SPRING IS IN THE AIR

Slangenkruid

***

Een van de vele mooie attracties op La Palma is de vegetatie. De maanden april en mei zijn de
beste maanden om van de bloemenpracht op het eiland te genieten. Ook iemand die nooit
interesse had voor bloemekes staat perplex van de kleurenpracht van het landschap.



Een van de hoogtepunten van de Palmese vegetatie is tijdens de bloei van het slangenkruid in
deze vallei aan de voet van de berg Bejenado net voor de tunnel doorheen de Cumbre Nueva
die het oosten met het westen van het eiland verbindt.

Bollywood fetisjen

***

De fetisjen die ik gemaakt heb bezitten geen magische krachten. Ik ben geen sjamaan.
De beeldjes hebben geen aura en zijn niet "echt". De aura die een fantoomkenmerk is van
authentieke fetisj beeldjes ontbreekt, net zoals bij de vele gereproduceerde fetisjen op de
toeristen markten in Afrika. De 'aura' is in feite onuitspreekbaar, het toont zich en dan alleen
maar aan de kenner gelover van het mystieke. " Wovon man nicht sprechen kann, darüber
muss man schweigen." Schreef Wittgenstein als slotzin van zijn Tractatus Logico.
Uiteindelijk toont kunst zich alleen maar en schiet elke uitleg te kort. Ook al proberen
kunstcritici dat meestal in bombastische en onbegrijpbare taal.


















De oorbellen van deze fetisj zijn gemaakt van de tandschelp (Scaphopoda).
Tandschelpen ook wel stoottanden genoemd zijn een klasse van weekdieren die uitsluitend in zee
voorkomen. De schelp heeft de vorm van een olifantstand: een gebogen porseleinachtige holle
buis die aan de top smaller is dan aan het andere einde. De afmetingen van de schelpen variëren
naar gelang van de soort van 25 tot 150 mm (de tandschelpen op de foto zijn 9 cm). Het dier leeft
ingegraven in de zeebodem, waarbij het smalle uiteinde uit het zand steekt. Hier wordt water
aangezogen waardoor de ademhaling mogelijk wordt. Stoottanden leven vrijwel uitsluitend in
diep tot zeer diep water.









De kauri (Engels cowrie) ook wel porseleinslak genoemd, gebruikt als oog om het Boze Oog te
trotseren. Met enige verbeelding is de eivormige kauri wel te vergelijken met het zichtbare deel
van het menselijk oog. In deze hoedanigheid werden kauri's dan ook wel in oogkassen van
overledenen geplaatst, zodat deze blijvende, niet rottende ogen kregen, waarmee ze ook in het
leven na de dood hun gezichtsvermogen bleven behouden. Deze gewoonte was alom verbreid
en bekend in verschillende streken, waaronder Egypte, West Afrika, Borneo en Nieuw Zeeland.
In Nigeria werden cermoniële hoofdbedekkingen dikwijls voorzien van een groot aantal kauri-
schelpen, waardoor een zee van strak kijkende ogen werd gevormd, die hun blik in alle richtingen
lieten rusten.
Uit het boek, De Magische Kracht van Amulet, Mascotte en Talisman.
Geschreven door Desmond Morris.





















Echte antieke en "gebruikte" fetisjen halen hoge prijzen op veilingen. De kopers moeten vooral
kenners zijn om een fetisj die door een sjamaan tot voorwerp van zijn cultus is gemaakt van een
kopie te onderscheiden. Daarom noem ik de poppetjes die ik gemaakt heb
"Bollywood fetisjen"
Maar laat er geen twijfel over bestaan,: "Ik heb er veel plezier aan beleefd ze te maken"







 

'The making of ' Afrikaanse fetisjen (1)

***

Een fetisj is een object of beeldje met magische kracht. Bij de vele Afrikaanse stammen bestond
de overtuiging dat de fetisjen macht verworven door middel van het toegewijde rituele snijwerk.
Door het herhaaldelijk uitspreken van magische woorden, het aanbieden van offers en het toe-
voegen van speciale stoffen zou het de geesten activeren. De materialen die worden toegevoegd
aan het houten beeldje zijn zeer verscheiden, oa kruiden en kralen, nagels, veren, spiegeltjes,
doek, raffia, bont, metaal, touw, verf, horens, veren en schelpen. Alles wat maar enigszins macht
en magie aan de fetisj kan toevoegen.



