italiaanse leger van Napoleon. Zo ontdekte hij tot zijn grote genoegen Italië en meer bepaald de stad Milaan
Zijn bekendste romans zijn La chartreuse de Parme en Le rouge et le noir, die beide autobiografische elementen bevatten.
In beide romans bevatten de hoofdfiguren karakteristieken van Stendhal zelf. Zijn romans worden gekenmerkt door een vrij droge, korte stijl, mede door het feit dat Stendhal gekant was tegen elke vorm van literaire bladvulling.

Het realisme in Stendhals romans uit zich dan ook niet door uitvoerige beschrijvingen , maar eerder in het feit dat hij zich voor het basisgegeven van zijn verhaal baseerde op een waargebeurd feit (wat hij bestempelde als "être vrai"). In de meeste romans staat het thema van de liefde centraal en meerbepaald het procedé van verliefd worden, wat hij heeft omschreven als "kristallisatie".

 

Bibliografie :

Vies de Haydn, de Mozart et de Métastase (1815)

Rome, Naples et Florence (1817)

Histoire de la peinture en Italie (1817)

Vie de Napoleon (1817)

De l’Amour (1822)

Vie de Rossini (1823)

Racine et Shakespeare (1823-1825)

Armance (1827)

Promenades dans Rome (1829)

Chroniques italiennes (1829-1840), waarin o. a. L'abbesse de Castro, Vittoria Accorambi, Vanina Vanini, Les Cenci, La duchesse de Palliano

Le Rouge et le Noir (1830) (Nl. : Het rood en het zwart)

Vie de Henry Brulard (1834-1836) -autobiografie

Mémoires d’un touriste (1838)

La Chartreuse de Parme (1839) (Nl. : De kartuize van Parma)

Féder ou le mari d’argent (1839, onvoltooid)

Privilèges (1840)

Lamiel (1889, onvoltooid, postuum)

Souvenirs d’égotisme (1892, postuum)

Lucien Leuwen (1894, postuum)

 

" De Stad der blinden "

Oorspronkelijke titel :

" Ensaio Sobre a Cegueira "

Uitgeverij : Meulenhoff -1998 - pag ;319

ISBN 90 290 5657 6

***

Het zijn niet de ogen die zien, maar de hersenen. Ogen zijn lenzen, maar ze vormen wel het contact met de wereld.
Wat er gebeurt als die lenzen dienst weigeren, is wat José Saramago onderzoekt in zijn roman : "De stad der blinden."

Het begint met een man die voor het stoplicht in de auto zit te wachten. Wanneer het licht op groen springt, wordt hij blind, het laatste wat hij dan heeft gezien is de rode zon van het verkeerslicht, voordat zijn ogen verzinken in een 'melkzee'.
Vreemd genoeg is de wereld niet donker geworden, maar wit, verblindend wit .

Probeer je maar eens voor te stellen hoe het is om niets meer te kunnen zien van wat je altijd zag,  en de wereld alleen nog uit herinneringen en geluiden bestaat.
Je vertrouwt erop dat als het je overkomt, er genoeg hulpmiddelen zijn en mensen om je heen om toch nog een menswaardig bestaan te hebben.
Het lijkt erop dat de schrijver heeft geprobeerd uit te drukken hoe gecompliceerd en wanordelijk het leven wordt als iedereen blind zou zijn. Er zijn geen beelden meer, alleen nog maar woorden en geuren.

Alles loopt door elkaar heen, niemand heeft meer overzicht. De lezer krijgt door deze interpunctie iets van deze wanorde mee. Soms weet je inderdaad niet meer wie WAT zegt. Je moet wel heel goed bij de les blijven (net als die blinden in hun situatie) om je leven nog een beetje ordelijk te houden.
Het is interessant om te zien hoe Saramago dat emotioneel benadert.
Door het aangrijpende verhaal heen, achter de verschrikkelijke werkelijkheid blijft de opdracht: 'Wie ogen heeft, die kijke. Wie zien kan, neme waar,'

Steeds meer mensen worden slachtoffer van wat de 'witte ziekte' wordt genoemd en al gauw worden via overheidswege de slachtoffers en de besmetten (zij die met de blinden in contact zijn gekomen) opgesloten in een voormalig gekkenhuis, afgesloten van de buitenwereld, zwaar bewaakt door militairen die de opdracht krijgen elk die probeert te ontsnappen neer te schieten.
Het verhaal concentreert zich vooral op zeven naamloze personen, de genoemde automobilist ,een prostituee, de vrouw van de automobilist, een loensend jongetje, een oude man die een oog mist, een oogarts en zijn echtgenote. Mysterieus genoeg behoudt deze vrouw, steevast aangeduid als 'de vrouw van de oogarts', haar zicht, maar zij veinst blindheid om niet van haar man gescheiden te worden.. Slechts zij blijft gespaard voor de blindheid. Zij zal tot het einde toe steeds de blinden tot steun zijn. Zij is hun ogen, hun lijn met de wereld.

Soldaten die het terrein bewaken, behandelen de blinden als beesten.
Steeds meer glijdt de steeds toenemende gemeenschap af totdat er sprake is van totale anarchie. Deze leidt uiteindelijk tot grof misbruik van de vrouwen (mishandeling en grove verkrachting) in ruil voor eten. Uiteindelijk vermoordt de vrouw van de oogarts de leider van de verkrachters. De verwording is compleet.

Dit zwaarmoedige, maar bij vlagen toch ook humoristische boek, hoeft eigenlijk verder geen betoog. Het laat zien tot welke ontluisterend niveau de mens kan afglijden, tot welke daden hij in staat is als er maar een zweem van een vrijbrief voor is. Het laat ook zien tot welke moed en veerkracht sommigen in staat zijn als het er om spant.
De harde strijd om het bestaan kleedt alle mensen tot het bot uit. Daartussendoor gloort af en toe een sprankje hoop....de liefdevolheid van individuen tot elkaar.

Dit boek leest als een sneltrein maar dan wel een die in de sombere, donkere nacht rijdt en waarvan de bestemming onduidelijk is .
Zijn wij niet allen blind? Wat weten wij van het leven. Zitten wij niet op de troon van de welvaart, worden we niet geleid door  dat kleine vernisje dat techniek heet? Maar wat als er ook maar IETS niet goed gaat? Wat als de mens het helemaal vanaf de basis zelf moet doen?

José de Sousa Saramago

, is geboren op 16 november 1922 uit een daglonersgezin in het dorpje Azinhaga in de provincie Ribatejo (Portugal) .
'Saramago' is de naam van een wild kruid, en tevens de roepnaam van zijn vader. Bij de burgerlijke stand wordt deze roepnaam per ongeluk aan zijn naam toegevoegd. José Saramago heet dus voluit José de Sousa Saramago.
Na een hele reeks betrekkingen, van autohersteller, slotenmaker, tekenaar tot ambtenaar bij de gezondheidsdienst, komt hij op een drukkerij en in de krantenwereld terecht. Al tijdens zijn studie mechanica is hij echter een fervent bezoeker van de openbare bibliotheek van Lissabon.
In 1944 huwt hij Ilda Reis . Hun enige kind, Violante, wordt in 1947 geboren. Dat jaar komt ook zijn eerste roman (Terra de Pecado -Het land van de zonde uit. Hij schrijft nog een onafgewerkte roman, maar stopt met schrijven omdat hij volgens zichzelf 'niets behoorlijks meer te melden' heeft. Tot 1966 legt hij dan ook de pen neer.
Eind de jaren vijftig begint hij bij een uitgeverij te werken, zodat hij de Portugese schrijverswereld leert kennen. Vanaf 1955 werkt hij deeltijds als vertaler. In 1966 verschijnt zijn eerste dichtbundel (Os Poemas Possíveis), in 1970 zijn tweede (Provalmente Alegria). In 1967-68 werkt hij aanvullend als literatuurcriticus..
In 1969 sluit hij zich aan bij de Communistische Partij van Portugal . Zijn ster rijst; hij wordt literair criticus en politiek commentator, lid van het bestuur van de zojuist opgerichte Portugese Schrijversbond en tenslotte adjunct-hoofdredacteur.
Na de scheiding van zijn vrouw in 1970 begint hij een relatie met de Portugese schrijfster Isabel da Nobrega. In 1972 en 1973  is hij redacteur bij het dagblad Diário de Lisboa,
Hij besluit zich op zijn 53ste aan de literatuur te wijden. Dat is een sprong in het diepe omdat hij al een tijd niet meer schrijft en weinig op zijn palmares heeft (een paar poëziebundels, verzamelde journalistieke stukken en een roman).

