Dinsdag 19 juni 2007 - LEPELSTRAAT - Last van een burnout? Leerproblemen? Of misschien psychische klachten? Ga eens paard rijden en ervaar hoe rustgevend deze dieren kunnen zijn.

Bep Dijkhuizen helpt met paard Estrella mensen met psychische problemen weer op weg. ‘Paarden weerspiegelen je karakter. Ze kijken in je persoonlijk­heid.’ foto Tonny Presser/ het fotoburo

Leuke dierenweetjes

Algemeen

• 80% van alle diersoorten zijn insecten.
• Niet alle dieren zijn kleurenblind.
• De beenderen van vogels zijn hol van binnen om het gewicht te reduceren.
• Met een kabel van een duim dikte die van spinrag gemaakt zou zijn zou men een vliegtuigjet kunnen tegenhouden.
• Spinrag is sterker dan staal.
• dieren vechten om hun behoefte aan territorium, voedsel of een partner duidelijk te maken aan rivalen.
• Slaap zorgt ervoor dat alle lichaamsspieren rusten terwijl de hersenen actief blijven.
• Er zijn 4750 bekende amfibiesoorten op aarde gekend die worden onverdeeld in drie soorten : wormsalamanders, salamanderachtigen en, kikvorsachtigen.
• Vogels, zoogdieren en veel andere dieren hebben waak- en slaapperiodes die de 24 uur-cyclus volgen, ook wel bekend als een circadiaans ritme.
• De felle geuren en kleuren die veel bloemen bezitten, dienen eigenlijk een praktisch doel. Namelijk het lokken van insecten, vogels en andere dieren teneinde hun bestuiving te bewerkstelligen en hun soort te reproduceren.

Zoogdieren

• De enige dieren die achter zich kunnen kijken zonder zich om te draaien zijn konijnen en papegaaien.
• De tanden van een bever blijven tijdens zijn hele leven groeien.
• Varkens zijn de enige dieren die een zonnesteek kunnen krijgen.
• Een koe kan wel een trap op gaan, maar niet trap af.
• Olifanten zijn NIET bang voor muizen.
• Een koe die niet gekalfd heeft, kan geen melk geven.
• Dolfijnen slapen met één oog open.
• In Australië leven van nature geen grote wilde katachtigen (lynx, leeuw, tijgers, poema ...).
• Het oog van een struisvogel is groter dan zijn hersens.
• Giraffen zijn de eigenaar van een ontzettend hoge bloeddruk. Dit is noodzakelijk om hun hersenen van voldoende vers bloed te voorzien.
• Een giraf heeft een zwartmauve tong van ongeveer 40 cm lengte.
• Een muis heeft net zo veel halswervels als een giraf.
• Een Giraffenjong valt bij de geboorte gelijk twee meter naar beneden op de grond.
• Giraffen eten liefst blaadjes van de Acaciaboom.
• Giraffen (herbivoor) eten tot 60 Kg per dag
• Niet alleen de vacht van tijgers zijn gestreept. Ook de huid onder zijn vacht is gestreept.
• Giraffen kuizen hun oren uit met hun meer dan 40 cm lange tong.
• Een giraf kan met één enkele trap een leeuw doden
• Het hart van een giraf weegt wel twaalf kilo.
• Een giraf heeft enkel tanden onderin zijn bek.
• Geen enkele giraf heeft hetzelfde vlekjespatroon Een giraf slaapt met zijn ogen open.
• Giraffen slapen slechts 15 minuten per dag.
• Het mannetje van de zuidelijke zeebeer kan wel honderd jongen hebben.
• Wanneer je een ijsbeer zou scheren zou je merken dat zijn huid niet wit of roze is maar zwart.
• IJsberen zijn linkshandig
• Wanneer men een ijsbeertand doorzaagt kan men aan de jaarringen tellen hoe oud zijn eigenaar was, net als bij bomen
• De meest talrijke en wijdverspreide beer van Noord-Amerika is de zwarte beer.
• Het orgasme van een varken duurt 30 minuten.
• Mensen en dolfijnen zijn de enige soorten die sex voor het plezier hebben.
• Sommige leeuwen dekken meer dan 50 maal per dag in het paarseizoen!
• Vlinders proeven met hun poten.
• Een olifantenoog heeft ongeveer de grootte van een basketbal.
• Hoorns van rammen en neushoorn bestaan uit samengeperste haren.
• Een neushoorn heeft twee hoorns; een grote en een kleine.
• Dalmatiërs (hond) zijn bij hun geboorte helemaal wit, na twee dagen komen de vlekjes erdoor.
• De Heilige Birmaan (kat) is ook bij zijn geboorte helemaal wit, slechts later pigmentreren de tops (voeten,oren,neus,staart).

