Naar de inhoud

Teken en schildercursus fritske3

TEKEN EN SCHILDERTECHNIEKEN EERSTE DEEL VANAF 14/10/06
akke.beakke.be

Archief

ART . NR . 73 . c , - ZEEGEZICHTEN

Art . Nr . 73 . c ,

                             Zeegezichten

  De  voorgaande  studies  hebben  je  ongetwijfeld  vertrouwd  weten  te  maken  met  de  gouacheverf  en  de  bekwaamheid  die  je  hebt  kunnen  verwerven  door  met  volharding  te  werken  zal  je  in  staat  stellen  om  thans  die  moeilijkheden , die  verbonden  zijn  aan  een  snelle  en  trefzekere  vertolking  van  de  machtige  en  bewogen  aspecten , die  zee  en  luchten  te  bieden  hebben , vooral  in  de  periodes  van  de  jaargetijde , te  kunnen  overwinnen . 
  Gouache  kan  bovendien  van  grote  waarde  zijn  bij  de  uitbeelding  van  onderwerpen , waarvan  de bouw  en  de  onderdelen  uitgevoerd  zijn  in  metaal , derhalve  met  strakke  en  duidelijke  vormen .  Het  is  met  een  studie  van  diens  aard , dat  we  gaan  beginnen . 
  Fig . 22  stelt  een  oude  kruiser  in  een  haven  voor .  Het  is  duidelijk  dat  men  een  bijzondere  zorg  heeft  moeten  besteden  aan  de  constructietekening  van  het  schip 
( fig . 21 ) .
  Vervolgens  hebben  we , na  een  brede  opzet  van  de  hemel , in  tamelijk  vette  verf  blauwgrijze  toon  van  de  kiel  opgezet  in  licht  en  schaduw , met  zijn  diverse  modulaties .
  Deze  arbeid  werd  nog  eens  onder  handen  genomen , al  tekenend  met  een  fijne  penseelpunt  en  gebroken  zwart , om  de  specifieke  metaalconstructie  te  accentueren , zoals  men  op  fig . 22  kan  zien .  Tenslotte  zijn  de  tonen  in  het  water  aangebracht , te  beginnen  met  de  lichtste .  Als  je  de  afbeelding  van  nabij  bestudeert , zult  je  gemakkelijk  de  verschillen  kunnen  onderscheiden  in  de  techniek  van  de  schilder , die  nu  eens  in  de  natte  verf  gewerkt  heeft , daar  waar  de  tonen  samensmelten  ( in  de  lucht  en  het  water ) , dan  weer  vet  geëmpateerd  heeft  en  wel  vooral  in  de  romp  van  het  schip  en  in  de  reflexen  van  de  zee . 
  Het  voorbeeld  van  figuur  23  toont  één  van  die  bewogen  aspecten , waarover  we  hierboven  spraken . 
  Dit  motief  verplichtte  ons  niet  om  het  tot  in  alle  onderdelen  te  schetsen ; zijn  bewegelijkheid  stond  dit  niet  toe .  Slechts  de  pier  en  horizon  werden  met  krachtige  lijnen  aangeduid .  Vervolgen  werd  de  lucht  achter  elkaar  afgemaakt , waarbij  niet  gelet  werd  op  het  opspattende  schuim  van  de  golf , die  tegen  de  pier  breekt .  Deze  golf , die  zich  regelmatig  herhaalde , werd  nauwlettend  geobserveerd  en  we  hebben  toen  de  pier  geschilderd , met  uitzondering  van  het  gedeelte , dat  door  de  zee  overspoed  wordt .  Dank  zij  die  oplettende  waarneming  van  de  golf , hebben  we  deze  in  zijn  toonwaarden  kunnen  weergeven , maar  een  indringende  beschouwing  van  de  afbeelding  zal  je  er  meer  van  kunnen  vertellen  dan  een  lang  betoog . 