Vijf jaar later, in 1980 krijgt hij succes in eigen land met zijn roman 'Opgestaan van de grond', over de mensonwaardige levensomstandigheden van de Portugese landarbeiders. In 1981 breekt hij internationaal door met zijn roman 'Memoriaal van het klooster'.
In 1988 huwt Saramago de Spaanse journaliste Pilar del Rio .

. Zij is tevens de vertaalster van een aantal van zijn boeken. Haar familie geeft Saramago's boeken uit.
In 1992 gaat hij op het Spaanse Canarische eiland Lanzarote in vrijwillige ballingschap wonen. Zijn roman 'Evangelie volgens Jezus Christus' is door Portugese bisschoppen als godslasterlijk bestempeld en daarom door de minister van Cultuur geweigerd als kandidaat voor de Europese Aristeion-prijs  Op Lanzarote schrijft hij een reeks dagboeken en romans.

Op 8 oktober 1998 krijgt José Saramago de

Nobelprijs voor Literatuur.

Saramago houdt een aantal eredoctoraten aan de

Universiteit van Turijn (Italië), Universiteit van Sevilla (Spanje), Universiteit van Manchester (Verenigd Koninkrijk) en Coimbra (Portugal).

Romans :
Terra do Pecado 1947 ("Het land van de zonde", niet in het Nederlands vertaald);
Manual de Pintura e Caligrafia, 1977 ("Handboek van schilderkunst en kalligrafie", niet in het Nederlands);

Levantado do Chão, 1980; ("Opgestaan van de grond", niet in het Nederlands)

Memorial do Convento, 1982 (Nederlands: "Memoriaal van het klooster", 1990)
O Ano da Morte de Ricardo Reis, 1984 (Nederlands: "Het jaar van de dood van Ricardo Reis", 1999)

A Jangada de Pedra, 1986 (Nederlands: "Het stenen vlot", 2002)

História do Cerco de Lisboa, 1989 (Nederlands: "Het beleg van Lissabon", 1996)
O Evangelho Segundo Jesus Cristo, 1991 (Nederlands: "Het evangelie volgens Jezus Christus", 1993)
Ensaio sobre a cegueira, 1995 (Nederlands: "De stad der blinden", 1998)

Todos os Nomes, 1997 (Nederlands: "Alle namen", 2000)

A caverna , -Het schijnbestaan -2002

O Homem Duplicado, 2002 (Nederlands: "De man in duplo", 2003)

Ensaio sobre a lucidez, 2004 (Nederlands: "De stad der zienden", 2005)

As intermitências da morte,2005 (Nederlands: "Het verzuim van de dood", 2006)

As pequenas memorias,2006 (Nederlands: "Kleine herinneringen", 2007)


Internationale prijzen :

1992 - Internationale Literatuurprijs van Mondello (Palermo) voor het hele oeuvre;
1998 - Nobelprijs voor de Literatuur;

DUIVELSWERK

Oorspronkelijke titel

: " Pig Island "

Uitgeverij

: Luitingh-Sijthoff -Amsterdam

Vertaling : Yolande Ligterink

1e druk juli 2006 - 352 pag.

***

Duivelswerk,  is het verhaal van een journalist die een sekte opzoekt die zich heeft teruggetrokken op een Schots eilandje.
Het gerucht gaat dat de duivel in eigen persoon op het eiland rondwaart. Op een video is namelijk een gestalte met een soort staart te zien. En wat betekenen al die varkenskarkassen die op het vasteland aanspoelen en van het eiland afkomstig zijn?

De sceptische ,en aan lager wal geraakte journalist Joe Oakes heeft er zijn missie van gemaakt spirituele bedriegers te ontmaskeren.
Dat deed hij al eens met de voormalige gebedsgenezer Malachi Dove, wiens volgelingen op het eiland wonen, en dat is hij nu van plan met de zogenaamde 'duivel van Varkenseiland'.

De journalist heeft lang geleden al eens de degens gekruist met de leider van de sekte. De man blijkt zich van zijn gemeenschap te hebben afgescheiden en leidt een kluizenaarsbestaan op een eigen deel van het eiland.
Hij is minder kluizenaar dan het lijkt, want er blijkt ook nog een mismaakte dochter bij hem te wonen en tussen die dochter en de journalist groeit iets moois.Hij valt vooral op haar staart die geen echte staart blijkt te zijn, maar wel iets anders dat er eigenlijk niet zou horen te zijn.
Een walm van rottend vlees omgeeft het eiland. Er is door een dronken toerist een video gemaakt van een duivels wezen, half mens, half beest. Men voelt aan zijn water: hier klopt iets niet.
Dan is er nog de echtgenote van de journalist die in een eigen waanwereld leeft die ogenschijnlijk reëel is. Zij en de journalist vertellen om beurten het verhaal, waarbij de journalist meer aan het woord komt.

Ondanks hevig protest van de doodsbange eilandbewoners waagt Joe zich toch op een met schrikdraad, giftige chemicaliën en varkenskoppen afgezet deel van het eiland. Zijn vastberadenheid en zucht naar de waarheid zetten echter gebeurtenissen in gang die zo gruwelijk zijn, dat het woord angst een totaal nieuwe betekenis voor hem krijgt...

Uit al het voorgaande vloeit,, moeiteloos een roman noir voort, waarin seksuele obsessies en verboden lusten niet wordt veronachtzaamd.

Lees en huiver is het devies. De praktijken van de sekteleider die als gebedsgenezer begon, worden in het begin met een mooie vondst goed beschreven, maar daarna wordt je alleen maar onbehaaglijk van het verhaal door de combinatie van wreedheden en smoezeligheid.
Maar wie effectbejag waardeert heeft aan Hayder een goede.

Op zo'n moment kan het met zulke thrillers twee kanten uit: een goeie en een slechte. Hayder opteert, de duivel zij geloofd, voor de goeie. De kant waar het onheil en de horror in het eigen hoofd sluimeren, of in dat van de anderen - het soort anderen die Sartre ooit les autres noemde.
En daar eindigen de fantasmen geenszins, tot je je afvraagt, terwijl je enigszins peinzend haar engelachtige voorkomen op de achterflap overweegt: waar haalt ze 't vandaan? Je zou ze de kroonprinses van het griezelgenre kunnen noemen.

Mo Hayder , is geboren in 1952 in Essex .
Op haar vijftiende verliet Mo Hayder  de school om als serveerster, beveiligingsbeambte, filmmaker, lerares Engels in Azië en als gastvrouw in een club in Tokio te gaan werken. Haar leven nam een belangrijke wending toen, aan het eind van de jaren tachtig, één van haar collega-gastvrouwen op brute wijze aangevallen en verkracht werd. Mo was gechoqueerd door deze gebeurtenis. Ze raakte geobsedeerd door de vraag wat de verkrachter dacht, waarom hij het had gedaan.
De debuutroman van Hayder, Vogelman, verscheen begin 2000 en werd direct een bestseller. Ze gaf haar parttime baan op en werd fulltime schrijfster. Haar debuut werd in 2001 opgevolgd door De behandeling.

In 2003 keerde Mo Hayder terug naar Tokio voor achtergrondonderzoek voor één van haar romans. Bovenal wilde ze herinnerd worden aan de sfeer van de club waar ze werkte op het moment van de verkrachting van haar collega. Ze was ook geïnteresseerd in de tragische moord op Lucie Blackman. Mo herinnerde Tokio aan het eind van de jaren tachtig als een veilige stad om in te leven en werken en wilde daarom een idee krijgen van wat er in 14 jaar was veranderd. Ze werkte onder andere enige tijd in de nachtclub waar Lucie Blackman werkte ten tijden van haar verdwijning.

