De eerste keer dat ik kennis maakte met dit land was tijdens een vakantie. Ik zal een jaar of elf geweest zijn, toen wij op vakantie in Nederlands Limburg een uitstap maakte naar de grotten van Han. Bij de grens net voor Visé veranderde het landschap al. Ik verbaasde me toen al, een prachtig landschap, maar de gebouwen, fabrieken, de huizen, wat een smerige oude meuk.

Ik leerde er niet alleen het ezelsbruggetje dat stalagmieten staan en dat stalactieten hangen, maar ook de Belgische friet en de typische puntzak kennen.

Het jaar daarna vertrokken wij (mijn ouders, mijn broertje en ik) vanuit Amsterdam met de Ami6 richting een Spaanse Costa. Om mijn Vlaamse lezers te plezieren, schrijf ik erbij, dat de auto vol zat met aardappelen, pindakaas, hagelslag, blikvoer en verse melk, genoeg voor een hele maand, want dat geloven ze graag, die Belgen. In Frankrijk zouden wij onderweg ook nog een paar keer kamperen. Maar eerst moesten we dat “k****” België” door.

In die tijd reed je niet in een paar uur over de snelweg van de ene grens naar de ander. De snelweg hield ergens bij Brussel op. Bijna dreigden we verloren te raken in één van de vele zwarte gaten in de weg, speciaal aangelegd voor ‘Ollanders met de bedoeling ze daarin te laten verdwijnen, vernam ik later uit zeer welingelichte kringen.

Maar mijn moeder had de reis tot in de puntjes voorbereid en las de kaart. Zij bepaalde de route, mijn vader voerde uit. En zo kwam alles goed...

Ik weet nog dat we door Mons (Bergen) reden, de draai maakten voor het station, richting Maubeuge, niet wetende dat ik hier jaren later nog vele malen zou komen, als bewoonster van de streek. Laat staan dat mijn schoonzoon mij hier ooit van het station zou oppikken om mijn pasgeboren kleinzoon te gaan bewonderen. Mijn twaalfjarige zelf had het nooit geloofd…

De huizen waren hier raar. Althans, dat vond ik als vervelende puber indertijd. Voor de ramen overal koperen potten met vrouwentongen of grote opzichtige Chinese vazen. Alles was even lelijk in dit land.

Op een zeker moment toen de auto even moesten stoppen voor een stoplicht en ik naar buiten keek, zag ik een raam met een door de wind zacht bewegend gordijn, als een ademtocht van het huis. Beneden liep een postbode, een bode: Met mijn hoofd tegen het autoraampje gedrukt bekeek ik het schouwspel en wist: dit was een teken!

Althans, zo leek het. Het moment was bijzonder en is mij altijd bijgebleven. Het was alsof dit moment mij een richting aanwees, zonder dat ik wist hoe en wanneer…

In mijn eerste jeugd eens twee goudvissen gehouden. Het was een koppel en ze waren heel gelukkig samen, dat dacht ik tenminste. Op een kwade dag dreef het vrouwtje (Wanda) op haar rug. Ik heb nog een tijdje voor Gijs, het visventje gezorgd maar op een nacht is hij uit de kom gesprongen, pats op de grond! Hij had een eind aan zijn eenzame treurig bestaan gemaakt. Nog even flap, flap en toen hartstikke dood. Die nacht heb ik hem ten grave gedragen tot aan het toilet en hem plechtig door gespoeld, zoals ik een week eerder zijn geliefde Wanda al had moeten laten gaan. Maar Gijs weigerde te verdwijnen hij bleef drijven en toen moest het nog eens. Dat was traumatisch. Ik ben er tijden niet goed van geweest en het de rest van mijn leven meegedragen. Waarschijnlijk ligt ook hier, de basis van veel ellende.

Ik ben geboren in de Amsterdamse Schaapherderstraat, een naoorlogse tuinstadswijk ooit gebouwd voor jonge modelgezinnetjes., waar ik mijn arme ouders die12 jaar lang vruchteloos hadden geprobeerd om het meest ideale kind te verwekken dat een ouderpaar zichzelf wensen kan, vanaf het allereerste moment al deed schrikken:

 “Anna!” riep mijn moeder ontsteld toen ze direct na mijn geboorte ontdekte dat ik sprekend leek op haar schoonmoeder. Diezelfde Anna, met wie ze al jaren in een soort beleefde onvrede leefde. Anna, zij zou het nog dikwijls herhalen iedere keer als ik weer eens dwars was en iets deed, of niet deed, dat haar niet zinde, zich niet beseffend dat zij mijn kinderzieltje hier al vroeg enigszins mee schond.

 “Suusje!” riep mijn vader, maar daar ben ik Godzijdank aan ontsnapt. Want stel je voor dat ik, die later op Franstalig grondgebied zou gaan leven, mijn naam daar zou moeten zeggen, “Comment tu t’appelles?” en ik in mijn onschuld: ”Suus.”  Grote hilariteit: “Suce. “Alsof ik een oneerbaar voorstel deed. Om door de grond te zakken.