Vogels

• Struisvogels steken hun hoofd in de grond om water te vinden.
• De enige dieren die achter zich kunnen kijken zonder zich om te draaien zijn konijnen en papegaaien.
• De Andescondor (Vultur gryphus) is het symbool van het Andes-gebergte, en behoort met zijn spanwijdte tot drie meter bij de grootste vogelsoorten.
• Afrikaanse grijze papegaaien en Amazone papegaaien zijn de beste praters.
• Er zijn papegaaien die ondersteboven met hun poten aan een tak hangend slapen, net als vleermuizen, om vijanden te doen denken dat ze groot hangend blad zijn. Een slim afleidingsmanoeuvres zeg maar.
• Een grot kenmerkend voor de muskuseend zijn de wratten rond de ogen.
• De beenderen van een duif wegen minder dan het gewicht van zijn pluimen.
• Jonge duiven drinken melk uit een klier die bij pa en ma, achter in de keel zit. De baby-tjes duwen er tegen met hun snavels om de productie te stimuleren.
• Vogelnesten bestaan er in tig van vormen en de grootten, van vingerhoed tot de grote van een hondenmand voor een muilezel, uit gigantische hopen bladeren en/of aarde, soms uit meterslange donkere tunnels zijn, soms uit enorme twijgplatforms maar voor het zelfde geld bestaan ze gewoon uit een ondiepe kuil in het gras.
• Australische eksters gebruiken wol die ze zelfs durven uit de rug van een schaap trekken,
• De Karkiet bindt riethalmen aan elkaar.
• Struisvogels vrouwtjes schrapen een holte in de zandgrond, in plaats van een nest te bouwen, waarin ze dan soms wel meer dan veertig eieren leggen.
• Een Australisch sternvrouwtje, bouwt ook helemaal geen nest maar laat haar ene witte ei achter op de plaats war ze bevalt, veelal balancerend op een steen of op een tak.
• De paradijsmonarch (vogel) bouwt zijn nest van gras, en metst de boel als het ware aan elkaar met spinnenwebben.
• Sommige vogels, zoals de uil, de mees en de papegaai, nestelen in bestaande holtes of oude nesten, terwijl anderen dn weer liever hun eigen hol uitgraven.
• Huismussen, gebruiken soms touw, haar, papier en zelfs plastic of al wat ze maar te pakken krijgen.
• De roodpoot aalscholvers zijn echte strandjutters, zij scharrelen hun nestbenodigdheden bijeen op het strand.
• Zwaluwen bouwen koepelvormige nesten van modder
• Er zijn vogels die expliciet hun nesten in de buurt van agressieve dieren bouwen zoals als bijen en wespen, om hun natuurlijke vijanden op afstand te houden.
• Veel vogelsoorten broeden hun eieren uit in afgesloten ruimtes, holen of gangen.

Insecten

• Mieren kunnen ook ruiken met haar voelsprieten.
• Een vlinder heeft 12000 ogen.
• Vlinders proeven met hun poten.
• De meeste spinnensoorten hebben acht ogen.
• Alleen vrouwelijke muggen en wespen steken.
• Sommige tropische spinnen maken hun web zo sterk dat er een vogel kan in gevangen worden.
• Een kakkerlak kan 9 dagen in leven blijven zonder zijn hoofd; dan sterft hij door verhongering.
• Een vlo kan 350 maal zijn eigen lichaamslengte springen.
• De mannetjes-bidsprinkhaan kan niet ketsen als zijn kop nog op zijn romp zit. De vrouwtjes geven dus aan seks te willen, door de kop van z'n romp te trekken.
• Glimwormen en vuurvliegjes maken gebruik van bioluminescentie als lokmiddel voor potentiële partners (dat is het licht dat op chemische wijze in hun lijf wordt geproduceerd).
• Cicaden, krekels, sprinkhanen,…tjirpen of zoemen hun luide liefdesliedjes.
• Er zijn ongeveer 1100 soorten krekels gekend.