In 2004 brak ze internationaal definitief door met haar roman Tokio,die genomineerd werd voor diverse internationale prijzen.
Mo woont met haar partner Keith Quinn en haar dochtertje , Lotte-Geneviève in Bath (London).

A writer in touch with her dark side and a major new talent.
' The Guardian

Romans :

Birdman (2000)- Vogelman
The Treatment (2001)- De behandeling
Tokyo (2004)- Tokio
aka The Devil of Nanking
Pig Island (2006)- Duivelswerk.
Throwing the Bones (2007)
Ritual (2008)

Asiel -

Oorspronkelijke titel ; " Asyl "

ISBN: 9044505807
Uitgever: De Geus - Hardcover :411 pag.

Vertaling: Ina Sassen

***
Asiel  is het tweede boek in de Maria Erikson -serie en gaat verder waar het eerste boek " Ondergedoken " stopt.

Namelijk op het punt waar Maria Eriksson met haar gezin Zweden verlaat om uit de handen te blijven van haar moordlustige Libanese ex -partner en zijn vrienden. Na een aantal maanden keert het gezin terug in Zweden. Er zit weer niks anders op dan onderduiken.
Er lijkt een lichtpunt te zijn.
Maria hoort over een stichting die mensen helpt om onzichtbaar naar het buitenland te verdwijnen.
Dit is de enige manier om een normaal leven te leiden. De kinderen kunnen dan buiten spelen en naar school. De eigenares van de stichting is echter niet eerlijk en gebruikt de stichting om enorme bedragen van organisaties te krijgen die ze zogenaamd nodig heeft voor de emigraties. Ze houdt het allemaal zelf. Maria is weer terug bij af.

Ze heeft haar zinnen op het buitenland gezet.Ze vluchten het land uit, eerst naar Zuid-Amerika - Chili en Argentinie - en uiteindelijk naar de Verenigde Staten.
Vanuit Zweden heeft Maria een huis en een school voor de kinderen geregeld. Bij aankomst blijkt het huis aan een ander verhuurd en worden de kinderen niet toegelaten tot de school omdat ze geen Spaans spreken.
Met veel doorzettingsvermogen vindt Maria een ander huis en een school die de kinderen de taal wil leren. Het lukt haar om een snackbar te beginnen bij  de school zodat het gezin inkomsten heeft.
Haar man ,Anders ,raakt in een dip en doet weinig. Ook voor zoontje Robin is Chili geen goede omgeving. De kwaliteit van de lucht is slecht en hij heeft zware levensbedreigende astma-aanvallen.
Na ruim een jaar is het gezin het zat. De school krijgt een nieuwe directeur die Maria uit de snackbar zet. En veel vriendjes en vriendinnetjes van de kinderen gaan naar een andere school of verhuizen. Maria besluit de gok te wagen en naar Amerika te verhuizen.
Om daar te mogen blijven heeft ze een greencard nodig. Deze is alleen te verkrijgen als de rechter akkoord gaat. Er zijn maar weinig advocaten die een asielaanvraag van een Zweed op zich willen nemen.

Het gezin bloeit op in Amerika. De kinderen kunnen er vrij spelen en Maria maakt veel vriendinnen. Alleen Anders kan niet aarden en hangt hele dagen voor de televisie. Hij bemoeit zich niet met de procedures van de asielaanvraag. Na een aantal spannende jaren en een zenuwslopend verhoor dat uren duurt komt de rechter met een besluit. Maria kan eindelijk rusten.

Na  jarenlange strijd krijgt Mia voor elkaar dat zij en haar gezin er dus asiel krijgen op grond van vrouwenmishandeling, de allereerste keer dat in de VS aan een Europese vrouw op die gronden asiel wordt verleend.
Aangrijpend, onthutsend in romanvorm geschreven, waargebeurd verhaal over de gevolgen van stalking en geweld tegen vrouwen, over het balling zijn, in een vreemd land opnieuw moeten beginnen, en over asiel zoeken, met steeds de dreiging van de ex-partner op de achtergrond.

Dit boek leest net zo vlot als de voorganger. Daar was het verhaal vooral akelig en was er een uitzichtloze situatie te zien. In dit boek zie je de lichtpunten voor het gezin. En je wilt zo graag dat ze het goed krijgen na alle ellende die ze al doorstaan hebben. Je blijft lezen totdat je zeker weet dat de familie een thuis krijgt waar ze veilig zijn. Je voelt de frustratie van Maria. En een ander had het misschien allang opgegeven. Deze vrouw vecht tot het bittere einde voor een betere toekomst. En je gunt het haar. Daarom is het einde van het boek een hele opluchting. Heel meeslepend.
Haar thema's zijn de probleemthema's van het moderne Zweden : maffia, terreur,bedrijfskriminaliteit,immigratie en steeds opnieuw hamert ze op het geweld tegen vrouwen.

Liza Marklund

, is geboren op  9 sept 1962 in Piteå, een klein dorp in Noord-Zweden.Als ze zestien was hield ze de school voor bekeken en begon ze allerlei jobs uit te proberen .Ze was achtereenvolgens , magazijnarbeidster, serveerster, poetsvrouw in zwembaden , zelfs als croupier in het Stadshotel van Piteå verdiende ze haar brood.
Zeer veel jobs, zeer weinig geld maar een hoop ervaring die anderen nooit kregen.Ze ging appelsienen plukken in Israël en werd in Griekenland opgepakt voor landloperij. Een leven als vagebond  dus , maar het leven dat ze zelf verkoos.. Op eenentwintig beviel ze van een dochter bij haar Amerikaanse vriend en enkele jaren later  huwde  ze een Russische ingenieur omdat hij niet het land zou uitgewezen worden.
In 1984 keerde ze terug naar Zweden en begon er aan een opleiding als journaliste.Ze deed als chef nieuwsdienst en hoofdredacteur ruime ervaring op bij verschillende dagbladen en was zo meerdere jaren chef van de nieuwsdienst van de private zender TV4 . Deze droomjob gaf ze op om zich drie jaar geleden te ontpoppen als een succesvol schrijfster van misdaadromans.

Bibliografie :
Series :

Annika Bengtzon

1 .

Springstof (2000)-Sprängaren
2. Studio Sex (2002)- Studio zes
aka Studio 69
3. Paradise (2000)- Paradijs- Paradiset
3. The Bomber (2001)
5. Prime Time (2002)
6. The Red Wolf (2003)- De rode wolf-Den röda vargen
7.Het testament van Nobel (2007)-Nobels testamente

Maria Eriksson serie:
8..

Ondergedoken (2005)-Gömda
9..Asiel (2006)- Asyl

2007: Er is een speciale plek in de hel voor vrouwen
2007:

Livstid

 

 

,

Kind van de profetie

Oorspr. titel: " Child of the Prophecy"

Uitgeverij: Luitingh- Sijthoff

Vertaling: Pauline Moody

Deel 3 uit de serie Trilogie van de Zeven Wateren
pocket, 576 pag.
ISBN: 9789024553433

***

In de Keltische schemering van het oude Ierland, beheerst door mythen en magie, ontspint zich een machtige en betoverende geschiedenis.
Kind van de profetie is het laatste deel van de Trilogie van de Zeven Wateren door Juliet Marillier, winnares van de Alex Award.
De eerste twee delen kenmerkten zich door hun emotionele diepgang en verfijnde uitdieping van de karakters. Dit laatste deel sluit naadloos aan bij de beschrijving van de dreigende ondergang van de Ierse Feenwereld en de belangrijke rol die de bewoners van Zeven Wateren hierin vervullen.

Hoofdpersoon is wederom een vrouw, Fainne, door haar vader opgeleidt tot tovenares, en door geboorte verbonden met de bewoners van Zeven Wateren. Zeven Wateren is een landgoed dat diep verscholen ligt in de wouden in het Noordoosten van Ierland.

