Weerspreuken

Neem 12 maanden en reinig ze goed

van alle bitterheid, gierigheid, jaloersheid en angst

en snij elke maand in 30 of 31 gelijke stukken

zodat de voorraad voor een jaar toereikend is.

Bereid elke dag 1 stuk, met één deel arbeid

en twee delen humor en vrolijkheid.

Voeg er drie volle soeplepels optimisme aan toe,

een portie vertrouwen,

een koffielepel verdraagzaamheid,

enkele snippertjes geduld

en een snuifje voorkomendheid.

Het geheel rijkelijk met liefde overgieten,

en wanneer alles klaar is

op smaak brengen

 met een scheutje fijngevoeligheid.

Versier het aldus bereide gerecht

met een bosje kleine attenties

en dien dagelijks op met een vriendelijk woord

en een deugddoende lach!

Eet smakelijk!

Nieuwjaarsdag is ook een merkeldag waarop de volgende weerspreuken van toepassing zijn:

• Nieuwjaarsnacht rein en klaar, beduidt een vruchtbaar jaar.
  Met Nieuwjaar lengt de dag zolang het haantje kraaien mag.
• Nieuwjaarsnacht schoon/rein en klaar beduidt een vruchtbaar jaar.
• Schijnt de zon op dag van Nieuwjaar, dan wordt het een goed appeljaar.

Oostenwind op 1 januari betekent veeziekten, westenwind de dood van een koning, zuidenwind besmettelijke ziekten en noordenwind een vruchtbaar jaar.

Lang geleden begon het nieuwe jaar bij het begin van de lente, als de natuur weer tot leven kwam, of begin januari, als de dagen beginnen te lengen. Bij de invoering van het christendom wilde de Kerk een eind maken aan de heidense gewoonten rond deze nieuwjaarsviering, en riep 1 januari uit tot bid- en boetedag om de besnijdenis van Jezus (8 dagen na de geboorte) te vieren. Maar ook daarna vierde men het nieuwe jaar nog rond de oude heidense data, maar ook op Sint Maarten (11 november); de eerste adventsdag; de zonnewende (rond 21 december); of Maria Boodschap (25 maart). De Spaanse landvoogd Requesens besloot in 1575 dat het nieuwe jaar officieel op 1 januari begon.

De Babyloniërs brachten rond 2600 v.Chr. een koningsoffer. Ze meenden dat op nieuwjaarsdag de koning het mikpunt van de goden zou zijn, dus vervingen ze de koning tijdelijk door een slaaf of een ter dood veroordeelde, reden hem als koning rond en offerden hem ten slotte. Zo werd het kwaad een jaar afgewend.

De oude Germaanse oud-en-nieuwviering werd in de winter gevierd, duurde 12 dagen en nachten en heette 'joelfeest'. Het joelfeest begon op 25 december, als de dagen gingen lengen, en duurde tot 6 januari, het huidige Driekoningen. Rond de 8e dag, ofwel 1 januari, was het hoogtepunt met grote vuren, dierenoffers en veel eten en drinken. In hedendaagse paganistische religies (o.a. Wicca) wordt Yule gevierd rond 21 december.

Bij de Romeinen begon het nieuwe jaar op 1 maart, totdat Julius Caesar in 44 v.Chr. de Juliaanse kalender invoerde, vanaf die tijd was Nieuwjaar op 1 januari. De Romeinen offerden sindsdien op die dag aan de god Janus (waarnaar januari is genoemd) om hem mild te stemmen voor het aankomende jaar. Dit begin van het jaar in maart komt nog tot uiting in de namen van onze maanden september ("zevende maand"), oktober ("achtste maand"), november ("negende maand") en december ("tiende maand"), en in de schrikkeldag, die voorkomt aan het eind van de laatste maand van het jaar: februari (wikipedia)