Amfibieën

• Krokodillen kunnen hun tong niet uitsteken.
• Een krokodil eet stenen, niet omdat ze die nu zo lekker vinden maar met de stenen in hun maag kunnen ze hun voedselvlugger fijnmalen wat de vertering bespoedigt.
• De grootste kikker is de goliathkikker. Wanneer hij zich uitstrekt, meet hij 80 cm en hij weegt soms tot 3 kilo.
• Amfibieën hun levensloop is een evolutionaire proces waarvan de eerste de larve fase in het water is
• De grootste kikker is de goliathkikker. Wanneer hij zich uitstrekt, meet hij 80 cm en hij weegt soms tot 3 kilo.
• Een anaconda kan twee jaar overleven zonder voedsel.
• De Bengaalse varaan graaft zijn slachtoffer uit de grond met zijn sterke voorpoten en klauwen, en maakt hem dan af met een verbrijzelende beet.
• De cantil (slang) uit Zuid-Amerika beweegt het uiteinde van zijn groene staart om vogels en kikkers aan te trekken. Denkend dat ze een smakelijk insect hebben gezien,

Waterdieren

• Inktvissen hebben blauw bloed.
• Dolfijnen slapen met één oog open.
• Een blauwe vinvis weegt ongeveer evenveel als 30 olifanten.
• Lichtgevende vissen leven meestal op zeer grote diepten.
• Vissen stoppen met zwemmen als ze gaan slapen.
• Een zeester heeft geen hersens.
• Het allerkleinste zeepaardje ter wereld (twaalf millimeter lang, gemeten van zijn puntje snuit tot aan puntje staart, werd ontdekt tussen het koraalrif in de Floreszee,vlakbij één van de kleinste Sunda- eilanden voor de kust van Indonesië.
• Een meerval heeft ruim 27000 smaakpapillen.
• Er zijn ongeveer 250 soorten lantaarnvissen gekend, maar allemaal hebben ze lichtgevende organen in hun lichaam waarmee ze elkaar gemakkelijk kunnen vinden in het donker.

Schaaldieren

• Een krab heeft 10 poten.
• Bij de meeste soorten krabben is aan het achterlijf te zien of het een mannetje of een vrouwtje betreft, wanneer je ze met hun buik naar boven draait: - breed rond achterlijf is een vrouwtje en een smal spits achterlijf is een mannetje.
• Er zijn circa 250 soorten garnalen, die zowel in zout als zoet water, in tropische, subtropische als koude wateren voorkomen.
• De Europese zeekreeft is de grootste geleedpotige van het Europese kustgebied.
• Kreeften doen pas moeite om zich voort te planten als het water een temperatuur bereikt van minstens 15 °C.

Ereli en Knudde

19/06  Het is een pitvis!

Het Essense vissenmysterie heeft niet lang standgehouden. Bijna honderd reacties van visliefhebbers bereikten ons, en allemaal waren ze formeel: de nobele onbekende vis is een pitvis.

De kenners zijn formeel over deze vreemde vogel vis, waarvan vissers zich afvroegen welke soort het was : "Het is het mannetje van de pitvis (Callionymus lyra)", zegt bijvoorbeeld lezer Frank Peeters. "Geen twijfel mogelijk: de driehoekige kop en de voor de mannetjes kenmerkende lengte tot 30cm, lange rugstekel en karakteristieke blauwe tekening op de kop. Het verbaast me dat niemand van de vissers in café De Meeuw deze soort kent. Misschien wordt hij niet vaak gevangen omdat het een uitgesproken bodembewoner is. Hij staat in de meeste mariene veldgidsen en de meeste duikers kennen hem uit de Oosterschelde en Noordzee."

Een andere lezer geeft nog meer uitleg: "De vis leeft boven zand- en modderbodems op 10 tot 430 meter diepte en komt onder meer voor in de Atlantische Oceaan en in het Middellandse-Zeegebied. Vooral in het late voorjaar ziet men ze veel voor de kust van Nederland. Het dier wordt 25 tot 30 cm lang en heeft een afgeplatte buik. De ogen bevinden zich boven op de kop. Bij mannetjes is de voorste rugvin sterk verlengd."

De Callionymus lyra is in 1758 voor het eerst beschreven door Linnaeus. En jammer genoeg voor Marc en zijn collega's is hij niet eetbaar.

