Beekloper

geschiedenis

B  b B  b  5 e (2)

Beekforel

Beekforellen hebben van alle forellen de grootste verspreiding. Hoewel ze in de delen van hun areaal van verschillende ondersoorten van de Zeeforel af stammen, zijn ze op uiterlijke kenmerken en ook door hun levenswijze nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Beekforellen zijn dwergvormen binnen deze grote verwantschapskring, die zich hebben aangepast aan snelstromende, zuurstofrijke beken, tot in de brongebieden. Ze worden meestal ongeveer 30 cm lang, zelden 50 cm. Beekforellen zijn trouw aan de standplaats. Ze hebben vaste schuilplaatsen, bijvoorbeeld onder overhangende stenen of wortels, die ze tegen concurrenten verdedigen; ze zijn dus territoriaal ingesteld. Hun voedsel hangt van het aanbod af, maar omvat kleine kreeftachtigen, insecten (vooral kokerjufferlarven) en kleine vissen.

Beekforel in het Arctikum museum, in Rovaniemi, Finland. auteur : Zouavman Le Zouave     CC 3.0

In zeer koude, dus ook voedselarme beken zijn ze merendeels aangewezen op vliegende insecten, die ze van het oppervlak wegvangen of zelfs met een sprong boven water verschalken. Forellen in zeer hoog gelegen bergbeken of -meren worden vaak niet langer dan ca. 15 cm; ze worden wel ‘steenforellen’ genoemd. Beekforellen worden bij gunstige omstandigheden in hun derde of vierde jaar geslachtsrijp. Dieren uit gebergten beginnen al vanaf oktober te paaien, maar in het laagland verschuift de rijtijd naar later, soms tot in maart.

beekforel

De paaiplaatsen liggen meestal stroomopwaarts van de normale voedselterritoria, zodat ook deze vorm vaak (bescheiden) trektochten onderneemt. Anders dan bij de Zee- en Meerforellen komt bij de Beekforel geen zilverkleurige, in open water jagende jeugdvorm voor; de dwarsgestreepte jongen van de Beekforel krijgen al vanaf een lengte van ca. 10 cm dadelijk het kleed van de ouders, met zwarte en rode stipjes. Beekforellen hebben geen grote economische betekenis, omdat ze alleen in kleine, ook ‘s zomers koude wateren voorkomen; de temperatuur mag niet lang boven 18 °C komen. Bij hengelaars zijn ze echter erg geliefd omdat men er met de veeleisende techniek van het vliegvissen jacht op kan maken, gebruik makend van hun schitterende reflexen bij het vangen van vliegende of drijvende insecten.

beekforel auteur : Patrick van den Bogaard

Verspreiding : Geheel Europa en West-Azië, oostwaarts ongeveer tot het Aralmeer; ook in Noord-Afrika (Atlasgebergte en omgeving). Beekforellen zijn ook op andere continenten uitgezet. De Amerikanen kennen hem als breedstaart of brookie (Verspreid in de oostelijke V.S. en Canada). Duits: Bachforelle Engels: brown trout Frans: truite de rivière

Bron :  De natuur

fauna

geschiedenis

B  b B  b  5 e

Beef jerky

Beef jerky is een Amerikaanse snack van gedroogd vlees. Beef Jerky bestaat uit de beste stukken vlees van een rund in reepjes gesneden. Daarna wordt het gerookt, gedroogd, en worden er kruiden aan toegevoegd. Beef Jerky bevat bijna geen vet, is calorie-arm en bevat veel eiwitten. Om 100 gram beef jerky te maken heb je ongeveer 400 gram biefstuk nodig. Beef jerky blijft lang goed, zonder dat het gekoeld hoeft te worden. Je hoeft het dus niet in de koelkast te bewaren. Beef jerky blijft onder normale omstandigheden zes maanden houdbaar.

