Maandag 23 oktober 2006
ART . NR . 66 . - FIG . 15 . - EENVOUDIG BOEKETJE .
Art . Nr . 66 . Fig . 15 .
Eenvoudig boeketje .
van dezelfde schilder
Archief
Art . Nr . 66 . Fig . 15 .
Eenvoudig boeketje .
van dezelfde schilder
Dinsdag 24 oktober 2006
ART . NR . 67 . - DE KOP EN HET PORTRET .
Art . Nr . 67 .
De Kop en het Portret
Inleiding
Ziehier een uitermate interessant onderwerp , zeer geschikt als uitdaging van menig kunstenaar . Meer dan ooit is het echter nodig om hierbij aan de constructie en grootste aandacht te besteden en hem aan te pakken met de vaste wil zo exact en correct mogelijk uit te voeren . We herhalen daarom de raad die we eerder gaven bij de behandeling van het boeket : enige voorafgaande tekeningen , met zorg uitgevoerd , teneinde het onderwerp in kwestie goed te leren kennen , worden sterk aanbevolen .
Van een goede schetopzet hangt voor een deel de gelijkenis af ; we zeggen " voor een deel " , want andere factoren gaan daarbij ook een rol spelen . Om de gewenste gelijkenis te kunnen bereiken , dient het portret het karakter van het individu uit te beelden . Een werkelijk gelijkend portret kan ontstaan door de trekken , die elementen van het gelaat waarvan de persoonlijkheid van het model uiteindelijk afhangt , een weinig te accentueren , zonder echter in een karikatuut te vervallen , hetgeen mogelijk is als we goed begrijpen , welke de wezenstrekken zijn en waarin precies
" het leven " schuilt .
Studie van een kop
We gaan nu eens de ontwikkelingsgang na van een vrouwenkop , zoals weergegeven in fig . 18 , met een werk van wijlen de schilder A . RAYNOLT , die een van de beste medewerkers van de A.B.C. Parijse Tekenschool was .
Meer dan ooit is hier een uitvoering in achtereenvolgende étappes noodzakelijk . Geen leerling zou zich zonder gevaar kunnen veroorloven deze gebiedende eis te negeren ; hij zou immers voor ontmoedigende en stellig ook onoverkomenlijke moeilijkheden komen te staan .
Overeenkomstig een handelswijze die we reeds eerder adviseerden , gaan vele kunsttenaars bij het ondernemen van een portret niet onmiddelijk tot de eigenlijke uitvoering over . Zij maken eerst van het model enkele schetsen en tekeningen , aan de hand waarvan zij er in slagen zich goed rekenschap te geven van de karaktereigenschappen van een bepaalde kop om dan te kunnen beslissen welke wijze van uitbeelding , in het gegeven geval de beste is . Op deze wijze verkrijgen zij een solide grondslag voor hun werk , waarvan de eerste fase een foutloze schetopzet zal zijn , zonder welke men er niet komen kan .
Raynolt heeft de kop van zijn model recht van voren willen uitbeelden , zodanig dat het zuivere ovaal van het gezicht en de regelmatigheid van zijn trekken mooi tot hun recht komen . Fig . 16 toont de schetsopzet , die weliswaar nog geen
" leven " bezit ( het ogenblik om dat te voorschijn te roepen , is nog niet gekomen ) , maar in ieder geval de vereiste juistheid van de verhoudingen en de juiste plaats van de verschillende onderdelen en trekken van de physionomie in zich draagt . Een zeer licht modelé , uitgevoerd met behulp van een fijne grijze toon , voltooit deze verantwoorde schets , die een veilige basis gaat vormen bij de uitvoering van het tweede stadium , de onderschildering .
Maar deze , met het penseel opgehaalde tekening is niet met één slag uitgevoerd . Ze is het resultaat van een voorafgaande schets in houtskool , die telkens gewijzigd en verbeterd werd tijdens een strenge controle voor het model ( fig . 16 ) .
Fig . 17 toont dan hoe de onderschildering opgevat werd , op eenvoudige wijze , maar niettemin reeds voorzien van genuanceerde locale tonen en van overgangen van licht naar schaduw , die al een zekere geleidelijkheid hebben .
