Mijn vader, eenzaam en verdrietig. Mijn vader die zich, sinds het overlijden van mijn moeder nu bijna één jaar geleden, het recht van genieten heeft ontzegt en zijn verdere leven en al wat rest als zeer negatief ervaart.  Ook het verlies van zijn enigste zoon, nu 8 jaar geleden, heeft hem een soort van overlevingschuldgevoel gegeven en speelt hem dagelijks parten. Af en toe protesteert het kind in mij en schreeuwt zoals het al jaren schreeuwt…...in stilte: “En ik dan?”  Soms denkt het kind, wanneer zij tegenover haar meestal zwijgzame vader aan tafel zit, dat mama even bezig is in een andere kamer en straks gewoon weer binnen komt en zij weer naar huis kan…..één zorg minder….. Mijn vader die geen hulp of  bemoeienissen wil van vreemden. Mijn vader die de politie al aan de deur heeft gehad omdat hij niet antwoord op uitnodigingen betreffende feestjes of andere activiteiten georganiseerd in de seniorenflat waar hij woont. “Waarom kom jij hier niet wonen?” Vraagt hij vaak…… Te vaak.

Een zomeravond in Amsterdam. De mussen zijn allang gestopt met dood van het dak te vallen. Maar het is nog best terrasjesweer. Gapend voor de tv. Mijn zielige, trieste vader die nergens zin in heeft, meester van de afstandbediening,  zit ongeïnteresseerd te zappen. Hij gromt nog een beetje na, de aardappelen waren niet gaar, het vlees taai en ik heb de suiker in zijn koffie vergeten. Mijn moeder verdient post mortem een medaille. Hij besluit dat er zoals gewoonlijk niks bijzonders is op de tv, zet het toestel uit en isoleert zich verder door een koptelefoon op te zetten en naar de radio te gaan luisteren.  Ik pak een boek waar ik mij tevergeefs op probeer te concentreren.  Alleen met mijn gedachten en het irritante eentonige tikken van de klok aan de muur…

Eindelijk heb ik dan voor het eerst een klein succesje bereikt in mijn poging om mijn vader, die sinds het overlijden van mijn moeder, helemaal nergens meer zin in heeft, weer naar buiten te krijgen. En zo heeft hij op 88 jarige leeftijd de eerste stapjes op het wereld wijde web gezet. In de hal van de seniorenflat waar hij woont is een hoekje met een aantal computers, waar iedere flat bewoner gratis gebruik van mag maken. Eerst moest het toetsenbord van alle kanten bekeken worden. En dat was héél anders zag hij meteen. Als mijn vader het vroeger (en nog) niet eens was met de beslissing van de een of andere administratie, dan werd er op “hoge poten” een brief geschreven en daarvoor werd bijna plechtig een oude UNDERWOOD schrijfmachine van stal gehaald, waar dan een paar bladen papier in werden gedraaid met een carbonnetje er tussen en hij vervolgens onder begeleiding van het bijbehorende geratel die deze machines nu eenmaal maakten aan het werk ging. Zo’n machine, waarbij je van te voren goed moet bedenken wat je gaat typen, want “gewoon” even backspacen of hele stukken deleten is er niet bij, een ander lettertype? Zit er niet op, even een zin tussen voegen kon ook al niet, knippen, copieren en plakken? No way........ En dan was er dat pijltje op het scherm en de muis! Die tegendraadse, tegenspartelende lastige muis, die niet wilde zoals mijn vader wilde en die dus af en toe door de lucht vloog, op zoek naar zijn doel “Paps, het is de bedoeling dat de muis op het tapijtje blijft liggen” probeerde ik geduldig te blijven........

