Archief

Wetenschap ontwikkelt nieuwe formule om de échte leeftijd van je hond te berekenen

Het berekenen van de leeftijd van je hond, is veel moeilijker dan eerst gedacht. Het idee dat je de leeftijd van je trouwe viervoeter gewoon maal 7 mensenjaren moet doen is volgens een aantal wetenschappers immers complete nonsens. Zo verouderen honden helemaal niet op hetzelfde tempo als mensen.

Daarom ontwikkelden onderzoekers van de universiteit van Californië een nieuwe formule. Daarvoor keken ze naar de veranderingen in het DNA over de jaren heen. Specifiek werd er gekeken naar de methylgroepen ofwel moleculen die zich met een constante snelheid aan het DNA toevoegen. Die kunnen gebruikt worden om de leeftijd van zowel hond als mens te meten, wat ook wel de epigenetische of interne klok wordt genoemd.

Op 10 maanden puberteit 

Uit hun onderzoek blijkt dat mensen en honden op een gelijkaardige manier oud worden, maar dat dat bij honden vooral in de eerste jaren veel sneller gaat. Zo is een puppy bijvoorbeeld al op 10 maanden in zijn puberteit en krijgt hij al tandjes na 7 weken terwijl dat bij een baby pas na 9 maanden is.

Daarnaast krijgen honden met dezelfde ouderdomsziekten te maken als mensen. Zo krijgt een hond bijvoorbeeld dezelfde ouderdomstekenen als een mens van 30 jaar. Bereikt hij de leeftijd van 3 jaar, kunnen ze vergeleken worden met een 50-jarige mens. Na dat levensjaar veroudert hij evenwel veel minder snel. Zo komt de leeftijd van een 12-jarige hond overeen met een persoon van 70.

Maar hoe bereken je dan de leeftijd van je harige vriend? Daarvoor heb je het tekentje “ln” of logaritme op je rekenmachine nodig. Dan ziet de formule er als volgt uit:

ln(leeftijd hond) x 16 + 31

Simpel gezegd is de menselijke leeftijd hetzelfde als 16 keer het natuurlijke logaritme van de leeftijd van een hond plus 31. Is je hond 6 jaar, dan moet je dus 16 x ln(6) + 31 doen, wat een uitkomst van 60 jaar geeft. Wil je het zelf eens proberen voor jouw hond? Met dit gratis rekenmachine kan je makkelijk de leeftijd berekenen. Voer eerst de leeftijd van je hond in, bijvoorbeeld 6, druk dan het symbooltje ‘ln’ in en vermenigvuldig dat getal met 16. Tel er daarna nog 31 bij en je bekomt de échte leeftijd van je viervoeter. 

Deze studie is vooral van belang om zicht te krijgen op de verouderingsprocessen van honden. Dit onderzoek werd uitgevoerd op labradors, maar in de toekomst willen ze dit ook op andere hondenrassen toepassen om meer te weten te komen waarom sommige honden al op heel jonge leeftijd ziek worden en andere niet. (br.hln)

Hoe communiceer je met katten in hun taal?

Ah, katten. You love them or you hate them. Al worden de poezelige huisdieren vaak onterecht als nors of onverschillig bestempeld. Dat bevestigt ook Anneleen Bru, auteur van de ‘I love Happy Cats’-boeken en de oprichtster van Felinova, een praktijk die zich specialiseert in katten. Ze legt in haar nieuwste boek uit hoe je met katten communiceert in hun taal. 

Als het op liefde aankomt, loopt het soms stroef. Katten komen onverschillig over bij ons terwijl wij dreigende signalen geven. Het is belangrijk om je gedrag aan te passen wanneer je met een kat omgaat. Begrijpen hoe je kat affectie laat zien en verwacht van ons, is belangrijk wanneer de kat ongewenst gedrag vertoont. 

Hoe toon je liefde in kattentaal? Een stappenplan: 

Stap 1: Maak alleen contact met je kat wanneer zij het initiatief neemt.

Stap 2: Geef ‘kattenkusjes’ door je ogen zachtjes te laten toevallen en zeker niet in de ogen van je kat te staren.

Stap 3: Experimenteer met waar en waarmee ze geaaid wil worden.

Stap 4: Ga zelf op de grond zitten of liggen om contact te maken met de kat.

Stap 5: Praat tegen de kat i.p.v haar altijd te willen aanraken.

Stap 6: Het is niet omdat de kat kopjes komt geven, dat ze ook effectief aangeraakt wil worden. Zij wil JOU kopjes geven, dat wil niet zeggen dat ze altijd contact terugverwacht.

Stap 7: Een kat die in je buurt komt liggen of zitten met haar kopje naar jou gedraaid, laat zien dat ze jou heel graag heeft. Dit is haar manier van knuffelen. Vele eigenaars vinden dit helaas niet genoeg, maar het is wel zo.

