Beemdhaver

geschiedenis

B  b B  b  5 e (8)

Beekrombout

De beekrombout (Gomphus vulgatissimus) is een Echte libel uit de familie van de Rombouten (Libellulidae), die voorkomt bij schone, stromende beken en rivieren met zandige bodem. In Nederland komt hij voor in Noord-Limburg, Midden-Brabant en Oost-Overijssel, maar is vrij zeldzaam door watervervuiling en beekkanalisering.

beekrombout auteur : Meerlemmeer.com

De beekrombout lijkt sterk op de zeer zeldzame, oostelijk voorkomende rivierrombout (Gomphus flavipes), deze heeft echter gele gestreepte poten, waar de poten van de beekrombout geheel zwart zijn.

beekrombout mannetje auteur : Guido Gerding     CC 3.0

De meeste waarnemingen hebben betrekking op jonge imago’s in mei en begin juni. Na het uitsluipen verspreiden de imago’s zich in de wijde omgeving van het voortplantingswater, waar ze niet vaak meer worden waargenomen. Soms zijn beekrombouten jagend aan te treffen boven ruige vegetatie of langs bosranden. Geslachtsrijpe mannetjes keren terug naar het water en patrouilleren enige tijd langs de waterkant, waarbij ze vaak gaan zitten. Vrouwtjes die naar het water terugkeren worden direct betrokken in de paring. Eitjes worden door het vrouwtje afgezet in open water, in klompjes van enkele honderden eitjes.

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

fauna

geschiedenis

B  b B  b  5 e (7)

Beekpunge

Beekpunge (Veronica beccabunga) is een plant uit de weegbreefamilie (Plantaginaceae). De stengel en het blad van deze waterminnende plant zijn kaal en iets vlezig. De plant groeit in beken, sloten aan waterkanten en in vochtig akkerland. Het verspreidingsgebied bestaat uit vrijwel geheel Europa, het westen en noorden van Azië en ook in Noord-Afrika wordt de plant aangetroffen.

beekpunge auteur : TeunSpaans     CC 3.0

De bloempjes zijn blauw en 5-8 mm groot. Er zijn vier kroonblaadjes, waarvan de bovenste het grootste is. Verder zijn er vier kelkblaadjes en twee meeldraden. De beekpunge bloeit in langgesteelde, ijle trossen die in bloei staan tussen mei en september. De bloemtrossen groeien okselstandig, en bevatten twintig tot vijfentwintig bloemen per hoofdje. Beekpunge draagt een 3-4 mm groot bolvormige doosvrucht die onbehaard is.

beekpunge plant auteur : TeunSpaans     CC 3.0

De 3,5-5 cm grote bladeren zijn kortgesteeld, eirond tot rond en tegenoverstaand. Het blad is enigszins vlezig en glanst. De plant kan volledig ondergedoken blijven, vooral in snelstromend water, de bladeren zijn dan slapper en langer. De plant is in de winter bladhoudend, de bladeren bevatten antvriesstoffen. De wat scherp, ietwat bitter smakende bladeren werden vroeger wel gegeten, net als waterkers. In het noorden van Europa gebeurt dat nog steeds als onderdeel van salades. Overdaad schaadt echter: de bladeren en jonge scheuten bevatten diuretisch werkende stoffen.

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

flora

geschiedenis

B  b B  b  5 e (6)