gekruide beef jerky auteur : kusie    CC 3.0

Beef jerky is een uitvinding van de Zuid-Amerikaanse indianen. Spaanse conquistadores zagen tijdens hun ontdekkingsreizen dat de Inca's het vlees van lama's droogden, zodat het lang bewaard kon worden. De Inca's stockeerden het vlees in de tambo's (herbergen) langs hun wegennetwerk, zodat reizigers het konden eten op de trajecten tussen de grote steden. De Spanjaarden noemden het gedroogde vlees charqui, naar het Quechua woord ch'arki, ruilden het met de indianen, en namen het dan zelf mee op hun tochten. Later is het woord charqui verbasterd tot jerky. In Noord-Amerika bestond bij de Plainsindianen het gelijkaardige pemmikan, hoewel het gedroogde bizonvlees hier vermengd wordt met bizonvet. Ook in Zuid-Afrika wordt vlees gedroogd. Daar heet het biltong.

teryaki beef jerky

Omdat het zo lang goed blijft, is beef jerky ideaal voor ruimtevaarders. Beef jerky werd gegeten aan boord van de Atlantis STS-79, het ruimtestation Mir, het internationale ruimtestation ISS en het Sojoez-ruimtevaartuig. Beef jerky is ook heel handig om mee te nemen als je gaat kamperen. Het is klein, weegt niet veel, het hoeft niet bereid te worden en het is heel voedzaam. Bovendien kan het niet verkruimelen of platgedrukt worden.

beef jerky cartoon    Toxic Tommy

Ook bodybuilders eten het, omdat het veel eiwitten bevat. Dat helpt bij de heropbouw van pijnlijke spieren. Voor Weight Watchers is beef jerky een uitstekend tussendoortje. Het is lekker, hartig en bevat bijna geen vet. Aanhangers van het Atkins-dieet: beef jerky is van nature arm aan koolhydraten.

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

eten & drinken

geschiedenis

B  b B  b  5 d (9)

Bedwants

De bedwants (Cimex lectularius)is een klein insect en wordt 5 tot 6 millimeter lang. De kleur is roodbruin tot bruin, net vervelde exemplaren zijn lichter maar kleuren bij. Het lichaam is breed en sterk afgeplat. Net als vlooien, waar bedwantsen overigens niet aan verwant zijn, hadden bedwantsen ooit vleugels, maar hebben deze in de loop der tijd weer grotendeels verloren. De restanten zijn zichtbaar als twee kleine 'flapjes' achter het halsschild. Op het achterlijf zijn verticale rijen haren aanwezig, waardoor de wants gestreept lijkt.

bedwants(Cimex lectularius)    auteur : Photo Credit: Piotr Naskrecki

De bedwants leeft van bloed van onder andere de mens, en dankt de naam aan de plek in huis waar doorgaans de meeste bedwantsen zich bevinden, namelijk in en rond het bed. De bedwants prikt met zijn steeksnuit door de huid, deze bestaat uit een buisje dat bloed zuigt en een tweede dat verdovende en antistollende stoffen injecteert. Hierdoor voelt men de beet niet en stolt het bloed minder snel wat de stroom op gang houdt tot de wants genoeg heeft. De wants is eenmaal volwassen een goede overlever die maanden zonder voedsel kan. Door het afgeplatte lichaam kunnen de smalste spleten worden betreden, zoals de vele plooien in het beddengoed. Uitgeademde CO2 en lichaamswarmte trekken deze dieren aan. De bedwants kan in principe overal prikken, maar de benen lijken favoriet. De steekwondjes hebben veel weg van muggenbulten; kleine, rode bultjes. Soms zijn rijen bultjes aanwezig, deze zijn veroorzaakt door een bedwants die gestoord werd tijdens het voeden en meerdere malen kort na elkaar geprikt heeft. De wondjes genezen over het algemeen snel, soms komen huidinfecties voor of worden de bultjes opengekrabd waardoor littekens ontstaan. De rode vlekjes zijn pas na enkele weken volledig verdwenen. In tegenstelling tot andere bloedzuigende insecten als sommige muggen en vlooien, kan de bedwants geen ziektes overbrengen.