Stap 8: Geef niet te veel échte kusjes. Je komt met je grote ogen en je mond zeer dicht bij de kat, en dit is niet natuurlijk. Uiteraard kan de associatie van de kat met jouw lichaam veranderen doorheen de tijd, maar overdrijf hier niet mee.

Stap 9: Ga zitten en laat je rug halvelings zien aan de kat, dit is voor haar een zeer veilige manier om jou te benaderen. (br.hln)

2 op 3 baasjes slapen met hun huisdier in bed: hoe gezond is dat?

Maar liefst 2 op de 3 van de huisdiereigenaars slapen met hun kat of hond in bed omdat het hen een veilig gevoel geeft. Dat blijkt uit een studie van de website Itchpet.com bij 2.000 volwassenen. Maar is dat ook daadwerkelijk een goed idee? In de wetenschap blijft het voorlopig een verhitte discussie.

In 2016 werd door onderzoekers bij hoog en bij laag beweerd dat het not done is om met je huisdier in bed te slapen. Dat zou te maken hebben met demodex, een soort mijten die leven rond de ogen van je dier en overdraagbaar zijn naar mensen. Het resultaat zijn jeukende en gezwollen ogen. Ook moet je rekening houden met E.coli - ook wel de ‘poepbacterie’ genoemd -, bepaalde parasieten uit de ontlasting en resistente bacteriën in de mond van het dier die je mogelijks ziek kunnen maken. 

Volgens een onderzoek uit 2017 van de Mayo Clinic in Arizona loopt het echter zo’n vaart niet, en is met je huisdier in bed slapen zelfs goed voor je nachtrust. Ze kwamen tot die conclusie nadat ze het slaapgedrag van 40 volwassenen en enkele honden analyseerden. Uit die resultaten bleek namelijk dat zowel mens als dier beter sliepen, ongeacht het ras van de hond. Dat zou komen omdat de aanwezigheid van je huisdier een soort van veiligheid creëert. “De relatie tussen mensen en hun huisdieren is de laatste jaren veel veranderd”, legden de onderzoekers uit. “We laten onze huisdieren steeds vaker in de kamer slapen, en nu weten we dat dat geen negatieve invloed heeft op je nachtrust.” Integendeel dus. “Een spinnende kat of goed getrainde hond aan je voeteneinde kan een erg ontspannend effect hebben en bijdragen tot een betere nachtrust.” Al nuanceerde hij tegelijkertijd zelf de resultaten, want bewegende of ronkende beestjes kunnen volgens hem net ook de nachtrust verstoren. Krahn raadde dan ook aan om je hond aan het voeteneinde of net naast het bed te laten slapen in plaats van naast je. 

Opvallend is dat in datzelfde jaar door de KU Leuven een project werd opgestart waarbij een gebouw werd geopend naast het Universitair Ziekenhuis Brussel waar patiënten tijd met hun huisdier kunnen doorbrengen. Daarvoor werden ook speciale bedden voorzien. “Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat een waaier van hormonen vrijkomt bij contact met dieren”, vertelde dokter Mark De Ridder, diensthoofd radiotherapie-oncologie. “Patiënten voelen zich kalmer, kinderen moeten minder pijnstillers nemen en de bloeddruk en het hartritme raakt onder controle.”

Géén fan

In 2018 bleek dan weer uit een onderzoek van datingwebsite Twoo dat 58% van de Belgen het niet ziet zitten om het bed te delen met het huisdier van zijn of haar partner. Voor 15% is een huisdier in bed zelfs reden genoeg om meteen een punt achter de relatie te zetten. We hebben niet gepolst naar de redenen voor deze afkeer”, zei Lien Louwagie, woordvoerder van Twoo, toen. “Maar misschien ligt het wel aan de afkeer voor te veel haar. Uit onze cijfers blijkt namelijk ook dat maar liefst 55% van de Belgen niet zou willen daten met iemand met abnormaal veel lichaamsbeharing.”  (br.hln)

Eenzaamheid piekt: zo wapen je je er tegen

Gaat Vlaanderen gebukt onder een eenzaamheidsepidemie? Die vraag houdt niet alleen presentator Xavier Taveirne, die er vanaf 20 november een vierdelige Canvas-reeks aan wijdt, bezig. Deskundigen waarschuwen dat we eenzaamheid maar beter serieus nemen. “Het is killer nummer een, dubbel zo dodelijk als alcohol.” Voel jij je soms eenzaam? We geven enkele tips. 

