Naar de inhoud

Teken en schildercursus fritske3

TEKEN EN SCHILDERTECHNIEKEN EERSTE DEEL VANAF 14/10/06
akke.beakke.be

FIG . 62 . - WATERVERFSTUDIE ( LARGETEAU )

Fig . 62 .

Waterverfstudie  dat  schetsmatig  gebleven  is .
Een  werk  van  Largeteau .

ART . NR . 30 . - DE UITVOERING .

Art . Nr . 30 .

                            De  uitvoering.

  Iedere  kunstenaar  maakt  gebruik  van  een  techniek  en  een  uitvoering  welke  het  beste  past  bij  zijn  aanleg .  Voorlopig  moet  je  bij  het  portrettekenen  pen  en  penseel  nog  laten  rusten .  Later , wanneer  je  meer  ervaring  heeft  gekregen  kunt  je  eens  proberen 
pen - en  penseeltekeningen  te  maken .  Beide  materialen  eisen  in  het  begin  nog  teveel  aandacht  voor  zichzelf  op .  
 
                    De  potloodtekening .

  Potlood  is  verreweg  het  gemakkelijkste  materiaal  en  de  effecten  welke  je  daarmee  kunt  bereiken  zijn  vele .
  Je  kunt  het  potlood  op  verschillende  manieren  hanteren , namelijk  door  met  een  scherpere  of  stompere  punt  te  tekenen , of  wel  dat  je  gebruik  maakt  van  een  schuin  afgeslepen  -  beitelvormige  -  punt .  Potloodstreken  laten  zich  voorts  uitwrijven  met  de  vinger  of  met  een  doezelaar , waarbij  je  dan  met  vlakgum  de  hoge  lichten  kunt  inzetten .  Bij  de  laatste  werkwijze  moeten  wij  er  wel  op  letten  dat  de  tekeing  niet  te  week  wordt .  De  vlakken  moeten  dus  niet 
" doodgepoetst "  worden , zoals  men  dit  noemt .  De  meest  eenvoudige  werkwijze  is  evenwel  de  beste  en  een  bewijs  hiervoor  is  fig .  57 , een  meesterlijke  portretstudie  van  Berthold - Mahn , van  wiens  hand  er  in  deze  les  vele  portretten  zijn  afgebeeld .  Zie  eens  hoe  hier  met  eenvoudige  middelen  een  levendige  uitdrukking  verkregen  is .  Dergelijke  tekeningen  doen  ons  toch  werkelijk  meer  dan  die  waarin  met  goedkope  effecten  een  twijfelachtig  resultaat  is  verkregen .  In  de  tekeningen  van  Berthod - Mahn  worden  we  getroffen  door  de  lenigheid  van  de  grijze  potloodlijnen  met  hier  en  daar  een  versterking , zoals  de  ogen , de  neusvleugels  en  de  bovenlip , welke  voldoende  is  om  een  indruk  van  leven  te  geven .  Bekijken  we  nu  eens  het  profiel - portret  van  fig . 47 .  Door  deze  tekening  is  een  heel  andere  manier  gevolgd .  Met  brede  streken  zijn  de  voornaamste  schaduwpartijen  gearceerd .  De  tekenaar  verkreeg  hierdoor  dus  een  sterk  plastisch  effect .  De  binding  tussen  de  donkerste  partijen  en  de  lichtere  schaduwen  verkreeg  hij  door  met  de  platte  kant  van  het  potlood  luchtig  over  het  papier  te  gaan .  De  hoge  gedeelten  van  het  papier  zullen  voldoende  potlooddeeltjes  vasthouden , waardoor  de  bindende  toon  onstaat .  Voor  deze  techniek  moet  dus  wel  een  iets  grovere  papier  soort  worden  gebruikt . 
  Het  portret  en  face  van  fig. 51  is  uitgevoerd  in  zwart  en  wit  conté  op  lichtgetint  papier .
  Door  je  deze  verschillende  voorbeelden  te  laten  zien , hopen  wij  dat  je  die  werkwijze  gaat  toepassen  welke  het  meest  bij  uw  persoonlijke  aanleg  en  smaak  past .  Tekent  je  met  gewoon  potlood , maak  dan  uw  opzet  b.v.  met  HB  en  werk  het  geheel  verder  af  met  5  of  6B .  Je  kunt  hiermede  het  beste  resultaat  bereiken .  Conté  of  contépotlood  geeft  direct  een  veel  krachtiger  en  zwarte  streek .  Een  prachtig  materiaal  overigens , doch  je  moet  er  in  het  begin  heel  voorzichtig  mee  omgaan , want  een  contélijn  is  niet  weg  te  vlakken .  Gebruik  nimmer  gewoon  potlood  en  conté  tesamen .  Doordat  het  conté  de  potloodstreken  niet  dekt  ontstaat  er  in  zo'n  tekening  een  onaangename  schittering . 
  Voor  grotere  portretstudies  is  houtskool  aan  te  bevelen .  Het  wordt  verkocht  in  een  hardere  en  een  zachtere  soort .  Houtskool  laat  zich  gemakkelijk  wegvlakken  met  gekneed  brood  of  met  kneedgum .  Met  houtskool  kan  men  mooie , fluweelachtige  zwarten  verkrijgen .  Werken  wij  op  getint  papier  dan  kunnen  de  hoge  lichten  met  wit  conté  worden  aangezet .  Na  voltooiing  moet  de  houtskooltekening  gefixeerd  worden .  Overigens  hebben  wij  al  deze  technieken  besproken  in  de  les  " Licht  en 
Schaduw " .  
  Tenslotte  vragen  wij  nog  uw  aandacht  voor  de  kopjes  van  Watteau  (fig . 60 ) .  Deze  kopjes , waarvan  de  hoogtemaat  6  tot  8  cm  bedraagt , werden  uitgevoerd  in  drie  kleuren  krijt  -  zwart , wit  en  sanguine  -  op  getint  papier .  Dat  " ophogen "  met  sanguine  en  wit  moet  wel  voorzichtig  gebeuren , want  heel  gemakkelijk  zou  je  een  goede  zwartkrijttekening  kunnen  bederven  door  teveel  wit  en  teveel  rood .  Tussen  de  hoeveelheid  zwart , wit  en  rood  moet  namelijk  een  mooie  harmonie  zijn .  Ook  de  tint  van  het  papier  speelt  een  belangrijke  rol .  Beige  of  heel  lichtblauwe  tinten  zijn  wel  de  meest  dankbare .   

