Naar de inhoud

Teken en schildercursus fritske3

TEKEN EN SCHILDERTECHNIEKEN EERSTE DEEL VANAF 14/10/06
akke.beakke.be
Woensdag 17 mei 2006

ART . NR . 23 . a , - DE ZEE .

Art . Nr . 23 . a

                        De  Zee

  Ook  hier  zal  meer  dan  ooit  gebruik  gemaakt  worden  van  ons  observatievermogen  en  ons  verstand .  Evenals  in  het  vorige  geval  gaat  het  hier  om  de  beweging .  Zelfs  al  schijnt  de  zee  heel  rustig , toch  vormen  wind , stroming  en  getij  nauwelijks  zichtbare  kleine  golfjes  die  rythmisch  uitlopen  op  het  strand .  Wie  rythme  zegt , zegt  herhaling  van  eenzelfde  beweging  met  kortere  of  langere  tussenpozen .  Juist  deze  herhaalde  beweging  is  karakteristiek , ongeacht  de  traagheid  of  onstuimigheid  van  die  beweging .  Men  moet  het  wezen  zien  te  ontdekken  en  dit  verstandelijk  ontleden .  Als  je  recht  tegenover  een  onstuimige  zee  gaat  staan ,  ziet  je  een  langgerekte  golf  evenwijdig  aan  het  strand  naderen ,  eerst  gezwollen  en  rond .  Dan  wordt  zij  aan  de  bovenkant  steeds  heviger .  Het  onderste  deel  van  de  golf  komt  in  zijn  rollende  voorwaartse  beweging  steeds  dichter  bij  de  grond  en  wordt  daardoor  geremd .  Door  de  verkregen  snelheid  verheft  zich  het  bovenste  deel , buigt  dan  om  en  spat  schuimend  uiteen .  Het  water , bedekt  met  een  dun  laagje  schuim  vervolgt  zijn  weg  en  valt  weer  terug  om  de  volgende  golf  aan  te  vullen  waarna  de  beweging  weer  van  voren  af  aan  begint  ( fig . 34 ) .  De  open  zee  wordt  gekarakteriseerd  door  het  " gekabbel  "  van  korte , vlugge  golfjes , zeer  vereenvoudigd  voorgesteld  in  fig . 36  .

  De  lichteffecten  zijn  daar  zeer  mooi  door  het  ryhmisch  spel  van  het  water .  Fig . 35  toont  u , weliswaar  schematisch , welke  verschillende  kleurwaarden  bij  de  vorm  van  een  golf  een  rol  spelen .  " Deining "  treedt  op  bij  zeer  diepe  zeeén .  Daar  vormt  de  zee , al  naar  gelang  de  hoogte  der  golven , min  of  meer  diepe  valleien  evenwijdig  aan  de  golven , die  dus  ook  de  richting  daarvan  volgen  en  bepaald  worden  door  de  wind .  " Branding "  ontstaat  als  de  zee  met  ruw  weer  tegen  een  grote  hindernis  breekt ;  een  rotskust , een  dijk ,  een  pier...  Zij  trekt  zichweer  terug  met  een  enorm  schuimvlak  dat  door  de  wind  uit  elkaar  gedreven  wordt  ( fig . 38 ) .  De  zee  is  voor  de  tekenaar  een  opwindend  onderwerp .  Maar  wij  herhalen  nog  eens  dat  een  uiterst  nauwkeurige  studie  absoluut  noodzakelijk  is  om  de  bewegingen  te  kunnen  begrijpen  en  te  kunnen  ontleden  om  daardoor  tot  een  goed  resultaat  te  komen .  Meer  nog  dan  voor  de  lucht , moet  men  beschikken  over  een  zeer  goed  visueel  geheugen  om  deze  indrukken  te  kunnen  weergeven .
  Zee , brekend  op  het  strand .  -  Fig . 39  is  een  studie  met  verdunde  zwart  en  witte  olieverf  op  papier .  Je  ziet  een  tamelijk  ruwe  zee  zoals  vaak  voorkomt  met  Westen - wind .  De  grote  lijnen  van  het  onderwerp  zijn  neergezet  met  houtskool  en  losjes  overgehaald  met  penseellijnen  in  zwart .  Daarna  is  de  lucht  " alla  prima "  ( d.w.z.  zonder  ophouden )  geschilderd  om  een  beweeglijker  effect  te  krijgen .  De  lichtere  gedeelten  in  de  wolken  zijn  verkregen  door  een  dikkere  verflaag .  Daarna  heeft  de  schilder  de  zee  aangegeven , vanaf  de  horizon  langzaam  naar  voren  werkend .  Op  het  eerste  plan  een  zware  witte  verflaag  voor  het  schuimende  oppervlak .  Vervolgen  werd    de  rond  vorm  van  de  omgekrulde  golf  nog  geaccentueerd  en  de  verschillende  toonwaarden  aangegeven .  Een  paar  verticale  penseelstreken  om  de  weerspiegeling  op  het  natte  zand  te  doen  uitkomen  verlevendigen  het  geheel  evenals  de  lichte  tinten  op  de  voorgrond .