Er lijkt de laatste jaren steeds meer aandacht te komen voor eenzaamheid. Begin augustus ging een Nederlandse studente viraal met een tweet waarin ze schreef dat ze zich vaak eenzaam voelt en een sociaal netwerk mist. Prompt werd bij onze noorderburen een nationaal meldpunt geopend: eenzamejongeren.com. In eigen land duidden Sint-Truiden en Geraardsbergen schepenen van Eenzaamheid aan, die inzetten op vrijwilligerswerk en buurtnetwerken.

Volgens het Geluksonderzoek is het probleem het grootst bij jonge Belgen: 54,5 procent van onze landgenoten tussen de 20 en 34 jaar voelt zich eenzaam. Volgens onderzoekster Leen Heylen (Thomas More) is eenzaamheid een subjectief gevoel. Ze schreef er een doctoraat over. “Je kunt veel contacten hebben, maar je toch eenzaam voelen omdat je bepaalde relaties mist of je niet goed voelt in de contacten die je hebt.”

En dat langdurige eenzaamheid een pijnlijke ervaring is, nemen we volgens onderzoekers best letterlijk. Eenzame mensen worden vaker ziek dan anderen, krijgen gemiddeld eerder kanker en hart- en vaatziekten, lijden vaker aan depressies en krijgen sneller last van dementie. Vivek Murthy, gezondheidshoofd onder voormalig VS-president Barack Obama, schat de gevolgen van eenzaamheid even erg in als vijftien sigaretten roken per dag.

De Duitse neuroloog en bestsellerauteur Manfred Spitzer gaat nog een stap verder en noemt eenzaamheid in zijn gelijknamige boek een van de urgentste problemen van onze westerse samenleving: “Het is killer nummer een, dubbel zo dodelijk als alcohol.” 

Hoe ga je met eenzaamheid om? Tele-Onthaal geeft enkele tips.

1. Zorg goed voor jezelf, jezelf verwennen mag

Leer je eigen gezelschap waarderen. Zelfliefde is een eerste stap: wees lief voor jezelf. Het is belangrijk dat je eerlijk bent tegen jezelf over wie jij bent en wat jij nodig hebt. Las voldoende me-time in, gun jezelf ontspanning.

2. Durf je eenzaamheid onder ogen zien

Onderzoek zelf de kern van je eenzaamheid. Leer jezelf kennen: waar komt dat gevoel vandaan? Wat heb ik nodig om me minder alleen te voelen? Hoe draag ik zelf bij aan mijn eigen eenzaamheid? Voel ik de moed om zelf stappen te zetten? Wanneer steekt eenzaamheid het meest de kop op? Erkennen dat je er last van hebt, kan helpen om actief met deze gevoelens aan de slag te gaan.

3. Ontwikkel nieuwe interesses

Een activiteit kan eenzame gevoelens verminderen, binnen- of buitenshuis. Probeer je bestaande patronen te doorbreken met iets nieuws. Ontdek iets nieuws, zoek wat je passies zijn. Doe dingen die niet altijd vanzelfsprekend zijn, zoek nieuwe bezigheden. Veel mensen vinden het eng om iets nieuws te doen, patronen doorbreken vraagt nu eenmaal doorzettingsvermogen. Stap voor stap, begin gerust klein.

4. Neem zelf initiatief, wacht niet tot anderen jou contacteren

Zoek zelf nieuwe contacten. Investeer tijd en aandacht in het maken van vrienden. Maatschappelijke organisaties, ontmoetingsplekken, verenigingen, sociale activiteiten en events in de buurt kunnen helpen om nieuwe contacten te leggen. Heb je vriendschappen die verwaterd zijn? Zijn er contacten die je misschien zou willen verdiepen? Oefen met smalltalk als eerste stap naar nieuwe contacten.

5. Praat erover

Vrijwel niemand die zich eenzaam voelt, komt hier openlijk voor uit. Op eenzaamheid rust nog steeds een taboe. Durf erover te spreken, je staat heus niet alleen met je eenzame gevoelens. Je bent niet de enige. Er zijn zeker mensen die je zullen begrijpen of naar je willen luisteren. Durf ook hulp te vragen, durf je nood aan gezelschap zeker kenbaar te maken.

Of je kan ook een anonieme hulplijn zoals Tele-Onthaal (24/7 via gratis nummer 106) contacteren: hier kan je gewoon eens je hart luchten of vind je een luisterend oor. Soms kan het ook nodig zijn om professionele hulp te zoeken. Praten met je huisarts, een therapeut of een cursus volgen kan zeker lonen. (br.hln)

Jan Verheyen wilde Pico erbij in ‘Kampioenen’-film: “Dat bleek geen goed idee”

“Weet je dat ik met het plan rondliep om ook Walter ‘Pico’ Michiels een rol te geven?”, vertelde regisseur Jan Verheyen gisteren op de voorstelling van ‘F.C. De Kampioenen 4: Viva Boma’. “Maar ik had zeer snel door dat dat geen zin had. Voor de acteurs is dat een afgesloten hoofdstuk.”