We willen hier opmerken dat het voordelen heeft om de schets van een kop op te zetten in een zeer sober gamma : bijv. met wit , gebrande sienna , groen émeraude en eventueel blauw . De rijkere kleuren , die later zullen komen , krijgen dan des te meer gloed . Het zal voor u van veel nut kunnen zijn om , alvoren portret-studie te gaan schilderen , eerst een aantal van dergelijke schetsen te maken .
We keren terug tot ons tweede stadium . Zeer zeker vertoont ze enige slapheid . Maar dit gebrek zal verdwijnen bij het werk , dat volgen zal , dank zij bepaalde toetsen , die we met een zachte kwast schilderen , waardoor een juister bepalen van de vorm mogelijk is . Zelf een zacht rond penseel met fijne punt zal hierbij vaak nuttig en nodig zijn .
Bekijken we thans fig. 18 , die de studie in voltooide staat afbeeldt . De ondergrond is thans geheel met verf bedekt , maar op het eerste gezicht zou men dat niet zeggen ; de verf is n.l. zodanig aangebracht dat de platte kant van de kwast tijdens het schilderen het doek raakte . Men merke op dat het gelaat op de klassieke wijze werd behandeld , hetgeen wil zeggen dat de lichten dikker in de verf zitten dan de schaduwen . De wijsvinger gebruikte de schilder als een soort van doezelaar om fijne en zachte overgangen te krijgen tussen de ene nuance en de andere . Dit ziet men in het bijzonder op de wangen . De
das - ( of marterharen ) penseel heeft de schilder gediend bij de fijnste details , waarvan hierboven sprake was en die men kan waarnemen bij de ogen en de mond , welke laatste met glacis werd uitgevoerd .
Het wil ons voorkomen dat de besproken studie zeer geschikt is om de leerling kennis te laten maken met het in olieverf geschilderde portret , door zijn rustige , trefzekere en zuivere techniek , die niet gekenmerkt wordt door allerlei kunstgrepen en trucjes , die men op dit terrein zo vaak kan aantreffen .
Bij de fig . 23 en 24 zult je twee andere portretten zien , die op geheel verschillende wijze gemaakt werden .
De schetstekening van het eerste deel werd aanvankelijk overgeschilderd met verdund zwart ( 1e stadium ) . De onderschildering werd vervolgens met vrij dikke verf uitgevoerd . Zijn compositie is eenvoudig en het portret zelf neemt natuurlijk de belangrijkste plaats in . Als tegenstelling tot de gebogen lijnen in de figuur vormen muur en lijsten een ryhme met strakke lijnen . Het portret speelt als het ware de rol van overgang tussen dat verticale rythme en de schuine lijnen van de voorgrond . In het midden wordt de blik langs een krachtig en warm kleurenspel van de wollen das gevoerd naar het coloriet van het gelaat , waar een invloed van complementairen duidelijk te zien is .
De Kop en het Portret
Inleiding
Ziehier een uitermate interessant onderwerp , zeer geschikt als uitdaging van menig kunstenaar . Meer dan ooit is het echter nodig om hierbij aan de constructie en grootste aandacht te besteden en hem aan te pakken met de vaste wil zo exact en correct mogelijk uit te voeren . We herhalen daarom de raad die we eerder gaven bij de behandeling van het boeket : enige voorafgaande tekeningen , met zorg uitgevoerd , teneinde het onderwerp in kwestie goed te leren kennen , worden sterk aanbevolen .
Van een goede schetopzet hangt voor een deel de gelijkenis af ; we zeggen " voor een deel " , want andere factoren gaan daarbij ook een rol spelen . Om de gewenste gelijkenis te kunnen bereiken , dient het portret het karakter van het individu uit te beelden . Een werkelijk gelijkend portret kan ontstaan door de trekken , die elementen van het gelaat waarvan de persoonlijkheid van het model uiteindelijk afhangt , een weinig te accentueren , zonder echter in een karikatuut te vervallen , hetgeen mogelijk is als we goed begrijpen , welke de wezenstrekken zijn en waarin precies
" het leven " schuilt .
Studie van een kop
We gaan nu eens de ontwikkelingsgang na van een vrouwenkop , zoals weergegeven in fig . 18 , met een werk van wijlen de schilder A . RAYNOLT , die een van de beste medewerkers van de A.B.C. Parijse Tekenschool was .