Beekprik

Beekprik (Lampetra planeri) is een zeldzame kaakloze vis die inheems voorkomt in de Benelux. De beekprik is geen vis, maar behoort tot de rondbekken. Hij heeft een aalachtig lichaam. De huid is glad bij gebrek aan schubben. Pare vinnen ontbreken. De rugvin bestaat uit 2 delen en 1 vin omzoomt de staart. De vinnen zijn niet ondersteund door vinstralen. De rug is grijsbruin; de buik is lichter gekleurd. De totale levensduur van de soort is 7 jaar. Hiervan brengt ze 6,5 jaar door als larve door in beken en rivieren. Na de metamorfose tot adulte prik voeden de dieren zich vermoedelijk niet meer en worden eenmalig eieren gelegd waarna ze sterven. Het afzetten van eieren gebeurt in ‘nesten’ (cirkelvormige depressies) in grof zand en/of kiezel. Soms paaien tot 30 dieren in 1 nest. Uitgekomen larven graven zich in stroomafwaarts gelegen slijkafzettingen in en voeden zich voornamelijk met detritus en algen (diatomeeën).

beekprik foto : tonnie.punt.nl

De beekprik blijft zijn hele leven in dezelfde beekloop. Het dier leeft drie tot zes jaar als een blinde larve in de bodem, verandert dan tot volwassen prik, houdt op met foerageren en paait boven grind en stenen, stroomopwaarts in dezelfde beek. De beekprik is dus geen parasiet zoals de rivier- en de zeeprik. Sinds het begin van de 20e eeuw gaat de beekprik geleidelijk achteruit. De beekprik komt nog voor in beken op de oostelijke Veluwe, in de Achterhoek, Limburg en vooral in oostelijk Noord-Brabant. Ook in Vlaanderen, in de provincies Antwerpen en Limburg komt de beekprik nog voor. Uit het beschikbare materiaal over de vindplaatsen van beekprikken sinds 1900, blijkt dat het aantal uurhokken met beekprikken tussen 1945 en 1980 met 64% is afgenomen. Het voorkomen in Noord-Nederland is twijfelachtig. Aantoonbaar ging de beekprik achteruit in midden Noord-Brabant en sommige delen van Limburg, de Achterhoek en in geheel Twente. Tussen 1980 en 1995 zijn er nog 35 uurhokken met vangsten van de beekprik.

Lampetra planeri auteur : RaBoe/Wikipedia     CC 3.0 de/legalcode

Het is verboden om beekprikken te vangen of pogingen daartoe te ondernemen want de beekprik staat in de Flora- en faunawet en komt voor op de Nederlandse rode lijst als bedreigde diersoort. Volledig beschermd door de Wet op de Riviervisserij. Beschermd (bijlage III) door de Conventie van Bern en de Europese Habitatrichtlijn (bijlage 2). Duits: Bachneunauge Engels: brook lamprey Frans: lamproie de planer

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

fauna

geschiedenis

B  b B  b  5 e (5)

Beekparelmossel

De Beekparelmossel (Margaritifera margaritifera) is een in het zoete water levend tweekleppig weekdier. De Beekparelmossel heeft koel, helder, zuurstofrijk, oligotroof, niet verontreinigd water nodig. Door de sifonen wordt water naar binnen gezogen waar de kleine zwevende organische deeltjes uitgefilterd worden waarmee het dier zich voedt. Men verondersteld dat de soort toen zij vroeger veel algemener was een belangrijke rol speelde bij het verwijderen van zwevende stof uit het water. Dit was eveneens belangrijk voor een aantal andere organismen die in het zelfde biotoop leefden zoals zalm en forel. Onder ideale omstandigheden leven de dieren in grote populaties in snelstromende (berg)beken en kleine rivieren. De dieren hebben een voorkeur voor een zandig substraat waar zij zich ingraven en wat beschut wordt door grof grind en stenen. Er is een maximale waterdiepte van ongeveer twee meter.

beekparelmossel in Västernorrland, Zweden. auteur : Joel Berglund     CC 3.0

De Beekparelmossel is een soort die tientallen jaren oud kan worden. De maximale ouderdom lijkt per populatie te variëren en is waarschijnlijk van verschillende factoren afhankelijk. Hoogst waargenomen leeftijden liggen rond de 280 jaar. In tegenstelling tot veel andere mollusken zijn de dieren tweeslachtig (zijn dus òf mannelijk òf vrouwelijk) en worden pas bij ongeveer 10-15 jaar geslachtsrijp. De schelp is dan ongeveer 6,5 centimeter lang. De soort heeft een Holarctische verspreiding en komt voor in Noord-Amerika, Europa en Azië. Komt in Nederland niet voor door het ontbreken van geschikte biotopen. In België in bovenlopen van beken en kleine rivieren in de Ardennen.

