Art . Nr . 25 . a , De Gewassen tekening en Aquarel . Het spreekt vanzelf dat de gewassen tekening , uitgevoerd in één …
Art . Nr . 25 . a ,
De Gewassen tekening en Aquarel .
Het spreekt vanzelf dat de gewassen tekening , uitgevoerd in één kleur waterverf , niet zo moeilijk is als de aquareltechniek .
Wij gaan eerst eens zien welke materialen wij nodig hebben ;
Palet of een witglakt blik
Een tube waterverf ( naar keuze : ivoorzwart , lampenzwart , sepia , Van Dijckbruin of Sienna ) .
Een drietal penselen van marter - of dashaar waarvan een ( dikte van de buik ca. 13 mm , 9 à 10 mm , en een dunner 6 à 7 mm .
Een waterpotje .
Een tekenbord of een zelfgemaakt dik tekenkarton .
Enige vellen aquarelpapier van niet te dunne kwaliteit met een fijne korrel .
En een schilderstoeltje .
De techniek .
Bij de gewassen tekening komt het er dus op aan , dat wij een voorwerp in toon zetten door middel van een penseel met water en een zekere hoeveelheid verf . Hoe meer de verf verdund wordt , des te lichter wordt de tint ; hoe minder de verf verdund wordt , des te donkerder wordt deze .
Daar wij slechts de beschikking hebben over één kleur , moeten wij dus alle kleuren van ons onderwerp herleiden tot grijze , gaande van heel licht tot heel donker . Voorts dienen wij er aan te denken dat alle tinten in de gewassen tekening ( en ook in de aquarel ) in zekere mate doorschijnend moeten blijven , in tegenstelling tot andere technieken , zoals gouache of olieverf , waarin wij " dekkend " werken . Vermijdt dus te allen tijde dikke verfpartijen . Bij de gewassen tekening en de aquarel doet het witte papier dienst als wit . Bij dekkende technieken wordt het wit als verstof wel gebruikt om de tint van een kleur lichter te maken .
De volgende waarschuwing bij deze tecniek en de aquarel is dat je nooit een nog vochtige tint mag overschilderen met een andere . Wacht tot de eerste droog is , anders onstaan er kringen en vlekken welke je niet meer herstellen kunt .
Toch is het wel mogelijk een tint in een natte partij te zetten , doch dan moet de toonwaarde daarvan zoveel krachtiger zijn dat de laatste mooi kan uitvloeien . Men kan op die manier op bepaalde plaatsen enige versterkingen aanbrengen die aan de randen ineenvloeien met de waarde die zij versterken . Met deze manier van werken dienen wij evenwel voorzichtig te zijn want een teveel aan dergelijke effecten doet een te bont onsamenhangend geheel onstaan , ook al zijn de handelingen goed uitgevoerd .
Maar hoe dan ook , wanneer je een tint over een andere moet zetten of in een andere wilt laten vloeien , doe het voorzichtig . Wrijf niet te hard met het penseel op de eerste tint , anders gaat de waarde daarvan verloren .
Ook wanneer twee tinten scherp tegen elkaar moeten komen te staan , wacht dan tot de eerste droog is alvoren de tweede aan te brengen . Een uitzondering is het natuurlijk wanneer je beide tinten ineen wilt laten vloeien , waarbij dan gezorgd moet worden voor een groot contrast tussen deze beide tinten .
Het is mogelijk om tijdens het werken een tint in kracht te laten afnemen . Je zet de eerste streek neer , dop dan het penseel met de punt even in het water en zet de volgende streek neer welke natuurlijk mooi bij de eerste moet aansluiten . Dit kunt je enige malen herhalen totdat het vlak waarmee je bezig bent zijn juiste verloop heeft . Iedere keer dat je het penseel in het water dop moet je er een paar draaiende bewegingen op het palet mee maken opdat de verf en het water gemengd worden . Dat deze methode een vlug werken vereist behoeven wij je wel niet te zeggen . Wacht men even te lang dan kan de tint al aangedroogd zijn en al ons werk is voor niets geweest . Natuurlijk kunnen wij ook omgekeerd te werk gaan en zwakere tinten langzamerhand versterken door in opeenvolgende streken steeds meer verf aan het penseel te nemen . Op welke wijze kunnen wij nu zien of het papier voldoende droog is wanneer wij beginnen of het werk voortzetten ? Houdt het tekenkarton horizontaal , neig het hoofd enigzins en kijkt zo langs de opervlakte van het papier tegen het licht in . Glimt het oppervlak niet meer dan is het water voldoende in het papier getrokken en kunnen de volgende tinten opgezet worden zonder dat zij zullen " uitlopen " .