Wordt (hopelijk) vervolgd

Het was een doodgewoon  Lieveheersbeestje,  dat wist ik zeker, en niet zo’n ingevoerde Aziatische kamikaze. Daar vlak bij het graf van mijn moeder en mijn broer waar ik een paar weken geleden een paar plantjes neer had gezet. Ze stonden wel aardig, vond ik zelf. Maar mijn vader vindt planten en bloemen helemaal niets, planten maken rommel, planten moet je verzorgen, hij wil liefst een kale steen met alleen hun naam, een paar data en een tekst waaruit moet blijken dat ze geliefd waren.  Ik moest ze dan ook maar weghalen, zo zei hij, en ging mopperend al vast in de auto zitten, terwijl ik alleen terug liep naar het graf van mijn broer: “Dat heb je mooi bekeken!”  zei ik boos tegen de steen van mijn broer,  samen met nog wat andere verwensingen, waarbij iedere dode zich normaal gesproken in zijn graf zou omdraaien, behalve mijn broer..... die zweeg als het graf….. Maar wat luchtte het op!

Na de plantjes in de daarvoor bestemde groencontainer gesmeten te hebben keerde ik terug naar de auto, waar mijn vader zat te wachten, Toen ik mijn hand op het portier legde zag ik dat Lieveheersbeestje en toen dacht ik even…..

Elke dag bel ik even naar mijn vader. Ik begin vragen te vermijden als: “Hoe is het? Of hoe voel je, je vandaag?" Want het antwoord ken ik al: “Nog een paar uurtjes en deze dag is ook weer om, weer een dag, precies zo als elke andere dag!”. Als een gevangene telt hij de uren. Wanneer ik iemand tegen kom in de hal van de flat waar hij woont, zegt men, “Hij gaat goed hè, je pa?!” Want mijn vader heeft twee versies over zijn welzijn. Eentje voor mij en eentje voor de rest van de wereld. Hij wil geen inmenging van vreemden in zijn leven. Hij wil niet naar de een of andere bejaarden soos, waar de bejaardenzorg hem met alle geweld naar toe wil hebben, en waar hij volgens zijn zeggen, moet meedoen met "prettig samen leven", spelletjes moet zitten spelen of naar het geouwehoer van anderen zitten luisteren. Hij wil helemaal niets. Hij vind dat hij recht heeft de rest van zijn leven door te brengen in stil chagrijn, verveling en eenzaamheid. En dan….. stille verwijten, als ik, na een paar dagen in zijn gezelschap te hebben doorgebracht,  weer aanstalten maak om terug te gaan naar huis: “Waarom... kom jij hier niet wonen?”

Ze zitten er weer, beneden aan de Amsterdamse seniorenflat waar mijn vader woont,  nu het weer wat beter wordt. Ze zitten op bankjes of op hun bejaardenscooters voor de flats in het zonnetje, hangouderen, hoewel sommigen gewapend zijn met een stok, zijn ze niet zo gewelddadig, niet zo bedreigend, maar vaak net zo verveeld en boos als hangjongeren. Boos op de politiek, boos op de gemeente en boos op de jongeren.  Want vroeger was alles beter, het komt door Europa, de Euro en Amsterdam is Amsterdam niet meer……  en het komt allemaal door “hullie”….! Er wordt niet alleen op alles gekankerd, er wordt gelukkig ook nog gelachen. Amsterdamse gein, waar je beroerd van wordt, want een dag niet gelachen is een dag niet geleefd. Af en toe is het een gevecht met in elkaar vastzittende wieltjes van rollators en rolstoelen in de lift, want ze hebben allemaal haast en willen allemaal de eerste zijn. En soms ben ik blij wanneer ik zonder kleerscheuren weer buiten sta. “Ik krijg een scootmobiel “ verteld mijn vader die slecht ter been is ”hij is al aangevraagd, die van de bejaardenzorg vind dat ik meer naar buiten moet”. “Doe maar voorzichtig” raad ik hem spelbrekerig aan, want ik heb al diverse oudjes met die scooters  griezelig door de bocht zien scheuren,  “Oh die gaan niet zo snel hoor” zegt mijn vader,  en dan vervolgt hij, met twinkelende ogen “ Maar ik ga hem wel laten opvoeren….”