De jonge Fainne groeit op aan de ontoegankelijke en rotsige westkust van Ierland. Veilig en beschermd. Elke zomer kijkt ze uit naar de komst van Darragh, haar enige vriend en ondanks de eisen die de opleiding aan haar stelt, heeft ze er een gelukkige jeugd. 
Het lot van Zeven Wateren ligt in de handen van Fainne. Ze moet kost wat kost verhinderen dat haar neef Johnny de eilanden herovert.

Het thema van de Trilogie van de Zeven Wateren is het behoud van de wouden, de eilanden, en alle spirituele waarden waar zij voor staan. Druïden hadden veel respect voor de natuur en begrepen het grote belang van de relatie die de mens heeft met de aarde en de oceaan, de zon en de maan. Het verhaal is geplaatst in het tijdperk dat het christendom de overblijfselen van het Keltische heidendom in Ierland overvleugelde. De verhouding tussen mensen en de wezens van de Andere Wereld is zeer gespannen. Het Kleine Volk manipuleert de mensen zonder enige scrupules, gewoon zoals het het beste uitkomt. Tegen de achtergrond van die strijd worstelen de hoofdpersonen in haar boeken met hun eigen keuzes en staan ze bloot aan het machtsspel tussen mensen zelf.

MARILLIER, Juliet

                            

                                      Nieuw-Zeeland (Dunedin), 27 juli 1948-

De  schrijfster is geboren in Dunedin " het Edinburgh van het Zuiden ",een stad
waar de invloed van de Keltische immigranten nog sterk voelbaar is.
Marillier groeide op met Schotse en Ierse verhalen en muziek om zich heen.
.De lijnen van de traditionele vertelkunst zijn onmiskenbaar verweven in haar werk..Ze studeerde Letteren en muziek aan de Universiteit van Otago .
Daarna doceerde ze muziekgeschiedenis,dirigeerde ze een koor , heeft professioneel gezongen en had ze diverse banen als ambtenaar.
Sinds 2002 heeft ze zich full-time op het schrijven gestort.
Momenteel woont ze in het lommerrijke Guildfordgebied bij het West-Australische Perth.
Ze bewoont er, dichtbij een rivier, een 100 jaar oude cottage, die ze deelt met 2 honden en een kat. Ze heeft ook 4 reeds volwassen kinderen( twee dochters en twee zonen) en 1 kleinkind.
Het is afgelegen wonen maar, aangezien ze rust nodig heeft om te schrijven,is het goed voor haar werk.

 

 Series

Sevenwaters * De trilogie van de zeven wateren
1. Daughter of the Forest (2000)- De dochter van het woud
2. Son of the Shadows (2001)- Zoon van de schaduwen
3. Child of the Prophecy (2002)- Kind van de profetie

Children of the Light Isles * De saga van de eilanden van het licht
1. Wolfskin (2003)- Drager van de wolvenvacht
2. Foxmask (2004)- Drager van het wolvenmasker

Bridei Chronicles * De kronieken van Bridei
1. The Dark Mirror (2005)- Des magiërs leerling
2. Blade of Fortriu (2006)- Het zwaard van Fortriu
3. The Well of Shades (2007)- De schaduwbron

Wildwood Dancing
1. Wildwood Dancing (2006)- Wildewoud
2. Cybele's Secret (2007)

Broeder Grimm

Oorspronkelijke titel ;

" Brother Grimm "

Uitgeverij : De Fontein

paperback :384 pagina's

Vertaling : Pieter Janssens

Verschenen: juni 2006

ISBN: 9026121970

The hunt is on for a serial killer who is exploring the darkest, most fundamental fears hidden in ancient fairy tales. A predator who kills and then disappears into the shadows.

***
Het verhaal speelt zich af in de Hanzestad Hamburg.
Een seriemoordenaar lijkt zich  daar te laten inspireren door de sprookjes van de gebroeders Grimm. Als hoofdcommisaris Jan Fabel en zijn team worden geconfronteerd met de eerste dode van een hele reeks ;vallen ze van de ene in de andere verbazing, als blijkt dat de dode de dode niet kan zijn .
Russell sleept de lezer met zich mee door subtiele aanwijzigingen te geven die door iedereen met kennis van sprookjes gebruikt kunnen worden om samen met Jan Fabel achter het motief van de dader te komen.
Het groepje politiemensen is duidelijk ondergeschikt aan het verhaal dat subliem is opgebouwd.
 In dit boek speelt de stad Hamburg, alsmede het vlakke Noord-Duitse landschap, een grote rol, bijna als een extra karakter in het boek.
Tegelijkertijd veroorzaakt een auteur veel ophef met zijn boek, waarin één van de gebroeders Grimm wordt geportretteerd als een wrede moordenaar.

 In een verhaal met snelheid weet  de schrijver de aandacht op te eisen en die stijgt evenredig met de verloop van gebeurtenissen waarin Jan Fabel en zijn mensen worden meegevoerd. De basis is een erg goede keuze van hem temeer daar de sprookjes van Grimm voor niemand onbekende verhalen zijn. Dit uitgangspunt stimuleert het verbeeldingsvermogen van de lezer sterk en laat je meedenken welk thema bij de volgende moord is gebruikt. Door dit concept is het hem gelukt om de betrokkenheid gedurende het verhaal sterk te laten toenemen.
De plot is weinig voorspelbaar, steekt goed in elkaar , gezien de diversiteit aan potentiële daders die de revue  passeren.
De geharde thrillerliefhebber zal echter volop genieten van de spannende scènes, het speurwerk van onze Duitse vrienden, de incidentele kijkjes in een zieke moordenaarsgeest en niet te vergeten de knappe spanningsopbouw naar een verbluffende climax.

Craig Russell , is een Britse schrijver geboren in 1956 in Fife, Scotland.
Hij werkte als politie-officier en later als copywriter en directeur in de advertentie industrie.. Russell, interesseert zich sinds lang in de na-oorlogse Duitse gemeenschap en geschiedenis en sinds 1990 is hij een freelance schrijver.
Zijn eerste boek , in de serie met Jan Fabel , de hoofcommisaris van de Duitse Moordbrigade is " Blood Eagle ".
 Zijn opvolger " Brother Grimm " ( Wolfsfährte ), kreeg een nominatie voor de Dagger Award  shortlist van 2007.
Craig Russell won tevens  de Hamburg Polizeistern Award.
Hij woont samen met zijn vrouw en twee kinderen in Pertshire in West-Schotland

Series Jan Fabel

1. Blood Eagle (2005)- Adelaarsbloed
2. Brother Grimm (2006)- Broeder Grimm
3. Eternal (2007)

Te verschijnen roman

The Carnival Master (2008)

Michael Robotham's -

De verdenking

Oorspronkelijke titel :

 " The Suspect "Uitgeverij : Cargo -De Bezige Bij

Paperback ; 426 blz.

ISBN:

90 766 8232 1

The Suspect is a psychological thriller, a novel of ideas and a story of love. Michael Robotham has a remarkable grasp of the subtle turns of the human mind and his clear-cut, cunning prose is a joy to read.

***

Joseph O'Loughlin is gelukkig getrouwd, heeft een leuke dochter en een aardige carrière als psycholoog. Hij heeft een zwak voor de zogenaamde 'moeilijke gevallen'.:mensen met zelfmoordplannen, fobieën of ernstig gestoord en gewelddadig gedrag. Maar zijn nieuwe client slaat alles. 
Zoals Bobby: - een eenzame, verknipte jongen die zijn moeder haat en zichzelf verwondt.
Joe krijgt geen vat op hem. Het lijkt wel alsof hij na elke sessie steeds minder van de jongen begrijpt. Joe heeft het zelf ook niet gemakkelijk: zijn huwelijk met Julianne is in de spreekwoordelijke sleur beland, hij ziet zijn dochter te weinig, en dan is er ook nog die ziekte waar hij geen raad mee weet: Parkinson.
Maar zelfs een volmaakt leven kan aan een zijden draadje hangen.
Zijn gelukkige wereld verandert langzaam in een hel.

Als het dode lichaam van een onbekende vrouw wordt aangetroffen vermoedt Joe dat Bobby iets met deze zaak te maken heeft. Terwijl hij het bewijs hiervoor probeert te vinden, werkt hij nietsvermoedend toe naar zijn eigen ondergang.