beekparelmossellen auteur : MrKimm     CC 1.0 en hoger

De soort is overal in zijn verspreidingsgebied zeer sterk bedreigd. Er is in veel gebieden een teruggang gemeld van 95-100%. In grote gebieden is zij reeds uitgestorven. Grote populaties worden nog maar in minder dan 50 rivieren gevonden verspreid over Canada, Scandinavië, Rusland met nog enkele kleinere populaties in Beieren, Tsjechië, Oostenrijk en Groot-Brittannië. Omdat de dieren zo oud worden kunnen populaties nog tamelijk lang bestaan ook als er door welke oorzaak dan ook geen nakomelingen meer komen. De achteruitgang komt vooral door waterverontreiniging die totaal niet verdragen wordt. In veel gebieden zijn zelfs de bovenlopen van bergbeken al vervuild. Een andere belangrijke oorzaak is de achteruitgang van de vissoorten (die deels eveneens een gevolg van de waterverontreiniging is) waarvan de Beekparelmossel voor de voortplanting van afhankelijk is. Andere oorzaken zijn oa. roofbouw in de parelvisserij, afdammingen, visserij op de gastheersoorten en de opkomst van de bisamrat die als predator optreedt. De ingewikkelde en veeleisende levenscyclus van de Beekparelmossel draagt sterk bij aan de gevoeligheid voor uitsterven van populaties. De Beekparelmossel is altijd een leverancier van parels geweest. Hoewel slechts ongeveer 4% van de dieren een parel bevatte, was de parelvisserij vroeger erg belangrijk. In de achttiende eeuw zijn in delen van Duitsland de mossels ook wel met opzet voor dit doel uitgezet. Deze voor de parelvisserij bedoelde populaties werden streng beschermd. Het toebrengen van schade werd met drakonische maatregelen afgestraft.

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

fauna

geschiedenis

B  b B  b  5 e (4)

Beekmijtertje

Het beekmijtertje (Mitrula paludosa) is een plaatjeszwam uit de orde Helotiales.

Beekmijtertje auteur : James K. Lindsey     CC 3.0

Het leeft op een ondergrond van sterk verrotte bladeren, van grond die 's winters onder water staat.

Mitrula paludosa auteur : James K. Lindsey     CC 3.0

Het is een zeldzame soort.

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

flora

geschiedenis

B  b B  b  5 e (3)

Beekloper

De beekloper (Velia caprai) is een insect uit de familie beeklopers (Veliidae). De wants wordt ongeveer 6 tot 9 millimeter lang en is langwerpig van vorm en heeft een zwarte kleur, aan iedere zijde van het achterlijf zit een rij rode tot oranje vlekken. Aan de binnenzijde van de rode vlekken zit een rij kleinere witgele vlekjes, de onderzijde van de wants is roodoranje. Op het halsschild zitten twee oog-achtige witte vlekken. De bovenzijde van het lijf is plat en de zijkanten staan iets omhoog.