ART . NR . 29 . c , - DE SCHETS

Art . Nr . 29 . c ,

                          De  Schets

  Thans  zijn  wij  dus  gekomen  tot  de  schets , wel  te  verstaan  de  vlugge  schets .  Verwar  dit  niet  met  de  studie  of  een  uitgewerkte  schets .  Reeds  eerder  hebben  wij  uiteengezet  waarom  wij  pas  met  de  schets  beginnen  nadat  er  eerst  een  nauwkeurige  studie  van  de  kop  en  het  gelaat  is  gemaakt .
  Wij  kunnen  de  schets  het  beste  vergelijken  met  een  " momentopname " , doch  de  maker  moet  dan  ook  in  staat  zijn  alleen  het  meest  karakteristieke  van  de  kop  in  dit  korte  ogenblik  vast  te  leggen .  Ontdaan  van  alle  overbodigheden  moet  de  schets  een  krachtige  indruk  maken  op  de  beschouwer .  De  tekenaar  immers  onderstreepte  hier  de  elementen  welke  het  meest  zijn  aandacht  trokken .  
  Het  is  een  uitstekende  oefening  om  in  enkele  trekken  de  expressie  van  de  kop  vast  te  leggen , doch  omdat  te  kunnen  moet  uw  observatievermogen  wel  heel  goed  ontwikkeld  zijn .  Dat  je  dit  slechts  na  een  geduldige  voorstudie  kunt  bereiken , zal  je  thans  wel  duidelijk  zijn .  Het  is  door  " het  ontdoen  van  overbodigheden " dat  wij  de  goede  karikatuur  vaak  benaderen .  Ook  de  karikatuur  immers  steunt  op  het  laten  zien  van  de  typische  karaktertrekken  ? 
  Om  je  hiervan  te  overtuigen  behoeft  je  slechts  de  schetsen  van   V .  Bonneterre  en  Ch . Roussel  te  bekijken .  Deze  koppen  typeren  de  persoon  en  je  zult  gemakkelijk  zijn  karakter , maatschappelijke  stand  en  gevoelen  kunnen  raden , ook  al  is  het  gezicht  in  slechts  enkele  trekken  weergegeven .  Sommige  van  deze  koppen  zijn  wat  verder  uitgewerkt  omdat  de  tekenaar  wellicht  meer  tijd  had  of  omdat  hij  steunde  op  zijn  visueel  geheugen .  Niettenin  zouden  deze  koppen  ook  in  een  minder  gevorderd  stadium  aan  de  behoefte  voldoen . 
  Neem  dan  ook  iedere  gelegenheid  te  baat  om  dit  soort  schetsen  te  maken .  Wat  je  door  eerder  volbrachte  studies  heeft  bereikt  zal  hierdoor  in  hoge  mate  worden  ontwikkeld .  
  Voor  de  uitvoering  van  deze  schetsen  verwijzen  wij  je  naar  het  betreffende  hoodstuk  in  de  les  " Het  schetsen  van  personen  in  een  enkele  lijn " .  Vergeet  vooral  niet  om  je  " te  wapenen "  met  een  zonnebril , om  de  richting  van  uw  blik  te  verbergen  voor  uw  slachtoffers .  Sommige  mensen  vinden  het  namelijk  niet  prettig  om  geschetst  te  worden  en  het  is  altijd  beter  om  geen  ruzie  te  krijgen .

 

FIG . 46 .

Fig . 46 .

Profiel  in  enkele lijnen .

FIG . 52 en 53 . GEWASSEN TEKENING .

Fig . 53 .

Gewassen  tekening .  De  Beweging  in  fig . 52  en  53  vormen  samen  een  aangename  tegenstelling  tot  het  zuiver  symmetrische  vooraanzicht .

FIG . 50 . - ZELFPORTRET DOOR SCHULTZ - DAL .

Fig . 50 .

Zelfportret  ( en  face )  door  Schultz - Dal .
Neem  een  voorbeeld  aan  de  weergave  van  de  plastiek , welke  sterk  en  toch  gevoelig  is .

Meer van Teken en schildercursus fritske3

↑ Terug naar de berichten