Met mijn vader gaat het zoals het gaat met mannen die nog niet zo heel lang geleden hun partner hebben verloren na er bijna een mensenleven mee samen geweest te zijn. Af en toe verzucht hij: “waarom heeft Hij daarboven het nodig gevonden haar al tot zich te roepen? Zij had toch nog hier kunnen blijven, hier bij mij,  dan waren we later samen gegaan…

Hij vult zijn dagen met het maken van de onafgemaakte kruiswoordpuzzels in de boekjes van mijn moeder en heeft  het, volgens zijn zeggen, druk met na te denken wat hij die dag zal gaan eten. “Ik heb me hier vroeger nooit mee bemoeid”, verteld hij mij. Zoals de meeste mensen van zijn generatie waren de rollen strikt verdeeld en zorgde mijn vader alleen voor de centen, was in mijn herinnering, wel eens een enkele keer met een schroevendraaier of een hamer in de weer.  Tekende mijn meestal slechte schoolrapporten en kwam mij, als mijn persoonlijke  lijfwacht  vaak “veel te vroeg” ophalen van schoolfeestjes. Mijn moeder hield zich dan weer uitsluitend bezig met het tot in de perfectie reilen en zeilen van de huishouding. Ineens vraagt hij mij,  als ik zijn overhemden sta te strijken, hoe het strijkijzer werkt.  “Niet dat ik van plan ben om te gaan strijken” zegt hij meteen geschrokken, wanneer ik hem voorstel het eens met een zakdoek te proberen.

Weer thuis, komt mijn 19 jarige zoon aan met één van zijn hemden. Hij is uit geweest afgelopen vrijdagavond en heeft voor het weggaan 4 hemden gepast, gekeurd, getest, weer uitgetrokken en alles op een “keurig” hoopje voor zijn kast laten liggen. “Mam, kun je die even strijken? Het is wat gekreukeld!” probeert zoonlief, die ondanks het feit dat ik hem, toen hij 4 jaar was, (net als zijn twee zusjes) al  zak en theedoeken liet strijken, onder het motto: "jong geleerd is oud gedaan" Dezelfde, waarschijnlijk toch genetisch bepaalde trekjes als zijn opa bezit. Zijn vraag is echter tevergeefs, want ik ben wel goed, maar nog niet helemaal gek."Je weet waar de strijk attributen staan!“ wuif ik naar hem, terwijl ik mij op de bank voor de televisie installeer met een lekker kopje thee en begin te zappen…

“Typisch gevalletje bus gemist”, probeerde ik nog leuker te zijn dan de deurknop. Want ik ben niet goed in die dingen. En; “er zal nog wel een bus komen... later! Zij maakt alles daar vast voor je in orde. En ach paps, je weet hoe het gaat, met die onregelmatige reistijden......”

Na het overlijden van mijn moeder zit mijn vader in een soort van “Het moet maar... overlevingsmodus”. Want natuurlijk gaat het allemaal niet echt lekker. Ook al zijn we in dit leven maar van twee dingen zeker: de dood en de fiscus. Het is niet niks, om je partner en daarmee tevens je allerbeste maatje te verliezen, na er bijna een mensen leven mee samen geweest te zijn. Het is niet niks om afscheid te nemen van een stuk van je oude leven en zo in een nieuwe situatie over te stappen. Ook al bestaat het leven uit doodgaan en geboren worden, en is de kunst van het rouwen “gewoon” loslaten en “gewoon” je neus verder achterna lopen... Het is niet niks als de toekomst als een lege eenzame donkere ruimte voor je lijkt te liggen en je iedere zin van het leven lijkt te zijn ontnomen. We bekijken samen de foto's van vroeger en af en toe lachen we ons tranen in de ogen bij het ophalen van herinneringen. Ik mis het commentaar uit de lege stoel van mijn moeder.

Ondertussen weet hij hoe de wasmachine werkt en is goed op weg om een keukenprins te worden. Hij maakt plannen voor de auto keuring en wil zelf weer naar de supermarkt i.p.v. naar de Toko uit de buurt. Bovendien zijn ze bij "Appie" weer begonnen met de voetbalplaatjes, die hij elk jaar nog steeds spaart voor zijn kleinzoon..... En dan is het: “Je moet maar zien, wat je doet met haar spullen”. Mijn moeder hield van mooie dingen en van mooie kleren en had een heuse dressing. Bij het “tigste” paar schoenen ben ik opgehouden met tellen en heb ik vertwijfeld de deur dicht gedaan....