Nog een belangrijk punt : in een gewassen tekening ( en aquarel ) dringen bepaalde kleurstoffen diep in het papier . Dit komt door de aard van de verschillende kleurstoffen . De " zware " kleuren , bijvoorbeeld gele oker , dat het water meer vasthoudt dan dat het er zich mee vermengt , dringen haast niet in het papier . Andere kleurstoffen welke zich meer met het water verbinden dringen tegelijk met het water in het papier . Drogen deze tinten op dan worden zij lichter van kleur en het afnemen van de kleurkracht wordt sterker naarmate het papier tijden het werken natter wordt gehouden .
Alleen door ervaring zult je leren hoeveel meer kracht je bepaalde tinten moet geven omdat zij na droging hun juiste waarde behouden . Tijden de eerste oefeningen behoeft je daar nog niet zo op te letten . Mocht een tint te licht uitvallen zijn zet er dan gerust even een donkerder overheen .
De Aquarel
Voor het schilderen met waterverf gebruiken wij dezelfde materialen als voor de gewassen tekening , waarbij dan de kleuren komen welke op het einde van de les , Art .Nr . 25 genoemd zijn . Ieder hokje van ons palet vullen wij met een van deze kleuren , waarbij steeds dezelfde volgorde wordt aangehouden . Ons eerste werk is het aanbrengen van algemene kleur van het voorwerp , doch dan wel in de lichtste tint . Meteen daarna geven wij de diepere tinten aan . Pas echter op , wij zeiden diepere tinten , maar geen schaduwen !
Art . Nr. 24 . e , Praktische Wenken . De opbouw van deze les leert je eerst stap voor stap de Natuur …
Art . Nr. 24 . e ,
Praktische Wenken .
De opbouw van deze les leert je eerst stap voor stap de Natuur te volgen ; de eerste serie tekeningen is beperkt tot het vereenvoudigd weergeven van de belangrijkste onderdelen van het landschap .
Na een studie van volledige onderwerpen komt tot uitvoering van een tekening of schilderij , waar je uw vrijheid moet durven gebruiken ; Natuurlijk niet in het wilde weg en zonder het verstand te gebruiken ; hoewel de kunstenaar het recht heeft , in bepaalde gevallen zelfs de plicht , om te wijzigen , te arrangeren ; het werkelijk landschap te herscheppen ; in een woord te " componeren " om een boeiend geheel te maken , waaruit zijn karakter en persoonlijkheid spreken . Zolang het slechts gaat om enkele wijzigingen is het gemakkelijk ; het is voldoende als men zich houdt aan de algemene wetten van vorm , structuur , perspectief en , naar gelang de omstandigheden , aan licht - en schaduwwerking . Zo kan men in een gedeelte van een schilderij als deze toevoeging nuttig is , een groep bomen plaatsen , die men elders gezien heeft , of , integendeel , een huis weglaten dat een lelijk effect geeft , een ver verwijderd element naar voren halen , als dit voor het " welzijn" van de compositie beter is . Als de schilder zijn landschap geheel uit zijn verbeelding moet opbouwen , moet hij logischerwijs beschikken over een behoorlijke documentetie ; natuurlijk geholpen door schetsen , een veelheid van studies die hij zal omwerken en veranderen . Als men werkt , hetzij naar de natuur , hetzij uit het hoofd , moet de compositie een eenheid vormen , waarmee wij bedoelen dat zij geen tegengestelde belangrijke elementen mag bevatten : deze doen elkaar schade . Een belangrijk element , dat de aandacht trekt ,met daarbij andere bijkomstige elementen als entourage , is de eerste wet die men in acht moet nemen . Het is een veel voorkomende fout , dat men het papier vol tekent met niet één , maar met verschillende landschappen die evenwel aparte eenheden vormen . Een is voldoende . Het gaat om de juiste keuze . In het algemeen moet het belangrijkste punt niet in het midden van de compositie liggen , men moet een ereplaats geven . Als men het bijvoorbeeld helemaal in een hoek zet , zal het geheel " mank " worden . Het belangrijkste punt moet met zorg worden uitgevoerd in z'n geheel , in z'n kleurwaarde ; hetzij dat lichtend naar voren komt , het licht schijnt op te vangen ; hetzij als donkere massa tegen een lichtende achtergrond . Als men een compositie in tweeén verdeelt , horizontaal , verticaal of diagonaal en men zou alle lichte elementen in de ene helft en alle gedekte elementen in de andere helft plaatsen , zou dat geen prettig effect geven , men moet het licht en de schaduw uitbalanceren door bv. een donkere massa in de lichte helft