Art . Nr . 66 .
De Bloem en het Boeket
Bloemen en boeketten vormen studieobjecten , die in de meeste gevallen veel glans en schittering met zich meebrengen . Men begrijpt dus al dadelijk dat men hier de rijkste kleuren van het palet dient te gebruiken en mengingen , die deze rijkdom kunnen aantasten , vermeden moeten worden . Het inzicht , dat men verworven heeft door de studie van het hoofdstuk " De theorie van de kleur " , zal hier zeer goed van pas komen en zal de beginner de weg kunnen wijzen bij de keuze van bloemen , die in aanmerking komen om geschilderd te worden op grond van hun coloriet , dat op geslaagde wijze gebundeld kan worden in een boeket .
Dit boeket kan een karakter vertonen naar gelang de kunstenaar zich meer speciaal interesseert voor de vorm of voor het lijnenspel , of dat hij meer waarde hecht aan fantasie of aan kleur .
In het eerste geval is de tekening van groot belang en kan , onder omstandigheden , gericht zijn op een meer of minder uitgesproken stilering . In het tweede geval is het de kleurvlek , die de boventoon voert .
Een bloem bezit een zodanige glans , dat hij vaak lichtgevend schijnt te zijn . De lichtstralen van het spectrum , die hij zelf niet opneemt , zendt hij aan onze ogen terug met een opmerkelijke kracht en zuiverheid . Als slechts de tegenstellingen van kleurwaarden in een schilderij hun rol vervullen , kan dit de illusie van lichtwerking geven , zonder dat men zijn toevlucht behoeft te nemen tot bepaalde anilinekleuren , die stellig zeer fraai zijn , maar tevens in het geheel niet kleurecht . Als men echter " met alle geweld " een dergelijke kleur gebruiken wil om een bepaalde toon te verkrijgen , dient hij op het doek vooraf te worden gegaan door een kleur of kleurmengsel , dat hem in toon zeer dicht nabij komt . Is deze gedroogd , dan kan men de niet - kleurechte toon als glacis er overheen aanbrengen . Op deze wijze toegepast , zal de bewuste toon niet geheel verdwijnen in de toekomst en zal de harmonie van het schilderij bewaard blijven .
Door zijn zeer gevarieerd karakter kan de bloem een plaats vinden in composities van onderwerpen met uiteenlopend sentiment : vrouwelijkheid , teerheid , goedhartigheid , uitbundigheid , enz... en het boeket verleent hierbij goed diensten door zijn samenstelling , zijn kleur , stijl en de omgeving , waarin het is opgesteld .
Een boeket rozen
We gaan een boeketje rozen schilderen , zoals afgebeeld op fig . 13 . Het is van tere en bescheiden aard en de elementen , die het begeleiden , kenmerken het interieur van een woning .
We hebben dit boeket opgesteld op de midden - as , die het vlak in tweeën deelt . Je zult echter opmerken dat de linkse buitenlijn van de schilderijlijst wel gelegen is op een as die links van de midden - as is gelegen en daardoor de symmetrie tegengaat . De achtergrond wordt zodoende verdeeld in verschillende horizontale en verticale vlakken die het vlak levendigheid verlenen zonder het boeket zelf te oversemmen .
Zoals de voorafgaande stillevens , is dit boeket zelf eerst " gecomponeerd " met de bloemen in de hand , die daarna in een vaasje geplaatst zijn op een tafel en tegen de gewenste achtergrond .
Ook hier gaan we het gebruikelijke procedé volgen met opeenvolgende stadia : goede werkwijze en zelfkritiek brengen kennis en vakkunde voort .
Zie er niet tegen op om de constructietekening met de grootste zorg uit te voeren ( fig . 11 , 1e stadium ) , en geef je rustig de tijd om hem duidelijk en correct te maken .
In dit verband zouden we geneigd zijn nog verder te gaan en je zou beter beslagen ten ijs komen , wanneer je eerst enige voorbereidende studies maakt bij onderwerpen van deze aard ; wel te verstaan met een ander materiaal , dan waarmee je uw schilderijtje wilt uitvoeren . Deze studies , met krijt of met de pen , zouden je in staat stellen om de aard van uw onderwerp , zijn stijl , zijn golvingen en bewegingen , die eigen zijn aan de diverse onderdelen , goed op u te laten inwerken . Bij het schilderen kunnen uw toetsen dan vrijer zijn en je zult de betekenis van de vormen bijna automatisch aanvoelen .
