Dag van de Arbeid

1 mei poster, Rusland 1920

Dag van de Arbeid-viering in Bombay

De Dag van de Arbeid (in België ook Feest van de Arbeid genoemd) is een feestdag van de socialistische en communistische arbeidersbeweging. De dag vindt in Nederland en België elk jaar op 1 mei plaats. Andere landen wijken soms af van deze datum.

TOOTS THIELEMANS

 

 Jean 'Toots' Thielemans blaast vandaag 90 kaarsjes uit. De man viert dat met zijn onafscheidelijke mondharmonica tijdens acht speciale concerten in ons land. Er verschijnt ook een boek en boxset, en in Brussel is later dit jaar een tentoonstelling voorzien.

Jean Baptiste Frédéric Isidor "baron" Thielemans werd geboren op 29 april 1922 in de Hoogstraat van de Brusselse Marollenwijk. Thielemans raakte tijdens de Duitse bezetting in de ban van de jazzmuziek. De Belgische jazzgitarist Django Reinhardt was zijn eerste grote voorbeeld. Het was onder zijn invloed dat "de ket" naar de gitaar greep. In dezelfde periode begon Thielemans ook mondharmonica te spelen.

Na de oorlog vertrok hij op Europese tournee met Benny Goodman. Hierdoor kende hij in 1950 een internationale doorbraak. Hij kreeg de bijnaam "Toots", naar jazzmuzikanten Toots Mondello en Toots Camarata.

In 1952 emigreerde hij naar de Verenigde Staten. Daar beleefde hij al snel een van de belangrijkste momenten in zijn carrière: hij werd lid van Charlie Parker's All-Stars en speelde in Philadelphia enkele concerten samen met deze jazzgrootheid. Hij werd ook als gitarist opgenomen in het beroemde George Shearing Quintet.HLN

Mei is de vijfde maand in het jaar van de gregoriaanse kalender en telt 31 dagen. Mei is misschien vernoemd naar de Griekse godin Maia of Romeinse vruchtbaarheidsgodin Bona Dea, wier feest in mei werd gevierd. Mei wordt ook wel de bloeimaand of Mariamaand genoemd.

Mei valt op het noordelijk halfrond geheel in de lente en op het zuidelijk halfrond geheel in de herfst.

In de Keltische traditie is 1 mei het begin van de zomer, dat wordt gevierd met het Beltane-feest.

De Romeinen vierden diverse voorjaarsfeesten. Begin mei hadden ze het meerdaagse bloesemfeest, de Floralia geheten. Op de eerste dag van mei vierden ze het feest van de aardgodin Bona Dea ('de Goede Godin'), die later met de Griekse godin Maia werd geïdentificeerd. Zij was de oudste en mooiste van de Pleiaden, de zeven dochters van Atlas en Pleione. Het Griekse woord μαια (maia) betekende oorspronkelijk 'moeder' en later 'vroedvrouw' (μαιεια-maieia). De Romeinen vereerden deze Griekse moedergodin opdat zij de dingen van de natuur zou laten groeien. Zij noemden de meimaand (Maius in het Latijn) naar haar. Het Latijnse woord maior (= 'groter') is aan maia verwant, zo ook het woord maiestas (= 'aanzien', 'pracht', 'het hoog in aanzien zijn', 'verheven zijn'). In de Middeleeuwen ontstond in Italië het gebruik om de maand mei te wijden aan Maria, de "Moeder van God".

Op de gregoriaanse kalender wordt mei voorafgegaan door april en gevolgd door juni.

Asperges met aardappelen en Sauce Hollandaise

Bij de bereiding van asperges is het van groot belang om ze voldoende te schillen. Dit kan gedaan worden met een speciaal aspergemesje of met een dunschiller voor groente. Een onvoldoende geschilde asperge is draderig. Ook is het belangrijk dat asperges niet uitdrogen. Bij aanschaf moet hierop gelet worden; thuis kan de asperge enkele dagen bewaard worden door ze in een afgesloten plastic zak en/of overdekt met een natte handdoek in de koelkast te leggen. Wil men asperges langer bewaren, dan kunnen ze geschild en ongekookt ingevroren worden. Als ze uit de vriezer worden gehaald, dienen ze niet ontdooid te worden, maar ingevroren aan de kook te worden gebracht.