Eerst worden de voetjes waarop de fetisjen komen te staan gelast. Een goede basis als
vertrekpunt voor het maken van de beeldjes is voor mij steeds belangrijk.








Drijfhout en zwarte lava stenen dienen als basis.














Wordt vervolgd...

Afrikaanse medicijnbundels

***

De Noordamerikaanse Indianen maakten medicijnbuidels, gewoonlijk een zakje gemaakt uit
dierlijke huid. Sjamanen in Afrika maakten eerder (en maken nog steeds) medicijnbundels,
een verzameling van allelei voorwerpen samengebonden.

Tijdens het (na)maken van deze serie medicijnbundels begon ik door mijn Europese achtergrond
algauw te denken aan het artistieke proces. Wat ik me afvroeg was in hoeverre de Afrikaanse
sjamanen bezig waren met dit proces bij het maken van hun bundels of bekeken zij dergelijke
voorwerpen louter in hun maatschappelijke of religieuze context.

Een van de problemen heden ten dage is het verschil vastleggen tussen een vals en een authentiek
artefact. Voor veel mensen is er geen verschil in de esthetische werking tussen een vals en een
echt 'kunstwerk'. Dat bewijst het overaanbod van deze buidels en bundels op het net.

Iets is echt of is het niet. Iets is kunst of is het niet. Het een wordt bepaald door kunsthistorici,
het ander wordt bepaald door de kunstcritici. In het domein daartussen ligt het kunstachtige als
overgang tussen de twee en in dat domein ben ik met veel plezier verdwaald geraakt








De kaurischelp is een van de oudste valuta's. In vroeger tijden werden de kauri's gebruikt als
ruilmiddel. In West-Afrika was het gebruik van dit schelpengeld vrij gebruikelijk tot het midden
van de 19e eeuw. Voor de afschaffing van de slavenhandel werden er vaak grote hoeveelheden
schelpen vanuit de Britse havens vervoerd. Schelpen waren ook een ruilmiddel in het Koninkrijk
Kongo. Daar de waarde van schelpengeld in West-Afrika veel groter was dan in de regio’s waar
de schelpen vandaan kwamen, was de handel in de schelpen zeer lucratief. Soms werd er 500%
winst op behaald. Het gebruik van schelpengeld verspreidde zich van West-Afrika verder
landinwaarts. Rond 1850 kwam ontdekkingsreiziger Heinrich Barth schelpen als ruilmiddel tegen
in Kano, Kuka, Gando, en Timboekktoe. In landen aan de kust werden schelpen vaak geregen aan
kettingen van 40 of 100 schelpen. Schelpengeld werd in de meer afgelegen delen van Afrika nog
tot in de 20e eeuw gebruikt, maar moest uiteindelijk plaatsmaken voor moderne valuta.
Deze kauri soort spoelt heel af en toe aan op strand van Tazacorte, ik heb er nog maar twee
gevonden. 



















Er zijn meerdere interpretaties voor deze kleine zeeschelpen. Een van die interpretaties maakt van
de opening in de schelp de spleet van het geslachtsdeel van een vrouw. In vroegere geschriften
werd de kauri soms vermeld als 'de vrouwelijke poort van het leven'. In deze hoedanigheid werd
de kauri een machtig vruchtbaarheidssymbool en bood hij als gewaardeerde amulet bescherming
tegen onvruchtbaarheid en zware bevalling. In Japan was het ooit in zwang dat vrouwen tijdens
het baren een kaurischelp in hun hand hielden. Zo zou de bevalling voorspoedig verlopen. En in
verschillende culturen was het voor meisjes gemeengoed om kauri's op hun rok vast te spelden in
een poging zwangeschap te bevorderen. Vanwege hun vermeende invloed op vruchtbaarheid
werden kauri's vaak in graven geplaatst om de kans op wedergeboorte te vergroten.
In het oude Egypte waren ze zeer geliefd. In de pre-dynastieke tijd, meer dan 5000 jaar geleden,
gebruikte men de schelpen zelf, maar later, ongeveer 4000 jaar geleden, gebruikte men kauri's
van geglazuurd aardewerk, van kornalijn en kwarts. Al snel kwamen er ook kostbare kauri's
van goud en zilver. Deze amuletten werden bij voorkeur door vrouwen aan de gordel gedragen.
Zo bevonden deze voorwerpen zich dicht bij de plek van hun symbolische oorsprong.
Uit het boek "De Magische Kracht van Amulet, Mascotte en Talisman",
geschreven door Desmond Morris.




