bedwants    auteur : Centers for Disease Control and Prevention

Bij de bevruchting van de bedwants vindt een traumatische inseminatie plaats; het mannetje maakt geen gebruik van een vrouwelijk geslachtsorgaan, maar maakt een gat in het vrouwtje om de geslachtscellen af te geven. De wijfjes leggen enkele tot ongeveer 10 eitjes per dag en in totaal ongeveer 200 gedurende hun leven. Uit een ei komt na ongeveer 2 weken de nimf tevoorschijn, die uiterlijk al op de ouders lijkt. De nimf (onderaan afgebeeld) ondergaat een aantal vervellingen en is na zes weken volwassen. Aangenomen werd dat bedwantsen in de westerse wereld, onder andere als gevolg van het gebruik van DDT, uitgeroeid waren. De laatste jaren lijkt het insect echter bezig aan een comeback. In Europa was de soort zeldzaam maar de aantallen stijgen. De hier besproken soort Cimex lectularius is niet de enige bedwants, maar in gematigde streken wel de bekendste soort. In meer tropische streken komt Cimex hemipterus voor, die ook zuigt aan vleermuizen en vogels en Leptocimex boueti in westelijk Afrika en Zuid-Amerika leeft van mensen- en vleermuizenbloed. Er zijn nog meer soorten, die voornamelijk van vleermuizen- en vogelbloed leven. Niet-verwante wantsen die van menselijk bloed leven, zoals de soort Triatoma infestans (onderaan afgebeeld) worden soms ook bedwants genoemd. Deze laatste soort behoort tot de roofwantsen en kan in tegenstelling tot de bedwants wel ziektes overbrengen, zoals de ziekte van Chagas, veroorzaakt door de bacterie Trypanosoma cruzi.

bedwants slachtoffer ongeveer 400x gebeten

Bedwantsen verspreiden zich naar aangrenzende woningen via scheuren en naden in muren of via doorvoeropeningen van leidingen. De verspreiding vindt echter ook in belangrijke mate plaats via bagage, transport van gebruikt meubilair en gebruik van sloophout uit gebouwen waarin bedwantsen aanwezig zijn. Bij de bestrijding zal men met deze aspecten terdege rekening moeten houden. Uit de leefwijze volgt, dat als er met de inventaris uit de te behandelen woning, alsmede kleding, beddengoed etc. niet zeer zorgvuldig wordt gehandeld, bedwantsen gemakkelijk verspreid kunnen worden. Na het constateren van bedwantsen dient men deze goederen dan ook niet uit de woning of uit de te behandelen ruimten te verplaatsen, voordat een bestrijding heeft plaatsgevonden. Het contact van bestrijdingsmiddelen met o.a. speelgoed moet worden voorkomen. Kinderspeelgoed moet voorafgaand aan de bestrijding worden opgeruimd. Bij behandeling van de kasten kan speelgoed in plastic zakken worden verpakt. De bestrijding van deze insekten kan men het best laten uitvoeren door ter zake deskundigen.

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

varia

geschiedenis

B  b B  b  5 d (8)

Bedlingtonterriër

De oorsprong van de bedlingtonterriër laat zich tot in de 18e eeuw terugvervolgen. In het midden van de 19e eeuw werd het ras met de whippet gekruist. Hij was op de rattenjacht gespecialiseerd en werd ook in de bergbouw ingezet.

een blauwe en een zandkleur bedlingtonterriër auteur : Elf    CC 3.0

De vacht van de bedlingtonterriër is blauwgrijs (donkere ogen en neus), lever- of zandkleurig (bruine ogen en neus). Karakteristiek is een dense, licht gekrulde vacht. Het hoofd is peervormig met hangende oren. De staart is diep aangezet en wordt niet boven de rug gehouden. Hij heeft lange achterpoten.

bedlingtonterriër auteur : onbekend

Bedlingtonterriërs zijn gevoelig voor oogaandoeningen en kopertoxicose. Door een voorzichtige fokdierkeuze, samen met de voorgeschreven genanlyses, wordt kopertoxicose ondertussen bij het ras niet meer waargenomen.