Robotham heeft met De Verdenking een ijzersterke thriller neergezet met een goede verhaallijn en een sterk plot.
De karakters van de hoofdrolspelers, met name psycholoog Joseph O'Loughlin, komen in de eerste hoofdstukken, waar het verhaal nog meer drama dan thriller is, uitstekend tot leven.
De concrete manier van vertellen vanuit de ik-persoon, slepen je mee in het leven van en de gebeurtenissen rond hoofdpersoon Joseph (Joe) O’Loughlin, psychiater, gelukkig getrouwd en net zo menselijk en anti-held als de gemiddelde lezer .
Een vroegere patiënt van psycholoog Joseph O'Loughlin wordt dood aangetroffen in Londen.
O'Loughlin verdenkt een van zijn patiënten van de moord en assisteert de politie aanvankelijk bij het onderzoek. Al snel wordt O'Loughlin echter zelf als verdachte gezien.Nadat een tweede moord ook in zijn richting wijst, slaat de psycholoog op de vlucht en gaat zelf op onderzoek uit. Op de hielen gezeten door de politie doet O'Loughlin schokkende ontdekkingen.
Het perfecte leventje van O'Loughlin brokkelt langzaam af en kan alleen nog gedeeltelijk hersteld worden als hij de politie kan voorblijven in zijn zoektocht naar de werkelijke dader...
Fenomenaal, zoals de spanning allengs opgevoerd wordt en vastgehouden tot en met de laatste bladzijde. Als lezer zou je Joe willen helpen de werkelijke dader te ontmaskeren, je zou de versnellingsbak van zijn vluchtauto willen repareren, die bij nader inzien een ideale vluchtauto blijkt omdat de politie niet op een langzaam rijdend oud vehikel let.
De verdenking is het portret van een man die probeert af te dalen tot de diepste krochten van een ongelukkige ziel, voorbij goed en kwaad, en daardoor zijn eigen graf graaft.

Robotham weet onmiddellijk een band te kweken tussen lezer en hoofdrolspeler waardoor je de rest van het spannende verhaal volledig meeleeft met de tegenslagen die hij te verwerken krijgt.

De Verdenking is een topdebuut van een veelbelovende schrijver en een absolute aanrader voor thrillerliefhebbers!

De Australische journalist

Michael Robotham (1960) reisde jarenlang de wereld rond en zijn bijdragen verschenen in diverse Britse, Amerikaanse en Australische kranten en tijdschriften. Als ghostwriter schreef hij vijftien autobiografieen van beroemdheden waaronder politici, popsterren en sportmensen.Tien jaar lang woonde hij in de Engelse hoofdstad en daar begon hij als ghostwriter, de levensverhalen van allerlei beroemdheden op papier te zetten. Zo schreef hij ondermeer de autobiografie Ricky Tomlinson en van ex-Spice Girl Gery Halliwell.

Hij woont in Sydney.

Romans :

The Suspect (2004)
Lost (2005)
The Drowning Man (2006)
The Night Ferry (2007)
Shatter (2008)

 

 

 

Land, land ! ...

oorspronkelijke titel :

Föld, föld!

uitgever: Vörösváry-Weller, Toronto, 1972

Uitgeverij : Wereldbibliotheek-Amsterdam

gebonden : 366 blz.

vertaling Mari Alfoldy

isbn: 90 284 1955 1

***
In zijn roman : " Land, land! .." uit 1972, blikt Márai  terug op zijn laatste vier jaar die hij in zijn vaderland  Hongarije doorbracht.
Het zijn de jaren van de Duitse bezetting in 1944, de bevrijding door de Russen en de eerste jaren van de communistische dictatuur,tot aan het moment dat hij in september 1948 het land verliet om er nooit meer terug te keren.
Een persoonlijk verhaal dat in al zijn gruwelijkheid prachtige literatuur vormt., want Márai geldt als een van de belangrijkste Europese schrijvers van de twintigste eeuw.
Zijn herinneringen zijn historisch gezien de moeite waard omdat ze trefzeker deze woelige periode in de Europese geschiedenis beschrijven.
Ook intrigeren ze omdat ze veel over Sándor Márai en zijn leven vertellen. Maar in de allereerste plaats zijn ze prachtige literatuur.
In handen van de grote schrijver die Márai is, overstijgen zijn herinneringen immers het persoonlijke. Ze raken ons diep omdat ze onder het oppervlak van koele observatie en afstandelijk verwondering over de wezenlijke vragen van het menselijke bestaan gaan.

Ook in Land, land!.. is zijn ontmoediging merkbaar. Nadat de communistische regering in Hongarije het leven voor schrijvers niet makkelijk had gemaakt, ging Márai in ballingschap. Tot zijn zelfmoord in 1989 woonde hij onder andere in Zwitserland, de Verenigde Staten en Italië. Voor zijn vertrek uit Hongarije was hij een gevierd schrijver, geboren en opgegroeid in de burgerlijke klasse. Hierdoor was hij zich na de Tweede Wereldoorlog bewust van het verlies van aanzien dat schrijvers hadden in het pre-communistische Hongarije.
Tevens begreep hij dat ook de invloed van de burgerij tanende was en voorzag hij de ondergang van deze klasse. Geconfronteerd met dit feit kon Márai volgens eigen zeggen enkel nog de desintegratie van deze klasse beschrijven.

Márai's belangrijkste thema's, het verval van de Hongaarse middenklasse en de onbeheersbare drijfveren van de mens, sloegen aan in het nieuwe fin de siècle - én daarna, want ook: " De erfenis van Eszter "(1938, over een vrouw die zich tot haar dood toe laat bedriegen door een charmante zwendelaar) werd een groot succes. De uitgevers kunnen nog even vooruit; Márai schreef 27 romans en 15 bundels met verhalen, essays en gedichten. en toneelstukken.
Zijn thematiek van menselijke relaties en hun passie en berekening, hart en rede speelt tegen een dreigende, soms nog smeulende achtergrond van wat mensen elkaar aandeden gedurende de eerste helft van de 20 ste eeuw in zijn geliefde Europa. Zijn observaties van menselijk gedrag en drijfveren zijn vaak adembenemend gelaagd en in een schitterende stijl neergeschreven.

 

Sándor Márai,  is geboren op 11 april 1900 in het Hongaarse Kassa (nu Košice, Slowakije), als Sándor Grosschmied de Mára ,in een Saksische burgerfamilie waarvan de vader advokaat was .
Als hij achttien is en Kassa wordt ingelijfd bij Tsjecho-Slowakije vertrekt Márai naar de Weimarrepubliek om zich te bekwamen in de journalistiek.
Hij studeerde letterkunde in Leipzig, Frankfurt en Berlijn., en  hij vestigt zich in 1923 samen met zijn vrouw Ilona (Lola) in Parijs waar hij  tussen 1923 en 1929 correspondent voor de Frankfurter Zeitung wordt. 
 Hij vertaalde Franz Kafka en Georg Trakl naar het Hongaars.

In 1928 gaat hij terug naar Boedapest. Met zijn autobiografische" Bekentenissen van een burger" krijgt hij enig succes.
Het fascistische regime dat in de Tweede Wereldoorlog de dienst uit maakt in zijn vaderland laat hem vrijwel ongemoeid.
Met de Duitse bezetting van Hongarije in 1944 duikt hij alsnog onder (zijn vrouw is joods). De bevrijding en daarna de overheersing van de Russen maakt hem sceptisch. In 1948 vlucht hij via Zwitserland, Italië en Canada naar San Diego, in de Verenigde Staten.
In 1957 wordt hij Amerikaans staatsburger. Hij bleef in ballingschap in het Hongaars schrijven, maar succesvol was hij niet. Als zijn vrouw aan keelkanker is overleden wordt hij pessimistischer en somberder. Hij koopt een pistool. Als in de jaren daarna ook zijn aangenomen zoon overlijdt, heeft hij genoeg van het leven. Op 22 februari 1989 zet hij het pistool tegen zijn hoofd.

