De Werverdijk...de pont

We gaan verder over de Werverdijk die vanaf Hattem naar Deventer langs de IJssel loopt, de streek waar de verhalen van Annie Oosterbroek- Dutchun zich afspelen. Ik heb ze vroeger graag gelezen, deze streekromans, maar ik twijfel eraan of ik ze nu nog zo waardeer. Ik kreeg er een paar, van die dikke trilogieën en die neem ik maar mee in de caravan straks. Bovendien herinnert me deze weg aan mijn allereerste kennismaking met Hattem. Ik was een jaar of 15 en fietste met de fam. Aartsen plus nichtje Gerke mee om een paar dagen bij hen in Hattem te gaan logeren en vanuit Vorden naar Hattem ging dus ook via Deventer ook over deze Werverdijk. Nooit gedacht dat ik daar later nog eens terecht zou komen.
Wim gaat een paar keer expres wat in de berm voor een motorrijder die er ook van geniet om over deze bochtige en vrij smalle weg te rijden. Hij weet nog van vroeger toen hij met z'n motor de bochten nam.
We nemen de veerpont naar Wijhe. Rick vindt het geweldig. En dan zijn we een half uurtje later in Luttenberg waar we hartelijk ontvangen worden door Ben en Riet. Want ook hier maken we de laatste afspraken voor ons gezamenlijk avontuur richting de Provence. De grote camper staat al voor. Zij gaan alleen een weekje eerder weg. We zullen elkaar bij het meer van Annecy weer ontmoeten, is de bedoeling.
Het slot van ons uitje is bij Mark en Jennifer. Ze hadden Tessa bij ons buiten gezien toen ze even langs kwamen en maar meegenomen naar Sleen. Voor we haar weer mee kunnen nemen moeten we meeëten en dat gaat er wel in. Het toetje is helemaal het einde: ijs met aardbeien èn slagroom. Mmmmmmm……!

Ze zijn er nog gelukkig… Ik had er een hard hoofd in toen we vanmorgen wegreden. Loeder hadden we gisteren al eens bij het mezenkastje weggejaagd, net toen ze bezig was het deurtje los te peuteren. Wat later zat ze op de schutting te wachten op méér vogeltjes. Wanneer we een dagje weggaan zorgen we altijd ervoor dat de katten buiten zijn, ruimte zat voor die knakkers. Maar nu in de meitijd…?
We hadden vanavond net de lammeren de fles gegeven, terwijl de boerenzwaluwen om ons heen zweefden. Wim ging er toen eens uitgebreid voor zitten op het terras om te zien of de aanvliegroute van de mezen nog intakt was. En gelukkig, dat was ie….!
Heel tevreden zitten we bij te komen van een heel leuke dag. Rick ging mee vandaag. We gingen een naambord wegbrengen die voor een verjaardag van een collega van Ben bedoeld was. Natuurlijk gaan we meteen naar Ben en Niesje. Die zijn al weer druk in de weer voor de zomerdiensten in de kerktent op de Leemkule. Bovendien moet er regelmatig opgepast worden op de kleindochters. De avondvierdaagse is geweest en Isa schijnt het haar voetbalteam erg goed te doen. We maken wat afspraken voor de paar weken dat we straks weggaan met de caravan, want Ben en Niesje zijn sinds jaren onze vaste oppas. Ik kreeg het gevoel dat ze wel weer aan een tijdje rust toe zijn en dat krijgen ze hier. We eten samen en dan gaan we verder. Rick wil graag het graf van oma zien en wij zijn benieuwd of de planten de eerste maanden overleefd hebben. Dat hebben ze. Vanzelf komen de verhalen boven over de gezellige dingen die je kon doen met oma.

De aardappels bij het keetje.