Is de schetopzet klaar , dan gaan we de onderschildering aanbrengen met de platte kwast en in dunne verf , er zorg voor dragend dat de oorspronkelijke tekening bewaard blijft . We hebben die immers nodig om lichten en schaduwen , waarvan het spel vrij ingewikkeld is , op hun juiste plaatsen aan te brengen .
We hebben er ook belang bij om te beginnen met de achtergrond en de tafel , om de beschikking te hebben over bepaalde toonwaarden , waartegen we die van de bloemen en bladeren kunnen afwegen en tevens omdat we , laten we dit niet vergeten , steeds vet op mager dienen te werken : de kleuren van de bloemen zullen , uiteraard , dikker in de verf komen te zitten dan de achtergrond . Deze laatste het eerst aan te brengen is , hoe dan ook , noodzakelijk , want het zou zeer gewaagd zijn , om de verschillende tonen van de bloemen , vooral de tere , op een witte achtergrond te willen aanbrengen . Men zou hen n.l. bijna zeker te licht maken . Wees voorzichtig bij het mengen van de kleuren , gebruik daarbij niet te veel , anders zullen zij hun frisheid verliezen .
Nu is de ondergrond geheel met verf bedekt ( fig . 12 , 2e stadium ) . Hij vertoont de locale tonen volgens hun kleur - en toonverhoudingen . Men diene echter te bedenken dat de schaduwtonen min of meer gewijzigd kunnen worden door de complementairen van de kleuren , waaruit zij zijn samengesteld . Herlees , in dit verband ,
" De theorie van de kleur " in het vorige lesdeel .
Het werk wordt nu verder doorgevoerd om tot de voltooide staat te geraken ( fig . 13 ) .
Weer beginnen we met de achtergrond , waarop we nu met wat dikkere verf gaan werken en waarbij de verschillende onderdelen nader gepreciseerd en aangevuld worden : de kast , de lijst en het landschapfragment dat hij laat zien , waarbij de twee laatste onderdelen bescheiden en teruggehouden moeten worden .
Vervolgens nemen we de modulaties van de toonwaarden onder handen , in de schaduw worden accenten geplaatst en de lichten worden vet opgezet . Wat we thans doen is echt " schilderen " en we doen dat in de richting van de vormen . Let op de spiraalvormige beweging in de grootste roos ; in eenzelfde draaiende beweging moeten we de verf aanbrengen . Het spreekt vanzelf dat platte en ronde kwasten van verschillende dikte hierbij gebruikt zullen worden . De allerlaatste arbeid kan het beste met een das - of marterharen kwast worden uitgevoerd , die de uiteindelijke verfijningen helpen tot stand brengen , die men kan waarnemen op
fig . 13 .
Andere voorbeelden
We besluiten dit hoofdstuk met enkele opmerkingen naar aanleiding van twee andere schilderijen , waarvan we slechts het voltooide stadium afbeelden , zonder na te laten je er aan te herinneren , dat zij ook in drie opeenvolgende étappes werden geschilderd .
Het boeket op fig . 14 vormt het voornaamste onderdeel van een compositie van uitgesproken decoratief karakter , met zijn fantasierijke arabesken en zijn achtergrond van wandtapijt . Het verschil met het voorgaande is groot ; hij is wat rustiger , zou men kunnen zeggen en het boeket is wat gewoner , zoals men dit veel in de huiskamer aantreft .
Een nog eenvoudiger ruikertje ziet je op fig . 15 . , zo simpel dat hij het eigenlijk alleen van zijn kleur moet hebben . Maar deze eenvoud zou je er toch niet toe mogen verleiden om te menen dat de tekening niet goed bestudeerd zou moeten worden : zonder deze voorzorg zou het eindresultaat van uw bloemenstudie je wel eens heel erg kunnen teleurstellen .
ART . NR . 68 . b , - TWEE ZEEGEZICHTEN