Meer dan ooit is hier een uitvoering in achtereenvolgende étappes noodzakelijk . Geen leerling zou zich zonder gevaar kunnen veroorloven deze gebiedende eis te negeren ; hij zou immers voor ontmoedigende en stellig ook onoverkomenlijke moeilijkheden komen te staan .
Overeenkomstig een handelswijze die we reeds eerder adviseerden , gaan vele kunsttenaars bij het ondernemen van een portret niet onmiddelijk tot de eigenlijke uitvoering over . Zij maken eerst van het model enkele schetsen en tekeningen , aan de hand waarvan zij er in slagen zich goed rekenschap te geven van de karaktereigenschappen van een bepaalde kop om dan te kunnen beslissen welke wijze van uitbeelding , in het gegeven geval de beste is . Op deze wijze verkrijgen zij een solide grondslag voor hun werk , waarvan de eerste fase een foutloze schetopzet zal zijn , zonder welke men er niet komen kan .
Raynolt heeft de kop van zijn model recht van voren willen uitbeelden , zodanig dat het zuivere ovaal van het gezicht en de regelmatigheid van zijn trekken mooi tot hun recht komen . Fig . 16 toont de schetsopzet , die weliswaar nog geen
" leven " bezit ( het ogenblik om dat te voorschijn te roepen , is nog niet gekomen ) , maar in ieder geval de vereiste juistheid van de verhoudingen en de juiste plaats van de verschillende onderdelen en trekken van de physionomie in zich draagt . Een zeer licht modelé , uitgevoerd met behulp van een fijne grijze toon , voltooit deze verantwoorde schets , die een veilige basis gaat vormen bij de uitvoering van het tweede stadium , de onderschildering .
Maar deze , met het penseel opgehaalde tekening is niet met één slag uitgevoerd . Ze is het resultaat van een voorafgaande schets in houtskool , die telkens gewijzigd en verbeterd werd tijdens een strenge controle voor het model ( fig . 16 ) .
Fig . 17 toont dan hoe de onderschildering opgevat werd , op eenvoudige wijze , maar niettemin reeds voorzien van genuanceerde locale tonen en van overgangen van licht naar schaduw , die al een zekere geleidelijkheid hebben .
We willen hier opmerken dat het voordelen heeft om de schets van een kop op te zetten in een zeer sober gamma : bijv. met wit , gebrande sienna , groen émeraude en eventueel blauw . De rijkere kleuren , die later zullen komen , krijgen dan des te meer gloed . Het zal voor u van veel nut kunnen zijn om , alvoren portret-studie te gaan schilderen , eerst een aantal van dergelijke schetsen te maken .
We keren terug tot ons tweede stadium . Zeer zeker vertoont ze enige slapheid . Maar dit gebrek zal verdwijnen bij het werk , dat volgen zal , dank zij bepaalde toetsen , die we met een zachte kwast schilderen , waardoor een juister bepalen van de vorm mogelijk is . Zelf een zacht rond penseel met fijne punt zal hierbij vaak nuttig en nodig zijn .
Bekijken we thans fig. 18 , die de studie in voltooide staat afbeeldt . De ondergrond is thans geheel met verf bedekt , maar op het eerste gezicht zou men dat niet zeggen ; de verf is n.l. zodanig aangebracht dat de platte kant van de kwast tijdens het schilderen het doek raakte . Men merke op dat het gelaat op de klassieke wijze werd behandeld , hetgeen wil zeggen dat de lichten dikker in de verf zitten dan de schaduwen . De wijsvinger gebruikte de schilder als een soort van doezelaar om fijne en zachte overgangen te krijgen tussen de ene nuance en de andere . Dit ziet men in het bijzonder op de wangen . De
das - ( of marterharen ) penseel heeft de schilder gediend bij de fijnste details , waarvan hierboven sprake was en die men kan waarnemen bij de ogen en de mond , welke laatste met glacis werd uitgevoerd .
Het wil ons voorkomen dat de besproken studie zeer geschikt is om de leerling kennis te laten maken met het in olieverf geschilderde portret , door zijn rustige , trefzekere en zuivere techniek , die niet gekenmerkt wordt door allerlei kunstgrepen en trucjes , die men op dit terrein zo vaak kan aantreffen .
Bij de fig . 23 en 24 zult je twee andere portretten zien , die op geheel verschillende wijze gemaakt werden .
