Nieuwe week

...

...

...

SYNTHETISCHE MELK.

Melk is al lang niet meer uitsluitend afkomstig van koeien - denk maar aan amandel- of sojamelk - maar volgens ‘Perfect Day Foods’ volgt dit jaar de doorbraak van de synthetische melk. Dat Amerikaanse bedrijf ontwikkelde labomelk die perfect naar ‘the real thing’ uit de koeienuier smaakt. “Met net dezelfde voedingrijke eiwitten caseïne en wei die je nochtans enkel in dierlijke zuivel aantreft”, klinkt het. “Daarvoor hebben we microflora (piepkleine organismen, red.) geïnjecteerd met de blauwdruk, zeg maar het DNA, van échte koemelk, waarna een met bier vergelijkbaar gistingsproces de rest doet.” Met als grote voordeel bovendien dat deze synthetische melk ook perfect gedronken kan worden door veganisten of lactose-intolerante mensen. Het geloof in de toekomst van synthetische melk én bij uitbreiding alle dierlijke zuivelproducten, zoals yoghurt of kaas, is alvast groot. Want tot nu toe wist deze synthetische melkerij al ruim 23 miljoen euro bij investeerders op te halen.

KUNSTBLOED.

Geen levensreddende bloedtransfusies zonder voldoende donors, alleen schort het daar zelfs in westerse ziekenhuizen geregeld aan. Maar geen nood: de ontwikkeling van kunstbloed zit in de laatste rechte lijn. Geen ‘bloed’ dat letterlijk als twee druppels op mensenbloed lijkt, maar wel een vloeistof die bij levensbedreigende omstandigheden tijdelijk de belangrijkste functie kan overnemen: zuurstof afzetten in onze lichaamsweefsels en de schadelijke koolstofdioxide eruit verwijderen. Voorlopig werken wetenschappers nog altijd aan twee verschillende types kunstbloed. Het eerste bevat vooral hemoglobine, een onmisbaar eiwit in echt bloed, dat hier uit stamcel-gegenereerde rode bloedcellen werd gehaald. Dit jaar zullen tien Britse proefpersonen voor de allereerste keer van dit nepbloed toegediend krijgen, weliswaar slechts een ‘theelepel’ en vooral om te zien hoe lang dit in het lichaam overleeft.

...

...

...

Weerberichten waarschuwen voor ‘polaire vortex’ die vorige winter al voor min 18 graden zorgde

Vorig jaar leerde Vlaanderen de polaire vortex kennen toen die hier eind februari voor een winterinval vanjewelste zorgde. De temperatuur kelderde tot tien graden onder nul, in de Hoge Venen zelfs tot min achttien. En hou u vast: nu duikt dat polaire ding plots opnieuw op in de weerberichten.

 Britse nieuwssites toeteren al enkele dagen en zelfs weken over de ‘polar vortex’ die delen van Europa en Amerika in “arctische kou zal storten en onder de sneeuw kan bedelven”. Doemberichten die elke winter wel opduiken, maar vorige week stuurde onze Belgische klimaatexpert Jean-Pascal van Ypersele via Twitter plots ook een gelijkaardig bericht de wereld in. “De vortex splitst zich in drieën boven de Noordpool en kan vanaf de tweede helft van januari in delen van Amerika en Europa voor zwaar winterweer zorgen”, klonk het.

Twee weken

Weerman David Dehenauw bevestigt dat er momenteel iets aan de hand is boven de Noordpool. “Daar zit altijd de poolwervel of polar vortex: een lagedrukgebied waar op twintig kilometer hoogte ijskoude winden tegen de wijzers van de klok in draaien”, zegt hij. “Nu is die vortex verstoord door warme lucht waardoor het lagedrukgebied een hogedrukgebied wordt en de windrichting omdraait. Wind uit het oosten dus, die geleidelijk aan daalt tot op het aardoppervlak. Op die manier kan die polaire lucht ook tot bij ons raken. Wat we vorig jaar meemaakten. Maar ik zeg kan, omdat het niet zeker is. Alles hangt af van de positie van het hogedrukgebied: iets meer richting Rusland en we krijgen veeleer wind uit het zuiden dan het oosten. Wat het wordt, kunnen we ten vroegste eind deze of begin volgende week zeggen omdat het toch zo’n veertien dagen duurt voor het effect van de verstoorde vortex zich vertaalt in een weersverandering. En zo ver in de toekomst hebben we geen betrouwbare weerkaarten. Het enige wat nu zeker is, is dat de vortex ­verstoord is en dat zoiets de kans op winterweer later deze maand verhoogt.”

Klimaatsverandering

Vaak wordt gezegd dat een verstoring van de polaire vortex te maken heeft met de opwarming van het klimaat. “Maar dat klopt niet”, zegt Dehenauw. “Het is een fenomeen dat zich al ­langer voordoet. Alleen kende zo goed als niemand die term tot het hier vorig jaar in februari plots stenen uit de grond vroor en de Britse media polar vortex lanceerden bij het brede publiek.”

...

VOGELS IN DE WINTER.

De mooiste weerspreuken – januari

Als het Driekoningen (6 januari) is in’t land, komt de vorst in het vaderland.

Als het vriest op Driekoningendag (6 januari), dan vriest het dertien weken lang.

Met Driekoningen lengt de dag zoveel een geitje springen mag.

Vriest het op de elfde nacht, zes weken vorst wordt er verwacht.

Als het op dertiendag (13de dag nà Kerstmis (6 januari)) vriest, ‘t vriest dertien weken lang.

Geeft Sint-Hilarius (13 januari) zonneschijn, weldra zal het kouder zijn.

Als het op Sint-Hilarius vriest, de boer zes weken niest.

Sint-Pauwel (15 januari) is de eerste der drie harde koppen.

Sint-Anthonius (17 januari) schoon en helder, vult het vat en ook de kelder.

Met Sint-Antonius (17 januari) lengen de dagen zoveel als het eetmaal van een monnik.

Sint-Antone (17 januari) met zijn varken, zoete naam Sebastiaan (20 januari), koud en kil is’t in de kerken en bevroren ligt de baan.

Sint-Antoon (17 januari) en St. Sebastiaan (20 januari) komen met het hardste van de winter aan.

Maakt Sint-Teunis (17 januari) de ijsbrug, St. Sebastiaan (20 januari) slaat ze stuk.

Sint-Antoon (17 januari) en Sint-Sebastiaan (20 januari), hebben harde koppen aan.

Sint-Pieterstoel (18 januari) bevroren, een droog jaar geboren.

Staat Sint-Pieters’stoel te Rome in de sneeuw of in het nat: d’r staat een vochtig jaar te komen, het kan niet missen dat.

Januari

...

...

...

...

Is tweede kerstdag een feestdag of niet?

Het is tweede kerstdag. In Engeland heet de dag ‘Boxing day’ en daar is het een feestdag. Maar hier is het niet zo duidelijk. Officieel in elk geval niet: kerstdag is een wettelijke feestdag, tweede kerstdag niet. De meeste winkels zijn dan ook open, maar banken en postkantoren zijn dan weer dicht. En of het een échte feestdag moet worden, daarover zijn de meningen verdeeld.

...