te plaatsen of omgekeerd . Vanuit dat standpunt bekeken komt niet alleen de uigestrektheid van de tegengestelde oppervlakten in het geding , maar ook hun kleurwaarde . Een klein element met een uitgesproken kleurwaarde bijvoorbeeld kan een veel grotere massa van een andere kleurwaarde in evenwicht brengen . En in ieder geval moet men een te uitgesproken symmetrie vermijden ; het ene belangrijke element moet in evenwicht worden gebracht door een ander , veel kleiner , maar opvallender ; een enkele boom bv. die door zijn vorm , zijn belichting , zijn isolement , temeer de aandacht zal trekken . Licht en schaduw verschijnen in de natuur in vele vormen en de schilder kan hun spel zelf bepalen in een weergave of een ontwerp , op voorwaarde dat hij niet vervalt in onmogelijke tegenstellingen . Dit spel licht en schaduw is bepalend voor het " effect " , waarover wij gesproken hebben in de les " Licht en Schaduw " ( Art . Nr . 14 Het Effect ) . Bij het effect van het contrast bv. zijn de verschillen groot . Maar het effect hangt nog van andere dingen af en de hoofdrichting van de voornaamste lijnen in een tekening of schilderij kunnen een kalmerende werking hebben , een bepaalde vlotheid of een dramatische spanning geven ( fig . 70 ) . Nu wij het toch over effect hebben : ieder landschap heeft zijn eigen atmosfeer . Men moet de tijd kiezen die het beste overeenkomt met het motief , waarbij men het karakter het best kan vastleggen . Men moet de elementen , bepalend voor het onderwerp , haarscherp treffen , wij zouden haast zeggen overdrijven , zoals we dat gedaan hebben bij de Notre Dame . De schilder moet er ook rekening mee houden dat zijn stemming overeenkomt met juist dit plekje en geen ander , met de tijd , de belichting ...
Vandaar dan ook de zegswijze : " een landschap is een geestestoestand " .
In ieder geval , als je op jacht gaat naar motieven reken dan niet op het toeval . Als je dat doet komt je s'avonds met broddelwerk thuis . Je doet er goed aan eerst uw terrein te onderzoeken om in uw geheugen of in een aantekenboekje de ligging van interessante onderwerpen vast te leggen . Teken ook aan welke tijd het geschikst is om elk van die onderwerpen in studie te nemen . Als de zon schijnt , kijk dan of je een schaduwplekje kunt vinden , zodat je niet verblind wordt door het zonlicht dat op uw papier valt . Herlees nogmaals de raadgevingen van de schilder Schultz - Dal . Begin met eenvoudige onderwerpen en voor de rest moet je eerst de onderdelen van het landschap bestuderen : terrein , bomen , fabrieken enz ... Als je aan een onderwerp toekomt , kies dan geen buitensporige dingen . Het overkomt de beginner trouwens vaak dat hij de onderwerpen niet ziet , terwijl zij in overvloed aanwezig zijn , letterlijk bij elke stap voor zijn neus oprijzen . Of beter , hij ziet niet wat hij ervan kan maken , omdat hij een objectieve kijk heeft , geen subjectieve , nog niet in zijn eigen taal vertaald . Went je dus aan het subjectieve zien door de voorbeelden van grote schilders te bekijken . De vele afbeeldingen in deze cursus tonen je al hoe je een landschap moet zien .
Maak vooral veel eenvoudige schetsen op klein formaat om het belangrijkste te leren zien en goed te kunnen opzetten . Een hulpmiddel dat men in verband hiermee nooit moet vergeten , is uw motiefzoeker , welke je in staat stelt het juiste gedeelte van een motief vrij te maken van zijn omgeving . Wat uw uitrusting betreft , daarmee bent je al bekend , want in de les " Licht en Schaduw " is dit beschreven en wij zullen er hier niet onnodig op terugkomen .
Als je zich beslist wilt wapenen tegen tegen de zon , neem dan een parasol mee die je in de grond kunt zetten . Vergeet ook de punaises ( duimspijkers ) niet om uw papier mee op het karton te prikken , want de wind kan al even hindelijk zijn als de zon .
Maar voordat je de natuur intrekt zult je deze les immers goed bestudeerd hebben . Alleen dan zijn waardevolle resultaten te verwachten . Bestudeer en ontleed de verschillende illustraties en probeer de technieken te begrijpen . Wees nimmer tevreden met een voorlopig resultaat ; zelfs niet in uw schetsen . Bezie de natuur en besef wat je ziet , want je kent deze belangrijke grondslagen , is het niet : leren kijken om te zien - weten op te houden . Wij wensen je een prettige studie en veel succes !!