ART . NR . 73 . d , - EEN DECORATIEVE COMPOSITIE

Art . Nr . 73 . d , 

             Een  Decoratieve  Compositie

  Gouache  is  bijzonder  geschikt  voor  decoratieve  composities .  Hij  verleent  door  zijn  matheid  aan  dit  soort  werk  een  zeer  speciale  hoedanigheid , die  noch  de  olieverf , noch  de  waterverf  te  bieden  hebben .  De  toon  ervan  kan  " dichtheid " en  luister  vertonen , hij  behoudt  niettemin  toch  een  viltachtig  en  dilicaat  aspect , dat  prachtig  samengaat  met  vele  onderwerpen . 
  Om  het  juiste  effect  te  bereiken  moet  er  niet  te  nat  gewerkt  worden .  Integendeel , het  is  noodzakelijk  dat  de  schildergrond  bedekt  wordt  met  een  verflaag , die  het  papier  geheel  " afsluit " .  Men  begrijpe  ons  goed :  we  zeggen  niet  dat  men  altijd  vette  verf  moet  gebruiken .  Deze  dient  voldoende  vastheid  en  tevens  soepelheid  te  bezitten  om  de  schildergrond  gemakkelijk  af  te  dekken .  Het is  dus  een  kwestie  van  de  juiste  dosering  van  de  verf  en  water .   
  Op  fig . 27  ziet  je  een  decoratief  motief , dat  een  illustratief  karkter  draagt .  Het  kwam  geheel  in  het  atelier  tot  stand  en  het  betreft  een  onderwerp , waarbij  de  kunstenaar  zijn  beredeneerde , fantasie  de  vrije  loop  liet .  
   Eerst  werd  natuurlijk  een  voorlopige  schet  gemaakt , waarop  met  eenvoudige  lijnen  en  grote  vlakken  een  algemeen  denkbeeld  werd  uitgedrukt  voor  wat  betreft  de  onderdelen , hun  plaatsing  ten  opzichte  van  elkaar  en  hun  kleuren . 
  Dit  werk  werd  verder  ontwikkend  om  tenslotte  te  geraken  tot  de uitgewerkte  tekening , waarin  de  vormen  krachtig  vastgelegd  werden  om  dan  uiteindelijk  het  coloriet  te  verkrijgen , dat  je  op  de  figuur  kunt  zien .
  Je  kunt  daar  ook  het  -  weliswaar  bescheiden  -  gebruik  constateren  van  een 
" melk "  van  witte  gouache  op  het  bovenste  deel  van  de  schuinhangende  gordijnen  aan  beide  zijden  van  het  raam , door  welke  wijze  van  doen  deze  doorzichtige  stof  zijn  karakteristieke  aspect  verkreeg . 

             Een  Decoratief  Landschap

  Het  landschap  leent  zich  bij  uitstek  voor  een  decoratieve  verwerking .  Men  denke  slechts  aan  de  prachtige  gobelins  van  vroeger :  landschap  en  gebladerte  vertonen  zich  daarop  in  alle  luister .
   
 
Laten  we  ook  nog  eens  in  herinnering  brengen  het  decoratieve  landschap  uit  het  tweede  lesdeel  van  deze  cursus  (fig . 48 ) ;  ook  dit  doet  sterk  aan  een  wandtapijt  denken , daarnee  ons  betoog  illustrerend .    Het  hierbij  afgebeelde  voorbeeld  ( fig . 28 )  is  voortgekomen  uit  een  landschap , dat  de  kunstenaar  ergens  gezien  heeft  en  dat  op  fig . 36  is  afgebeeld  als  voorbeeld  van  een  in  pastel  uitgevoerd  werkstuk .  Hij  behoefde  slechts  de  ruimte  tussen  de  beide  boomgroepen  te  vergroten  en  de  dieptewerking  te  versterken  om  een  compositie  van  een  werkelijk  decoratief  karakter  te  verkrijgen , waarbij  hij , vanzelfsprekend , bleef  werken  in  een  geest  van  stilering , terwijl  ook  de  kleuren  aan  het  decoratieve  doel  werden  aangepast .  



 

ART . NR . 73 . e , - FIG . 24 , - ANDERE VOORBEELDEN

Art . Nr . 73 . e ,

Fig . 24 .

Het  stilleven  ademt  een  moderne  geest  en  is  eerder  een  droombeeld  dan  een  afbeelding .  Dit  merkwaardige  werk  was  voor  de  schilderes  Y . ALDE    aanleiding  om  een  gamma  van  krachtige  kleuren  te  doen  klinken ,waarvan  de  stralende  werking  een  feest  voor  het  oog  is .

ART . NR . 73 . e , - FIG . 26 , - ANDERE VOORBEELDEN

Art . Nr . 73 . e ,

Fig . 26 .

We  bieden  je  hier  drie  gouaches  van  de  hand  van  kunstenaars  van  verschilende  geaardheid . Fig . 25  en  26  zijn  beiden  werkelijkheidsschilders  en  tonen  een  zeker 
" clascisme " in  de  uitbeelding  van  de  natuur .  Niettemin  is  de  vertolking  van  Roger  WORMS   (fig. 26 )  Karakteristieker  en  zijn  factuur  misschien  wat  " driftiger " dan  van  Duclos  (fig. 25 ) .

ART . NR . 73 . e , - HET AFFICHE EN ANDERE VOORBEELDEN

Art . Nr . 73 . e ,

                           Het  Affiche  en

                      Andere  Voorbeelden
            van  schilderijen  in  gouacheverf

  Schetsen  en  ontwerpen  voor  aanplak -  en  reclamebiljetten  worden  gewoonlijk  in  gouache  uitgevoerd .  De  tegelijk  matte  en  frisse  kleuren  komen  hier  evenzeer  te  pas  als  bij  decoratieve  composities .  Is  trouwens  het  affiche  zelf  niet  in  wezen  van  decoratieve  aard  ?  Aangezien  hij  in  het  algemeen  zeer  eenvoudig  gehouden  wordt , is  het  aantal  van  de  toegepaste  kleuren  daarom  nogal  beperk ;  nochtans  streeft  hij  er  naar , met  zijn  begrensde  middelen , om  met  " esprit " , goede  smaak  en  welsprekendheid  het  artikel  of  produkt , dat  hij  moet  aanprijzen , alle  recht  te  doen  wedervaren .  
 
