ART . NR . 68 . c , - DE FIGUUR IN HET LANDSCHAP
Art . Nr . 68 . c ,
De figuur in het landschap
Het landschap , zoals we dat bestudeerd hebben , vormt een onderwerp , dat aan zichtzelf genoeg heeft ; maar het kan ook dienst doen als begeleiding , als omlijsting van een figuur , een stilleven of een boeket in een compositie , waarin deze elementen de voornaamste plaats innemen , zo niet in oppervlak , dan toch in belangrijkheid . Op die manier zijn er bekoorlijke , zelfs vreemdsoortige , maar altijd schilderachtige tafereeltjes geschapen . Soms vormen mens of dier een integrerend deel van het landschap ( men denkt aan akkerbouw , oogsten e.d . ) . Soms is het een meer intieme scene , bijv . een picnic in de tuin , waarvan een landschap de natuurlijke omgeving is en waar een verrukkelijke samenklank van kleuren te genieten valt .
In het doek , waarvan we je de afbeelding tonen ( fig . 34 ) , speelt de figuur weliswaar geen overheersende rol , doch , niettemin zijn het de figuurtjes , die een sfeer oproepen van een zondagmiddag even buiten de grote stad , waar men beveiligd is tegen het daverende stadslawaai.....
Een expressionistisch schilderij
Laten we thans een manifestatie van uitgesproken moderne richting wat nader bekijken . Het landschap van fig . 35 , een
werk van de schilder CHARLOT , is wel zeer tegengesteld aan het neo - realistische werk van zijn collega RENEFER . Wat we hier terugvinden is de neiging ( waarvan reeds sprake was bij het stilleven ) om een schilderij de uitdrukking te doen geven van bepaalde gewaarwordingen . CHARLOT , zo lezen we in het mooie maandblad
" Connaissance des Art " , schildert geheel uit het hoofd de sensaties , die de natuur hem geeft . Men kan hem , volgens ons , rangschikken onder de z.g . expressionistische schilders , dat zijn zij die de vormen en de kleuren van de natuur ondergeschikt maken aan de gevoelens , waaraan zij uitdrukking willen geven en niet aarzelen hen in de gewenste richting te wijzigen , daarbij hun toevlucht nemend tot vervormingen en kleurverplaatsingen .
Het huis , waarin Charlot in zijn jeugd woonde , was omgeven met velden , waarop bomen geplant waren . Veel van zijn lanschappen , zoals ook het hier bedoelde , doen aan een bos denken , gelijk een droom herinneren te voorschijn kan roepen , die getransformeerd worden tot een vreemd gezichtsbedrog , dat geen diepte of plastiek vertoont . De aldus voorgestelde bomen gaan gekwelde vormen vertonen , alsof men er op uit was hen een persoonlijkheid en menselijke gevoelens te verlenen . Het gekronkel van stammen en takken is het symbool van het geheugen , dat een glimp geeft van het verleden , evenals men door het loof ver gelegen ruimten kan ontwaren . Tenslotte verbeelden de kleine , lichtgekleurde vlakjes , die hier en daar tussen de grotere in verschijnen , de lichtstralen die tussen het gebladerte spelen . Zij symboliseren als het ware die kleine voorvalletjes , die zich tijdens het leven voordoen en die , gering van omvang nochtans belangrijke ernstige gevolgen met zich kunnen meeslepen .
In het landschap van Schellin ( fig . 36 ) dient men evenmin een objectieve weergave van de natuur te zien . Van het onderwerp zelf heeft de kunstenaar slechts de algemene suggestie overgehouden die bij hem gewekt werd en die hem sterk trof , buiten iedere rechtstreekse onderwerpen aan de werkelijkheid om . Het doel was zijn motief te construeren , het aan te kleden met op weloverwogen wijze naast elkaar geplaatste kleuren om de toonverhoudingen tot stand te brengen , die een gezamenlijke harmonie vormen , waarin een of ander " dominante " de boventoon voert .