Beekloper in de Belgische Ardennen auteur : James K. Lindsey     CC 3.0

Het lichaam is niet zo langgerekt en dun als de vijverloper (Hydrometra stagnorum), die meer op een wandelende tak lijkt, maar meer gedrongen en breder. De poten zijn kort maar breed en met de voorpoten worden prooien gegrepen die door de zuigsnuit worden doorboord en leeggezogen. De beekloper schroomt niet prooien aan te vallen die groter zijn als hijzelf.

beeklopers

De beekloper is een echte jager die vanaf de kant het wateroppervlak afspeurt op zoek naar in het water gevallen prooien die het hoofdvoedsel uitmaken. Ook onder water hangende dieren als muggenlarven worden wel gegrepen. De beekloper kan zelfs op het land worden aangetroffen, en is soms het hele jaar actief vanwege de hoge tolerantie voor lagere temperaturen. In tegenstelling tot de veel delicatere schaatsenrijder (Notonecta glauca) leeft de beekloper liefst in stromende wateren met weinig oeverbegroeiing, en wordt vaak in hoger gelegen, bosachtige gebieden aangetroffen. In Nederland komt de soort voor op Texel.

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

fauna

geschiedenis

B  b B  b  5 e (2)

Beekforel

Beekforellen hebben van alle forellen de grootste verspreiding. Hoewel ze in de delen van hun areaal van verschillende ondersoorten van de Zeeforel af stammen, zijn ze op uiterlijke kenmerken en ook door hun levenswijze nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Beekforellen zijn dwergvormen binnen deze grote verwantschapskring, die zich hebben aangepast aan snelstromende, zuurstofrijke beken, tot in de brongebieden. Ze worden meestal ongeveer 30 cm lang, zelden 50 cm. Beekforellen zijn trouw aan de standplaats. Ze hebben vaste schuilplaatsen, bijvoorbeeld onder overhangende stenen of wortels, die ze tegen concurrenten verdedigen; ze zijn dus territoriaal ingesteld. Hun voedsel hangt van het aanbod af, maar omvat kleine kreeftachtigen, insecten (vooral kokerjufferlarven) en kleine vissen.

Beekforel in het Arctikum museum, in Rovaniemi, Finland. auteur : Zouavman Le Zouave     CC 3.0

In zeer koude, dus ook voedselarme beken zijn ze merendeels aangewezen op vliegende insecten, die ze van het oppervlak wegvangen of zelfs met een sprong boven water verschalken. Forellen in zeer hoog gelegen bergbeken of -meren worden vaak niet langer dan ca. 15 cm; ze worden wel ‘steenforellen’ genoemd. Beekforellen worden bij gunstige omstandigheden in hun derde of vierde jaar geslachtsrijp. Dieren uit gebergten beginnen al vanaf oktober te paaien, maar in het laagland verschuift de rijtijd naar later, soms tot in maart.

beekforel

De paaiplaatsen liggen meestal stroomopwaarts van de normale voedselterritoria, zodat ook deze vorm vaak (bescheiden) trektochten onderneemt. Anders dan bij de Zee- en Meerforellen komt bij de Beekforel geen zilverkleurige, in open water jagende jeugdvorm voor; de dwarsgestreepte jongen van de Beekforel krijgen al vanaf een lengte van ca. 10 cm dadelijk het kleed van de ouders, met zwarte en rode stipjes. Beekforellen hebben geen grote economische betekenis, omdat ze alleen in kleine, ook ‘s zomers koude wateren voorkomen; de temperatuur mag niet lang boven 18 °C komen. Bij hengelaars zijn ze echter erg geliefd omdat men er met de veeleisende techniek van het vliegvissen jacht op kan maken, gebruik makend van hun schitterende reflexen bij het vangen van vliegende of drijvende insecten.

beekforel auteur : Patrick van den Bogaard

Verspreiding : Geheel Europa en West-Azië, oostwaarts ongeveer tot het Aralmeer; ook in Noord-Afrika (Atlasgebergte en omgeving). Beekforellen zijn ook op andere continenten uitgezet. De Amerikanen kennen hem als breedstaart of brookie (Verspreid in de oostelijke V.S. en Canada). Duits: Bachforelle Engels: brown trout Frans: truite de rivière