Art . Nr . 24 . d , Het Landschap in Vogelvlucht . Bij het tekenen van een landschap of stadsgezicht waarbij de teke…
Art . Nr . 24 . d ,
Het Landschap in Vogelvlucht .
Bij het tekenen van een landschap of stadsgezicht waarbij de tekenaar een hoog standpunt heeft , komt onmiddelijk de noodzaak van een verantwoorde constructie naar voren . Over het algemeen ziet men in dit aanzicht een vrij ingewikkeld vormenspel in vogelperspectief . Een duidelijker voorbeeld dan in fig . 64 is bijna niet te geven omdat beide elementen - huizen en bomen - op een fraaie wijze bijeengebracht zijn . Het is een gezicht op Parijs vanaf de heuvel van Montmartre vlak voor de beroemde Sacre Coeur . Het uitzicht vanaf dit punt is werkelijk indrukwekkend . Toch is de tekenaar niet zo maar begonnen , maar heeft hij wel degelijk naar een passende afsluiting van het beeld gezocht . Enigszins links van de tuin die voor de basiliek ligt is hij blijven staan , omdat vanaf die plaats zijn gezichtsveld werd afgesloten door de bomen aan de rechter - en linkerkant . De horizon werd natuurlijk hoog geplaatst omdat dit de ruimtelijkheid vergroot . In fig . 63 ziet je de constructie voor dit gegeven . Je zult moeten toegeven dat dit een noodzakelijke voorbereiding is , ten eerste om het juiste verloop van de wijkende lijnen te kunnen vaststelen en ten tweede om uit de veelheid van vormen te komen . Vooral de voorgrond dient zuiver gemarkeerd te worden en meer naar de horizon toewerkend zal de strakheid van vormen afnemen en versmelten deze in een tere waas . Let daarom bij dit soort tekeningen ook bijzonder goed op het afnemen in kracht van de toonwaarden . De techniek van tekening 64 : tekenpen , zwartkrijt en doezelaar hebben wij in de les " Licht en Schaduw " uitvoerig besproken .
Het krijt diende voornamelijk voor het aanbrengen van de grijzen en met de tekening werden de nodige accenten aangebracht . Het geheel is een prachtig voorbeeld van een samengestelde techniek en vormt tevens een waardige afsluiting van onze landschapstudie .
Het Landschap in de Decoratieve Kunst .
Thans gaan wij ons een ogenblik wijden aan de functie van het landschap in de decoratieve kunst . Wanneer men deze functie heeft begrepen kan men zijn scheppend vermogen ook dienstbaar maken aan dit onderdeel van de teken - en schilderkunst . Wij gaan dus de natuur niet weergeven zoals wij haar zien , doch " gebruiken " het motief slechts om het vereenvoudigd en gestyleerd toe te passen in de versieringskunst . Vanzelfsprekend zal deze decoratieve omwerking afhankelijk zijn van de verschillende opvattingen die de makers hebben en de wijzen van weergave zijn dan ook talloos . Doch hoe wij ook te werk zullen gaan , iedere oplossing zal blijk moeten geven van een goede smaak . Een decoratieve landschap - compositie kan direct als zodanig worden opgezet , doch het is eveneens mogelijk dat hij ontstaat uit een studie naar de natuur . In één der volgende lessen zullen wij het onderwerp " Compositie " behandelen , doch nu reeds willen wij je iets vertellen van dit interessante onderdeel van uw studie . De schets ( fig . 65 ) is naar de natuur gemaakt . Tijdens het werk heeft de tekenaar al gezien dat het onderwerp zich spoedig zou lenen voor een decoratieve oplossing . En inderdaad is dit ook een schitterend motief , vooral door het in het groen verscholen dorpje . De voorgrond evenwel is niet erg aantrekkelijk ; tamelijk droog en armzalig zelfs . Daarom kon dit onderwerp ook niet zuiver worden omgewerkt en moest de tekenaar zoeken naar een prettiger afsluiting van het motief om het dienstbaar te maken aan zijn bedoeling . Hij vond de oplossing door het huis met de twee bomen op de voorgrond weg te laten . De leegte die daardoor zou onstaan moest door een toevoeging worden goedgemaakt . Een gelukkige vondst was dan ook om links en rechts een boom te plaatsen , terwijl het middengedeelte werd gevuld door plantengroei . De zware bladermassa's rechts en links boven omzomen op fraaie wijze het gehele beeld . Fig . 66 toont ons de schetsmatige opzet waarbij wij ook opmerken dat het kerkje meer domineert en het gehele samenstel van huisjes en bomen rondom vereenvoudigd werd ; Let er ook op dat het kerkje niet precies in het midden staat en dat de bomen op de voorgrond evenmin symmetrisch zijn . Dit zou namelijk een verstarrend beeld kunnen geven . Ook bij een decoratieve versiering dienen wij immers te streven naar leven en beweging . In de uitwerking ( fig . 67 ) , zien wij dat de bladermassa op de voorgrond sterk gestyleerd is door een scherpe vormbepaling . Ook in de planten is dit duidelijk te zien . De ruimte in dit beeld is verkregen door een vrij krachtige tegenstelling van toonwaarden . Het geheel werd uitgevoerd in twee kleuren (zwart en wit ) olieverf .