“Ik wilde Pico eens door het beeld laten lopen in een scène, maar dat bleek geen goed idee. Bovendien denk ik niet dat ik die mens een plezier doe door hem opnieuw in de spotlights te plaatsen.” Walter Michiels, die enkele seizoenen de rol van Pico vertolkte, is al lange tijd op de sukkel. Dit jaar vorderde het Openbaar Ministerie nog drie jaar cel voor voor onder meer enkele diefstallen, drugsbezit en onrechtmatig verblijf. Het vonnis wordt begin december geveld. De rechter stelde vorig jaar in september een psychiater aan om hem te laten onderzoeken. Hij bood zich nooit aan bij die psychiater.

Samen met een kompaan stal Michiels in Leuven acht nummerplaten in de Vital Decosterstraat, drie terrastafels aan De Hoorn, een paraplu van een apotheek en een gsm in fakbar Recup in de Tiensestraat. Daarnaast zou hij ook nog iemand met de dood bedreigd hebben. Vorig jaar maakte Walter Michiels amok aan de faculteit Psychologie.

“Hij valt er mensen lastig en blijkt een joint aan het rollen. Hij wordt zeer agressief en hij kan amper op zijn benen staan.” Een koppel uit Holsbeek legde in 2018 klacht neer tegen Walter Michiels. Ongevraagd was hij in een stacaravan komen wonen die zich bevond in een bos. Het had heel wat voeten in de aarde om hem daar buiten te werken.

BTW

Acteur Jakob Beks - die van 1998 tot 2000 in de huid kroop van BTW, een neef van Xavier - mocht wel z’n opwachting maken. Verrassend, aangezien zijn personage allesbehalve populair was bij de kijkers. “Hij heeft veel bagger over zich gekregen”, zegt Jan. “We wisten dus niet of hij wel wilde meedoen. An Swartenbroekx heeft hem gebeld, en hij zag dat gelukkig direct zitten. We hebben hem zo in ere hersteld, vind ik. BTW zorgt echt voor een heel toffe scène, maar dat moeten jullie zelf ontdekken”, besluit Jan. (br.hln)

Katie Holmes houdt van middagdutjes: hoe (on)gezond is het?

Onze zuiderburen zijn er fan van, en Katie Holmes ook. “Af en toe neem ik een siësta”, vertelde de actrice zopas op het Women Who Fly Panel. “Zo kan ik mezelf resetten en energie bijtanken.” Die redenering klinkt verleidelijk, maar klopt het ook? Of word je daar net nog meer moe van? Enkele experts scheppen voor eens en altijd klaarheid.

De wetenschap is de jongste jaren uitermate enthousiast over de effecten van middagdutjes. Het zou je productiviteit bevorderen, je energieker maken en goed zijn voor je hart en brein. Dit jaar nog heeft een onderzoek zelfs aangetoond dat een siësta wonderen kan verrichten voor je bloeddruk. 

Voor de studie werden 212 volwassenen onderzocht met een gemiddelde leeftijd van 62 jaar en een gemiddelde systolische bloeddruk (of onderdruk) van 129,9 mmHg. Elke proefpersoon droeg gedurende 24 uur een bloeddrukmeter, waarbij sommige deelnemers een middagdutje deden en anderen niet. De gemiddelde duur van het dutje bedroeg 49 minuten.

Wat bleek? Na het uitsluiten van andere factoren als leeftijd, geslacht, medicatie en levensstijlfactoren als fysieke activiteit, roken, alcohol-, koffie en zoutinname, ontdekten de onderzoekers dat de systolische bloeddruk van degenen die ’s middags even gingen dutten 5,3 mmHg lager lag dan die van de deelnemers die dat niet deden.

Slaapefficiëntie

Is dat het ideale excuus om elke dag rond de middag even je ogen te sluiten? Het antwoord is niet zo simpel, beweren experts. Volgens Chris Winter, neuroloog, slaapdeskundige en auteur van het boek ‘Waarom je niet slaapt’, hangt alles af van je slaapefficiëntie. Die bepaal je door te uit te rekenen hoeveel procent van de tijd je slaapt als je in je bed ligt. Een normale slaapefficiëntie zit tussen de 85 en 90 procent. 

Als je slaap ’s nachts efficiënt is, maar je je overdag toch nog slaperig voelt, is een powernap best oké. Je moet er alleen voor oppassen dat je hazenslaapje je nachtrust voor de komende nacht niet in de war schopt. Winter: “Twintig tot dertig minuten is ideaal, dan ben je weer helemaal bij de les en krijg je geen last van die vervelende dufheid in combinatie met een lichte hoofdpijn die je na een uit de hand gelopen dutje vaak voelt.”