Morgen gaan we verder met het maken van Afrikaanse fetisjen

Aprilvis

***

De beste tijd om op jacht te gaan naar zeeglas of speciale keitjes is vóór de zon er is of op
dagen dat het bewolkt is. Deze dagen zijn schaars op het strand van Tazacorte dat bekend staat
als het strand met de meeste zonuren van Europa. In volle zon of als de zon laag staat is het
moeilijk de kleuren te onderscheiden, alhoewel met een beetje oefening lukt het wel. Alle keien
zijn niet hetzelfde. Er zijn er keiharde waar men met een gewone steenboor bijna niet doorheen
kan en er zijn zachtere zandsteenachtige die makkelijker te bewerken zijn.

































Op deze foto's (onder en boven) had ik gisteren de visjes dichter bij de zee gelegd. Voor de foto
wou ik de visjes nat en laten zwemmen maar de branding van de oceaan is onbetrouwbaar, er
kwam een grotere golf aan en bij het terugtrekken nam ze de visjes mee. Ik heb achteraf nog een
half uur lopen zoeken en maar 2 van de acht teruggevonden. Wandelaars op het strand van
Tazacorte kunnen vandaag een keivisje vinden ;-) 


In vele landen van Europa is "één aprilgrap" een traditie waarbij mensen op 1 april mekaar voor
de gek proberen te houden. Op de Canarische Eilanden gebeurt dat niet op 1 april maar op de
dag van de Onnozele Kinderen, namelijk 28 december.

Vrolijk paasfeest

Geen ontbijt zonder een 'klein', zoet, aromatisch, Canarisch banaantje




Het bekendste werk van Magritte is zonder enige twijfel La Trahison des Images (1928-29) of
"Het verraad van de voorstelling" met de geschilderde tekst: Ceci n'est pas une pipe onder de
zeer realistische afbeelding van een pijp. In dit werk schildert René Magritte een pijp met vlak
daaronder de boodschap: "Dit hier is geen pijp" (Ceci n'est pas une pipe). Hij wil zichzelf en de
toeschouwer herinneren aan het feit dat het hier gaat om een met olieverf beschilderd doek,
oftewel een schilderij, en niet om een echte pijp. Elke verwijzing naar een echte pijp pleegt
verraad aan het feit dat een pijp eigenlijk een idee is en dus zijn oorsprong heeft in de geest.
In de reclamewereld knipoogt men even naar Magritte als men de volgende tekst op een Tshirt
plaatst: "Ceci n'est pas une pomme" met een realistische afbeelding van een appel daaronder.
Magritte schilderde overigens zelf een werk met deze titel in 1964.

Meer lezen over deze 'fantastische' kunstenaar, zie bijlage.










Geen Zon-dag zonder fameuze Palmese zonsondergang

Paaszaterdag.
Een kei vrolijke Pasen, een dag te vroeg maar ik ben er als de kippen bij

***








Bar Restaurante - Reyes - in Roque Faro




Een haan beschermd de voorraad in een pakhuis.
De haan was al overbekend bij alle volken als wekker, maar dat hij dienst kon doen als bel in
een almacén en zo de eigenaar verwittigde dat er klanten zijn was nieuw voor mij ;-)

Bij de buren is het gras altijd groener.

***

Maar dit is geen grasveldje bij de buren. Het is de tuin van Eden waar niemand je komt verjagen.
Archeologen en fortuinzoekers hebben de tuin van Eden nooit gevonden. De huidige locatie op
de wereldbol zou door allerlei factoren nooit meer gevonden worden, maar ik ben er zeker van
dat het "Isla La Palma" is



























Slangenkruid




Brem

Toen ik wilde stoppen met roken werd ik constant herinnerd aan het teergehalte van die vieze
peuken. Daarom dit logje om de "poging-tot-stoppen-(wagen)de rokers" te ondersteunen.
 



































