Vereenvoudigde tekeningen en studie van de details
Het spreekt vanzelf , dat wanneer een beginner van plan is een naaktekening te maken , behalve de moeilijkheden die de tekening zelf oplevert , ook de tijd om te poseren die men van een model kan eisen te beperkt is , om hem de gelegenheid te geven alle onderdelen van het menselijk lichaam grondig te bestuderen . Behalve de al eerder opgegeven redenen , moeten deze laatste overwegingen de leerling er dus toe brengen , in het begin eenvoudige schetsen van diverse framenten uit te voeren . Dit neemt niet het opstellen van een algemeen plan weg , integendeel . Er moet dus minstens een uitgebreid ontwerp aan voorafgaan : als men b.v. van plan is gewoon een been te tekenen zal men zo te werk gaan , dat men eerst het onderbeen in zijn geheel opzet . Daardoor zal het beter uitkomen en de tekening zal aan duidelijkheid winnen , want het is moeilijk een deel zonder zijn geheel weer te geven of tenminste zonder het gedeelte waaraan het vast zit . Als men een voet tekent , is het geraden ook de enkel , zelfs de aanzet van het onderbeen aan te geven , het " geheel " komt dan beter uit .
Je zult dus achtereenvolgens heel eenvoudige schetsen van armen , benen , rompen , knieen , handen enz. gaan maken . Vanzelfsprekend blijft het ontwerp maken de eerste plicht , de hoofdzaak van uw werk . Ter verduidelijking vindt je bij fig . 42 de verschillende voorbeelden . Let je goed op de verschillende geometrische vormen , die je gebruiken kunt voor een voet ( driehoek ) , voor een gesloten vuist ( langgerekte ruit ) enz . Bekijkt je ook de vele verbindende gewrichtslijnen van de vingers van de hand ...
Je zult al heel gauw vaststellen , dat je noodgedwongen naar de hulpbronnen van toonwaarden en relief moet grijpen , wilt je de vormen juist overdragen . Maar doe het met voorzichtigheid , zonder uw tekening met strepen en schaduwen te overladen . Zorg ervoor dat je een helder en duidelijk overzicht krijgt , houdt je aan de juiste plaats en zuiverheid van de lijn en neemt je alleen daar toevlucht tot het schaduwspel , waar het onmisbaar is , om het detail dat je maakt naar voren te brengen . Dit noemt men zuinigheid , niet te verwarren met armoede of leegte van een tekening . In de meeste gevallen bereikt men juist door deze zuinigheid de grootste uitdrukkingskracht zoals een redevoering door het besnoeien van overbodige uitwijdingen de gedachte meer kracht bijzet . Zuinigheid en eenvoud zijn de eigenschappen , die meer dan alle andere aan uw werk een werkelijk arstistiek karakter zullen verlenen ; om het nog beter uit te drukken , zij zullen je op de weg brengen dat te berieken , wat men onder stijl verstaat . Wij herhalen dus deze raad omdat het zo bijzonder belangrijk is : gebruikt alleen de schaduwen naarmate zij volstrekt noodzakelijk zijn om de vorm te doen begrijpen . Uitgaande van de gewone lijntekening zult je dan zo ver gevorderd zijn , dat je echte studies van details en stukken met relief , zuinig uitgevoerd maar toch gemodelleerd , kunt realiseren . Zo zult je zich steeds meer ontwikkelen en uw werk zal aan nauwkeurigheid winnen zonder dat je uw enthousiasme voor uw werk verliest . Voor het geval dat je , om welke redenen dan ook , niet mogelijk is , een levend model tot uw beschikking te hebben , moet je genoegen nemen met uw eigen spiegelbeeld ; je kunt altijd zelf voor de spiegel poseren en daarbij verschillende houdingen van uw armen , uw benen of uw handen bestuderen . Bovendien is het gemakkelijk aan de hand van verschillende meesterwerken van de beeldhouwkunst , waarop je duidelijk de vormen van de spieren kunt onderscheiden , het opvallende relief en de beweging te bestuderen . Zou de aanschaf van kunstreproducties , alhoewel deze niet ongemotiveerd is , je te kostbaar worden , dan kunt je hetzelfde resultaat ook met gewone prentkaarten bereiken . Overigens is het in het begin meer aan te raden , de stukken aan de hand van een gipsmodel te tekenen , natuurlijk onder voorwaarde dat uw persoonlijke middelen het toelaten en deze modellen in uw omgeving beschikbaar zijn . In het eerste geval bij u thuis met een paar goed gekozen gipsmodellen , die je koopt of huurt , in het tweede geval in het museum of desnoods in parken , waar je standbeelden of monumenten vindt . Al was er een levend model onmiddellijk tot uw beschikking , is het toch aan te raden , zowel in het begin maar ook later , aan de uitvoerige studie van een afgietsel de voorkeur te geven , omdat het je de mogelijk biedt geheel op uw gemak en met volledige concentratie uw tekening uit te werken . Het zal je later ten goede komen , want je zult onder het weergeven van het levend model het gemak van de intussen verworven kennis ondervinden . Wij komen trouwen in de volgende hoofdstukken op dit punt terug . Op het uitvoeren van handen en voeten moeten wij iets dieper ingaan . Ten eerste slaat de bovengenoemde raad niet op deze speciaal te behandele delen . Zowel een standbeeld , als ook een gipsmodel , vooral als de afmetingen verkleind zijn , bieden niet die voorwaarden die uw studie ten goede komen . Eventuele hinderpalen ? Het standbeeld in het park een beetje hoog op zijn voetstuk of is moeilijk te bereiken , het is door het weer aangetast , door de jaren beschadigd ; de beelden in het museum zijn eventueel voor uw werk ongunstig belicht , uw eigen voorbeelden te klein van formaat . In de drie gevallen zijn de houding , de beweging en de uitvoering van uw doel een beetje te gestyleerd . Natuurlijk het is slechts een risico . Wat de gipsbeelden betreft , bestaan er ook exemplaren in natuurlijke afmetingen ; als je zich dat kunt veroorloven , dan staat het je dus vrij ze zelf te kiezen en te plaatsen in de door u gewilde belichting.
Zonder deze gunstige mogelijkheden te verwaarlozen , stellen wij je toch voor , volgens de natuur te werken . Je heeft niet alleen uw twee voeten en uw linkerhand ter beschikking - de rechter - of linkerhand die tekent kan uitteraard moeilijk gereproduceerd worden - maar allicht vindt je in uw omgeving mensen genoeg , die vooral wat de handen betreft vrijwillig en graag als model willen dienen .
Je zult begrijpen , als je er over nadenkt , waarom handen kunnen uitdrukken , welke taal hun talrijke houdingen en bewegingen kunnen spreken , wat zij over het wezen van een individu , waarvan het lichaam door de kleding aan de blik onttrokken is , kunnen vertellen . De tekening van de hand is dus moeilijk , moeilijker dan die van het gezicht .