DE EPOCHE - HET TUSSEN HAAKJES PLAATSEN VAN DE WERELD - PEBBLES BEACH STONES - V
Pebbles & Beach stones project (5)
***
De " Epoché "
De fenomenologie is een aantrekkelijke methode om het verschijnsel kunst te benaderen.
De nadruk leggen op het begrip 'waarneming' is uiteraard veelbelovend bij het benaderen
van fenomenen die voor de visuele zintuiglijkheid gecreëerd werden. De vraag rijst natuurlijk
hoe 'aanwezig' het waargenomene is, en welke garantie dit aanwezig stellen, de waarnenemings-
act zelf dus , biedt . Voor wie kunstfilosofie wil bedrijven is het ook verleidelijk om de
' logos ' (vormbepalende code) van het fenomeen kunst te gaan zoeken in de zo adequaat
mogelijke beschrijving van wat zich aan het bewustzijn voordoet, los van puur geredeneer.
Deze beschrijving steunt op het feit dat niemand zich ten volle bewust wil worden van wat er te
zien is. Vermits we de openheid van het kunstwerk vooropstellen, is ook de gedachte dat die
adequate beschrijving nooit te voltooien is, belangijk met betrekking tot de toepasbaarheid
van de fenomenologische reductie. Het kunstwerk wordt dan de bron voor een oneindigheid
van adequate beschrijvingen. De beschrijving zelf is dan de noodzakelijke voorwaarde voor
een bewustzijnsverdieping. Het object wordt echter herleid tot de betekenis die het aan het
bewustzijn biedt. Het onderscheid met andere fenomenen wordt benadrukt. Wat iets 'is'
en wat het 'betekent' wordt gelijkgesteld. Dat gebeurt door wat deze filosofen het 'tussen
haakjes plaatsen' noemen bij de fenomenologische reductie. 'Wat is' valt dan ook samen
met wat door iemand beleefd wordt. Het intentioneel stellen van het bewustzijn kan leiden
tot een esthetische blik. Het Griekse woord 'epochè' betekent: opschorting van het oordeel,
afwachtende houding, het afstand nemen van alle vooringenomenheid ten aanzien van het ik
en de wereld. De 'epochè', als het tussen haakjes plaatsen van de wereld, versterkt de bewust-
zijnsact door haar te beperken tot het (esthetische) 'feit', zonder het te bezwaren met vroegere
interpretaties of ideeënconstructies.
Uit het boek: Tekens aan de Wand
Met als ondertitel: Hedendaagse Stromingen in de Kunstfilosofie
Onder hoofdstuk 4: Existentiële fenomenologie en Hermeneutiek
Geschreven door Willem Elias
Uitgeverij: VUBPRESS
Herziene uitgave 2011.
Ik raad iedereen aan die met kunst bezig is dit boek te lezen.
"Er gaat een wereld voor je open"