Sándor Márai was tot voor enkele jaren een volslagen onbekende schrijver in Nederland en de rest van Europa. Uitgevers zagen er jarenlang geen brood in om zijn boeken uit te geven. Boeken die eerder van hem in het Duits vertaald waren, werden genegeerd. Daar kwam pas verandering toen het boek Gloed in 1998 in het Italiaans vertaald werd en door de critici daar geprezen werd.
Frankrijk had al eerder drie titels vertaald.
In 1999 was Hongarije het ‘Schwerpunkt’ op de Frankfurter Buchmesse en opeens begon het boek te lopen. Na een lovende bespreking van de invloedrijke Duitse criticus Marcel Reich-Ranicki op de televisie werd de roman een bestseller.

Ook in Nederland werd : "Gloed "een bestseller. Binnen anderhalf jaar verschenen maar liefst 11 drukken.
Uitgeverij De Wereldbibliotheek heeft inmiddels ook een andere roman van Márai laten vertalen: De erfenis van Eszter. In dat boek zijn opmerkelijk veel paralellen te vinden met Gloed. Ook hierin is sprake van een ontmoeting na vele jaren, ook hier is passie in het spel (tussen man en vrouw) en is er een andere vrouw bij betrokken. En ook hierin vindt je een vertrouwenwekkende oudere figuur die bij de familie hoort, zoals Nini in Gloed.
Inmiddels heeft Márais werk een vaste plaats in de Europese literaire canon van de 20ste eeuw veroverd.

Bibliografie :

"Gloed" (2000, vert. Mari Alföldy)
oorspronkelijke titel: "A gyertyák csonkig égnek".

"De erfenis van Eszter" (2000, vert. Mari Alföldy)
oorspronkelijke titel: "Eszter hagyatéka".

"Land, land!..." (2002, vert. Mari Alföldy)
 oorspronkelijke titel: "Föld, föld!..."

"De opstandigen" (2003, vert. Henry Kammer)
 oorspronkelijke titel: "A zendülők"

"De gravin van Parma" (2004, vert. Margreeth Schopenhauer)
 oorspronkelijke titel: "Vendégjáték Bolzanóban"

"Kentering van een huwelijk" (2005, vert. Henry Kammer)
oorspronkelijke titel: "Az Igazi/Judit"

"De nacht voor de scheiding" (1939/2006, vert. Lászlo Székely en Madelon Szèkely-Lulofs )
oorspronkelijke titel: "Válás Budán"

" Embers -2003
"Casanova in Bolzano -2005
"The Rebels -2007

 

 

DE EENZAAMHEID VAN THOMAS CAVE

van

GEORGINA HARDING

Oorspronkelijke titel :

" The Solitude of Thomas Cave "

Uitgeverij

: Anthos

Gebonden :256 pagina's

ISBN: 9789041411938 / 9041411933

Een roman van overstelpende schoonheid

.

Harding's novel is a beautiful reminder of the nature of solitude in the human mind

A beautiful, ghostly tale, The Solitude of Thomas Cave brings us back to the beginning of the modern world, in a story infused with the violence, power and beauty that define both man and nature.

***

Augustus 1616.- De Noordlijke IJszee rond Spitsbergen vriest langzaam dicht, het daglicht wordt schaarser. Het jachtseizoen zit erop en de walvisvaarder Heartsease maakt zich op voor de thuisreis naar Engeland.
Het wordt  tijd te vertrekken voordat de helse winter invalt en het schip vast komt te zitten in het poolijs. Iedereen en alles is klaar, behalve Thomas Cave want die is een weddenschap aangegaan met de rest van de crew dat hij een winter kan overleven in dat ijskoude, onherbergzame, eenzame oord.op Groenland. Iets wat niemand tot nu toe heeft gepresteerd.
Als het schip wegvaart en het stille figuurtje van Cave op de kade achtergelaten wordt met provisie , en een dagboek waarin hij , mocht hij het niet overleven zijn verhaal kan doen, verwacht geen van de zeebonken dat zij Cave levend terug zullen zien. Als de poolnacht valt en de temperatuur tot ver onder het vriespunt daalt, begint de eenzame strijd van Thomas Cave tegen de kou.
Cave's winter wordt zwaar, loodzwaar, maar prachtig.
Hij is opgegaan in de hem omringende natuur, en gewend geraakt aan het grote niets, de duisternis van de poolnacht, de oorverdovende stilte en de harmonie van de ongereptheid.
Uitgestrekte vlaktes, de wind, sneeuwbuien, en ijsberen als enige levende wezens waren zijn dagelijkse werkelijkheid. Maar net als zijn eigen gedachten, werd ook de onwerkelijkheid deel van zijn leven. Cave's jonge vrouw en zoon, beiden in het kraambed overleden, kwamen zijn eenzame uren opvullen.

Geestesverschijningen die zo reëel werden als de werkelijkheid en die hij niet heeft kunnen verjagen, totdat hij geen andere keus had dan zijn spoken toe te laten. Zelfs - of juist - in het meest godverlaten oord valt het verleden niet af te schudden .
Maanden is de zon uit zijn gezichtsveld weggebleven, en als zij terugkeert, keert zij terug met de vogels, zeehonden, rendieren en veel meer nieuw leven, en lijkt ook de geestelijke pelgrimstocht van Cave ten einde.
Hij heeft viool gespeeld voor zeehonden die nieuwsgierig hun kopje boven het ijskoude poolwater uitstaken, en het waren de zeehonden die zijn collega's uit wreed plezier hebben afgeslacht toen hij nog met hen op het schip zat, voordat hij tekende voor zijn periode van solitude.
Wrede passages ja, een ecco homine als een mokerslag, een j'accuse, die het boek een briljante meerwaarde geven.

In het tweede gedeelte van het boek is Harding weer terug onder de levenden, maar hij kan niet meer tussen de mensen aarden. Zijn intense liefde voor de natuur is omgeslagen in een bepaalde vorm van misantropie. Dat zijn omgeving hem met argwaan bekijkt omdat hij als ander mens is teruggekeerd, maakt zijn sociale gevoel er niet makkelijker op.

The Solitude of Thomas Cave is een verhaal dat in een uithoekje van de poolstreek vele eeuwen heeft liggen wachten totdat het verteld zou worden. Harding heeft een verbluffende verbeeldingskracht aan de dag gelegd over hoe het moet zijn geweest om rond 1600 een eenzame poolwinter te overleven. In haar dankwoord refereert ze aan geschriften van reeds lang overleden zeelui die ze heeft geraadpleegd, maar die zullen haar hun bevindingen niet zo gedetailleerd hebben voorgekauwd. Het is toch echt haar magistrale talent dat The Solitude of Thomas Cave tot zo'n literaire prestatie maakt.

Hardings schrijfstijl is bijna poëtisch, terwijl de roman bij vlagen toch ook erg wreed is. Dit zijn walvisvaarders van rond 1600; Greenpeace, het WNF en de vurige pleidooien van Al Gore zijn nog in geen velden of wegen te bekennen.
Maar wie Hardings roman in handen krijgt, zou 1000x maal eerder een donatieformulier invullen dan door al die huidige eco-campagnes bij elkaar.

Georgina Harding, een jonge schrijfster uit Brooklyn, heeft twee non-fictie titels op haar naam staan;-
Tranquebar: A Season in South India en In Another Europe..
 De 51 jarige Harding is altijd al een avonturierster geweest. Ze schreef dus reisverhalen over  Indië en Roemenië , alvorens ze dacht dat fictie interessanter was.
Het was dan ook tijdens haar verblijf in Tranquebar,Tamil Nadu,dat ze de 400 jaar oude anecdote hoorde over een onbekende Engelse zeeman , die voor een weddingschap , de ijzige beslotenheid en eenzaamheid van een poolwinter op Groenland zou overleven. Stilaan groeide dit idee uit tot haar debuutroman; "The Solitude of Thomas Cave " en daarmee is een nieuwe literaire ster boven Brooklyn verrezen.
Met schrijvende leeftijdgenoten Jonathan Safran Foer en Nicole Kraus, ook gevestigd in Brooklyn, is het alsof er een nieuwe Bloomsbury Group in de New-Yorkse wijk is ontstaan.
Hardings schrijfstijl is bijna poëtisch, terwijl de roman bij vlagen toch ook erg wreed is.
Harding wilde zeker geen historische roman schrijven ( vol met veel prachtige kostuums en periode details) noch een zeemansverhaal. Zij wijdde haar aandacht meer aan de filosofische kant ervan .
Zo wordt er geen polemiek gevoerd over de walvisjacht. Als grote Melville-fan , toont ze interesse in de ervaringen van  Cave en tracht zich in zijn leefwereld in te leven., en beslist daarom ook nooit Spitsbergen als toerist te bezoeken .
' Thomas Cave's eiland was onberoerd gebied en ik wilde het dan ook zeker niet schaden met er teveel aandacht naar te trekken , zegt ze .
‘I think it works as a mythic place.’ .

