Wie of wat zijn de IJsheiligen?

De IJsheiligen zijn een jaarlijks terugkerende periode van 11 tot 14 mei. In de  volksweerkunde betekenen de IJsheiligen traditioneel het einde van  de kans op schadelijke nachtvorst. De laatst mogelijke  vorstdagen dus.


                              11 mei: Mamertus
                              12 mei: Pancratius
                              13 mei: Servatius
                              14 mei: Bonifatius

In werkelijkheid is het moeilijk om eenduidig te zeggen wanneer de laatste nachtvorst van het  seizoen zich voordoet:  dat verschilt namelijk van jaar tot jaar.  In het oosten van het land (en zeker in  de Kempen en de Ardennen) kan schadelijke nachtvorst nog voorkomen tot eind mei.

De laatste keer dat de IJsheiligen in Ukkel hun naam alle eer aandeden, was op 14 mei  1935.  Toen bedroeg de minimumtemperatuur  (omgerekend naar gesloten thermometerhut) -0,8 graden.  Sindsdien hebben we in Ukkel tijdens de IJsheiligen geen negatieve minima opgetekend.  De laatste nachtvorst valt tegenwoordig vroeger in de lente. 

Voor de volledigheid: zelfs als de IJsheiligen voorbij zijn, kan er (heel uitzonderlijk) nog nachtvorst optreden.  Dat was het geval op 16 mei 1935 en 16 mei 1941.

In juni, juli, augustus en september hebben we in Ukkel nooit nachtvorst gemeten. De vroegste nachtvorst in de  herfst is (voor Ukkel)  5 oktober  1864 en 5 oktober  1881.

PINKSTEREN

Met Pinksteren (Oudgrieks: Πεντηκοστή, Pentèkostè Nederlands: vijftig) of Sinksen^{[noten 1]} wordt de uitstorting van de Heilige Geest herdacht. Het is de negenenveertigste dag ná Pasen, of volgens een andere definitie de vijftigste dag ván Pasen. Met deze uitstorting wordt ook het begin van de christelijke kerk gemarkeerd. Het kan als zodanig tevens als de eerste christelijke opwekking worden gezien.

Betekenis in het christendom

In het christendom werd het Wekenfeest 'Pinksteren' genoemd, naar het Griekse woord 'pentekostos' (= vijftigste). Tijdens het pinksterfeest wordt herdacht dat de Heilige Geest, de derde Persoon van de Allerheiligste Drie-eenheid, neerdaalde uit de hemel op de apostelen en andere aanwezige gelovigen. Na Jezus' dood op Goede Vrijdag en zijn verrijzenis op Pasen hadden de leerlingen van Jezus nog veertig dagen lang (tot Hemelvaart) de steun van zijn aanwezigheid gehad waarbij hij hun nog eens uitlegde wat de betekenis was van alles wat hij gedaan had tijdens zijn openbare optreden. Op de veertigste dag van Pasen (let op: niet de veertigste dag na Pasen) werden de leerlingen door Jezus' Hemelvaart alleen achtergelaten. Wel had hij beloofd dat hij de Geest van God, de Heilige Geest zou sturen die hen geestelijk verder zou leiden en hen de kracht zou geven om getuigen van het evangelie te zijn. Op de vijftigste dag van Pasen, tien dagen na Hemelvaart, op Pinksteren, kwam de beloofde Heilige Geest dan ook over de discipelen.

Volgens de traditionele christelijke theologie, analoog aan de oorspronkelijke joodse betekenis, waren de eerste nieuwe bekeerlingen na de hemelvaart van Jezus als resultaat van de evangelisatie onder de menigte op de eerste Pinksterdag de 'eerstelingen van de oogst' die toegevoegd werden aan de eerste christelijke 'samenkomst', oftewel gemeente. Deze 'oogst' gaat nog steeds door en als de 'volledige oogst' is binnengehaald, dat wil zeggen alle door God voor het Koninkrijk van God voorbestemde mensen tot bekering zijn gekomen, dan begint de Eindtijd: de laatste fase van de geschiedenis.