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

honden

geschiedenis

B  b B  b  5 d (7)

Bedkruik

Een bedkruik of warmwaterkruik is een heetwaterzak die wordt gebruikt om in bed voor warmte te zorgen als het koud is. Een bedkruik wordt voor het slapen gaan met heet (maar niet kokend) water gevuld en mee in bed genomen. De kruik geeft gedurende de nacht warmte af, waardoor het onder de dekens behaaglijk blijft. Tegenwoordig zijn de meeste kruiken gemaakt van rubber, PVC of een andere flexibele, hittebestendige kunststof. Ook metaal wordt wel gebruikt, maar dit materiaal heeft als nadeel dat het de warmte goed geleidt, waardoor de kans op verbranding groter wordt. Daarom wordt bij metalen kruiken vaak een hoes gebruikt om direct contact met het lichaam te vermijden. Er zijn vele verschillende grootten, kleuren en vormen kruiken in de handel, alhoewel de meeste een grootte van maximaal 30 bij 20 cm hebben.

moderne bedkruiken auteur : Peng    CC 3.0

Sinds 1926 worden er in de Nederlandse ziekenhuizen en verpleeghuizen roestvast stalen bedkruiken gebruikt die zijn gevuld met een natriumlegering. Door de kruiken warm te maken in een kruikenmoeder wordt de natriumlegering vloeibaar. In bed koelt de kruik af en kristaliseert het natrium. Dit kristalliseren geeft ca 7-8 uur een behaaglijke warmte af. Ook kunnen kussens gebruikt worden als kruik, een voorbeeld hiervan is het kersenpitkussen, dat opgewarmd kan worden in de magnetron.

zinken bedkruik omstreeks 1930 auteur : Peng    CC 3.0

Bedkruiken werden in de zestiende eeuw al gebruikt, met hetzelfde doel als waarvoor ze tegenwoordig nog steeds gebruikt worden. Aanvankelijk werden gloeiende kolen in een houder gedaan, maar al spoedig ging men over op heet water. De gebruikte materialen varieerden van zink en koper tot glas en hout. Een alternatieve toepassing van een bedkruik is in de warmtetherapie, waarbij men helende eigenschappen toeschrijft aan de warmtebron.

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

varia

geschiedenis

B  b B  b  5 d (4)

Bedivere

Sir Bedivere (495?) (Welsh: Bedwyr) komt voor in de verhalen rond Koning Arthur, hij zou een van de ridders van de Ronde Tafel geweest zijn. Bedivere wordt al vroeg vermeld in de verhalen rond Arthur, samen met Kay en Gawain. Zijn vader was Bedrawt en zijn broer, die ook voorkomt in de Arthurlegendes, heet Sir Lucan. Hij zou twee kinderen hebben gehad, een dochter Enefog en zoon Amren. Zijn belangrijkste daden zijn de slag van Mount Tryfwyrd (al was Bedivere een-handig, zijn slachtoffers vielen achter elkaar neer, volgens de legende zou hij drie man met een zwaai met het zwaard doden) en het terugbrengen van het zwaard Excalibur naar de Vrouwe van het Meer.

Sir Bedivere aan de waterkant met het zwaard Excalibur. auteur : HELEN JACOBS, BWS (1888-1970)

Bij de Slag van Camlann waar Arthur zou zijn neergestoken door Mordred, zou Arthur aan zijn trouwste kameraad Bedivere gevraagd hebben om het zwaard Excalibur zo vlug mogelijk naar de vrouwe van het meer te brengen, zo zou het zwaard verborgen blijven voor mensen die er slechte bedoelingen mee hebben. Bedivere reisde af naar het meer, eenmaal daar twijfelde hij om het zwaard er in te gooien, hij vond het zonde en was bang dat er niets zou gebeuren. Na twee keer twijfelen trok hij weer terug naar het hof. Daar vroeg Arthur, die op sterven lag, hoe het gegaan was. Bedivere antwoordde dat hij het zwaard het meer ingegooid had en het gewoon naar de bodem zag zinken. Hierop werd Arthur woedend en zei dat dit de bedoeling nooit kon zijn. Bedivere biechtte uiteindelijk op dat hij het zwaard nog in bezit had, hij reisde opnieuw af en dit keer hield hij het zwaard hoog boven zijn hoofd, waarop een vrouwenhand uit het meer oprees. Bedivere gooide het zwaard richting de hand, en het zwaard verdween in het meer.