De schetstekening van het eerste deel werd aanvankelijk overgeschilderd met verdund zwart ( 1e stadium ) . De onderschildering werd vervolgens met vrij dikke verf uitgevoerd . Zijn compositie is eenvoudig en het portret zelf neemt natuurlijk de belangrijkste plaats in . Als tegenstelling tot de gebogen lijnen in de figuur vormen muur en lijsten een ryhme met strakke lijnen . Het portret speelt als het ware de rol van overgang tussen dat verticale rythme en de schuine lijnen van de voorgrond . In het midden wordt de blik langs een krachtig en warm kleurenspel van de wollen das gevoerd naar het coloriet van het gelaat , waar een invloed van complementairen duidelijk te zien is .
Dinsdag 24 oktober 2006
ART . NR . 67 . - FIG . 16 , 17 EN 18 . - DE KOP EN HET PORTRET .
Art . Nr . 67 . Fig . 16 , 17 en 18 .
1e , 2e en eindstadium .
Werk van schilder A. RAYNOLT .
Dinsdag 24 oktober 2006
ART . NR . 67 . - FIG . 23 . - ZELFPORTRET VAN RENEFER .
Art . Nr . 67 . Fig . 23 .
Zelfportret van Renefer . Fors in vette verf geschilderd doek , dat krachtig en sober is , maar niettemin " kleurrijk " . Vergelijk het met het portret van A. Raynolt , dat meer uitmunt door tederheid en zachtheid .
Dinsdag 24 oktober 2006
ART . NR . 67 . - FIG . 24 . - PORTRET DOOR C . LE BRETON .
Art . Nr . 67 . Fig . 24 .
Portret door Constant Le Breton . Werk van een verrukkelijke frisheid en een tegenlijk eerlijke en vrije vormgeving , waarvan de grote bekoring is gelegen in zijn eenvoud en een uiterst fijne toonharmonie .
Dinsdag 24 oktober 2006
ART . NR . 67 . a , - DE FIGUUR
Art . Nr . 67 . a ,
De Figuur
Definitie . In de kunst wordt onder figuur verstaan , het gehele menselijk lichaam . Men spreekt van een naaktfiguur , of kortweg een naakt en van een geklede figuur . Allereerst gaan we een naaktfiguur bestuderen .
Studie Van Het Naakt
Het werk moet , als steeds , in drie stadia worden uitgevoerd en je zult nu wel voldoende vertrouwd zijn met deze werkwijze , dat we kunnen volstaan met afbeeldingen van het tweede stadium ( onderschildering , fig . 19 ) en de voltooide studie ( fig . 20 ) .
We zouden je er niettemin , niet genoeg op kunnen wijzen hoe belangrijk het is dat je met de uitterste aandacht en met de meeste zorg een schetsopzet tot stand brengt met als doel een zeer duidelijke tekening , zoals we dit ook aanbevolen hebben bij het portretschilderen .
Het is beter , vooral bij de aanvang van de studie , om zich aan deze dwang te onderwerpen , dan op avontuur uit te gaan door te gaan schilderen op een onvolledige en onduidelijke schets .
Het betreft hier een vrouwelijk naakt in een eenvoudige stand . De onderschildering werd natuurlijk uitgevoerd op een zeer hechte tekening - daarop moeten we de nadruk leggen - en deze onderschildering werd dan weer tot stand gebracht op dezelfde wijze als die bij de kop . De ondergrond werd dus voorzien van weinig genuanceerde locale tonen , waarbij de verf niet al te dun werd gebruikt . We herhalen ook nog eens dat het nuttig is om een onderschildering tot stand te brengen , die reeds een zekere uitdrukkingskracht heeft en die van lieverlede verrijkt zal worden , zowel wat nuances , als ook wat de verf betreft . Vervolgens wijden we ons aan het werk van de 3e étappe , waarbij we niet zullen aarzelen om van kwast te veranderen , zo vaak als dat nodig zal blijken om te tonen van hun frisheid , rijkdom en zuiverheid te doen behouden .
Bij het schilderen wordt telkens een iets vettere verf gebruikt , vooral op de lichten , die de onderschildering reeds toont ; de overgangen naar de schaduw worden het best met platte en zachte kwasten uitgevoerd .
Zoals men het deed bij de kop ; kan ook hier de vingertop bij wijze van doezelaar gebruikt worden om de teerste overganspassages hun zachtheid en geleidelijkheid te verlenen .