Bron :  De natuur

fauna

geschiedenis

B  b B  b  5 e

Beef jerky

Beef jerky is een Amerikaanse snack van gedroogd vlees. Beef Jerky bestaat uit de beste stukken vlees van een rund in reepjes gesneden. Daarna wordt het gerookt, gedroogd, en worden er kruiden aan toegevoegd. Beef Jerky bevat bijna geen vet, is calorie-arm en bevat veel eiwitten. Om 100 gram beef jerky te maken heb je ongeveer 400 gram biefstuk nodig. Beef jerky blijft lang goed, zonder dat het gekoeld hoeft te worden. Je hoeft het dus niet in de koelkast te bewaren. Beef jerky blijft onder normale omstandigheden zes maanden houdbaar.

gekruide beef jerky auteur : kusie    CC 3.0

Beef jerky is een uitvinding van de Zuid-Amerikaanse indianen. Spaanse conquistadores zagen tijdens hun ontdekkingsreizen dat de Inca's het vlees van lama's droogden, zodat het lang bewaard kon worden. De Inca's stockeerden het vlees in de tambo's (herbergen) langs hun wegennetwerk, zodat reizigers het konden eten op de trajecten tussen de grote steden. De Spanjaarden noemden het gedroogde vlees charqui, naar het Quechua woord ch'arki, ruilden het met de indianen, en namen het dan zelf mee op hun tochten. Later is het woord charqui verbasterd tot jerky. In Noord-Amerika bestond bij de Plainsindianen het gelijkaardige pemmikan, hoewel het gedroogde bizonvlees hier vermengd wordt met bizonvet. Ook in Zuid-Afrika wordt vlees gedroogd. Daar heet het biltong.

teryaki beef jerky

Omdat het zo lang goed blijft, is beef jerky ideaal voor ruimtevaarders. Beef jerky werd gegeten aan boord van de Atlantis STS-79, het ruimtestation Mir, het internationale ruimtestation ISS en het Sojoez-ruimtevaartuig. Beef jerky is ook heel handig om mee te nemen als je gaat kamperen. Het is klein, weegt niet veel, het hoeft niet bereid te worden en het is heel voedzaam. Bovendien kan het niet verkruimelen of platgedrukt worden.

beef jerky cartoon    Toxic Tommy

Ook bodybuilders eten het, omdat het veel eiwitten bevat. Dat helpt bij de heropbouw van pijnlijke spieren. Voor Weight Watchers is beef jerky een uitstekend tussendoortje. Het is lekker, hartig en bevat bijna geen vet. Aanhangers van het Atkins-dieet: beef jerky is van nature arm aan koolhydraten.

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

eten & drinken

geschiedenis

B  b B  b  5 d (9)

Bedwants

De bedwants (Cimex lectularius)is een klein insect en wordt 5 tot 6 millimeter lang. De kleur is roodbruin tot bruin, net vervelde exemplaren zijn lichter maar kleuren bij. Het lichaam is breed en sterk afgeplat. Net als vlooien, waar bedwantsen overigens niet aan verwant zijn, hadden bedwantsen ooit vleugels, maar hebben deze in de loop der tijd weer grotendeels verloren. De restanten zijn zichtbaar als twee kleine 'flapjes' achter het halsschild. Op het achterlijf zijn verticale rijen haren aanwezig, waardoor de wants gestreept lijkt.

