* De achterblijver * van YVES PETRY

YVES PETRY - DE ACHTERBLIJVER
De Bezige Bij, 2006
Gebonden, 286 bladzijden
ISBN: 90 234 2070 5
Als een perfecte baby-computer ontwikkeld wordt, blijkt pijnlijk de imperfectie van de mens.
" De kwaliteit onsterfelijkheid appelleert oneindig veel sterker aan de menselijke ijdelheid dan het vermogen om te beminnen of de behoefte om bemind te worden, dat spreekt voor zich."
***
Gram Goetleven is als wiskundige verbonden aan het computertechnische bedrijf Carnitec waar hij meehelpt aan de ontwikkeling van een superintelligente robot:" Baby".
Deze robot zal qua intelligentie hoog boven de mensheid uitstijgen.,want hij is gemaakt om te overleven.
Gram Goetleven voelt precies hoe de robot zijn werk gaat doen: de mens zal overbodig worden, elke mens zal een 'achterblijver' worden.
Op een dag wordt hij door dokter Benjamin Miami, de uitvinder van Baby ,gevraagd om een lezing te geven op een conferentie in Austin, Texas, USA. Hij is van plan deze uitnodiging aan te grijpen als een gelegenheid om zijn toekomstvisie uiteen te zetten.
'De toekomst zal een toekomst zonder vaders zijn en bijgevolg een toekomst zonder kinderen. Het zal een millennium worden van pure intelligentie, die alleen maar intelligente manieren kent om zich te handhaven of voort te planten.Wat geen betekenis heeft zal geen betekenis krijgen. Alleen wat werkt, zal werkelijk heten.'
Gram Goetleven leeft voor zijn werk en de toekomst. Hij is daarom zeer verstoord wanneer zijn aftakelende vader steeds meer aandacht vraagt. Hij ondergaat elk bezoek als een kwelling. Kort voor hij naar Amerika zou gaan, overlijdt zijn vader. En hoe Gram ook na de begrafenis zijn best doet om alle treurigheid zo snel mogelijk te vergeten en zich te concentreren op de lezing, het verleden lijkt hem in te halen. Als hij tenslotte in het vliegtuig stapt komt daar nog een hindernis bij.
Dat er allicht toch meer gevoel in hem schuilgaat dan hij wil doen voorkomen, blijkt uit zijn danige vliegangst.Ook wat Gram geen betekenis wenst te geven, eist plots een plaats op. Ook wat niet werkt, wordt ineens werkelijkheid., maar voor de rest is zijn relaas eigenlijk een langdurige tirade tegen emotionaliteit, menselijke zwakte en zielsbewegingen.
De schrijver Yves Petry heeft geen medelijden met zijn personages. Ze worden keihard op papier gezet: de vader die openlijk zijn bizarre seksleven met zijn zoon wil bespreken en de zoon die op zijn minst niet van mensen houdt, ook niet van zijn ouders.In kristalhelder proza, vaak sarcastisch maar daarom niet minder dwingend van toon, voert deze hedendaagse vertelling over jongens en wetenschap, leven en dood, intelligentie en emotie, tot de conclusie dat wij ten aanzien van de toekomst allen achterblijvers zijn, gevangenen van het heden en producten van het verleden.
In het verhaal krijgen arrogante wetenschappers het deksel op hun kop en geeft Yves Petry een interessante stelling: techniek dient niet de mens, maar zal de mens overstijgen.
Het is de bedoeling dat 'Baby', de super robot, alle mensen zal overleven en hen met hun schamele intelligentie ver achter zich zal laten. Gram heeft medelijden met de mensheid, tegelijkertijd voelt hij zich verheven boven de mensen, omdat hij het heilige doel dient: Baby.
Gram wordt zo een icoon van de fanatici, zoals een godsdienstfanaticus die een onmogelijk doel nastreeft.
Zijn tegenspeler is dokter Bitschkowa, een vrouw die de media bespeelt met haar burgerlijkheid: beelden over haar gelukkige gezinnetje en haar mooie hobbies. Gram verafschuwt haar, en met haar alle mensen die maar een zweem van normaalheid over zich hebben.
