Art . Nr . 17 . a , Het tekenen van een silhouet . Tijdens de studie van de eerste les heeft je ontegenzeggelijk m…
Art . Nr . 17 . a ,
Het tekenen van een silhouet .
Tijdens de studie van de eerste les heeft je ontegenzeggelijk met veel plezier een aantal silhouetten gemaakt . En ook bij deze les is het nodig dat wij er ons mee gaan bezighouden . Ondanks de zeer eenvoudige tekening van het enkele blad , levert de tekening van de bloem en vooral van een boeket bloemen vele moeilijkheden op . Stap voor stap zullen we deze moeilijkheden overwinnen door eerst een eenvoudige tak met bladeren en bloemen als silhouet te tekenen . Zet deze tak in een vaas voor het venster , zodat je het geheel in tegenlicht ziet . Alle details verdwijnen dan en je zult niet meer dan de algemene partijen waarnemen . Uw aandacht zal zich niet verliezen in de talrijke verwikkelingen van lijnen en vormen , die wel zichtbaar zouden zijn , als de tak in het volle licht werd geplaatst . Uw aandacht zal dus sterk getrokken worden door de algemene aanblik , die eigen is aan de door u gekozen plant . Het gaat er dan ook alleen om dit " karakter " vast te leggen door een juiste weergave van de grote lijnen en partijen en vooral door een zeer nauwkeurige weergave van de contouren ( zie Plaat V ) .
Deze oefening biedt bovendien het voordeel , dat je zich oefent in de hantering van het penseel . Inderdaad kunt je ongetwijfeld beginnen met het schetsen van het sihouet in potlood . Daarna trekt je de omtrekken over met een penseel en Oost - Indische inkt , en tenslotte vult je de grote vlakken van de tekening in .
Na deze eerste oefening echter raden wij je aan , nadat je met een zacht potlood de algemene constructievorm heeft geschetst , direct met het penseel te werken , opdat je de nodige handvaardigheid opdoet en in staat ben de lijnen en vormrn met de nodige vrijheid neer te zetten , waarbij evenwel op een vaste bouw van de vormen gelet wordt . Vrijheid in het weergeven en vastheid van bouw zijn twee begrippen waarom het hier gaat en die afhangen van een nauwkeurig waarnemen van de vormen .
In het derde stadium van deze oefening moet je zich beperken tot het zwart maken van uitsluitend de schaduwpartijen , zoals figuur A van Plaat V laat zien . Op die manier komen wij terecht bij een zeer eenvoudige ruimtelijke weergave , welke al heel wat meer doet vanwege de sterk aangegeven tegenstelling tussen schaduw en licht . Je kunt ook , inplaats van alleen zwart te gebruiken , een zelfde onderwerp uitvoeren in een gamma van grijs , dat meer en meer lichter wordt al naar gelang de partijen verder van uw oog verwijderd zijn . Inderdaad , de bladeren en bloemen van uw tak bevinden zich op verschillende vlakken en zijn onderling op een afstand van elkaar geplaatst , steeds verder weg . Maak daarom gebruik van de witte dekverf die je mengt met de zwarte verf . Je kunt op die wijze zeer genuanceerde " waarden " bereiken , die je vlakke tinten aanbrengt . Je zult versteld staan over het resultaat dat op deze manier te berieken is en dat een zeer decoratieve aanblik geeft ( zie fig. 20 ) . Dit opmerkelijke resultaat met eenvoudige tinten van wit en zwart gedaan , zal je stellig bekoren en het is reeds een kleine beloning van uw naukeurige studie der vormen . Een beloning en een lust voor het oog !
Art . Nr . 17 . b ,
Hoe tekenen wij een bloem
Hierbij gaan wij op dezelfde wijze te werk als we hebben gedaan met de tekening van het blad . Om een goed begrip te krijgen van de structuur van de bloem , zal het nuttig zijn enige doorsnede te maken en deze nauwkeurig te tekenen ( zie fig. 6 ) .