Het web van de pitvis:
Op Wikipedia
In de soortenbank
Fishbase

Dit was de mysterieuze vis:





GVA



Ereli en Knudde

Ereli en Knudde

foto uil

Ereli en Knudde

Gier
		Hoe zien gieren eruit? Echt mooi zijn ze in ieder geval niet. Ze hebben een kale kop en nek! Het zijn roofvogels.
Wat eten gieren?
Ze eten dode dieren. Dat is vies, zeg je. Maar door dode dieren op te eten voorkomen ze ziektes. Gieren zijn afval en kadaver opruimers. Dat is een heel nuttige taak. Als dode dieren in de natuur zouden blijven liggen, zouden allerlei ziektes zich verspreiden. Die ziektes kunnen de gezonde dieren ziek maken.
Een monniksgier is een grote donkergekleurde gier met een enorme snavel. Om zijn nek heeft hij een dikke, donkere veren kraag. Met zijn haaksnavel pikt de monniksgier het vel van de koe door. Dan kan de aasgier ook eten, maar de monniksgieren zijn het grootst en het sterkst. Zij maken de koe open en pikken de lekkerste hapjes weg. Van de koe blijven alleen nog afgekloven botten over.		Als er ergens een dood dier ligt, dan heeft een aasgier die als eerste ontdekt. Maar zijn snavel is niet sterk genoeg om het taaie vel door te bijten. Hij moet wachten tot een monniksgier bij het dode dier landt.
		Waar leven gieren?
		Er zijn Amerikaanse gieren en de gieren die in Europa, Azië en Afrika leven.  De Amerikaanse gieren kunnen ruiken, de andere gieren kunnen dat niet. In Amerika zijn er 7 soorten gieren. Voorbeelden: condor, kalkoensgier en de koningsgier. In Europa, Azië en Afrika leven de ruppelgier, de aasgier en de monniksgier.
Bedreigd Het gaat niet zo goed met de gieren. Ze eten dode dieren, maar er zijn steeds minder kuddes. Daarom eten ze afval van de mensen. Maar in veel landen worden de mensen steeds netter. Daarom kunnen ze ook daar steeds minder eten vinden.		Jongen Een condorvrouwtje legt pas eieren als ze 6 jaar oud is. Ze legt maar 1 ei per jaar en soms slaat ze een jaartje over.

Langs de noordzijde van het Rijksmonument gebouw 'De Volharding' is de prachtige, roofvogelvolière te bewonderen die in de zomer van 2003 geopend werd. Bij de opening vloog de aasgier meteen de volle 70 meter naar het andere uiteinde van het ruime verblijf.

Vale gier

Aasgier

  De vale gieren lijken er wel een beetje de baas: hadden ze zich eerst twee hoge boomstompen toegeëigend, nu zitten ze regelmatig op de kunstrotsen rechts waar ze - bijvoorbeeld na een regenbui- hun vleugels breed uitstrekken. De eksters hebben inmiddels het verblijf - en de voerplaats! - ook ontdekt. De volière, 70 meter lang, bestaat uit een reusachtig stalen net dat gedrapeerd is over staanders. Via een onderdoorgang kunnen de bezoekers onder de gieren doorlopen. Bij het ontwerp van deze volière heeft architect Karel Fibbe een lichte en luchtige constructie ontworpen die recht doet aan het bijzondere monument.

Het verblijf is met bomen, rotsplateaus, richels en kloven ingericht als broedgebied voor de monniksgieren, vale gieren en aasgieren. Artis hoopt op deze wijze een grotere bijdrage te kunnen leveren aan het soortbehoud van de gieren.

Monniksgier

Tweehonderd jaar geleden kwamen gieren nog veelvuldig voor in de Europese berglandschappen. Vroeger werden gieren veel gedood omdat men ze verdacht van het doden van boerderijdieren. Onterecht, want het zijn vooral aaseters. Door de intensieve jacht en door verdwijning van hun natuurlijk leefgebied zijn hun aantallen de laatste eeuwen helaas sterk afgenomen, mede ook mede omdat in sommige landen het laten liggen van kadavers (= dode dieren) is verboden.. Tegenwoordig zijn ze beschermd en worden in dierentuinen geboren gieren op geschikte plaatsen uitgezet. Ze zweven op grote hoogte op thermiek, speurend naar kadavers of naar andere gieren die naar een kadaver toe vliegen. Ook in Artis krijgen de gieren regelmatig karkassen.
 

Ereli en Knudde