  Zee , brekend  op  rotsen  en  pieren .  -  Hier  heben  we  een  uitstekende  gelegenheid  om  ons  visueel  geheugen  te  trainen .  De  " beweging  "  is  hier  ongewoon  krachtig  ( fig . 40 ) .  Wij  zien  dat  de  golven  groepsgewijs  uit  volle  zee  komen ;  hier  zien  we  drie  groepen  waarvan  de  dichtsbijzijnde  de  meest  spectaculaire  is .  De  kust  verdwijnt  in  een  enorme  schuimende  massa , terwijl  slecht  de  rug  van  de  rotsen  die  door  het  water  gegeseld  worden  er  boven  uit  steekt .  De  beweging  is  uitgedrukt  door  een  golvend , wijd  " schrift "  met  onrustige  penseelstreken  O.I.-inkt  op  het  grijs  van  de  gewassen  tekening .  Het  schuim  is  met  dekkend  witte  verf  aangebracht  om  zodoende  ook  met  het  penseel  het  uiteenspatten  aan  te  geven .  Let  op  de  toon  van  de  zee  aan  de  horizon , die , ondanks  de  grote  afstand , toch  donker  is .

 Art .  Nr . 23 . b

                       Schepen

  De  studie  van  de  zee  zou  onvolledig  zijn  zonde  die  van  de  schepen , die  door  hun  stijl , karakter  en  schilderachtigheid  terecht  onze  belangstelling  opwekken .  In  de  tijd  dat  er  nog  zeilschepen  gebruikt  werden , was  het  een  bijzonder  imposant  gezicht  de  silhouetten  van  deze  schepen  te  zien .  Vooral  op  een  woeste  zee  konden  zij  door  de  harde  wind  zo  schuin  liggen  dat  de  bodem  te  zien  kwam .  Enkele  veteranen  op  dit  gebied  van  de  scheepvaart  houden  nog  zee  en  wij  geven  je  daarvan  een  voorbeeld  in  fig . 41 .  Deze  pentekening  is  zeer  nauwkeurig  en  tamelijk  volledig  met  potlood  opgezet .  Natuurlijk  moet  de  weergave  van  het  want  waarheidsgetrouw  en  zonder  fouten  zijn .  De  zee  staat  op  het  punt  in  een  sterke  deining  los  te  breken .  Het  schip  slingert , dit  ziet  men  aan  het  hellen  van  de  masten .  Dit   ryhme  van  de  grote  golven  is  bij  de  opzet  met  potlood  neergezet .  Als  je  de  tekening  goed  bekijkt , dan  zult  je  de  uitvoering  ervan  begrijpen .  Het  " schrift "  is  erg  vrij .  Je  zult  opmerken  dat  men , door  met  de  pen  de  zeer  sterke  krommingen  van  de  golf , neer  "  te  schrijven " , de  uitholling  van  de  deining  en  de  weerkaatsing  van  het  licht  in  het  water  kan  uitdrukken .  Deze  krachtige  lijnen , die  de  golven  aangeven ,  verkrijgt  men  door   hard  op  de  penpunt  te  drukken .  Door  fors  en  met  lange  halen  te  werken  krijgt  de  zee  die  indruk  van  onmetelijke  kracht ; geweldig  en  soepel  tegelijk  !  Om  de  tuigage  zo  bescheiden  mogelijk  te  houden , is  naukeurigheid  in  de  vorm  van  tekening  een  eerste  vereiste , zonder  dat  het  door  de  beknoptheid  stijf  en  droog  wordt .  Bij  de  lucht  ziet  men  dezelfde  vrijheid  van  " schrift "  die  de  zee  kenmerkt , maar  hier  is  de  streek  fijn  en  teer  geworden  om  het  contrast  tussen  de  ijle  lucht  en  de  bewegelijke  zee  beter  te  doen  uitkomen ,   Fig . 42  toont  je  een  reproductie  van  een  houtgravure  door  Renefer .  Het  onderwerp  zou  net  zo  goed  op  schaafpapier  uitgevoerd  kunnen  zijn ; over  deze  werkwijze hebben  wij  al  gesproken .  De  beweging  in  deze  tekening  is  zeer  duidelijk , ondanks  of  beter  dank  zij  de  grote  soberheid .  Er  is  gewerkt  naar  een  weldoorwrochte  en  nauwkeurige  voorstudie ,  wat  noodzakelijk  is  om  verwarring  en  onduidelijkheid  te  voorkomen .  