Ook psychologe en slaapcoach Annelies Smolders deelt die mening. “Een powernap kan wonderen doen, maar enkel wanneer je ’s nachts een goede slaper bent”, legt ze uit. “Vergelijk het met de situatie bij kinderen. Vanaf een bepaald moment wordt een middagdutje afgeraden, omdat je kleuter dan ’s nachts niet meer zal slapen. Hetzelfde geldt bij volwassenen. Eigenlijk is de boodschap: luister naar je lichaam. Voel jij dat je uitgeput bent, dan kan een powernap wonderen doen, maar maak er geen gewoonte van. En hou het dutje kort, zodat je ’s nachts niet inboet aan slaap.” (br.hln)

Singles Day: 5 wetenschappelijke redenen waarom vrijgezel zijn net goed is voor je gezondheid

All the single ladies, now put your hands up want vandaag vieren we Singles Day! Daardoor kan je vandaag niet alleen tal van leuke promoties scoren, een vrijgezellenleventje heeft ook een hoop voordelen voor je gezondheid. 

1. Het is goed voor je lijn

Hoewel getrouwde koppels meer gezondere voeding op het menu zetten, beoefenen ze minder sport én hebben ze vaker een hogere Body Mass Index (BMI) dan singles. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Basel in Zwitserland en het Max Planck Institute for Human Development in Duitsland. Aangezien overgewicht gelinkt is aan een hoger risico op hartaandoeningen, type 2 diabetes, ademhalingsproblemen, galstenen en bepaalde kankers, is het voor je BMI dus beter om single te zijn.

Uit een ander onderzoek bij vrouwen tussen de leeftijd van 50 en 79 jaar, blijkt dan weer dat de dames die vrijgezel bleven gedurende het onderzoek minder gewicht aankwamen, minder alcohol dronken, en een sterkere daling hadden van de diastolische of onderdruk dan hun getrouwde tegenhangers.

2. Het is beter voor je psychologische groei

Uit onderzoek van Bella DePaula van de Universiteit van California blijkt dat singles niet alleen meer zelfbewust zijn, maar ook meer het gevoel hebben dat ze kunnen blijven groeien en zich beter kunnen ontwikkelen als persoon dan getrouwde mensen. Daarnaast zouden alleenstaanden minder vaak negatieve gevoelens hebben. Eerder onderzoek toonde ook al aan dat singles een groter gevoel van autonomie en persoonlijke ontwikkeling ervaren.

3. Het verhoogt je productiviteit én creativiteit

Volgens verschillende wetenschappelijke onderzoeken kan single zijn, als je gelukkig bent en goed in je vel zit, veel voordelen bieden. Zo zou het je productiviteit verhogen, je creativiteit stimuleren en je gelukkiger en meer tevreden maken over verschillende aspecten van het leven. Singles ervaren vaak ook minder stress dan gehuwde koppels. Een onderzoek dat gepubliceerd werd in het tijdschrift Personality and Social Psychology Bulletin vond ook dat vrijgezellen zich vrijer voelen en hechtere vriendschappen hebben. Door tijd alleen door te brengen leer je jezelf ook beter kennen en beter je plan trekken zonder afhankelijk te zijn van anderen.

4. Het verbetert je sociale relaties

Singles zijn socialer, verzorgen hun relaties beter en krijgen meer steun van de mensen die het dichts bij hen staan in vergelijking met getrouwde stellen. Zo bleek bijvoorbeeld uit een onderzoek dat gepubliceerd werd in het tijdschrift Journal of Social and Personal Relationships dat alleenstaanden meer geneigd zijn om contact te houden met en hulp te bieden aan hun ouders, broers, zussen en vrienden dan gehuwde of gescheiden mensen.

5. Het verbetert je conditie

Mensen die zich settelen zijn over het algemeen minder fit dan singles omdat ze minder tijd spenderen aan fysieke activiteiten. Dat blijkt uit een studie van de onderzoekers Kei M. Nomagunchi en Suzanne M. Bianchi. Zo sporten alleenstaande mannen gemiddeld iets meer dan acht uur over een periode van twee weken, tegenover iets minder dan vijf uur bij gehuwde mannen. Vrijgezelle vrouwen sporten ongeveer vijf uur en een half, terwijl getrouwde maar vier uur sporten.