Het werd dus Loes, kort en krachtig, maar toen nog gewoon Loesje, zoals ... in het liedje. 

Lo(ès) zoals ze hier zeggen. “Non” zeg ik dan met een knipoog, “comme “la luce” ou “la luz”. Zoals het licht dat niet dimbaar is, hoe graag sommigen van mijn kennissen met dimdrang ook op zoek gaan naar de schakelaar.

“Weet jij nog hoe dat meisje heette dat vroeger aan de overkant op 3 hoog woonde?” Vroeg mijn vader laatst. En natuurlijk wist ik het nog precies, hoe zou ik mijn kwelgeesten van destijds nu kunnen vergeten? Meisjes uit de zesde klas van de lagere school. Hun vaders werkten bij de brandweer, de politie of reden op de stadsbus. Zomers gingen ze allemaal naar hetzelfde vakantiekamp, waar ze in de laatste grote vakantie het een of andere verbond hadden gesloten. Mijn vader werkte bij een bank. In die tijd nog niet iets om je over te schamen, maar vast heel erg saai, vergeleken bij zo’n stoere man in uniform. Nee, ik paste niet in hun clubje. Wanneer er een nieuw kind in de klas kwam, vroeg de aanvoerster van de club steevast “Wat doet je vader?”

“Mijn vader is koningin” zei de grappigste jongen uit de klas, en ik herinner mij nog hoe wij, die verstoten waren de rest van de middag in een deuk lagen. De meisjes trokken nuffig hun neuzen op, trokken een zuinig mondje en gingen door met hun gefit. De trutten!

Ik was een jaar of 13 toen ik van een vriendinnetje op mijn verjaardag, mijn eerste dagboek, waar ik mijn geheimen in kwijt kon kreeg. Het was zo’n boekje met een slotje er op. Dat het slotje niet veel voorstelde kreeg ik pas later door. Ook ik begon, zoals een zekere Anne Frank, mijn dagboek met “ik hoop aan jou alles te kunnen toe vertrouwen, zoals ik het nog aan niemand gekund heb en dat je een grote steun voor mij zult zijn”. Ik schreef vooral over puberleed, dingen die ik op school had meegemaakt, over meesters en juffen, over mijn vriendinnen, de lessen, mijn kleren, dat ik boos was op mijn vader of moeder en dat mijn broertje zo’n verschrikkelijke pestkop was en over mijn kalverliefdes. Vooral hierover kon ik nogal uitweiden. Ik had er geen flauw idee van, dat ik tenminste één trouwe lezer had, namelijk mijn broertje. Het huis was te klein toen ik er achter kwam. Op een avond toen wij (mijn ouders, mijn broertje en ik) aan tafel zaten, kwam hij ermee. Hij begon mij te citeren en iedereen moest vreselijk lachen. Wat voelde ik mij verraden. Sindsdien heb ik nooit meer een papieren dagboek gehad en thuis…. heb ik nooit meer iets verteld…

Naar aanleiding van een vorig logje over de eerste dag op de kleuterschool van mijn kleinzoon en de reactie van een paar lezers die zelf niets meer wisten van hun eerste dag ben ik eens in mijn eigen jeugdherinneringen gedoken.

Op mijn vierde ging ik voor het eerst naar de kleuterschool. Het was geen dag waarop juf mij moest losrukken uit de armen van mijn moeder. Ik had wel zin in dat avontuur. Ongeduldig stond ik thuis in het halletje ongeduldig trappelend te wachten op mijn moeder die nog eerst van alles moest doen. Eindelijk waren wij klaar om weg te gaan. Mijn moeder was die dag gekleed in een blauwgrijze jurk met zwarte amforen motiefjes. In het klasje van juffrouw Voorbrood moest ik plaats nemen aan een tafeltje met een groen tafelblad en kreeg ik een houten doos met gekleurde houten blokken voorgezet. Daarna verdween mijn moeder uit beeld en sindsdien ken ik het verschil tussen groen, oranje en rood, maar pas vele jaren later heb ik begrepen dat zelfs de mooiste bouwwerken instorten wanneer de fundamenten niet echt solide zijn….  

In mijn eerste jeugd eens twee goudvissen gehouden. Het was een koppel en ze waren heel gelukkig saam, dat dacht ik toen tenminste) Op een kwade dag dreef het vrouwtje (Joske) op haar rug. Ik heb nog een tijdje voor Gijs, het visventje gezorgd maar op een nacht is hij uit de kom gesprongen, pats op de grond! Hij had een eind aan zijn eenzame treurig bestaan gemaakt! Nog even flap flap en toen hartstikke morsdood. Ik heb hem die nacht nog ten grave gedragen tot aan het toilet en hem plechtig door gespoeld, zoals ik  een week eerder zijn compagnonnetje al had moeten doorspoelen. Maar hij bleef drijven en toen moest het nog eens. Dat was een traumatiserende ervaring. Ik ben er tijden niet goed van geweest en het de rest van mijn leven meegedragen. Verlatingsangst of zoiets. Waarschijnlijk ligt hier de basis van veel ellende.  