Art . Nr . 23 . c ,
                    
                           Havens   

  Hoewel  het  hier  niet  gaat  om  een  element  in  het  landschap .  maar  een  onderwerp  op  zichzelf , lijkt  het  ons  toch  gunstig  er  nu  over  te  praten .  Het  voorbeeld  van  Fig . 43  stelt  de  haven  van  Audrienne  voor .  De  tekening  is  gemaakt  met  houtskool  en  daarna  gewassen .  Deze  werkwijze  is  tamelijk  snel  en  zodra  men  er  goed  in  geoegend  is  geeft  het  een  expressief  resultaat .  De  opzet  is  krachtig  genoeg  en  hoeft  niet  aangevuld  te  worden  door  een  uitgebreid  en  ingewikkeld  wassen , als  de  voornaamste  kleurwaarden  maar  zuiver  worden  bepaald .  Men  moet  dus  de  kracht  van  de  toonwaarden  leren  kennen  om  deze  zo  " uit  de  hand "  te  kunnen  plaatsen .  De  opzet  van  de  tekening  ademt  de  onmiskenbare  belangstelling  voor  het  onderwerp .  Het  effect  is  verkregen  door  contrastwerking .  Het  is  een  mooie  zomermorgen  en  het  licht  brengt  duidelijk  tegenstellingen  teweeg  tussen  de  toonwaarden  van  het  water  enerzijds  en  die  van  de  kade  en  dichtbijgelegen  bootjes  anderzijds .  De  vissers , donker  gekleed , vormen  nogal  krachtige  accenten  tegen  de  licht  muur .
Dinsdag 16 mei 2006

ART . NR . 23 . a , FIG . 34 EN 35 DE ZEE

Art . Nr . 23 . a ,

Fig . 34  en  35

De  Zee ,

Schema  van  een  golf  die  uit  zee  komt  en  op  het  strand  breekt .  Deze  tekening  stelt  de  beweging  zeer  duidelijk  en  begrijpelijk  voor .

De  verschillende  toonwaarden  in  een  golf .  De  tekening  is  sterk  vereenvoudigd  terwille  van  de  duidelijkheid .
Dinsdag 16 mei 2006

FIG . 37 . - DEINING .

Fig . 37 .

Deining .
( bij  diep  water  dat 
tegen  de  rotsen  slaat ) .
Dinsdag 16 mei 2006

ART . NR . 23 . - HET WATER .

Art . Nr . 23 .

                      Het   Water .

     Weerspiegeling  en  perspectief

                        Golven.