Asperges worden, afhankelijk van de dikte, in 8-10 minuten gaargekookt. Het beste gaat dit in een speciale aspergepan, waarin de asperges staande gekookt worden zodat de koppen niet onder water komen, maar een gewone kookpan (met voldoende water zodat de asperges net onder water liggen) werkt ook goed. Men gebruikt een aspergeschep om deze te laten uitlekken. Een traditionele wijze van serveren is met ham en een gekookt ei. Er kan het beste witte wijn, bijvoorbeeld Elzas (Pinot gris), bij gedronken worden.

Volksgeneeskunde

Traditioneel worden aan de asperge geneeskrachtige werking toegekend als medicijn tegen bijensteken, hartproblemen, duizeligheid en tandpijn. Ook werd het toegepast als urineafdrijvend middel of laxeermiddel, en het is nu bekend dat het in asperges voorkomende aminozuur asparagine inderdaad de nierfunctie stimuleert^[ Ten slotte worden asperges (vanwege het fallische uiterlijk) ook aangeprezen als afrodisiacum. Tegenwoordig worden asperges vaak gewaardeerd door patiënten met een zoutarm dieet, daar de asperge zonder verdere toevoegingen een duidelijke eigen smaak heeft.

Geschiedenis

De eerste tekenen van aspergeconsumptie zijn gevonden in de piramide van Sakkara in Egypte, gebouwd rond 2750 v.Chr. Ook de Romeinen wisten de groente twee eeuwen voor Chr. al te waarderen. Na de val van het Romeinse Rijk is ook de aspergeteelt in Europa teloor gegaan. De kennis werd wel levend gehouden in de Levant. Vanaf de 15e eeuw kwam de aspergeteelt terug in Europa, vanuitSpanje (meegebracht door de Moren) via Frankrijknaar het Noorden. Sinds de 17e eeuw werd de asperge in Frankrijk en sommige andere West-Europese landen weer gekweekt.

In Nederland worden sinds de 19e eeuw op grotere schaal asperges geteeld. Het oudste nog bestaande gebied is dat rond Bergen op Zoom, maar sinds de Eerste Wereldoorlog is Noord-Limburg het belangrijkste productiegebied voor asperges. De aspergeveiling in Grubbenvorst is daarvan het centrum. De afgelopen decennia is het gewas ook in andere delen van het land (bijvoorbeeld SallandTwente en Groningen) doorgedrongen. Een groot deel van de in Nederland gekweekte asperges wordt geëxporteerd naar Duitsland. In 2003 werd inWoerden een mes gevonden met de afbeelding van een asperge, waardoor wordt aangenomen dat de asperge in Nederland al in de Romeinse tijd werd gegeten.

In België worden asperges gekweekt in de streek rond Mechelen en de streek rond Bornem/Puurs (Kalfort) en levert een beperkte oogst. Vooral Kalfort is hier zeer bekend om. Vandaar ook vieringen als 'de aspergeworp' eind augustus, en 'aspuurge' in het 'Bos van Coolhem' in Kalfort. De asperge groeit ook nu nog wild in sommige Europese streken, zoals Polen.