Harding leeft in Londen en Colchester, Essex.

Roman :

The Solitude of Thomas Cave (2007)-De eenzaamheid van Thomas Cave

Non fiction :

In Another Europe: Journey Across Hungary and Roumania (1990)
Tranquebar: A Season in South India (1993)

 

" Ziekzoekers"

van Anne-Gine Goemans

Uitgeverij : De Geus

Paperback :287 blz.

ISBN 978 90 445 0993 9

Schuld en boete in de polder.

Roelof, jij bent de zoeker van ziek! Jij bent de man met de scherpe blik! Mis jij één zieke bol, dan ben je verantwoordelijk voor een compleet geruïneerde oogst.’

– uit Ziekzoekers

De daad zelf is heel eenvoudig.’ Uit een la pakte de veredelaar een wattenstokje en hij roerde ermee in de kelk van de tulp alsof het een kopje was. ‘Het stuifmeel van de ene bloem smeer je op de stamper van de andere. De grote vraag is: met wie kruis je? Wat wil je? Welke eigenschappen breng je samen?’

***

Zelf afkomstig uit de Bollenstreek besloot Goemans een boek te schrijven over de dreigende teloorgang van het typische landschap met al die gekleurde vlakken, sinds talrijke projectontwikkelaars hun zinnen op het gebied hebben gezet.Maar wat een journalistiek boek zou worden, werd een verrassend degelijke roman, Ziekzoekers getiteld.

Ziekzoekers zijn bollenboeren die feilloos de ziektes herkennen die bloembollen kunnen treffen. Wat te denken van ziektes als snotbol, kurkstip of zwartrand? Ze liggen altijd op de loer, klaar om de miljoenenopbrengst van een oogst te ruineren.
De debuutroman van journalist Anne-Gine Goemans heet Ziekzoekers en is daarmee ook een metafoor voor alles wat er mis kan gaan in de wereld van een van Nederlands grootste exportproducten.

Waar die streek doorgaans een traditioneel decor biedt, laat Goemans de oer-Hollandse omgeving zien als een rauwe en eigentijdse plek. De verhoudingen in de familie Zeevoet - in heden en verleden, in Nederland en Amerika - komen door wilde plannen en het grote geld onder druk te staan.

‘Ogenschijnlijk gaat het om een traditionele omgeving, een beetje oud-Hollands. Lieflijk, onschuldig. Maar in werkelijkheid is het een broeierig gebied dat vol zit met krankzinnige verhalen, diep familieleed en grootscheeps bedrog. En het contrast wordt des te scherper als je dat afzet tegen die miljoenen keurig in rijen neergezette bloemen.’

Het boek vertelt het verhaal van twee generaties bollenboeren.
.De geschiedenis begint in de eerste helft van de vorige eeuw,en wordt met een mooie regelmaat onderbroken door gebeurtenissen in het heden.
Het is menselijk en herkenbaar geschreven. Ironie viert hoogtij. Knap hoe tijdens de dialogen de gedachten van de hoofdpersonages afdwalen en een verhaal op zich vormen.
Organisch groeien de tijden naar elkaar toe. Hoofd van de familie is Max Zeevoet ,voormalig directeur van Zeevoet Tulip International te Hillegom.Hoewel het bedrijf tegenwoordig in handen is van de zoon, Roelof, houdt Max zijn zaak vanuit Amerika, waar hij met zijn tweede vrouw woont, nog altijd scherp in de gaten.
Zoon , Roelof , gescheiden, voortdurend geil, dikwijls dronken en behept met vliegangst, is niet bepaald de aangewezen figuur om het bedrijf te leiden.Het gevoel in de schaduw van zijn vader te opereren,doet Roelofs eigenzinnigheid opvlammen. Hij neemt en aantal initiatieven, waaronder het moderniseren van het toch wat tuttige bloemencorso.Daarnaast weet hij de bloembol op het menu van een eetcafé te krijgen en laat hij in opdracht van het bedrijf een immens panorama schilderen. In een mum van tijd is de bol terug van weggeweest.

Al die vertutte attracties zouden gebaat zijn bij zo'n type als Roelof of zijn geestelijke moeder Goemans, die aan ideeën geen gebrek heeft.Een écht grote dienst bewijst de bollenjongen de streek door een projectontwikkelaar en een dame van een beleggingsfonds te slim af te zijn.Onbedoeld steken vele investeerders hun geld in het behoud van het landschap.
Jammer dat het fictie is. Want , ach die bollen , die heerlijke bollen.
Dan de oudjes.Het verleden wordt gerepresenteerd door Roelofs moeder, Vera Verkerk, die als een dochter van een bollenboer naar Amerika trok om zaken te doen.
Passages die in het verleden spelen laten een glimp zien van het oude Nederland, van het ploeteren op de velden, en de vanzelfsprekende acceptatie dat je niet alles onder controle kunt hebben, zoals de moderne mens geneigd is te denken.
Dat is een fraaie boodschap die Goemans haar lezers en passant meegeeft.

Indrukwekkend is het de levensloop van de autistische Leo te volgen en te beseffen hoeveel impact dat heeft op het bestaan van de gezinnen waar hij deel van uitmaakte.Een hele bijzondere en ontroerende passage is het moment in de kerk bij het overlijden van Leo en de toespraak van Albert.

In dergelijke scenes is ze waarlijk bevlogen, en lijkt het alsof de woede van haar bolboerende voorvaderen zich samenbalt en de frustratie van het harde bestaan er absoluut uit moet : " Mens wat weet jij nu van angst. Weet je wat angst is ?Twaalf kinderen moeten voeden terwijl je bollenschuur is afgebrand en je katholieke buren zich verkneukelen om je ondergang en je doodzieke jongste kind nog dunner is dan de spijlen van zijn ledikant.
Op andere momenten treedt de jounaliste Goemans meer op de voorgrond. Bijvoorbeeld wanneer het om meer zakelijke informatie gaat, zoals het opzetten van fondsen, of de eigenaardigheden van projectontwikkelaars.

Soms maakt het een iets angstige indruk, dat vasthouden aan journalistieke gedegenheid.Maar in het algemeen is de afwisseling in Ziekzoekers in balans.Daarbij komt dat men niet snel aan die kleurige en vriendelijke Hollandse bollenstreek denkt als locatie voor een roman waarin vervreemding tussen familieleden op tragische maar ook hilarische wijze literair gestalte krijgt.
.Men krijgt al lezend het beeld voor ogen van deze roman als een kleurrijk schilderij. Ieder hoofdstuk voegt een trefzekere verfstreek toe aan de evenwichtige, goed doordachte compositie. Kleurrijk als de bollenvelden zelf, ontvouwen zich de levens van de Zeevoet-familieleden.

.Door de prettige, vlotte stijl waarin Goemans het boek geschreven heeft, lees je gemakkelijk door de pagina’s heen. Door de aanwezigheid van de vele personages is er altijd iemand om je mee te identificeren en door de vele verhaallijnen bevat Ziekzoekers voor iedereen wel een aantal aantrekkelijke en interessante hoofdstukken.

Die afwisseling is er niet alleen in toon en tijd, maar ook in mentaliteit.

De mentaliteit van de ouderwets hardwerkende Max is totaal anders dan die van de modern creatieve Roelof.