  Het  is  noodzakelijk  dat  wij  eerst  kennismaken  met  nieuwe  begrippen  van  de  perspectief  leer , om  je  het  verschijnsel  van  de  weerspiegeling  duidelijk  te  maken .  Wij  herhalen  dat  het  niet  de  bedoeling  is  om  je  zuivere  projectietekeningen  te  leren  maken , omdat  je  immers  naar  de  natuur  werkt .  Maar  het  is  nodig  dat  je  begrijpt  hoe  een  bepaalde  weerspiegeling  tot  stand  komt  en  dat  je  uw  tekening  kunt  controleren  door  middel  van  regels .  Het  spreekt  vanzelf  dat  wij  hier  alleen  de  weerspiegeling  in  een  rimpelloos  watervlak  op  het  oog  hebben  en  dat  dit  de  functie  heeft  van  een  spiegel .  De  weerspiegelde  voorstelling  wordt  in  het  algemeen  verzacht  in  zijn  kleurwaarden  en  verandert  van  kleur  in  het  weerspiegelend  watervlak .  De  lijnen , loodrecht  op  het  weerspiegelende  oppervlak  zetten  zich  voort  zonder  van  richting  te  veranderen .  Laten  we  ons  een  kubus  voorstellen  die  boven  het  water  uitsteekt , of  die , zoals  in  fig . 24  op  een  spiegel  geplaatst  is , wat  op  hetzelfde  neerkomt .  De  reflectie  in  de  spiegel  -  of  in  het  water  -  wordt  verkregen  door  de  verticale  lijnen  door  te  trekken  en  de  lengte  even  lang  te  maken  als  die  van  het  voorwerp  zelf  :  CA'  =  AC,  DB'  =  BD  enz.  Als  wij  nu  B'  met  A'  verbinden  en  wij  trekken  deze  lijn  A'B'  door  naar  de  horizon , zullen  we  tot  de  ontdekking  komen  dat  A, B,  hetzelfde  verdwijnpunt  heeft  als  AB  en  als  CD .  Hetzelfde  zien  wij  gebeuren  met  de  schaduwzijde  en  zijn  spiegelbeeld  in  het  water  ( of  in  de  spiegel ) .  Toch  is  de  weerspiegeling  practisch  nooit  gelijk  aan  het  gespiegelde  voorwerp , daar  dit  altijd  ondersteboven  wordt  weerkaatst .  Zo  zie  je  hier  bv.  niet  bovenzijde  van  de  kubus  weerspiegeld .  Men  zou  het  water  kunnen  vergelijken  met  een  oog  dat  de  dingen  van  onder  af  beziet  .  Laten  we  nu  eens  een  schuinstaand  voorwerp  bekijken  ( fig . 25 ) , zoals  boomstammen  dikwijls  zijn .  Wij  trekken  vanaf  de  basis  van  het  voorwerp , daar  waar  hij  uit  het  water  komt , horizontale  lijnen  die  overeen  komen  met  het oppervlak , CDN  voor  punt  D , DN'  voor  het  punt  G .  Wij  trekken  nu  vanuit  punt  A , B  en  F  verticale  lijnen .  Zij  snijden  de  horizontale  lijnen  en  geven  de  punten  A' , B'  en  F' .  Vandaar  uit  wordt  de  lengte  afgemeten  naar  beneden  toe .  Wij  krijgen  dan  de  punten  A" , B"  en  F" ,  die  resp.  verbonden  met  de  punten  C , D  en  G , ons  het  weerspiegelde  beeld  zichtbaar  maken .  Ook  hier  kan  men  het  vlak  AFFB  niet  in  het  spiegelbeeld  zien , maar  het  vlak  FBGD  is  veel  groter  geworden .  Het  verdwijnpunt  van  B"F"  is  hetzelfde  als  dat  van  AE , BF  en  DG .  Het  volgende  voorbeeld  is  een  rechthoekige  steen , die  horizontaal  uit  een  in  het  water  staande  muur  steekt .  De  weerspiegeling  toont  de  onderkant  die  wij  bij  de  steen  zelf  niet  kunnen  zien .  Het  verschil  tussen  de  verschijningsvorm  van  een  bepaald  onderwerp  en  zijn  spiegelbeeld  is  ook  heel  duidelijk  te  zien  bij  de  brug  ( fig . 26 ) .  De  binnenkant  van  iedere  boog  zien  we  precies  in  het  weerspiegelend  oppervlak .  Je  ziet  in  dezelfde  figuur  nog  de  weerspiegeling  van  een  toren  met  een  kegelvormig  dak ,  een  huis  met  een  schuin  dak  en  een  gebouw  met  een  pyramide - vormig  dak  ( fig . 27 ) .  In  heel  veel  gevallen  zullen  de  weerspiegelde  voorwerpen  niet  precies  aan  de  kant  van  het  water  staan , maar  meer  landinwaarts .  Deze  ( verwijderde  )  plaatsing  heeft  tot  gevolg  dat  een  gedeelte  van  hun  spiegelbeeld  verloren  gaat .  Hier  valt  het  gedeelte  weg  dat , gerekend  vanaf  de  voet  van  het  object , even  hoog  is  als  de  hoogte  van  het  terrein  tussen  die  voet  en  de  waterkant  ( zie  fig . 28 ) .  

  Het  paaltje  A  dat  direct  aan  het  water  staat ,  is  in  het  spiegelbeeld  volledig  zichtbaar .  Daarentegen  is  paaltje  B  geheel  onzichtbaar , omdat  de  hoogte  van  het  terrein  gelijk  is  aan  de  hoogte  van   het  paaltje  gerekend vanaf  de  basis  van  de  paal  loodrecht  naar  beneden .  Het  derde  paaltje  C  is  maar  gedeeltelijk  zichtbaar  door  zijn  afstand  tot  de  oever  .  Bij  het  bouwsteltje  D  en  de  kerktoren  kunnen  wij  om  deze  reden  hetzelfde  opmerken .  Het  water  geeft  een  landschap  een  heel  eigen  aantrekkelijkheid .  Het  verdubbelt  en  verlevendigt  door  zijn  weerspiegeling  en  door  de  beweging  die  het  aan  een  landschap  geeft .  