‘Vin ie ‘t erg?’ Ik loop met Wim terug vanuit de wei met de lammeren en we lopen even samen langs de aardappels die er boven staan. Ik heb ze al gedeeltelijk aangeaard, je weet wel… van die bergjes zand er tegenaan maken. Volgens Susan moeten ze er 15 cm boven staan maar ik kon niet zolang wachten. We zien wel wat het wordt, maar zo kunnen we met aardappels in dit gedeelte van de tuin de baas blijven over het onkruid. We zien dan ook de woestenij aan brandnetels en ander onkruid achter het keetje dat in deze tijd naar boven schiet. Wim zucht diep. En hierop vraag ik dus:’Vin ie et erg?’
Ja dus… hij vindt het erg. Hij wijst verschillende wilde planten aan die van mij mochten blijven en die de pony’s ook lieten staan. Ik heb nog nooit zoveel wilde planten tussen het gras gehad. Er zijn een paar soorten die we al die jaren al gehad hebben en je zou zweren dat de vorige bewoners die uitgezaaid hebben. Dat is het Robertskruid met z’n kleine rose bloemetjes, de Stinkende Gouwe, waarmee je volgens Susan iets tegen wratten kunt doen. Dan die 'hoge witte' die je gelukkig wel heel gemakkelijk kunt uittrekken als het je teveel wordt. En heel veel hondsdraf, Judaspenning, zowel paars als wit, vergeetmijnietjes en pinksterbloemen. Ach… dat kan er nog mee door maar die woestenij…. ?? We hebben al heel wat pannen soep en stamppotjes aan gewaagd, maar nu is de tijd voorbij.
Wim kennende wordt het eerst de bosmaaier.

Rick met z'n opa.

‘Moederdag…? Da’s een uutvinding van de winkeliers’, vond pa vroeger. Nee.. hij deed er niet aan. Wat wij deden moesten we zelf weten. Bij mijn weten hebben we er thuis altijd wel iets mee gedaan toen het in de mode kwam. Het zit hem natuurlijk niet in grote cadeaus. Ik meen zelfs dat het pas begon te spelen omdat tante Hermien op moederdag voor opoe kwam, die met opa bij ons in woonde.
Toen wijzelf kinderen hadden hoefde ik alleen maar thee op bed, mag toch wel eens per jaar. Na onze eerste gezamenlijk wakker worden na onze trouwdag wilde ik graag met Wim een beschuitje eten op bed, maar hij wist me heel tactisch aan het verstand te peuteren dat het verspilde moeite was. Hij had een gruwelijke hekel aan ‘krummels in bedde’. Nou ja… eens per jaar dan, met verjaardag of moederdag. Ik moet er tegenwoordig ook nog ziek bij zijn voor me zoiets overkomt.
Het mooiste zijn de persoonlijk gemaakte frutsels van de kinderen die ze meestal met de juf hadden gemaakt. Ik heb nog ergens wat verfhandjes op een wit lapje liggen, een kleihangertje met een lachebekje en een met een figuurzaagje uitgezaagde G van Gerhard.
Judith is altijd heel creatief op gebied van verrassingen. Zo nodigde ze beide moeders eens uit op een soort brunch en vandaag ging ze met haar moeder naar de film terwijl Gerhard bij ons kwam buurten met een mooi boek èn bloemetje. Mark en Jennifer kwamen wat later langs met Eva en zo was de dag alweer rond. En Rick dan… Rick? Die lijkt wat dat betreft op z’n opa. Het is trouwens zijn weekend niet. Hij volgt een strak schema. Volgende week is het weer zover, dan komt hij deze kant weer op, eerder niet of er moet iets heel bijzonders aan de hand zijn. En als ik hem zou vragen:'Rick kom je zondag nog... het is moederdag?' Dan zou hij ad rem antwoorden:'Moederdag... wat is dat?'

Straks lopen de drie fleslammeren bij deze koppel.