Single zijn heeft dus meer voordelen dan je denkt, en is op verschillende vlakken goed voor je gezondheid. Geniet er dus maar van! (br.hln)

Eva (17) werd acht jaar lang gepest op school “Ze gingen rond met een petitie: ‘Pleeg zelfmoord, Eva, iedereen haat u’”

Zes was ze, toen het begon. Eva Vroman (17) werd acht jaar aan één stuk door gepest op school. “Ze gingen rond met een petitie: ‘Pleeg zelfmoord, Eva, iedereen haat u.’” De opgekropte stress zocht een lichamelijke uitweg: ze viel tot twintig keer per dag flauw. Maar nog kreeg ze aan haar ouders niet verteld wat er scheelde.

Nu wel. Nu kan ze het allemaal haarfijn uitleggen. Verbluffend. Hoe Eva haar hele, heftige verhaal zit te analyseren, in de woonkamer thuis, ergens tussen Brugge en Gent. Rustig pratend. Een mooie, open blik en glans op haar kastanjebruine haar én wangen. Op haar donkerblauwe hoodie, discreet, een klein rood opschrift: ‘Happy Inside & Out’. Heeft ze niet per toeval aan.

Maar: “De diepste wonden zijn degene die je niet ziet”, zegt ze. En dat ze van ver komt. Haar mama, Els, die meeluistert op de achtergrond, knikt - niet voor het laatst tijdens ons gesprek. Zij gaf haar parttimejob op om bij haar dochter te zijn, sinds duidelijk werd dat zij echt niet meer kón. En dat is nog maar sinds relatief kort. Er is een oudere broer, Lars, en er is papa. Hun optelsom is hecht. Eva is niet liever dan thuis, of samen op weekend in hun appartement aan zee. In de warmte van een liefdevol gezin. Maar op zondagavonden lag ze vaak in stilte te wenen in haar bed. Dat ze echt niet weer naar school wilde. Niet terug naar die hel.

Slaan, knijpen

“In de lagere school al werd ik uitgesloten. Uitgelachen. ‘Je bent dom, lelijk, dik.’ ‘Kijk niet in de spiegel, of hij breekt in duizend stukken.’ Het was nog matig pesten, maar het bleef wel duren. Ze gooiden mijn muts in de vuilnisbak. Dat soort dingen. Ik had geen vrienden, stond altijd alleen en voelde me verschrikkelijk.”

In de middenschool werd het nog veel erger. “Drie pesters stookten de hele klas op. Het derde meisje was ooit een soort van vriendin geweest. Niet dus. Zij ‘mocht’ pas vriendin worden met de andere twee als ook zij mij te grazen nam.” En dat deden ze. “Ze verstopten keer op keer mijn kleren bij turnen. Ik heb tot op vandaag een hekel aan kleedkamers. Ze verstopten mijn cursussen. Er was chantage opdat ik hun huiswerk zou maken. Ik, de ‘vuile nerd’ die toch de beste punten haalde. En ze gingen rond met een petitie: ‘Pleeg zelfmoord, Eva, iedereen haat u.’”

“Er gebeurden nog extreme zaken, die ik nog steeds liever niet vertel. Genoeg om mee naar de politie te stappen. Maar dat durfde ik niet. De vertrouwensleerkracht luisterde, maar zei ook: ‘Je moet toch wat tegen plagen kunnen.’ Als er dan eens gepraat werd, leek het een kruisverhoor: drie tegen één. De directrice zei ronduit: ‘Op onze school wórdt er niet gepest.’”

“We wonen niet ver van een station. Ik héb ooit op het perron gestaan, een half uur lang: spring ik of niet? Tot ik stomweg dacht: het is vanavond volleybaltraining. En ik heb me omgedraaid. Gelukkig. Ik heb nog vaak donkere gedachten gehad. Maar blij dat ik nooit een poging heb ondernomen.”

“Ik probeerde me onzichtbaar te maken. Had een mooie gele jas, maar mama moest met mij een zwarte gaan kopen om minder op te vallen. Op de bus naar school krabde een pester me de hand open met een fietssleutel. ‘O, gevallen bij het turnen’, loog ik, maar een meisje van volley geloofde er niks van en haar mama belde de mijne erover. Ik heb dan een klein beetje verteld, maar zei er snel bij: ‘Dit was eenmalig!’ Ik vreesde erger als mama zou tussenkomen. Mama’s briefje voor de directie gaf ik nooit af. Ik wou dit zélf aanpakken, maar deed dat totaal verkeerd. Ik sloeg of kneep de pesters, uit pure frustratie. Zij toonden dan hun blauwe plekken aan de directie en ik kreeg de straf. Mama moest naar school komen, ook zij was kwaad op me. Zo had ze me toch niet opgevoed?”

De suikertruc

Thuis zette Eva nog altijd de grote smile op. Maar ze moest zich oppeppen. “Op de terugweg van school ging ik telkens snoep en koeken kopen. Ik propte me vol suiker, dan ging het weer even.”