How Sir Bedivere Cast the Sword Excalibur into the Water    auteur : Aubrey Beardsley

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

geschiedenis

geschiedenis

B  b B  b  5 d (5)

Bedford

Hoe het begon In 1857 richt de Schotse ingenieur Alexander Wilson de firma Alexander Wilson & co. Engineers te London op. De producten bestaan uit stoommachines voor schepen. Een van de belangrijkste opdrachtgevers is de Engelse marine. Als logo wordt de griffioen van Fulk le Briant genomen, een Engelse huursoldaat uit de 13e eeuw. Deze van oorsprong Franse huursoldaat had zich nogal verdienstelijk gemaakt voor de Engelse koning en als dank werd hij benoemd tot sheriff van Oxford en Hertford en wordt hem het landgoed Luton toevertrouwd. In 1897 verlaat Wilson het bedrijf en verandert de naam in "Vauxhall Iron Works Company Ltd". Men begint te experimenteren met benzinemotoren en in 1903 verschijnt de eerste auto onder de naam Vauxhall met slechts 1 cilinder en 5 pk voor een prijs van 130 guineas. Er zijn in totaal 40 van dit model gemaakt, waarvan er 2 bewaard zijn gebleven Een van deze eerste Vauxhalls is nog steeds te bewonderen in theVauxhall Heritage Centre. Om te kunnen groeien moet het bedrijf uit London weg en verhuist in 1905 naar het landgoed Luton in Bedfordshire.

Een door Alexander Wilson & co. geproduceerde stoommachine

De Amerikaanse invloed De productie van auto's groeit gestaag en in 1925 wordt Vauxhall overgenomen door het Amerikaanse General Motors (GM). GM heeft al sinds 1923 voet aan Engelse grond met de import van Chevrolet trucks, maar vanwege de hoge invoeraccijnzen wordt besloten de productie in Engeland te laten plaatsvinden. Vanaf 1925 worden in Hendon door GM de volgende merken geassembleerd: Buick, Cadillac, Chevrolet, La Salle, Marquette, Oakland, Oldsmobile en Pontiac alsmede Chevrolet en GMC trucks. In de jaren 30 was Engeland in de greep van een wereldwijde recessie met meer dan 2 miljoen werkelozen en het publiek krijgt een antipathie tegen geïmporteerde vrachtwagens. Besloten wordt om de overcapaciteit van de Vauxhall-fabrieken te gebruiken om een Engelse truck te fabriceren en er wordt een komplete nieuwe produktielijn opgezet. In 1930 en 1931 rollen de laatste Chevrolet en GMC-trucks van de band in Engeland.

Het Bedford bedrijfslogo

Engelse trucks De W-serie bestaat uit een truck van 2 ton en een minibus voor 14 of 20 personen. De bestelwagentjes hadden een laadvermogen van maar liefst 400 of 600kg! In die tijd was elke vrachtwagen geschikt voor elk soort vervoer en het gebeurde dan ook geregeld dat het chassis het begaf of de vering ivm overbelasting. Dit was niet alleen een Bedford euvel, maar heeft er wel toe geleid dat er in 1934 een 3-tonner aan het programma wordt toegevoegd. De bussen werden gebouwd op een vrachtwagenchassis en het moge duidelijk zijn dat er van comfort totaal geen sprake is. In 1935 komt dan ook het eerste speciaal hiervoor ontwikkelde chassis beschikbaar. In 1937 bereikt Bedford een verkoop van 30.000 stuks!

1e model Bedford

De tweede wereldoorlog Gedurende de tweede wereldoorlog wordt ook de productie van personenwagens bij Vauxhall gestopt om oorlogsmateriaal te fabriceren; het Engelse leger was immers veel materieel kwijtgeraakt bij Duinkerken. Zo krijgt Vauxhall de opdracht om de beruchte Churchilltank te ontwikkelen en te fabriceren. Vanaf de eerste lijn op papier tot de eerste rollende tank duurt nog geen 3 maanden! Bedford produceert in die tijd veel vrachtwagens voor het leger. Reeds aan het begin van de oorlog krijgt Bedford opdracht tot levering van: 11.000 bestelwagens van 750kg, 5000 st. 1,5-tonners en 11.000 3-tonners! Bekend hiervan is de QL. Na de oorlog worden veel van deze vrachtwagens, welke waren achtergelaten door de Engelse troepen, omgebouwd tot noodbussen voor het openbaar vervoer.