  Laten  we  de  verschillende  aspecten  van  het  water  eens  bestuderen .
  Rustig  water .  -  Fig . 29  toont  ons  een  eenvoudig  onderwerp  getekend  in  de  omgeving  van  Parijs .  Wij  geven  in  fig. 30  het   schema  van  de  perspectievische  constructie .  Het  is  natuurlijk  duidelijk  dat  je  bij  het  opzetten  van  uw  onderwerp  rekening  houdt , of  beter , je  laat  leiden  door  uw  kennis  van  de  perspectief .  Dit  is  een  zeer  belangrijk  werk  want  van  deze  enkele  lijnen  hangt  de  hele  opzet  van  uw  tekening  af .  Het  is  een  houtskooltekening  met  gewassen  tint .  De  zeer  krachtige  aanduiding  van  het  onderwerp  berust  op  het  principe :  "weglaten  van  de  oninteressante  détails " ;  Door  dit  goed  te  onthouden  zult  je  nog  veel  profijt  trekken  uit  dit  voorbeeld .  Het  onderwerp  is  hier  dus  rustig  water  zoals  men  bijvoorbeeld  ziet  vanaf  de  oever  van  een  rivier  op  een  mooie  zomermorgen .  Door  de  enkele  lichte  rimpelingen  van  het  water , vooral  op  de  voorgrond , onstaan  de  kronkelige  arabesken  van  de  weerkaatste  bomen  rechts .  Je  zult  ook  in  de  natuur  zien  dat  de  weerkaatsingen  schijnen  te  golven ,  uiteen  te  vallen  in  afzondelijke  strepen ,  naarmate  het  oog  dwaalt  vanaf  de  einder  naar  de  voorgrond .  Het  is  logisch , dat  op  de  achtergrond  de  golvende  beweging  sterk  afneemt :  hij  is  in  de  verte  niet  meer  te  onderscheiden , zoals  je  hier  ziet  op  het  derde  plan  van  onze  tekening .  Je  ziet  deze  effecten  uitsluitend  door  het  volledig  ontbreken  van  wind .  In  fig . 22  heeft  je  rustig  water  gezien , dat  echter  enkele  ogenblikken  later  door  het  onweer  sterk  in  beweging  gebracht  werd .  Voordat  dit  losbarste  heeft  de  tekenaar  nog  de  gelegenheid  gehad  de  weerspiegeling  in  het  water  vast  te  leggen . 
 