‘Wat bun ie-j een kleine slimmerd’, zei de nieuwe moeder toen ik haar alvast tegemoet huppelde. Ik hoorde haar aankomen en het was allang tijd voor mijn melk. Ik moest er even moeite voor doen, maar toen was ik zo onder het hekje door en rende ik naar de melk.’ Ie bunt mien kleine grapjas’ zei ze nog, ‘maor ik denke dat baasje Rob dat gien goed idee vindt. Den höldt vaste niet van die uutbrekkers’.
Ik vind die melk heel erg lekker en heb al gauw m’n buikje vol en ren lekker met mijn beide vriendinnetjes naar de andere kant van de wei. Dan zijn we lekker dichtbij de tantes. Soms denk ik dat ze ons roepen, maar misschien is dat ook wel vragen om een stukje brood als de nieuwe moeder aan komt lopen.
Even dacht ik vanmiddag dat de melk in aantocht was. Er liep een meisje naar ons toe. Ik wrong me meteen handig onder het hekje door. Dat lieten mijn twee vriendinnetjes niet op zich zitten. Ze zagen me rennen en wrongen zich dwars door het gaas en sprintten ook naar haar toe. Maar ja er kwam geen melk. Het meisje rende ineens weg en de pony’s kwamen heel hard op ons af lopen… wel groot hoor, die twee.
‘Noe is ’t afgelopen met oele, Geesje toch..!’, hoor ik de nieuwe moeder zeggen. We worden teruggebracht naar onze wei en er gaat een rare bak onder het hek en een paar zware stoeptegels. Jammer….
Maar dan is er ineens allerlei drukte bij de tantes in de wei. Die kleine zwarte wordt steeds door een tante weggejaagd. En even later zie ik een nieuw vriendinnetje bij tante drinken. Baasje Rob komt meteen kijken… “O wat een knoeperd is die kleine, wat een mooi lam. Lijkt precies op de ram.' En even later ' ….Wat....? Zijn ze dwars door het gaas…..? Ik zal wel even een extra schrikdraadje spannen’. Zo jammer, ik kwam net even dichtbij die draad en snuffelde even… man man …ik schrik me te pletter . Ik ren als een speer naar de andere kant van de wei. ‘Nog efkes en dan geet 't hele spul bie-j mekare in’, vertelt de moeder aan mensen die staan te kijken. Helemaal mooi! Dan kunnen we met onze vriendjes spelen…
Met de groeten van Geesje!

Wouter traint Cassandra..., die ook wel de danseres wordt genoemd vanwege haar sierlijke loop..

‘Ie mot zörgen dat ze oe niet kats de baas wodt’, was zo’n uitdrukking van pa vroeger. Dat sloeg vaak op paarden, maar ook op kinderen die het hun ouders soms moeilijk konden maken. Daar had pa weinig last van. De paarden kon hij aan en ons zeker. Hij had gevoel voor paarden, een echte peerdekearl. Hij was soms een hele middag bezig om een paard netjes in te vlechten wanneer die naar een premiekeuring moest. Ieder vlechtje werd dubbelgevouwen en daar kwam een klein soort pomponnetje aan. Zijn Jonita was een kroonmerrie en later, ik meen Vurose, een stermerrie. Dat schenen de toppers. Behalve dat de paarden flink wat werk verrichten kregen ze ook ieder jaar een veulen. Daarvoor moest hij op een zeker moment op de fiets met het paard aan de halster richting Hengstenhouderij Koning. Daar hingen de foto’s van hun bekroonde hengsten aan de muur in de grote keuken. Ik ben wel mee geweest op de fiets er achter aan 'um an te jagen'. Eenmaal bij Koning werd ik naar de keuken gedirigeerd en tante Gerritje voorzag me intussen van een glaasje ranja, want bij het spektakel van hengst en merrie wilden ze geen kleine pottenkijkers. Hoe ik nu toch weer op dit stukje kom? Ben en Diny waren een dagje bij ons en behalve lekker eten en drinken, wat Wim verzorgde, praat je weer bij. De pony's kwamen regelmatig langs ons voorraam naar de zijtuin draven om daar het gras kort te houden. Neef Wouter doet al af en toe met hun paard Cassandra mee aan wedstrijden en moet daarvoor ook zijn paardje invlechten. Hij vond dat Diny dat ook wel zou kunnen. Diny weet allang hoeveel werk dat is. ‘En Wouter kan dat toch völle better’, was haar commentaar. Dus Wouter… veel plezier op Hemelvaartsdag! En.... zie beginregel...!

De laatste aanwinst...

