De complete nalatenschap van Jan Berend Hulshof 4

aantal

Voorwerp        

bijzonderheden 

waarde  

lepels 

0,00 

2 

bedden 

1 span 

20,00 

2 

kamer.bezems 

vuurstoof, bak, lakens, hemden,

kerkboek, horloge, manskleren,

manskousen, lamp, tafelkleed

36,00 

^{BEZEMS
Borstels, bezems e.d. werden  van natuurlijke producten vervaardigd zoals varkens- of dassehaar, twijgen of wortels.}

1 

vuur.stoof 

0,00 

1 

bak 

0,00 

7 

lakens 

0,00 

8 

hemden 

0,00 

1 

kerk.boek 

0,00 

1 

horloge 

zilveren 

0,00 

mans.kleren 

enige 

0,00 

mans.kousen 

enige 

0,00 

1 

lamp 

0,00 

1 

tafel.kleed 

0,00 

1 

ledikant 

met behangsel

[getaxeerd samen met manden,

stoelen, koffer, tafel] 

15,00 

3 

manden 

0,00 

7 

stoelen 

0,00 

1 

koffer 

0,00 

1 

tafel 

0,00 

2 

vaten 

bier, potten, tafel, kast, potten,

melk, boterpotten, boter, ton,

stel, gieter, borden, schotels

32,00 

bier 

in de vaten 

0,00 

2 

potten 

ijzeren 

0,00 

1 

tafel 

0,00 

1 

kast 

0,00 

20 

potten 

0,00 

melk 

in de potten 

0,00 

4 

boter.potten 

0,00 

boter 

in de boterpotten 

0,00 

^{BOTER
Melk is uitstekende voeding, maar kan niet lang bewaard worden. Daarom maakt de mens er ondermeer boter en kaas van. Hoewel men boter van volle melk kan maken, verkiest men vaak de room als grondstof. Vroeger liet men de melk in een melkteil staan en schepte men er na 24 en 36 uur de room af. In de 19de eeuw dacht de mens de ontromer uit, die het mogelijk maakte hetzelfde resultaat in enkele minuten te bereiken. Na het ontromen had men dus room, en ondermelk, die minder waard is omdat nagenoeg alle vetstoffen er uit zijn. Karnen, is de melk of de room zo schudden dat het vet van de vloeistof gescheiden wordt}

^{Het kan gebeuren dat men lang karnt zonder resultaat, wanneer het te koud is. Dan wil de melk niet boteren.}

1 

ton 

0,00 

1 

stel 

0,00 

1 

gieter 

0,00 

borden 

enige tinnen en enige aarden 

0,00 

schotels 

enige  

0,00 

2 

bureaus 

39,00 

thee.goed 

12 paar 

aantal

voorwerp

bijzonderheden

waarde

1         

haal.ketting 

pot, ketels, haardgereedschap

10,00 

^HAAL

<sup>Voorwerp waaraan een pot of ketel bij het koken boven het vuur in de schouw gehangen wordt. Een zaaghaal heeft een langwerpig blad (ca. 70-90cm lang; ca. 8-10cm breed) dat aan één zijde getand is en dat eindigt in een brede (ca. 4-5cm) haak die een omkrullend lipje heeft en waaraan de ketel gehangen wordt, een lange (ca. 90-100cm) stang die kan glijden door een plat oog - bovenaan tegen de rugkant van het blad bevestigd - en die beneden eindigt in een haak, en een beugel die met het éne uiteinde scharniert in de haak van de stang en met het andere uiteinde onder een tand van het blad gezet kan worden.

De beugel kan hoger of lager in de tanden grijpen; zo kan de hoogte boven het vuur geregeld worden. De stang eindigt bovenaan meestal in een wartel; op deze wijze kan de zaaghaal om zijn verticale as bewegen terwijl de grote ring - die aan een haak in de schouw gehangen wordt - onbeweeglijk blijft.</sup>

^HANGIJZER

^{Het hangijzer hoorde thuis in de keuken, bij het open haardvuur. Het werd nog algemeen gebruikt tot in de 19de eeuw en werd pas vervangen door de kachel en later het fornuis.}

^{Het hangijzer bestaat uit een ijzeren ring aan twee hangarmen, die boven het vuur in de haard werd gehangen. Op de ring werd een pan of een wafelijzer gezet. Het werd bevestigd aan de haal in de schoorsteen, waar men ook de ketels aan hing. Als het hangijzer na gebruik nog heet was, was het niet met de blote hand aan te pakken.}

^{BLAASPIJP
Ijzeren of houten buis (ca. 50-60cm) waardoorheen men met de mond lucht blaast om het vuur van de haard aan te wakkeren. Het benedenuiteinde kan eventueel puntvormig - zodat het niet in de as terecht kan komen - gaffel- of spatelvormig zijn en doet dan eveneens dienst als haardvork of -schopje. Het benedenuiteinde kan ook dicht gesmeed zijn met in het midden een klein gaatje. Zo kan men veel effectiever lucht blazen. Aan het andere uiteinde is er een haak of ring waarmee de pijp wordt opgehangen.}

1 

gordijn 

4,00 

1 

schoorsteen.kleed 

0,00 

1 

vogel.kooi 

0,00 

1 

spiegel 

0,00 

2 

tafels 

emmer, stoelen, lampen, schuimer, kammen, doorslag

10,75 

12 

stoelen 

0,00 

2 

lampen 

0,00 

1 

schuimer 

0,00 

1 

kammen 

0,00 

1 

doorslag 

0,00 

^{DREVEL
Korte (10-15cm) metalen cilinder, aan de omtrek vaak gekarteld, soms kegelvormig of lichtjes uitgehold aan een uiteinde, om nagels in, soms uit te drijven. De timmerman gebruikt een boutdrevel, d.i. hetzelfde werktuig maar zwaarder (15-25 cm), om toognagels uit te drijven en om ze in te drijven zonder de balk met de hamer te raken. Het uiteinde is meestal plat.
Het spitse uiteinde van de drevel wordt op de kop van de nagel geplaatst en op het andere wordt met de hamer geslagen. De kegelvormige punt maakt een klein gaatje in de kop en voorkomt het wegglijden van de drevel. Wanneer het uiteinde uitgehold is, komt de kop van de nagel in de holte.}

18 

borden 

schotels, theepotten, kan,

pijpenkomfoor, koffiekan

10,50 

13 

schotels 

0,00 

2 

thee.potten 

0,00 

1 

kan 

0,00 

1 

pijpen.komfoor 

0,00 

1 

koffie.kan 

0,00 

1 

klok 

staande  vlees, spek

38,00 

vlees 

partij 

0,00 

^{VLEES
Om vlees e.d. te bewaren, kon men het drogen (en eventueel roken), of in de pekel zetten, d.i. in water waarin veel zout opgelost werd. De sterkte van de oplossing verschilde naargelang het vlees. Het aldus bewaard vlees mocht niet in aanraking komen met de lucht, het moest onder de pekel gehouden worden. Spijzen die te lang in de pekel bleven werden te zout en daardoor oneetbaar.}

spek 

partij 

0,00 

1 

kleer.kast 

porcelein, tafellakens,

beddelakens

36,00 

porselein 

enig 

0,00 

21 

tafel.lakens 

36,00 

bedde.lakens 

36,00 

1 

kleer.kast 

aan de haard, manskleren

16,00 

mans.kleren 

enige, in de kast 

0,00 

2 

bedden 

1 span  

12,00 

3 

lantaarns 

lampen, koffieketel, koffiemolen,

koffiezetter, theegoed]

4,00 

3 

lampen 

0,00 

1 

koffie.ketel