Het werk aan het laatste stadium heeft de kunstenaar met enthousiasme volbracht : dit woord is beslist niet te sterk om uitdrukking te geven aan het grote plezier om te kunnen werken met toewijding , zorg en smaak ; een vreugde die groter wordt naarmate het onderwerp meer leven krijgt en men een succesvol eindresultaat voelt naderen .
De schilder besluit tenslotte met het aanbrengen van die fijne toetsjes , waarover we reeds eerder spraken en die a.h.w. een soort van " handschrift " vormen , om op vrije wijze de vormen te doen spreken en bepaalde karakteristieke détails tot hun recht te doen komen .
Fig . 25 laat een ander naakt zien , dat weer verschillend is van techniek . Het eerlijke vakmanschap , waarmede het tot stand kwam , zult je ongetwijfeld weten te waarderen .
Studie van een geklede figuur
Zoals steeds is hierbij een echte tekening en een goede constructie noodzakelijk . Deze wordt wederom eerst met houtskool uitgevoerd , zodat , wanneer dit gewenst is , hij gemakkelijk kan worden uitgeveegd om correcties aan te brengen .
Deze tekening wordt gefixeerd en hij wordt overgeschilderd met wat gebrande sienna of zwart , zoals we gedaan hebben bij de voorgaande studies . We beelden het eerste stadium hiervan niet af ; je zult zich het beeld daarvan gemakkelijk kunnen voorstellen , wanneer je denkt aan de vele voorgaande voorbeelden .
De onderschildering komt daarna aan de beurt en we brengen de locale tonen aan , in waarden , die de werkelijkheid benaderen ( fig . 21 ) .
Tijdens de arbeid aan het definitieve stadium , wordt de verf weer wat vetter opgezet en de verschillende modulaties en overgangen moeten met zorg worden uitgevoerd . Tevens zal ook de vorm als zodanig nader gepretrifieerd worden met toevoeging van een aantal onmisbare details , terwijl meerdere overgangen wat soepeler gemaakt zullen moeten worden om tenslotte tot een eindresultaat te kunnen geraken ( fig . 22 ) .
Eveneens bij het naakt moet men niet nalaten om een omgeving aan te brengen , die echter niet niet weer zo opvallend zal mogen zijn , dat de aandacht van de hoofdfiguur afgeleid zou kunnen worden .
De Figuur
Definitie . In de kunst wordt onder figuur verstaan , het gehele menselijk lichaam . Men spreekt van een naaktfiguur , of kortweg een naakt en van een geklede figuur . Allereerst gaan we een naaktfiguur bestuderen .
Studie Van Het Naakt
Het werk moet , als steeds , in drie stadia worden uitgevoerd en je zult nu wel voldoende vertrouwd zijn met deze werkwijze , dat we kunnen volstaan met afbeeldingen van het tweede stadium ( onderschildering , fig . 19 ) en de voltooide studie ( fig . 20 ) .
We zouden je er niettemin , niet genoeg op kunnen wijzen hoe belangrijk het is dat je met de uitterste aandacht en met de meeste zorg een schetsopzet tot stand brengt met als doel een zeer duidelijke tekening , zoals we dit ook aanbevolen hebben bij het portretschilderen .
Het is beter , vooral bij de aanvang van de studie , om zich aan deze dwang te onderwerpen , dan op avontuur uit te gaan door te gaan schilderen op een onvolledige en onduidelijke schets .
Het betreft hier een vrouwelijk naakt in een eenvoudige stand . De onderschildering werd natuurlijk uitgevoerd op een zeer hechte tekening - daarop moeten we de nadruk leggen - en deze onderschildering werd dan weer tot stand gebracht op dezelfde wijze als die bij de kop . De ondergrond werd dus voorzien van weinig genuanceerde locale tonen , waarbij de verf niet al te dun werd gebruikt . We herhalen ook nog eens dat het nuttig is om een onderschildering tot stand te brengen , die reeds een zekere uitdrukkingskracht heeft en die van lieverlede verrijkt zal worden , zowel wat nuances , als ook wat de verf betreft . Vervolgens wijden we ons aan het werk van de 3e étappe , waarbij we niet zullen aarzelen om van kwast te veranderen , zo vaak als dat nodig zal blijken om te tonen van hun frisheid , rijkdom en zuiverheid te doen behouden .