Contradictio in terminis

Het eiland La Palma heeft het aan de banaan te danken dat het niet overspoeld wordt met hotels
en resorts. Beneden de driehonderd meter boven zeeniveau is het eiland rondom bedekt met
bananenplantages waarvan de laatste 20 jaar, in de winderige gebieden, een groot deel overdekt
met plastic. "Plastic" in de volksmond, want in feite is het grof geweven nylondoek. Gelukkig is
er ook een keerzijde aan de landschap ontsierende plantages. Het is namelijk aan de banaan te
danken dat er op het eiland geen massatoerisme is. De banaan was dermate winstgevend dat de
bewoners helemaal niet geïnteresseerd waren in het terrorisme van het toerisme
De laatste tijd leek het er op, dat bepaalde krachten daar verandering in wilden brengen, om het
massa toerisme aslnog ingang te doen vinden op het eiland, maar de crisis heeft er een stokje
voor gestoken ;-)

Strandafval

***

Iedereen die over het strand loopt zoekt wel eens naar schelpjes, zeeglas, leuke keitjes of
hoopt iets bijzonders te vinden. In vergelijking met veel Europese stranden in Griekenland,
Italië, Frankrijk en Nederland valt het nog mee op het strand van Tazacorte. Er zijn dagen dat
er geen stukje afval te bespeuren valt, maar op dagen dat de oceaan gunstig gestemd is spoelt
er wel wat aan. Zo ontstonden die dag inspirerende combinaties samengesteld uit gestrand spul.

Drijfhout op het kleine strand van "El Puerto" (gemeente van Tazacorte)
Madera a la deriva en la pequeña playa de "El Puerto" hace tres semanas

***

Op een zondagmorgen, gisteren drie weken geleden lag het strandje van El Puerto overladen
vol drijfhout. Een paradijs voor strandjutters.


















De oceaan verschaft werk
Gisteren (laatste drie foto's) was het strandje bijna geheel opgekuist, zeggen de Vlamingen.
"Opgeruimd" zeggen de Nederlanders. De Vlamingen denken dan dat het strand er blijgeestig,
blijmoedig, goedgehumeurd, goedsmoeds, joviaal, monter, of vrolijk bijligt ;-)
Enfin! Het strand was bijna terug "clean"


Op de eerste zondag van de lente organiseerde Surfrider Foundation voor de 18e keer de
wereldwijde strandschoonmaakactie 'Ocean initiatives' waarbij wereldwijd ruim 840 stranden
worden schoongemaakt.

De hoeveelheid niet afbreekbaar plastic wat jaarlijks in het milieu terecht komt is absurd,
volgens de Verenigde Naties is het zelfs zo erg dat er elke seconde ongeveer 206 kg aan
plastic in de zeeën en oceanen wereldwijd terecht komt. Dit heeft een enorm effect op het
milieu, dieren raken verstrikt of zien het aan als voedsel waardoor ze verhongeren. Plastic
word nooit helemaal afgebroken maar breekt in steeds kleinere deeltjes en hoopt zich op
in de voedselketen. Effecten hiervan zijn nog niet echt onderzocht maar wel wordt het
probleem steeds meer onder de aandacht gebracht.







Robinson Crusoe spelen op een onbewoond eiland

De "twilight zone" is soms fenomenaal op het eiland La Palma.

Een bananenrepubliek is een populaire benaming voor een politiek instabiel, corrupt land dat
vaak rijk is aan grondstoffen en waar staatsgrepen en revoluties aan de orde van de dag zijn.
In het begin werden hiermee landen bedoeld die enkel of overwegend bananen exporteerden of
produceerden. Het slaat dan ook vooral op de midden-Amerikaanse staten zoals Honduras,
Nicaragua en Panama, wier politiek en staatsbedrijven decennialang sterk door de grote
zuidvruchtexporteurs United Fruit Company (Chiquita) en Standard Fruit Company (Dole),
beïnvloed werden. De economische macht van deze Amerikaanse bedrijven was veruit groter
dan de politieke macht van de regeringen, en al helemaal groter dan de macht van de bevolking
van deze landen.

Algemeen wordt tegenwoordig het begrip 'bananrepubliek' ook gebruikt als kritiek tegen landen
waarvan de politieke cultuur met corruptie en willekeur in verband wordt gebracht. Daarom wordt
het begrip ook in politieke discussies en polemieken over sommige Europese landen gebruikt,
wanneer men zulke praktijken veronderstelt of aan de kaak stelt.

La Palma is dan geen bananenrepubliek maar wel een bananeneiland.
Bananen, bananen en nog eens bananen... Overal bananen








Historische voorbeelden en schaduwzijde van een bananenrepubliek.

De "originele" bananenrepubliek was Honduras. Gedurende een groot deel van de negentiende en
twintigste eeuw was de United Fruit Company, het huidige Chiquita, een politieke factor van
betekenis. De United Fruit Company kreeg de bijnaam "de Octopus" omdat het bedrijf zich
regelmatig met de politiek van het land bemoeide. In 1910 huurde de United Fruit Company zelfs
een groep criminelen uit New Orleans in om de regering omver te werpen, omdat deze te hoge
belastingen zou rekenen.