Uit de dromen van de lente wordt in de herfst jam gemaakt.
Peter Bamm

Eén lente per jaar, en in het leven slechts één jeugd.
Simone de Beauvoir

De winter sterft in de lente om in de herfst opnieuw geboren te worden.
Marche Blumenberg

Geen enkele winter duurt eeuwig. Geen enkele lente slaat een beurt over.
Hal Borland

‘Min 20 graden’, sprak de eskimo, ‘de lente hangt in de lucht.’
Wiet van Broeckhoven

Eeuwige liefde is even absurd, even ondraaglijk als eeuwige lente of eeuwige muziek. Juist de wisseling van de seizoenen maakt het jaar boeiend, en voor de muziek zijn de stilten even belangrijk als de klanken.
Marc Callewaert

De lente wordt eerder herkend door de planten dan door de mens.
Chinees spreekwoord

Lente is de terugkeer van de verloren zoon.
John Conway

Lente in de grote stad: men hoort ‘s morgens de vogels hoesten.
Cédric Dumont

De eerste dag van de lente is één ding, de éérste lentedag is een ander. Het verschil tussen beide is soms zo groot als een maand.
Henry van Dyke

Eén vogel maakt nog geen lente en een brutale puber nog geen staatsman.
Jan Greshoff

Het is lente: de tijd van de jeugd en van gemakkelijk geluk.
René Gysen

De winter is een ets, de lente een aquarel, de zomer een olieverfschilderij en herfst is een mozaïek van al deze.
Stanley Horowitz

De winter is in mijn hoofd, maar de eeuwige lente is in mijn hart.
Victor Hugo

Met liefde is het net als een bloemenperk in het voorjaar; Je vraagt je af wat er uit komt, en uiteindelijk is het hetzelfde als vorig jaar.
Tom Jones

Als het in januari mistig is, dan wordt de lente fris.
Weerspreuk

Als in de winter en in het begin van de lente de vliegen zo dansen, krijgt ongunstig wee kansen.
Weerspreuk

Een veel te vroege lente, geeft brood zonder krenten.
Weerspreuk

Februari is nooit zo fel, of ze geeft drie lentedagen wel.
Weerspreuk

In het najaar veel wind uit het westen, evenlang zal hoge wind ons in ‘t voorjaar pesten.
Weerspreuk

Is het koud in maart, dan nadert de lente met een vaart.
Weerspreuk

Op de lentedag (21 maart) de wind in noord, dan blaast deze nog zeven weken voort.
Weerspreuk

Op een milde januari, volgt vaak een gure lente, en een warme zomer.
Weerspreuk

Schaarse lentebloei, honger voor de koei.
Weerspreuk

Zo koud het met het begin van de lente is, zo koud is het met het begin van de zomer.
Weerspreuk

Paasbloem

Twee chocola drinkende Mixteekse koningen uit de Codex Zouche-Nuttall

De Azteken verbonden cacao met Xochiquetzal, de godin van de vruchtbaarheid. Zij dronken een chocoladedrank, xocoatl, vaak op smaak gebracht met vanille, chilipeper en piment. De drank zou vermoeidheid tegengaan, een resultaat van de cafeïne die een bestanddeel van de cacao is. Een Spaanse jezuïtische missionaris, Jose de Acosta, die aan het eind van de 16e eeuw in Peru en Mexico woonde, schreef al over dat effect. De drank werd onder andere gebruikt aan het hof van keizer Montezuma.

In 1585 werd chocolade voor het eerst op commerciële schaal van Veracruz naar Sevilla vervoerd. Chocolade werd toen alleen gedronken, waarbij de Europeanen er suiker aan toevoegden en de chilipeper weglieten. In 1615 werd de chocoladedrank bij officiële audiënties bij de Franse koning ingevoerd, totdat het gebruik door bezuinigingen weer werd afgeschaft. In de 17e eeuw was chocolade een luxeproduct dat vooral gebruikt werd door de adel.

De Spanjaarden die in Amerika woonden ontdekten dat ze lekkere chocoladekoekjes konden bakken door suiker aan de cacaopasta toe te voegen. Ze konden de bereidingswijze van chocolade bijna een eeuw lang geheimhouden.

De eerste chocoladefabriek verrees in 1728 in Engeland. In 1760 kwamen er fabrieken in Duitsland en Frankrijk. In 1819 werd voor het eerst Zwitserse chocolade gefabriceerd. In 1813 begon Blooker met de productie van cacao en chocolade in Nederland, en in 1828 deed Casparus van Houten sr. een belangrijke uitvinding waarmee op eenvoudige wijze het vet van de cacaomassa kon worden gescheiden. Deze techniek kreeg wereldwijd navolging. Eind 18e eeuw begon chocolade in prijs te dalen, zodat ook gewone mensen het konden betalen.