Bedford 4x4 uit de jaren 50 auteur : D.Verheul

Na de oorlog In Engeland wordt de productie weer hervat van de K, M en O-typen, welke in 1939 al was begonnen. Tot in 1951, dan komt er een nieuwe serie op de markt: de S-typen en later komt hier nog de 4x4 versie bij: de R-serie. Deze serie is jarenlang bij het Engelse leger in gebruik geweest en wordt later opgevolgd door de MK en MJ-serie. Een nieuwe mijlpaal wordt in 1955 bereikt bij de opening van de Dunstable truck-plant. Hier worden alle grotere vrachtwagens gebouwd. In Luton worden nog enkele kleinere VAN's gebouwd, totdat de productie hiervan overgaat naar een nieuw onderkomen in Halewood. In 1953 komt er een nieuwe serie op de markt: Het A-model, dat later wordt opgevolgd door de D- en J-types. Tot in de jaren ‘70 worden deze series gebouwd, veelal ook voor de export. De CA-serie wordt opgevolgd door de CF. In 1987 wordt de CF opgevolgd door de Bedford Midi, waarvan de naam wordt veranderd in Isuzu. Hiervoor wordt een aparte firma opgericht, welke tot op heden nog steeds actief is: IBC-Vehicles, alleen wordt daar nu de Renault Vivaro en Movano gebouwd, die zijn gebaseerd is op een Vauxhall-ontwerp.

brochure uit 1965 Bedford Beagle. auteur : onbekend

Het einde komt in zicht Weer komt er een recessie en er komt veel import uit de oosterse landen en GM maakt de sluiting bekend van de fabrieken. De fabriek in Dunstable wordt verkocht aan AWD, die nog enkele jaren de MJ-en TL-series bouwt, voornamelijk voor de export. Marshall in Cambridge bouwt nog enkele jaren de TL-serie totdat ze met hun eigen SPV op de markt komen. Het Britse Ministerie van Defensie geeft geen opdrachten meer aan AWD voor nieuwe leveringen. Leyland is nu de leverancier geworden voor het leger en in 1986 ziet AWD zich genoodzaakt de poorten te sluiten en valt het doek voor Bedford definitief na 55 jaar.

Geschreven door :  Andries Pieterson     CC 3.0

voertuigen

geschiedenis

geschiedenis

B  b B  b  5 d (4)

Bedelarmband

Een bedelarmband is een armband waaraan kleine voorwerpjes (de bedeltjes) kunnen worden gehangen. Wie de armband wil bekijken, om te zien wat er allemaal aanhangt, moet dat kijken "betalen" door er een nieuw bedeltje aan te hangen (of door de belofte te doen er eentje te kopen). Dit "betalen om te kijken" wordt bedelen genoemd.

Bedelarmband met zilveren bedeltjes. gebruiker : Drottning Blanka   CC 3.0

De afzonderlijke bedeltjes verbeelden zo de herinnering aan de schenker. De draagster weet precies van wie welk bedeltje is. "Kijk, die is van tante Pien en die van (...)". De populariteit van de bedelarmband lag vooral voor de jaren 60 en met name onder jonge meisjes. De oorspronkelijke bedeltjes waren van goedkoop materiaal (glas). Het gebruik van met name zilver werd, in de loop van de tijd, steeds gewoner.

rode roze bedelarmband

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

varia

geschiedenis

B  b B  b  5 d (3)

Bedekte weg

Doorsnede van de vestingwerken van Groenlo anno 1627. Afbeelding uit Commelin's werk over Frederik Hendrik uit 1651.    auteur : commelin

Een bedekte weg is een doorlopende weg rondom een vesting, gedekt door een extra wal zoals een contrescarp of glacis. Vanaf de bedekte weg kon men het achterliggende gebied verdedigen tijdens een belegering. Vestingwerken welke zijn aangelegd volgens het oud Nederlands vestingstelsel hebben ook een bedekte weg tussen de onderwal en hoofdwal aan de stadszijde.

tekening, doorsnede waarin een bedekte weg

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

bouwkunde