Goemans verhaalt over meer dan alleen de bollenvelden, en dat maakt Ziekzoekers een mooi contrastrijke roman, netjes doorwerkt -zoals het hoort. Voor een tikkeltje meer bezieling zou Goemans in een volgende roman best mogen vertrouwen op die familiair bepaalde opgewondenheid. Daarin schuilt iets minder keurigs, iets waar ze haar verbeelding verder mee kan aansturen.Op welk oeuvre Anne-Gine Goemans later zal kunnen bogen is vooralsnog een vraag maar Ziekzoekers is een eerste granieten bouwsteen daarvan.In deze dramatische familieverhoudingen komt uiteindelijk op natuurlijke wijze de ontroering alsnog bovendrijven, een psychologische krachttoer die meer dan prijzenswaardig is en naar een nieuw oeuvre doet verlangen.

Anne-Gine Goemans

(1971) is journaliste en moeder van drie kinderen. Ze werkt onder meer voor Volkskrant Magazine en geeft les bij het Centrum voor Communicatie & Journalistiek in Utrecht. Ze groeide op aan de rand van de Bollenstreek waar haar familie een bedrijf runde dat bloembollenverpakkingen fabriceerde.
Aanvankelijk was Anne-Gine helemaal niet van plan een roman te schrijven. Ze wilde, trouw aan haar vakgebied, een journalistiek boek schrijven over de teloorgang van de bollenstreek, waar projectontwikkelaars de overhand krijgen over de traditionele bollenkwekers. Maar er was niet alleen dat. Er was ook een grote fraudezaak, en er was haar eigen verbondenheid met de streek. En er was de liefde voor schrijvers als Annie Proulx, die zo feilloos hun enorme hoeveelheid research weten te verwerken in meeslepende verhalen over karakteristieke mensen. Een voorliefde die Anne-Gine’s eigen stijl en gedachten over haar verhaal steeds meer richting fictie stuurden.

 

 

" De kaart van God "

van Emilio Calderón

Oorspronkelijke titel :

" El mapa del creador "

Uitgeverij : Mouria- Amsterdam- 2007

Paperback : 302 pag.

Vertaling :

Tineke Hillegers-Zijlmans en Frieda Kleinjan-van Braam

ISBN 9789045800011

***

Spanje ontpopt zich zo langzamerhand als het land van de historische roman. Het zoveelste talent dat zich op dit populaire genre heeft gestort, luistert naar de naam Emilio Calderón.
Anders dan veel van zijn Spaanse collega’s situeert Calderón zijn roman niet in het historische Barcelona, maar in Rome. Wel speelt de stad van Gaudí een voorname bijrol in De kaart van God.
De jonge architect José Hurtado Mendoza, neemt in 1936 als de Spaanse burgeroorlog uitbreekt, zijn toevlucht tot de Spaanse Academie in Rome.

In de Academia Espanola in Rome ontmoet hij de mooie Montserrat (Montse) Fabregas., een antifascitische bibliothecaresse en op wie hij al snel verliefd wordt.
De tweede wereldoorlog heeft al snel zijn weerslag. Omdat de situatie in Italie met de dag slechter  wordt heeft de Academie besloten ,om aan  het geld te komen voor voedsel en brandstof ,een aantal boeken te verkopen.
De mooie Montse mag de boeken uitzoeken en er wordt geloot, wie met haar mee gaat naar de boekhandel. Jose Maria is de gelukkige.
Als een verliefde schooljongen draagt hij de boeken voor haar.
Hieronder bevindt zich een uniek exemplaar uit 1556 waarin de locatie wordt onthuld van de kaart van God.
Aan deze kaart worden magische krachten toegedicht: de bezitter wacht zogenaamd de wereldheerschappij. Het is om die reden dat niemand minder dan Heinrich Himmler interesse heeft getoond. Aan de charmante prins Junio Vivarini de opdracht het Derde Rijk van de felbegeerde kaart te voorzien.
Bij de  boekhandelaar,Marcello Tasso ,blijkt al snel dat prins Junio Valerio Cima Vivarina bijzonder veel interesse stelt in dit boek.
Vanaf het moment dat ze kennis met hem maken, lopen de gebeurtenissen uit de hand en belanden ze in een web van politieke intrige, liefde en verraad, in een spel waarin José en Montse niemand meer kunnen vertrouwen, prins Junio niet, maar ook elkaar niet.

Staand aan het graf van Keats krijgen ze te horen dat het boek "de kaart van God" zou zijn. De kaart geeft de bezitter almacht.
In een periode waarin iedereen naar macht hunkert, willen Montse en Hurtado voorkomen dat het boek in verkeerde handen komt., maar voor ze er erg in hebben , worden ze als spionnen ingezet bij de partijen die een onstilbare honger naar macht hebben.
Russische spionnen, Vaticaanse bibliothecarissen en leden van de Duitse SS stellen hun standvastigheid  aardig op de proef.

"De kaart van God", is een uitermate geslaagd debuut. Calderóns goed geschreven en uitstekend vertaalde roman boeit, intrigeert en is leerzaam bovendien. Immers, de historicus Calderón laat niet na allerlei interessante wetenswaardigheden over het Rome van voor en tijdens de oorlog door zijn verhaal te weven. Hij weet de sfeer en politieke situatie van de stad uitstekend te beschrijven, net als de ellende waarin het verkeerd ,zonder afbreuk te doen aan de intrigerende driehoeksverhouding tussen Hurtado, Montse en prins Junio. De drie raken uiteindelijk verstrikt in een web van leugens en verraad. Niets is wat het lijkt en bijna iedereen heeft wel een verborgen agenda. Het antwoord op de vraag ‘Wie speelt hier eigenlijk met wie?’ komt uiteindelijk als een verrassing

Emilio Calderón rijgt in zijn culturele roman geschiedenis en mythen aaneen, maar laat ook een hoofdpersoon zien die een antiheld is, een gevoelige jongen die in een wereld is beland waarin hij niet thuishoort.Al voor verschijning kochten meer dan vijftien internationale uitgeverijen het boek in.

Emilio Calderón (geb. 1960)  in Malaga is historicus en heeft een grondig onderzoek verricht om deze veelomvattende roman — zijn eerste voor een volwassen publiek, hij heeft al een aardig aantal (nog niet in het Nederlands vertaalde) jeugdboeken op zijn naam staan — te kunnen schrijven.
Hij is  één van de  oprichters van de uitgeverij Cirene waarbij hij werkt als redacteur.
Hij is manager geweest van een telefoonmaatschappij en in zijn vrije tijd is hij ook acteur. In 1980 volgde hij een theater workshop en liet zich ook in met fotografie.
In 1985 ordende en catalogeerde hij de bibliotheek  van het   Gemeentelijke archeologisch museum.
In 1990 werkte hij onder direktie van architect Javier Vellés., aan een project om de versterking van Mellila te herbouwen.

Romans :

*

El fantasma de cera .(2002)- Het wassen spook .- kinderboek

*

La momia que me amó (1998).-De mummie die mij beminde
- The mummy Who Loved Me.

*

Con los animales no hay quien pueda (1996)
.- Niemand kan zonder dieren- With animals no one can.

*

Retrato de un detective enamorado ( 1999)
.-Portret van een verliefde detective- Portrait of a detective in love.

* Julieta sin Romeo (2007).- Juliette zonder Romeo- Without Romeo Juliet.

*

Continúan los crímenes en Roma -(2004)
-Steeds meer misdaden in Rome-. Continuing crimes in Rome.

*

Roma no paga traidores.
-(Rome betaald geen verraders-) Rome does not pay traitors.

* Verdigo-- Waanzin -Dizziness

* El último crimen de Pompeya- . The latest crime of Pompeii.

*

Deporte y límites-. Sport and bounds.

*

Los okupantes .(2005)

* El cazador de sombras (2007).- The hunter shadows.

*

El cielo encendido y otros misterios (2004)
.- The sky lit and other mysteries.

* El misterio de la habitación cerrada - 
.- Het geheim van de gesloten kamer-The mystery of the closed room

*

El mapa del creador .( 2006)
.- De kaart van god - The Map maker