bedwants(Cimex lectularius)    auteur : Photo Credit: Piotr Naskrecki

De bedwants leeft van bloed van onder andere de mens, en dankt de naam aan de plek in huis waar doorgaans de meeste bedwantsen zich bevinden, namelijk in en rond het bed. De bedwants prikt met zijn steeksnuit door de huid, deze bestaat uit een buisje dat bloed zuigt en een tweede dat verdovende en antistollende stoffen injecteert. Hierdoor voelt men de beet niet en stolt het bloed minder snel wat de stroom op gang houdt tot de wants genoeg heeft. De wants is eenmaal volwassen een goede overlever die maanden zonder voedsel kan. Door het afgeplatte lichaam kunnen de smalste spleten worden betreden, zoals de vele plooien in het beddengoed. Uitgeademde CO2 en lichaamswarmte trekken deze dieren aan. De bedwants kan in principe overal prikken, maar de benen lijken favoriet. De steekwondjes hebben veel weg van muggenbulten; kleine, rode bultjes. Soms zijn rijen bultjes aanwezig, deze zijn veroorzaakt door een bedwants die gestoord werd tijdens het voeden en meerdere malen kort na elkaar geprikt heeft. De wondjes genezen over het algemeen snel, soms komen huidinfecties voor of worden de bultjes opengekrabd waardoor littekens ontstaan. De rode vlekjes zijn pas na enkele weken volledig verdwenen. In tegenstelling tot andere bloedzuigende insecten als sommige muggen en vlooien, kan de bedwants geen ziektes overbrengen.

bedwants    auteur : Centers for Disease Control and Prevention

Bij de bevruchting van de bedwants vindt een traumatische inseminatie plaats; het mannetje maakt geen gebruik van een vrouwelijk geslachtsorgaan, maar maakt een gat in het vrouwtje om de geslachtscellen af te geven. De wijfjes leggen enkele tot ongeveer 10 eitjes per dag en in totaal ongeveer 200 gedurende hun leven. Uit een ei komt na ongeveer 2 weken de nimf tevoorschijn, die uiterlijk al op de ouders lijkt. De nimf (onderaan afgebeeld) ondergaat een aantal vervellingen en is na zes weken volwassen. Aangenomen werd dat bedwantsen in de westerse wereld, onder andere als gevolg van het gebruik van DDT, uitgeroeid waren. De laatste jaren lijkt het insect echter bezig aan een comeback. In Europa was de soort zeldzaam maar de aantallen stijgen. De hier besproken soort Cimex lectularius is niet de enige bedwants, maar in gematigde streken wel de bekendste soort. In meer tropische streken komt Cimex hemipterus voor, die ook zuigt aan vleermuizen en vogels en Leptocimex boueti in westelijk Afrika en Zuid-Amerika leeft van mensen- en vleermuizenbloed. Er zijn nog meer soorten, die voornamelijk van vleermuizen- en vogelbloed leven. Niet-verwante wantsen die van menselijk bloed leven, zoals de soort Triatoma infestans (onderaan afgebeeld) worden soms ook bedwants genoemd. Deze laatste soort behoort tot de roofwantsen en kan in tegenstelling tot de bedwants wel ziektes overbrengen, zoals de ziekte van Chagas, veroorzaakt door de bacterie Trypanosoma cruzi.

bedwants slachtoffer ongeveer 400x gebeten

Bedwantsen verspreiden zich naar aangrenzende woningen via scheuren en naden in muren of via doorvoeropeningen van leidingen. De verspreiding vindt echter ook in belangrijke mate plaats via bagage, transport van gebruikt meubilair en gebruik van sloophout uit gebouwen waarin bedwantsen aanwezig zijn. Bij de bestrijding zal men met deze aspecten terdege rekening moeten houden. Uit de leefwijze volgt, dat als er met de inventaris uit de te behandelen woning, alsmede kleding, beddengoed etc. niet zeer zorgvuldig wordt gehandeld, bedwantsen gemakkelijk verspreid kunnen worden. Na het constateren van bedwantsen dient men deze goederen dan ook niet uit de woning of uit de te behandelen ruimten te verplaatsen, voordat een bestrijding heeft plaatsgevonden. Het contact van bestrijdingsmiddelen met o.a. speelgoed moet worden voorkomen. Kinderspeelgoed moet voorafgaand aan de bestrijding worden opgeruimd. Bij behandeling van de kasten kan speelgoed in plastic zakken worden verpakt. De bestrijding van deze insekten kan men het best laten uitvoeren door ter zake deskundigen.

Bron :  Wikipedia     CC 3.0

varia

geschiedenis