Ons laatste lammetje is er en wat voor een, een knoeperd. Vandaag werd er hard gewerkt door de jonge moeder die voor het eerst haar lam moest krijgen. Rob had stiekem nog gehoopt op meer maar dit was zo’n flinkerd dat er geen tweede bij had gekund. Het is me wel wat met die fleslammeren. Frank zou nog even komen helpen met het voeden, maar Agnes was er ook al. Dat was geen probleem want er waren drie bekjes te voeden. Maar toen Agnes om 7 uur even ging kijken bij de lammeren dachten ze dat de flesjes er al aan kwamen en ze braken gewoon uit. Ze liepen ineens bij de pony’s in de wei. Dat was minder want die houden niet van die lammeren die vlakbij ze komen. Dus Frank gebeld om maar iets eerder te komen. En meteen kwam onze schapenman Rob. Die overzag het probleem en gaat er morgen wat aan doen. Er wordt een extra schrikdraadje gespannen want als ze eenmaal weten dat ze eruit kunnen is het hek van de dam. Hij komt meteen een paar kippen brengen want ons kippenbestand was ingekrompen tot enkel de haan. De zgn kip die er nog over was bleek een armzalige achtergebleven haan te zijn, ziek en zo mager als een lat. Geen wonder dat deze ‘kip’ geen ei legde. Rob nam hem mee om hem uit zijn lijden te verlossen. De dag erop zat de haan in zak en as, zo helemaal alleen. We hebben hem maar toegesproken en beloofd dat hij weer gezelschap krijgt en hij leek al wat vrolijker te worden. Zou hij je begrijpen?

‘Zo… jullie zitten wel eerste rang’. Rob komt aanlopen omdat ik hem gebeld had over de langdurige bevalling van een van de schapen. Ik dacht dat het bij die Drentse heideschapen en de Schoonebekers zo makkelijk zou gaan, maar deze zwarte die voor het eerst ging bevallen had er nogal moeite mee. En bij dit ras moet je je er niet mee bemoeien… de natuur z’n gang laten gaan. De middag duurde lang. Er werd gekrabd, gelegen, opgestaan, weer gelegen en uiteindelijk begonnen de persweeën. Ach wat had ik met het arme beest te doen. Ik dacht aan mama … hoe die ook voor de koeien langs kon lopen, handenwringend en net of ze zelf alle ellende meevoelde zei: ’Och ’t arme beest…. arme beest... foi toch foi toch....' En dan: ’Hein mo’j water hemm’n…. Hein mo-j zolt hemm’n’. Want pa bemoeide zich met de achterkant van de koe en werden er heel handig touwtjes om de pootjes van het kalf gelegd en daarna met iedere wee meegetrokken. ‘Hein… mo’k Derk Lettink bell’n… en Maolderink?’
Het ging allemaal weer door me heen. Maar net een half uur voor Rob vanaf het station kwam was het pikzwarte lam geboren. De moeder schrok ervan toen ze het wurm zag. Het lam bewoog wel maar de ooi bleef op een afstand staan kijken naar wat hier toch lag. Toen het pakketje stil werd en moeder ooi er nog niet heenging om schoon te likken heeft Wim heel snel met een beweging het vlies dat nog om het kopje lag, eraf gehaald. Gelukkig begon de ooi wat later toch aan haar werkje om het lam schoon te likken en overeind te krijgen. En daar zaten wij met z’n beiden…inderdaad eerste rang, te genieten van wat de natuur ons hier kan bieden.

Ook in Hengelo werd er Koninginnedag gevierd. Gerhard met hoedje en natuurlijk met z'n hartsvriendje Marcel. Mark toetert er al op los en ik ben net bezig om Rick achter uit de kever te hijsen.
Toen we in januari 1968 in Hengelo aan de Jan Voermanstraat kwamen wonen, bleek Marcel, die een half jaar ouder was, een paar huizen van ons af te wonen. Het was al gauw dikke mik met die twee. Gerhard die tot dan, net twee jaar, weinig meer uitbracht dan papa, mama, auto, en tietuig (vliegtuig) praatte binnen de kortste tijd als Brugman. Elke morgen stond Marcel al bijtijds op de stoep en riep hem met de woorden:'Kom Piet.....'! Soms waren wij nog niet zover en omdat die nog kleine Marcel niet bij de bel kon, schopte hij maar tegen de voordeur.... tot die keer dat wij wakker werden door glasgerinkel. Marcel had er naast geschopt en dwars door de ruit naast de deur. Ik was vlug beneden kan ik je vertellen en toen ik om de deur keek zag ik hem nog net bij zijn eigen huis de stoep opgaan. Het kwam allemaal goed en Marcel heeft nooit meer tegen deuren geschopt!