Met name in de vroege middeleeuwen was Pinksteren een zeer belangrijk christelijk feest. Het ging toen gepaard met een week van verplichte rust, bekend als de Heilige Geestweek. Tot de standaardrituelen behoorden het loslaten van duiven in de kerk, het strooien van blaadjes van pioenrozen en het blazen op de klaroen. Tot in de 20e eeuw was het verder gebruikelijk om elkaar een Pinkstergroet (bijv. in de vorm van een wenskaart) te sturen.

De Heilige Geestweek werd in 813 al wat ingekort, en vanaf 1414 kende Pinksteren nog slechts drie verplichte rustdagen. Bij de Synode van Dordrecht (1618) werd bepaald dat hier nog een dag afging. Desondanks heeft de derde rustdag op sommige plaatsen tot op de dag van vandaag standgehouden.

...

...

...
 

...
 

Lente gaat even met vakantie: straks kans op hagel

Hopelijk hebt u de afgelopen dagen genoten van het goede weer, want een depressie met regen en mogelijk zelfs een hagelbui trekt vandaag over ons land. En voorlopig wordt het niet beter: dit weekend moeten we het doen met een schamele 12 graden.

Vandaag zijn we opgestaan we op met redelijk veel zon, maar geleidelijk aan zijn meer stapelwolken ontstaan en mogen we buien verwachten. Plaatselijk kunnen die buien intens zijn, mogelijk met een donderslag erbij en felle windstoten. Het KMI waarschuwt zelfs voor hagelbuien. “Vooral in de streken langs de Franse grens en in het oosten kan het onweer fel zijn”, klinkt het.

Morgen valt het alles bij elkaar nog mee: in het zuidoosten zullen er buien vallen, maar in de rest van Vlaanderen blijft het grotendeels droog en is het nog een aangename 22 graden. Vrijdag verwachten we nog meer wisselvallig weer, met enkele buien en maxima rond de 20 graden.

Maar dit weekend is het ellende troef: het pinksterweekend belooft koud te worden. Zaterdag halen we nog hooguit 12 graden. Misschien toch net iets te fris voor een barbecue.

Zo vries je in.

Asperges

Leg de schoongemaakte en geblancheerda asperges met wat tussenruimte op een bord en zt dat in de vriezer. Bind ze na een paar uur samen en bewaar ze in goed afgesloten zakje.

Bewaartijd: 10 à 12 maanden.

Bereiding: Verwarm de ingevroren asperges in kokend water.

Bloemkool

Laat de met citroensap geblancheerda bloemkoolroosjes uitlekken  en doe ze in een plastic zakje.

Bewaartijd: 10à12 maanden

Bereiding: Verwarm de roosjes in kokend water.

Prinsessenboontjes

Leg de van hun steeltje ontdane en geblanceerde bootjes op een bord, zet enkele uren in vriezer en stop ze dan in zakjes.

Bewaartijd: 10à12 maanden

Bereiding: Verwarm zonder voorafgaand ontdooien

Wortelen

Doe de geblancheerde wortelen na afkoeling in zakjes.

Bewaartijd: 10à12 maanden

Bereiding: Verwarm zonder voorafgaand ontdooien.

Mama

Mama is het woord
waar het leven mee begint
mama is het woord
dat hoort bij ieder kind

een woord om zacht te zeggen
niet om luid te schreeuwen
het hoeft niets uit te leggen
en gaat door alle eeuwen

mama is het woord
waar de mensheid mee begint
mama is een ander woord
voor liefde.

Een gedicht van Toon Hermans

Aan alle moeders

MOEDERDAG

Moederdag wordt gevierd ter ere van het moederschap.
In Nederland, België en vele andere landen valt Moederdag op de tweede zondag in mei.
De oorsprong ligt waarschijnlijk bij de Grieken, zij vereerden de moedergod Rhea bij de lenteriten.
Ann Reeves Jarvis had in de Amerikaanse Burgeroorlog ( 1861 en 1865 ) zogenaamde Mother's Day Work Clubs georganiseerd om voor voedsel en medicijnen voor hulpbehoevende moeders te zorgen.
In 1908 organiseerde haar dochter Anna Jarvis (1864-1948) uit Grafton, West Virginia de eerste Moederdag om haar moeder te herdenken die zo veel goeds gedaan had in die Burgeroorlog.

