Bovenkruier

![]() |
| B b B b 15 v 2 | |
| Bovenkruier | |
|
Een bovenkruier is een windmolen waarbij alleen de kap met het wiekenkruis in het horizontale vlak kan draaien. Door het bovenste deel van de molen in de juiste richting van de wind te plaatsen (het zogenaamde kruien) komen de molenwieken loodrecht op de wind te staan. Duits : Windmühle Frans : Moulin à vent |
|
bovenkruier De Hoop in Garderen auteur : Rasbak CC 3.0 |
|
|
Soorten bovenkruiers Molens met een buitenkruiwerk Deze zijn meestal te herkennen aan de staart achteraan de kap; hier zet de molenaar met behulp van een kruiwiel (ook wel kruirad of kruibok genoemd) of kruilier en kettingen of kabels de staart in de gewenste positie. • Kruiwiel met kruispil. Door de kruiketting aan één kant vast te leggen en deze vervolgens met het kruirad op de kruispil, de munnik, te rollen kan de kap een stukje gedraaid worden. Vervolgens moet de ketting weer afgerold worden en een stuk verder weer vastgemaakt enz. totdat het wiekenkruis op de wind staat. De staart wordt vervolgens vastgezet met de bezetketting, waardoor de kap niet meer kan draaien en het kruiwiel wordt met de spaakketting vastgezet. |
|
kruilier van De Hoop in Appel auteur : Rasbak CC 3.0 |
|
|
Molens met een binnenkruiwerk Bij dit type zet de molenaar binnen bovenin de kap met behulp van een kruirad en een kruireep (kruitouw) de molenkap in de gewenste positie. • Torenmolens hebben ook een binnenkruiwerk dat met een rondsel en tandwielen werkt. Ze worden met twee kruiraderen gekruid, omdat ze te groot zijn voor één kruirad. Molens die zichzelf kruien Deze worden ook wel zelfkruiers genoemd. |
|
Engels rollenkruiwerk van De Hoop in Appel auteur : Rasbak CC 3.0 |
|
|
Er zijn verschillende typen kruiwerk bij een bovenkruier: • Engels rollenkruiwerk met ijzeren rollen. Waarschijnlijk is het eerste Engelse kruiwerk met de opkomst van gietijzer omstreeks 1850 voor het eerst toegepast. |
|
kruiwiel(kruirad) met munnik(kruispil) van De Keetmolen in Ede auteur : Rasbak CC 3.0 |
|
|
Bij het rollenkruiwerk met houten of ijzeren rollen in houten rollenwagens en bij het neutenkruiwerk wordt de kap op zijn plaats gehouden door de kuip (keerkuip). |
|
binnenkruiwerk met kruirad van de Tweede Broekermolen in Uitgeest auteur : Rasbak CC 3.0 |
|
|
Het kruiwerk draait over de houten kruivloer en bovenop het kruiwerk ligt de houten overring waar de kap oprust. |
|
kap van een bovenkruier auteur : Rasbak CC 3.0 |
|
|
1=steenbord, 2=windpeluw, 3=keerstijl, 4=hoekstijl, 5=voorkeuvelensbalk, 6=wolfskeper, 7=nokbalk, 8=korte spruit, 9=penbalk, 10=ijzerbalk, 11=spantring, 12=overring, 13=steunderbalk, 14=spant, 15=linkervoeghout, 16=weerstijl, 17=burgemeester, 18=rechtervoeghout, 19=achterkeuvelensbalk, 20=roosterhout |
|
schematische voorstelling van een bovenkruier afbeelding : www.wiatrak.nl/417/wiatraki |
|
|
Bron : - Wikipedia CC 3.0 - tinternet |




1 reactie op dit bericht
Blij hier weer eens op bezoek te kunnen komen