Neem een bloem , ontdoe hem van zijn bloembladen en observeer de wijze , waarop die zijn ingeplant en worden vastgehouden . In fig. 21 A , hebben wij enkele bloembladen van deze margriet verwijderd , teneinde de inplanting van de blaadjes die er aan vastgehecht bleven , beter zichtbaar te maken . Fig. 21 B , toont je enkele verschillende aspecten van afzonderlijke en op verschillende wijze opgerolde bloembladen . Observeer hoe het hart van deze bloem is gebouwd en het bijzondere karakter van zijn meeldraden en zijn stamper . Neem vervolgens een andere margriet , laat hem intact en tracht u zich , als je hem bekijkt , een voorstelling te maken van het inwendige . Hierbij komt het dus aan op uw herinneringen aan voorgaande waarneming en op die wijze zult je er in slagen door uw tekening anderen iets laten te zien van het wezen van een bloem . Uw tekeningen zullen inhoud krijgen en boeien . Blijf dan ook altijd het detail bestuderen en bedenk dat deze studies de basis vormen voor iedere tekening of schilderij . Dat deze studies uiterst nauwkeurig moeten zijn is vanzelfsprekend , doch dit sluit niet uit dat je het geheel moet blijven zien en daarom de onnodige details moet terughouden . Zorg dus allereerst voor de details die het karakter van de bloem bepalen en hoedt je voor een precieze copie van het geziene . Hoe knap dergelijke copieén ook uitgevoed worden , zij zullen toch immer dor en levenloos blijven . Een minder knap uigevoerd werk , waaruit het karakter evenwel duidelijk spreekt is dus van grotere waarde . Alleen dus door het bestuderen van die karakter bepalende elementen leren wij wat verwaarloosd kan worden .
Wees er ook van overtuigd dat je door de studies van het detail vele ontdekkingen zult doen , die een onuitputtelijke bron zullen zijn voor uw decoratieve composities . Zoals je dat heeft gedaan met het blad , tekent je om te beginnen één of meer aparte bloemen .
Je maakt natuurlijk gebruik van dezelfde methode . Is dat eenmaal gedaan , dan probeert je de bloem in zijn geheel te tekenen .
Wij hebben tot dusver de onderdelen van de plant getekend , zij het ieder onderdeel apart .
Thans gaan wij het geheel tekenen : de stengel met bladeren en bloem . Zet de tak zo neer dat alle vormen goed waarneembaar zijn , bijvoorbeeld in een vaas met nauwe hals en het geheel in van links komend licht . Om een rustige achtergrond te verkrijgen doet je er goed aan er een vel wit tekenpapier achter te zetten , maar dan wel zover er achter dat de tak met bladeren en bloemen geen hinderlijke schaduw werpt . De bloem zal tegen die lichte fond juist scherp omlijnd afsteken , zodat je de vorm goed kunt volgen en weergeven . De eerste opzet maken wij met potlood . Bewust dringen wij hier aan op een bepaalde werkwijze omdat alleen daardoor een bevredigend resultaat verkregen kan worden . En dat is toch immers ons doel ?
Haasten wij ons echter en bereiden wij ons daarvoor niet voldoende voor dan zal dit zijn weerslag vinden in onze studie . Door onze methode te volgen zult je stap voor stap dichter bij het doel komen en het is daarom dat wij steeds dezelfde raadgevingen zullen herhalen , omdat je snelle vorderingen maakt . Ons eerste werk is dus weer het bepalen van de meetkundige figuur waarin wij het geheel kunnen " vangen " .
Trouwens in fig. 22 van deze les vindt je ook een reeks schetsen die voor zichzelf spreken . Wanneer je deze goed bekijkt kunt je vaststellen dat , uitgaande van een eenvoudige zeer algemene vorm , langzamerhand de natuurlijke vorm van deze anjelier bereikt wordt . Deze werkwijze stelt je trouwens in staat direct in het begin al de massa's van de verschillende onderdelen te bepalen en tevens hun onderling evenwicht . Je leert uw onderwerp eenvoudig zien en je krijgt een goed begrip van de bouw . Zo'n schets moet als het ware het geraamte van uw tekening worden zonder overbodige details .
Vervolgen gebruiken wij een zachter potlood , bijv. 2 B , om de tekening verder door te werken ( fig . 23 ) . Ook kunt je uw tekening overtrekken met Oostindische inkt en daarna de potloodlijnen uitgommen . Het resultaat hiervan ziet je in fig . 24 . Maar in de meeste gevallen zal de lijn zijn losheid verliezen en het is dan ook beter , wanneer eenmaal de construtiefiguur is uitgezet , te proberen direct met de pen of het penseel te werken . Hoe het ook zal uitvallen ; een potloodschets in enkele lijn kan bekoren . Dit kan evenwel niet altijd gezegd worden van een pentekening in enkele lijn . Dit soort tekeningen blijft wel eens wat " droog " . Natuurlijk kan er veel verandering in komen wanneer wij zorgen voor voldoende modulaties , doch een vollediger beeld verkrijgen wij pas met het aanbrengen van licht en schaduw . Wij hebben hier de keuze tussen verschillende werkwijzen die je reeds kent en die behandeld zijn in de aller eerste lessen " Licht en schaduw " . Wij zullen deze nog eens nagaan en aan de hand van de illustaties duidelijk maken . Stuk voor stuk zijn het waardevolle uitdrukkingsmiddelen voor de tekenaar en de schilder van bloemen .
ART . NR . 17 . a , HET TEKENEN VAN EEN SILHOUET .