Volgens sommigen was de United Fruit Company ook medeverantwoordelijk voor het
omverwerpen van de linkse regering van Jacobo Arbenz in Guatemala in 1954. Arbenz had
(ongebruikt) land van de United Fruit Company onteigend om het te verdelen onder de arme
bevolking. Arbenz bood aan een schadevergoeding te betalen, maar het bedrijf was daarmee niet
tevreden. Het had banden met een aantal hooggeplaatste Amerikaanse politici, die ze zover wisten
te krijgen de regering omver te werpen.

De laatste jaren worden de landen van Centraal-Amerika politiek stabieler en democratischer.
Het is dus mogelijk dat de bananenrepublieken binnenkort tot het verleden zullen behoren.












Het eiland La Palma is een berg die oprijst uit de oceaan. Op de kuststrook daar waar het
enigszins mogelijk was het land plat te maken en grond en water aan te voeren zijn er bananen-
plantages gebouwd, waarvan in winderige gebieden de meesten, de laatste twintig jaar, overdekt
zijn met plastic. In weer andere gebieden is er een verbod op deze landschap ontsierende plastic
tenten.

Heilig maar niet Veilig

***


De Spaanse spaartegoeden zijn heilig, zo verklaarde de Spaanse minister van Economie,
Luis de Guindos dinsdag in de senaat. Hij verzekerde de spaarders in zijn land ervan dat ze
rustig kunnen blijven omdat Spanje hun tegoeden nooit zal belasten.






Cyprus
De omstreden belasting op spaargeld ligt, ook in aangepaste versie van het plan, niet meer op
tafel bij het crisisoverleg tussen regering en parlement in Cyprus.

Ondertussen is de verwachting dat een meerderheid van het Cypriotisch parlement instemt met
de vorming van een solidariteitsfonds, waarin de orthodoxe kerk, pensioenfonden en
staatsinstellingen kapitaal bijeenbrengen.

Verbonden gebonden (4)

***

Als laatse in de reeks gebonden verbonden, een figuratieve sculptuur.

Het is een droom van Facebook en Google om in de toekomst onze hersenen door middel van
een geïmplanteerde chip te verbinden met de nieuwe omwereld. Zal de chip aanvoelen als een
steen om ons lijf? Het is de bedoeling dat we door de chip in onze hersenen, zelf in het netwerk
stappen en niet meer communiceren via onze vingers op schermen en toetsenborden. We sluiten
ons 'zijn' aan op Google en zijn verbonden met alle kennis en uithoeken van de wereld. Onze
lichaamsbouw verandert, we worden peervormig. Dit is trouwens al aan de gang ;-)























Om de eerste foto te maken trok ik 's morgensvroeg naar een plaatsje aan de kust waar je de ganse
zuidwest kant van het eiland kunt overzien.

Gebundeld, verbonden, gebonden, verpakt (3)

***






















Wordt vervolgd.

Wrapped, bundled and bound (2)

***

Enkele resultaten van het combineren van drijfhout en strandstenen. Mooi van kleur en
eenvoudig van vorm.





























Assemblages maken, een van mijn geliefkoosde bezigheden op een van mijn favoriete plekjes.
De kliffen aan de westkust van La Palma


Wordt vervolgd

Gewikkeld - Verpakt - gebonden - verbonden  
(1) De voorbereidingen sculpturen project

***

Steeds op zoek naar een project om uit te voeren ...
Christo verpakt, zie :  http://nl.wikipedia.org/wiki/Christo_Vladimirov_Javacheff
Judith Scott bundelde en wikkelde, zie :  http://en.wikipedia.org/wiki/Judith_Scott

De "kunst" van het verbanden leggen.

Vele hedendaagse kunstenaars verbinden hun werk en leggen verbanden met de maatschappelijke
vraagstukken. Studenten leren verbanden leggen en zorgen er zo voor beter te onthouden.
Verbindingen maken tussen de te onthouden nieuwe informatie en voorbeelden uit de eigen
ervaring.



Eerst eens kijken wat de mogelijkheden zijn met het beschikbare materiaal.
Gaten boren om steen en hout te verbinden met touw.



Mogelijkheden onderzoeken.




Een grapje uithalen ;-)




Eens iets uitproberen.




Eerste try-out. Morgen gaan we verder...
Wordt vervolgd.