Menselijke verhoudingen en gevoelens interesseren hem nauwelijks, psychologie speelt in zijn beleving geen enkele rol, over zaken als seks of intermenselijkheid kan hij alleen maar sarcastisch zijn.
Yves Petry schetst hiermee een zwartgallig leven, want Gram is niet wars van kritiek op de moderne maatschappij.
Sociale, culturele en politieke items dwalen door het verhaal: sekstoerisme, gymnastiek tijdens het werk, ouder kind relatie. En bovenal: hoe dierlijk is de mens?
Misschien alleen inhoudelijk lijkt Petry's verhaal op maatschappelijk sociale kritieken die bijvoorbeeld de Franse schrijver Michel Houellebecq gebruikt voor zijn romans. Alleen zijn de woorden en de beelden die Petry gebruikt vele malen prozaïscher en trefzekerder. Onder zijn mooie zinnen loeren sarcasme en humor om de lezer te verleiden. En mede door zijn karikaturale personages, bereikt hij een niveau dat voor de lezer een aangename verrassing is: het verhaal is een uitdaging om te lezen.
Gram Goetleven schildert zijn omgeving af als een soort zwakzinnige karikatuur. Over moeders vriendje Alain denkt hij bijvoorbeeld: ,,Mensen als Alain hadden natuurlijk een ziel. Dat soort volk kende nu eenmaal geen intellectuele scrupules.''
Menselijk geluk komt in zijn woordenboek niet voor: ,,De onverbloemde eenzaamheid van het samenzijn, de manifeste onverenigbaarheid der geesten, het sloot meer aan bij mijn opvattingen dan deze idylle.''
Hij is de slimme rascynicus, maar hij weet ook: ,,Cynisme is verleidelijk omdat je als cynicus in grote lijnen natuurlijk altijd gelijk hebt.''
Tegen het einde van het verhaal blijkt de toekomstdroom van Baby, waaraan Gram Goetwegen zijn onmenselijke toekomstperspectieven ontleent, beetje bij beetje te worden ontmanteld, zijn grote voorbeeld Dr. Miami krijgt z'n congé, en de geplande lezing gaat niet door.
Einde verhaal. Boodschap: technocratische, onmenselijke toekomst legt het af.
'De achterblijver' is een soort sprookje met even satirische als misantropische trekken. Eerlijk gezegd heeft het verhaal, met zijn tenslotte vrij eenvoudige boodschap, weinig om het lijf. Maar het zijn de verblindende stijl en het intellectuele vuurwerk van Pétry die het geheel overeind houden.
Hij is een begenadigd stilist, zoals er in Vlaanderen de laatste jaren geen meer is opgestaan. Zijn brille heeft werkelijk niets boertigs of sappig-Vlaams.
Hij schrijft als een jonge, zelfverzekerde God. Taal is voor hem belangrijker dan psychologisch raffinement. Hij zwelgt in de schoonheid van zijn welbespraaktheid, bij deze ondergaande zon bijvoorbeeld: ,,Een voor een legde ze haar kleuren af, het zilveren wit van de dag, de geelzucht van de vooravond, het oranje van haar nakende ondergang, om zich ten slotte door al dat stof te laten villen en finaal leeg te bloeden in een scharlakenrode plas die reikte van noord naar zuid.'
Als lezer word je meegetrokken in de alsmaar donkerder wordende gedachtegang van deze man.
De achterblijver is een verhaal over leven in de toekomst en sterven in het heden.
Yves Petry (1967)

Yves Petry studeerde wiskunde en wijsbegeerte in Leuven, publiceerde verhalen in DW&B en in NWT, debuteerde mei 1999 bij De Bezige Bij met de roman Het jaar van de man, bij dezelfde uitgeverij verscheen in 2001 Gods eigen muziek.
Yves Petry wordt onthaald als een beloftevolle nieuwe verschijning aan de Vlaamse literaire horizon.
Vrij Nederland bejubelde Petry als het ‘grootste talent’ van een nieuwe generatie literair begenadigde Vlamingen."
Yves Petry's probate middel tegen teleurstellingen: "In de mate van het mogelijke, leg ik me neer bij het onmogelijke."
Bibliografie
Het jaar van de man-1999
Gods eigen muziek-2001
De laatste woorden van Leo Wekeman-2003
De achterblijver-2006















.jpg)

