  "  Verstoord  "  rustig  water .  -  De  meeste  rivieren  zijn  te  vergelijken  met  wegen  -  stromend  natuurlijk  -  waarop  sleepboten  en  schuiten  het  verkeer  vormen .  Terwijl  eerst   het  oppervlak  van  het  rustige  water  een  spiegel  vormde  waarin  het  omringende  landschap  werd  teruggekaatst , splijt  nu  een  boot  de  spiegel , breekt  het  beeld , en  we  zien  nu  de  weerspiegelingen  een  wilde  dans  uitvoeren  om  tenslotte  te  verdwijnen  in  het  witte  schuim  van  de  golven  die  op  de  oever  slaan .  Het  is  interessant  om  het  verschil  te  zien  tussen  het  aanzien  van  het  kalme  water  en  dat  van  het  water , verstoord  door  het  varen  van  een  boot .  Deze  tegenstellingen  ziet  je  in  de  gewassen  tekening  van  fig . 31 .  Na  de  opzet  met  zacht  conté  ( 3 B )  heeft  de  tekenaar  met  zwarte  waterverf  de  tinten  ingewaasen .  De  toonwaarden  werden  hierdoor  zeer  vloeiend .  De  kleur  van  het  papier  is  gebruikt  voor  de  uitdrukking  van  enkele  lichte  wolken .  Daarna  zijn , wat  de  ver  verwijderde  onderdelen  van  het  landschap  betreft  en  de  bomen  langs  de  oever , zeer  lichte  kleurwaarden  aangegeven , hier  en  daar  ondersteund  door  een  wat  zwaarder  accent  om  de  bladermassa's  aan  te  geven .  Naarmate  zij  meer  naar  de  voorgrond  komen  winnen  deze accenten  aan   kracht .  Het  kalme  water  voor  de  sleepboot  is  tot  aan  de  aanduiding  van  de  scheiding  behandeld  zoals  in  de  voorgaande  tekening .  Daarna  gedraagt  het  water  zich  als  een  matte  spiegel .  Er  is  maar  één  zeer  heldere  kleurwaarde  te  zien , bijna  nog  helderder  dan  de  lucht .  Geheel  op  de  voorgrond , bij  de  begroeiing  van  de  oever , zien  wij  de  schaduw  van  een  boom , die  juist  buiten  het  gezichtsveld  valt .  Een  schaduw , die  de  onderkant  van  het  motief  even  onderstreept  en  daardoor  het  geheel  diepte  geeft .  Je  zult  zien  dat  deze  gewassen  tekening  bijna  een  suggestie  van  het  motief  is .  Het  is  dan  ook  niet  " het  détail "  dat  in  het  landschap  het  belangrijkste  is .  Wij  hopen  dat  dit  voorbeeld  je  daarvan  zal  overtuigen .  Als  men  bijvoorbeeld  alle  blaadjes  van  een  olijfboom  zorgvuldig  natekent , gaat  het  werk  hierdoor  niet  plotseling  een  zuidelijke  sfeer  ademen .  De  opbouw  van  het  terrein , de  grote  lijnen , het  volume  van  de  verschillende  onderdelen , de  massa's  de  kleurwaarden ,  juist  waargenomen   en  juist  weergegeven , zonder  omhaal , dat  is  voldoende  om  uw  tekening  " sprekend "  te  maken , maar...  daardoor  is  echter  de  opzet  en  uitvoering  er  niet  gemakkelijker  op  geworden .  Het  verstand  moet  de  keus  bepalen : men  moet  een  offer  kunnen  brengen .  Maar  daarop  hebben  wij  al  genoeg  nadruk  gelegd  in  onze  vorige  lessen . 

  Wild  stromend  water .  -  Dit  is  een  buitengewoon  interessant  onderwerp , maar  het  vereist , zoals  het  tekenen  van  alle  met  snelheid  en  kracht  voortbewegende  elmenten , eerst  een  geduldige  waarneming .  Deze  waarneming  stelt  je  in  staat  toch  vaste  bewegingssystemen , zoals  we  dit  zouden  kunnen  noemen , op  te  merken , die  zeer  veel  op  elkaar  zullen  lijken  en  die  geen  enkel  belangrijk  onderscheid  opleveren  wat  beteft  vorm , toonwaarde  en  kleur .  De  stroom  van  de  rivier  is  sterk  en  snel .  Verspreid  over  de   bedding  zien  wij  grotere  en  kleinere  rotsblokken ; vandaar  de  stroomversnellingen  en  het  grote  verval .
 
  Het  wassen  of  het  breken  van  het  water  verandert  hier  en  daar  het  uiterlijk .  In  het  midden  stroomt  het  water  zeer  snel  over  een  bedding  van  platte  stenen .  Op  de  voorgrond  is  plotseling  een  groot  verval .  Dit  effect  is  bereikt  door  de  zuivere  kleur  te  gebruiken , glad  voor  de  stroomversnellingen  op  het  tweede  plan  en  krachtiger  voor  de  val  op  de  voorgrond :  hier  wordt  de  penseelstreek  golvend , om  dan  uit  elkaar  te  spatten , het  wit  van  het  papier  gebruikend  om  het  spattende  water  weer  te  geven .  Daarna  glijdt  het  water  minder  onstuimig  voort , door  een  minder  diep  gedeelte  van  de  bedding .  Water  in  wilde  beweging  weerspiegelt  de  oevers  die  het  omzomen  of  waartegen  het  zich  breekt ,  echter  niet  meer .  Het  schuim , aan  de  ene , de  dofheid  aan  de  andere  kant , maken  er  slechts  een  lichtend  element  van , waarin  alleen  de  de  nuances  worden  aangegeven  door  de  verschillende  toonwaarden .  Het  onderwerp  is  na  een  schetsmatige  opzet  met  houtskool  uitgevoerd  als  pentekening  en  daarna  gewassen .  Enkele  snelle  pennehalen  dragen  bij  aan  de  uitdrukking  van  het  bewegende  water .  Door  de  grote  contrasten  laat  deze  tekening  je  het  verschil  zien  tussen  de  toonwaarden  van  rivier  en  andere  elementen  van  het  onderwerp .     

 

Meer van Teken en schildercursus fritske3

↑ Terug naar de berichten