Bij het schilderen wordt telkens een iets vettere verf gebruikt , vooral op de lichten , die de onderschildering reeds toont ; de overgangen naar de schaduw worden het best met platte en zachte kwasten uitgevoerd .
Zoals men het deed bij de kop ; kan ook hier de vingertop bij wijze van doezelaar gebruikt worden om de teerste overganspassages hun zachtheid en geleidelijkheid te verlenen .
Het werk aan het laatste stadium heeft de kunstenaar met enthousiasme volbracht : dit woord is beslist niet te sterk om uitdrukking te geven aan het grote plezier om te kunnen werken met toewijding , zorg en smaak ; een vreugde die groter wordt naarmate het onderwerp meer leven krijgt en men een succesvol eindresultaat voelt naderen .
De schilder besluit tenslotte met het aanbrengen van die fijne toetsjes , waarover we reeds eerder spraken en die a.h.w. een soort van " handschrift " vormen , om op vrije wijze de vormen te doen spreken en bepaalde karakteristieke détails tot hun recht te doen komen .
Fig . 25 laat een ander naakt zien , dat weer verschillend is van techniek . Het eerlijke vakmanschap , waarmede het tot stand kwam , zult je ongetwijfeld weten te waarderen .
Studie van een geklede figuur
Zoals steeds is hierbij een echte tekening en een goede constructie noodzakelijk . Deze wordt wederom eerst met houtskool uitgevoerd , zodat , wanneer dit gewenst is , hij gemakkelijk kan worden uitgeveegd om correcties aan te brengen .
Deze tekening wordt gefixeerd en hij wordt overgeschilderd met wat gebrande sienna of zwart , zoals we gedaan hebben bij de voorgaande studies . We beelden het eerste stadium hiervan niet af ; je zult zich het beeld daarvan gemakkelijk kunnen voorstellen , wanneer je denkt aan de vele voorgaande voorbeelden .
De onderschildering komt daarna aan de beurt en we brengen de locale tonen aan , in waarden , die de werkelijkheid benaderen ( fig . 21 ) .
Tijdens de arbeid aan het definitieve stadium , wordt de verf weer wat vetter opgezet en de verschillende modulaties en overgangen moeten met zorg worden uitgevoerd . Tevens zal ook de vorm als zodanig nader gepretrifieerd worden met toevoeging van een aantal onmisbare details , terwijl meerdere overgangen wat soepeler gemaakt zullen moeten worden om tenslotte tot een eindresultaat te kunnen geraken ( fig . 22 ) .
Eveneens bij het naakt moet men niet nalaten om een omgeving aan te brengen , die echter niet niet weer zo opvallend zal mogen zijn , dat de aandacht van de hoofdfiguur afgeleid zou kunnen worden .
Dinsdag 24 oktober 2006
ART . NR . 67 . a , - FIG . 19 en 20 . - NAAKT - ONDERSCHILDERING EN VOLTOOIDE STUDIE .
Art . Nr . 67 . a , Fig . 19 en 20 .
Naakt - 2e stadium ( onderschildering )
Voltooide studie . Schilderij van Renefer .
Dinsdag 24 oktober 2006
FIG . 25 . - NAAKT DOOR CALLEWAERT .
Fig . 25 . Naakt door CALLEWAERT . Krachtige schildering , sterk gebouwd en zeer plastisch . Grote rijkdom aan toonwaarden . Brede en eenvoudige verfopdracht - vlakverdeling met de figuur te midden van het gebladerte , waardoor het omlijst wordt en dat tevens de compositie aan beide zijden afsluit .
Dinsdag 24 oktober 2006
ART . NR . 67 . a , - FIG . 21 EN 22 - GEKLEDE FIGUUR
Art . Nr . 67 . a , Fig . 21 en 22 .
Geklede Figuur . 2e stadium ( onderschildering ) en Voltooide studie .
Woensdag 25 oktober 2006
ART . NR . 68 . - FIG . 26 , 27 , 28 EN 29 - LANDSCHAP
Art . Nr . 68 . Fig . 26 , 27 , 28 en 29 .
Landschap - 1e stadium en - 2e stadium
Zo houdt men het tempermes vast . De verf wordt met de binnenkant van het lemet van het palet afgenomen .
Voltooide studie door RENEFER . Hoofdzakelijk met het mes .