  De  gouache  is  bij  uitstek  geschikt  voor  het  maken  van  composities  met  vlakke  kleuren , in  een  beperkt  gamma ;  het  is  om  die  reden  dat  hij  het  aangewezen  materiaal  is  voor  reclamewerk .  Dit  wordt  dan  eerst  in  schetsvorm  uitgevoerd  op  een  formaat , dat  kleinen  is  dan  dat  van  het  definitieve  project .
  Men  moet  natuurlijk  beginnen  met  het  vel  papier  vast  te  hechten  op  een  tekenplank .  De  reclameplaat  bevat  vaak  grote  vlakken  van  één  kleur , vooral  in  de  achtergronden  en  om  die  reden  moet  het  papier  eerst  licht  bevochtigd  worden .  Met  een  platte  en  brede  kwast  begint  men  de  verf  een  beetje  overal  over  het  papier  aan  te  brengen , vervolgens  in  horizontale , daarna  in  verticale  banen  gelijkmatig  uit  te  strijken .  Deze  bewerking  wordt  dan  in  beide  diagonale  richtingen  herhaald .  Dit  " kruisen  "  heeft  tot  doel  om  de  verf  een  volkomen  gelijkmatigheid  te  geven .  Vervolgens  wordt  hij  glad  gemaakt  ( dus  van  kwaststrepen  ontdaan )  door  de  kwast  licht  tikken  derwijze  over  het  papier  te  bewegen  in  verticale  richting .  Wie  ooit  een  huisschilder  een  deur  zag  verven , weet  wat  men  kruisen  en  glad  maken  gedoeld  wordt .   
  Is  deze  ondergrond  gedroogd , dan  worden  daar  overheen , ieder  met  zijn  eigen  vormen , de  verschillende  onderdelen  van  het  biljet  aangebracht .  Zo  is  het  ook  in  zijn  werk  gegaan  met  het  op  fig . 29  afgebeelde  aanplakbiljet .  Eerst  werd  de  hemel , de  achtergrond  dus , geschilderd  en  pas  daarna  het  gebouw ,  de  bomen , de  mensen  en  de  lichtstrepen  van  het  vuurwerk . 

                  Andere  Voorbeelden

          van  schilderijen  in  gouacheverf

  We  menen  er  goed  aan  te  doen  door  je  in  kennis  te  brengen  met  enkele  reproducties  van  gouaches , die  de  geest  en  de  bedoelingen  weerspiegelen  van  schilders  met  een  verschilende  persoonlijkheid  ( fig .  24 , 25 , en  26 ) .
  Reeds  eerder  haalden  we  de  beoemde  uitspraak  aan  van  BACON  :  Kunst  is  de  natuur  plus  de  mens .  Dit  zien  we  hier  weer  eens  geïllustreerd . 
  Het  is  dus  niet  zozeer  om  de  uitvoering  die , noodzakelijkerwijze , onderworpen  werd  aan  de  hierboven  uiteengezette  beginselen , dan  wel  om  de  geest  van  deze  drie  schilderijen , dat  we  u  met  aandrang  aanraden  om  te  pogen  jezelf  te  " vinden " , door  er  n.l.  in  te  slagen  uw  eigen  persoonlijkheid  tot  uitdrukkind  te  brengen .  Weet  echter  wel , dat  deze  zich  niet  als  door  een  wonder  zal  vrijmaken , maar  dat  dit  slechts  stap  voor  stap  zal  kunnen  geschieden , dank  zij  een  vastberaden  en  volhardende  arbeid  waarbij  men  blijft  doorzetten , ondanks  de  mislukkingen  en  tegenslagen , die  de  studie  in  de  aanvang  met  zich  meebrengt . 
  We  zouden  hieraan  een  opmerking  van  geheel  andere  aard  willen  toevoegen  en  wel  dat  het  een  grote  fout  zou  zijn  om  je  tot  een  bepaald  soort  van  werk  te  willen  beperken .  Je  dient  ook  praktische  kennis  te  nemen  van  alle  andere  werkwijzen .  Je  kunt  daardoor  bepaalde , tot  dusver  verborgen  gebleven , hoedanigheden  in  jezelf  ontdekken  en  iedere  ervaring , die  je  op  het  ene  terrein  opdoet , kan  van  pas  komen  bij  werk  van  een  ander  soort . 

Meer van Teken en schildercursus fritske3

↑ Terug naar de berichten