De eerste eetbare chocolade zou in 1847 zijn gemaakt door de Britse Quaker Joseph Fry. De Quaker-families Fry, Cadbury en Rowntree waren twee eeuwen in de chocolade-industrie actief wikipedia

Chocolade staat ook gekend als een lustopwekker. En inderdaad, dokters uit Milaan hebben ontdekt dat vrouwen die regelmatig zondigen aan deze zoetigheid een beter seksleven hebben dan zij die er geen eten. Bovendien zou chocolade ook goed zijn tegen stemmingswisselingen tijdens de menstruatiecyclus

A chocolate a day... keeps the doctor away

Verrassend genoeg is chocolade een van de voedzaamste en best verteerbare levensmiddelen. Het bevat meerdere vitaminen (A1, B1, B2, C, D en E) en mineralen (calcium, kalium, natrium, magnesium, ijzer, zink, koper, chroom en fosfor), die heilzaam zijn voor het lichaam. Dat wisten ook de soldaten uit de Tweede Wereldoorlog, die steeds een reep bij zich hadden.

Volgens recent onderzoek blijkt dat een stukje zwarte chocolade per dag goed is tegen een hoge bloeddruk, trombosen en beroerten. Dat komt door de flavonoïden die erin zitten, een bestanddeel dat je ook terugvindt in rode wijn. Dat betekent echter niet dat we ons nu mogen gaan volproppen met chocolade. Het blijft immers een caloriebom.

 Voorchristelijke symboliek en oorsprong

Palmpasen in Polen

"Osterbrunnen" in Duitsland

Paasvuur

Over de precieze oorsprong en viering is men het niet volledig eens. Er bestaan verschillende lentefeesten uit diverse culturen (zie feesten en rituelen tijdens de lente) die sterk op elkaar lijken en waaraan ook het christendom symbolen heeft ontleend. Daarom stellen sommigen dat Pasen eigenlijk een vrij recente feestdag is waarin al dan niet bewust oude symbolieken van de lentefeesten zijn opgenomen. Maar er zijn ook die zeggen dat de oorsprong meer algemeen is; als in een feest van de lente, waarbij het ontwaken van de natuur na de winter werd gevierd.^[bron?]

Zo'n lentefeest is in veel culturen en religies vaak ook ter ere van een godin van het leven en de vruchtbaarheid, die de natuur heeft doen ontwaken en vruchtbaar heeft gemaakt. Voor Noord-Europa menen sommigen dat het de godin Ostara betreft. Het is twijfelachtig of deze godin ooit bestaan heeft.

Zowel de naam Ostara (Oudengels: Eostre) als de Duitse en Engelse benaming voor pasen, "Ostern" en "Easter"', zijn te herleiden tot het Oergermaanse woord voor het oosten.
Een ander gebruik zijn de paasvuren. De ontstaansperiode hiervan is onbekend. De bedoeling van de vuren is het verjagen van de demonen van de winter. In het oosten van Nederland en het aangrenzende westen van Duitsland, het woongebied van de Saksen, is dit gebruik nog altijd een levendig onderdeel van Pasen.

De paashaas en paaseieren illustreren volgens sommige theorieën hoe voorchristelijke elementen opduiken in de christelijke riten. Zo worden paaseieren opgehangen in de bomen, hetgeen een overblijfsel is van de heilige-boom cultus uit de Germaanse traditie. Deze symbolen ziet men ook in andere lentefeesten zoals Beltane en feesten van regeneratie die aanmerkelijk ouder zijn dan de christelijke versie, maar waar deze laatste wel op steunt. Zo is er ook de oude symboliek van de mythe van Adonis, de jaarlijks stervende en herrijzende god, of zoon-gemaal van de moedergodin Wikipedia