Art . Nr . 24 . c Samengestelde onderwerpen . Het Landschap Met Figuren . Wij hebben in de loop van onze studi…
Art . Nr . 24 . c
Samengestelde onderwerpen .
Het Landschap Met Figuren .
Wij hebben in de loop van onze studie der verschillende elementen in het landschap ( terrein , bomen , enz ) nooit ieder onderwerp apart genomen en van de omgeving gescheiden ; wat trouwens onmogelijk zou zijn . Natuurlijk werd uw aandacht vooral op een bepaald onderwerp gevestigd ... maar wij hebben altijd de omgeving erbij gehaald , ook al was deze in de voorbeelden die wij je toonden tot het uiterste teruggebracht . Wij hebben je eerst heel eenvoudige onderwerpen laten zien en daarna meer uitgewerkte motieven , steeds meer en uitgebreider en die zwaarder gaan " tellen " , maar toch " het onderwerp van studie " dat zij omringen , laten uitkomen . Toen wij gesproken hebben over de haven kwamen ook de personen al naar voren . Zij komen in veel onderwerpen voor en brengen leven en beweging in stadsgezichten , straten , parken , plantsoenen , markten , fabriekscentra enz .... De schets is het meest geeigend voor de uitdrukking en uitvoering van dergelijke levendige taferelen . Het is trouwens het begin van op het atelier gemaakte schilderijen . Het zou inderdaad grote moeilijkheden met zich meebrengen om direct in de natuur zulke onderwerpen te schilderen . Alleen de schets of een vluchtige tekening maakt het mogelijk om aantekeningen te maken voor het uit te voeren schilderij . Toch sluit dit de mogelijkheid niet uit van een ter plaatse te maken kleurschets in olieverf , waterverf of pastel .
Wij laten je in fig. 61 een bijzonder . Het werd met conté - potlood gemaakt ; een zeer geliefd materiaal voor dit soort schetsen omdat men hiermede direct en krachtig kan werken . Het plein is omzoomd door bladerloze lindebomen en wordt rechts en in het verschiet begrensd door schilderachtige huisjes . Doch het zijn vooral de figuren op de voorgrond die het gehele beeld zo levendig doen zijn . De tekenaar is begonnen met de opzet van de grote vormen , zoals fig . 62 ons toont . Van veel belang hierbij is de juiste aanduiding van de horizon omdat daamee ook de onderlinge verhoudingen van de figuren bepaald worden . Je ziet dus ook dat bij wijze van " sleutel " eerst de twee personen op de voorgrond en de man op het derde plan geschetst werden . Dit kon des te gemakkelijker omdat deze personen weinig bewogen . Nu de verhoudingen van deze mensen bepaald waren , bleek het niet moeilijk te zijn de juiste proporties van de overige marktbezoekers vast te stellen . Door de snelheid waarmee dergelijke schetsen worden gemaakt is er veelal geen tijd om de juiste houdingen te schetsen en men moet dan ook een beroep doen op zijn visuele geheugen . Wel kan men , zoals dit ook hier is gedaan , de plaats van de personen aangegeven door een verticaal lijntje met onder en boven een horizontaal streepje voor de grens van hoofd
en voeten . Ook kan zo'n schets thuis verder afgewerkt worden door iemand in bepaalde standen te laten poseren . Om de schets wat meer steun te geven zijn er hier en daar wat toontjes ingezet ; heel luchtig overigens , om de indruk van schets te behouden . Bij het weergeven van een figuur of figuren in landschap en stadsgezicht dienen wij er ons wel van bewust te zijn dat de uitbeelding van personen niet te belangrijk mag worden . Het mag dus nooit een portret worden of een verzameling portretten . Overigens zult je dit zelf kunnen ontdekken in de illustraties van deze les .
ART . NR . 25 . b - GOUACHE