De amerikaanse president Woodrow Wilson besloot in 1914 dat elke tweede zondag in mei voortaan Mother's Day zou zijn, een nationale feestdag.
Toen heeft zich dat over de hele werelkd verspreid.
In Nederland is het in 1925 begonnen.

In Amerika is er nu ook een schoonmoederdag die op de vierde zondag van oktober wordt gevierd. 

ZO MAAR

Deze mooie bloemen om je dag te kleuren.

SPREUKEN

APRILSE GRILLEN

Kurkuma (specerij)

Geelwortel

De gemalen specerij

Kurkuma, (Surinaams-Nederlands) koenier, (Indisch-Nederlands) koenjit, Indiase geelwortel, en vroeger ook tarmeriek genoemd, is een specerij gewonnen uit de plant Curcuma longa.

Koenjit (kunyit) is de van oorsprong Maleise naam van de specerij. Het wordt gemaakt van de wortel van de plant. Het is een vast bestanddeel van kerriepoeder (curry) en geeft hieraan zijn gele kleur (die ook de bijnaam Indiase saffraan verklaart). De specerij is mild bitter van smaak. Het merendeel van de kurkuma-oogst komt uit India.

Kurkuma heeft een zeer duidelijk aroma. Het is een van de meest gebruikte ingrediënten in currygerechten en zorgt voor smaak en kleur.

Handen met kurkuma gekleurd voor een Hindoestaans festival

Gemalen kurkuma is vooral een gele kleurstof om andere kruiden en gerechten te kleuren. Het wordt bijvoorbeeld wel aan rijst toegevoegd om deze een gele kleur te geven.

Het kan ook worden gebruikt als kleurstof voor inkt.

Papier dat in een oplossing met kurkuma gedrenkt en vervolgens gedroogd is, wordt wel als reagens gebruikt om de aanwezigheid van een base (alkali) aan te tonen. Het krijgt bij aanwezigheid van alkalische stoffen een bruinrode kleur. Het omslagpunt ligt ongeveer bij een pH van 8-9.

Medicijn

Onderzoek heeft uitgewezen dat kurkuma de werking van geneesmiddelen beïnvloedt.

Kurkumapoeder wordt in India traditioneel gebruikt voor de behandeling van wondjes en schrammen. In 1995 werd in de VS een patent toegekend aan de Universiteit van Mississippi op een wondbehandelingsmiddel gebaseerd op kurkuma. Dit patent werd het jaar daarop aangevochten door de Indiase Council of Scientific & Industrial Research en ingetrokken. De reden hiervoor was niet het eeuwenoude gebruik van kurkuma, maar het feit dat dat gebruik eerder beschreven was in een wetenschappelijk tijdschrift

Kurkuma wordt in Azië niet alleen gebruikt om rijst mee te kleuren, maar wordt ook verondersteld te werken als medicijn tegen allerlei ziektes, zoals trombose en hersenaandoeningen, waaronder de ziekte van Alzheimer en Parkinson^[

Onderzoek aan de Rhodesuniversiteit in Zuid-Afrika heeft wel de werking van het kruid bevestigd in de binding van zware metalen Sheril Daniel deed onderzoek naar curcumine, één van de drie ontstekingsremmende stoffen die veel in geelwortel voorkomen. Hij constateerde bij ratten dat curcumine de hersens beschermt tegen beschadiging door cyanide, lood en cadmium. De stof bindt zich aan deze giftige verbindingen voordat die schade kunnen toebrengen in de hersenen. Daniel denkt dat door het veelvuldige gebruik van koenjit in Indiase gerechten alzheimer in India nauwelijks voorkomt.

BILLY HOLIDAY