Afgelopen zondag, de dag des Heren. Rustdag. Het is ook nog eens Pinksteren. De dag dat de Heilige Geest op aarde werd uitgestort. Er is die dag geen krant, geen dagelijkse kruiswoordpuzzel. Zondagmorgen, alleen het gekwetter van de vogels buiten wordt verstoord door het belletje van de tram... Alle winkels zijn gesloten, zelfs Albert Heijn, (behalve die in de binnenstad) Mijn vader kwam uit een streng christelijk gezin, waar ze lid waren van de een of andere zwarte kousen kerk en waar je bang gemaakt werd met “de hel en de verdoemenis”. Een kerk waarin je, je zonden, (voor zover een streng Christelijk mens die heeft!) niet zo maar even kan laten  kwijt schelden in een biechthokje. Hij heeft op "de School met de Bijbel" gezeten. De Bijbel die hij nog steeds bijna volledig uit zijn hoofd kent. Tot “mijn vermaak” citeert hij regelmatig teksten.  Zo staat “Eert Uw Vader en Uw Moeder” bij hem al een heel leven lang op één met stip in de top 10!  Zijn parate kennis komt goed van pas in quizzen en bij het oplossen van kruiswoordpuzzels. In mijn kindertijd gingen wij iedere zondagmiddag (na de zondagschool voor mijn broertje en ik en de kerk voor mijn ouders)  op bezoek bij oma en opa. Soms waren daar mijn oom en tante en mijn (onlangs overleden) nichtje en mijn neef. De mannen lachten af en toe en hadden het over welke auto’s het beste waren en spraken schande over ene Lou de Palingboer die aan veelwijverij zou doen! “Lekker…. paling” dacht ik dan. Bleek het te gaan om de een of andere tandeloze sekteleider die uren lang oeverloos kon lullen en dacht dat hij een profeet was... Wij kinderen tekenden op achterkanten van kalenderbladen of op de witte onderleggers die onder taart zaten, soms, wanneer er papier te kort was werd de taartdoos open gescheurd. Dan was je extra creatief en tekende je iets met de “vlek” als middelpunt. Of wij prutsten er aan het orgel van mijn oma die Psalmen speelde en zong. Mijn eerste “verstaanbare” tonen waren die van “Boer daar ligt een kip in het water” en “de vlooienmars”. Mijn oma dacht dat ik wel eens talent zou kunnen hebben en zij leerde mij: “Nu daagt het in het oosten” en "De Heer is mijn Herder”….. En daar is het bij gebleven.

En de vrouwen, tja waar spraken de vrouwen eigenlijk over? Op de terugweg naar huis heb ik mijn moeder meerdere keren horen zeggen, dat ze het verder vertikte, en dat mijn vader in het vervolg maar alleen moest gaan!!!!! Grote mensen zaken, waar je niets mee hebt te maken.  Maar die, op die momenten voor eeuwig in je geheugen worden gegrift.

Op de lagere school werden er op woensdagmiddag in de aula van de school balletlessen georganiseerd. Hiervoor was een echte balletjuf aangeworven kompleet met strak vastgezette haren en chignon , een bijbehorend buitenlands accent en van die sterk uitgedraaide in de tweede positie vast gebleven tien voor twee voetjes. Kortom: zij was de dans zelf.  Om mijn houding te verbeteren leek het mijn moeder, die constant pogingen deed om van haar voetballende dochter  een dametje te maken,  wel een goed idee mij daar na toe te sturen.  Had ik talent? Tijdens een opvoering van de “Bloemenwals” mocht ik een boom zijn. En natuurlijk deed ik dat goed .… zéér goed!

Op mijn vierde ging ik voor het eerst naar de kleuterschool. Het was geen dag waarop de juf mij moest losrukken uit de armen van mijn moeder. Ik had wel zin in dat avontuur. Ongeduldig stond ik thuis in het halletje trappelend te wachten  op mijn moeder, die nog eerst van alles moest doen en die op die dag een blauwgrijze jurk droeg, met zwarte amforen motiefjes. Wat ik zelf droeg? Al sla je me dood! In het klasje van juffrouw Voorbrood moest ik plaats nemen aan een tafeltje met een groen tafelblad en kreeg ik een doos voorgezet met gekleurde blokken. Sindsdien ken ik het verschil tussen groen, oranje en rood, maar pas vele jaren later heb ik begrepen dat zelfs de mooiste bouwwerken instorten wanneer de fundamenten niet echt solide zijn.....