Els: “Ik vond het al raar, zag mijn dochter volumineuzer worden. Toen vond ik de pakken snoepgoed achter in de speelgoedkast. Ik dacht aan een eetstoornis. Maar weer klapte ze dicht.”

Eva: “Het hele pestverhaal heb ik zo lang verzwegen omdat ik mijn ouders niet wilde teleurstellen. Ik dacht dat ze kwaad zouden zijn, omdat ik er duidelijk niet in slaagde me te verweren. En ik dus geen flinke dochter was. Ik wilde hen ook geen pijn doen door mijn pijn toe te geven.”

Els: “Ik schrok zó hard toen ik op Eva’s gsm haar berichtjes las aan het meisje van volleybal dat ze stilaan wél in vertrouwen nam. Ik ben haar prompt wakker gaan schudden.”

Eva: “Maar boos was mama helemaal niet.”

Els: “Tuurlijk niet! Bezorgd, héél bezorgd. Dat wel.”

Moe, moe, moe

Eva: “Van één van de pesters heb ik, na het laatste juni-examen, een sms gekregen. ‘Sorry, dit moet verschrikkelijk zijn geweest voor jou.’ Tja, het was wat laat.”

Eva ging naar weer een nieuwe school vanaf het derde middelbaar. Ze vertelde er - zonder uit te wijden - over haar pestverleden. De leerkrachten vingen haar ongelofelijk op. Toch is het daar, in die fijne school, nadat een jongen haar verbaal nogal brutaal had aangepakt, dat ze in het voorjaar 2018 plots is beginnen flauw te vallen. En dat tot twintig keer per dag.

Mama Els: “We zijn als een gek een resem onderzoeken gestart, tot in Leuven toe. Men dacht aan een hartprobleem. Dat was het niet. Ook neurologisch was er niets te vinden. Het was de stress, duidelijk, zei één psychiater toen. De aanvaring met die jongen had dit getriggerd. Het hele oude verhaal kwam weer boven.”

Eva: “Ik ben me dan beginnen te snijden en verbranden, door heel lang met een gom over mijn armen te wrijven. Ik wilde vanbuiten pijn voelen, om me af te leiden van die vanbinnen. Ik heb té lang onder die grote emotionele druk geleefd. En altijd alles opgekropt. Elke vorm van grote stress kan nu uitlokken dat ik flauwval. Mijn lichaam slaat dan telkens even tilt. Raar hoor, ik glij weg en hup, ik val. Ik heb op school maanden op een zitzak gezeten, want ik viel ook regelmatig van mijn stoel.”

Eva is vorig jaar vier maanden niet naar school kunnen gaan door het flauwvallen. “En ik was moe, moe, moe. Ik deed niets anders dan slapen.” Ze kreeg thuisonderwijs. De aanvallen verminderden, maar kwamen terug toen ze examens moest maken. Maar ze slaagde, ondanks alles. Dat ze trots mag zijn, zeg ik. “Ja, toch? Ik kán iets positiefs zeggen over mezelf, nu: ik ben een doorzetter.”

Els: “Er was een wachtlijst van zes maanden in de jeugdpsychiatrie. We hebben dan EMDR-therapie gevonden voor Eva. Die speelt in op de snelle oogbewegingen, die we ook hebben in onze REM- slaap, en doet haar de verdrongen, onverwerkte pestervaringen herbeleven om ze vervolgens achter zich te kunnen laten. Ze krijgt ook energetische massage. En het werkt. Het is nu vier weken geleden dat ze nog flauwviel.”

Maar het traject is niet ten einde. Eva: “In het begin word je ‘gewoon’ boos als men je pest. Maar als je zo vaak wordt gezegd, aan één stuk door, dat je niks waard bent, ga je dat helaas ook geloven.”

Dank u, Niels

Vorig jaar zag Eva op tv de finale van Rode Neuzen Dag. “Ik dacht: als het anderen helpt om te praten, moet ik dat misschien toch ook eens proberen? Ik ben beginnen te wandelen met de hond van mijn tante, heb eerst een nichtje in vertrouwen genomen, dan mijn broer, en dan - eindelijk - mijn ouders. Ik vond het vreselijk. Maar een tweede gesprek gaat al beter. Nu weet ik: weerbaar zijn betekent niet dat je alles zélf moet kunnen oplossen. Je mag hulp vragen. Ik vertel nu zelfs mijn eigen verhaal. Want Rode Neuzen Dag gaat dit jaar over betere ondersteuning van scholen. En ik weet hoe hard dát nodig is.”

Eva volgt nu haar laatste jaar jeugd- en gehandicaptenzorg. “Volgend jaar wil ik voortstuderen voor kleuterleidster. Kleuters zijn eerlijk. En nooit gemeen. Ik wil niks liever dan voor hen meebouwen aan een veilige schoolomgeving.” Ze vertelt nog hoe een superfijn sportkamp deze zomer haar een boost gaf. “Er werd zelfs gewedijverd: ‘Ik wil in team Eva!’ Nooit meegemaakt.”

Na het volleyballen was ze begonnen met voetbal, maar dat mag ze niet meer spelen - door het flauwvallen. Dus kochten haar ouders een driejarige merrie voor hun dochter. Straks gaat ze naar Princess. Eva: “Mijn paard is lief. In de wei komt ze direct op me af. Ze oordeelt niet. Ze luistert, laat zich doen - net als ik vroeger. (lachje) En ik? Ik moét wel mijn rug rechten. Fier in het zadel zitten en tonen dat ik de teugels in handen heb. Ook dat doet me deugd.”

Eva wuift ons uit. Een dag later stuurt ze een mailtje na. “Nog dit vergeten: toen ik het moeilijk had, luisterde ik vaak naar Niels Destadsbader. Ik vond troost in zijn liedjes.” Paarden en popidolen. Of hoe tienermeisjes altijd tienermeisjes blijven. Gelukkig.

Wie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de site www.zelfmoord1813.be. (br.hln)

Bevestigd: in Tongerlo hangt een echte Da Vinci

Na intensief onderzoek is een team van internationale kunstwetenschappers er vrij zeker van: Leonardo da Vinci heeft wel degelijk meegeschilderd aan de replica van ‘Het Laatste Avondmaal’ in de abdij van Tongerlo. Het gezicht van Johannes is “heel waarschijnlijk” van de hand van de meester. 

Het schilderij hangt al sinds 1545 in de Antwerpse abdij. Onderzoekers zagen op scans (inzet) dat de neus, ogen en het voorhoofd van Johannes (rechts op schilderij) opvallende gelijkenissen vertoonden met de Mona Lisa, Da Vinci’s bekendste werk. Volgens kunsthistoricus Jean-Pierre Isbouts, die de Da Vinci-hypothese al langer verdedigt, is het zeker dat dit schilderij “in de studio van Leonardo is gemaakt”. (br.hln)

Verbeteren kamerplanten de luchtkwaliteit? Dit is wat de wetenschap zegt

Je kan er niet omheen dat kamerplanten anno 2019 weer helemaal in zijn. Naast tal van gezondheidsvoordelen, zoals bijvoorbeeld het verminderen van stress en angstgevoelens, zouden ze volgens een studie uit 1989 ook de lucht in je huis zuiveren. Nu plaatst een nieuw onderzoek daar echter een belangrijke kanttekening bij.

Uit een nieuw onderzoek, gepubliceerd in Journal of Exposure Science and Environmental Epidemiology, blijkt dat we de luchtzuiverende eigenschappen van kamerplanten misschien wel schromelijk overdrijven. Zo blijkt dat gewone ventilatiesystemen zoals airconditioning de lucht veel sneller zuiveren dan planten dat kunnen.

Voor het onderzoek analyseerden professor Michael Waring en student Bryan Cummings meer dan een dozijn wetenschappelijke studies rond het onderwerp en wisten ze zo meer dan 30 jaar aan research te bundelen. Zo kwamen ze tot de conclusie dat de NASA-studie uit 1989 die claimt dat kamerplanten de lucht zuiveren niet helemaal klopt. Dat komt omdat het onderzoek, en de anderen die volgden, werd uitgevoerd in een afgesloten kamerlab, in plaats van een huis- of kantoorgebouw. De resultaten werden niet verder geanalyseerd om te bepalen of planten dezelfde effecten hebben in een meer realistische binnenomgeving.

Om hun bevindingen verder te onderzoeken, creëerden de twee onderzoekers een regel die ze de ‘schone luchtafgitesnelheid’ noemden. Toen ze vervolgens de 30 jaar aan studies rond kamerplanten verder onderzochten, gebruikten ze deze regel om de snelheid te berekenen waarmee planten vluchtige organische stoffen in de lucht verdunnen of afbreken. Zo bleek dat de snelheid van planten om dat te doen eigenlijk veel langzamer was dan dat bijvoorbeeld de airconditioning de vervuilde lucht uit de omgeving filtert. Ze concludeerden dat het tussen de 10 en 1000 planten per vierkante meter vloeroppervlak zou kosten om lucht aan hetzelfde tempo te zuiveren als een airconditioningsysteem.

Laat dat echter geen reden zijn om onze kamerplanten massaal de deur te wijzen. Ze mogen dan wel de omgevingslucht niet in sneltempo reinigen, ze hebben wel heel wat andere gezondheidsvoordelen én ze maken je huis gewoon gezellig. (br.hln)